Artykuły,Publicystyka

P. Druzgała: Pad Thai – dziecko zamachu stanu

Pad Thai to jedno z najbardziej rozpoznawalnych tajskich dań, którego podstawowymi składnikami są: makaron ryżowy, warzywa, kiełki, tamaryndowiec, orzeszki i jajko. De facto spotkać je można w każdej tajskiej restauracji, nie ważne czy jest to Bangkok, Londyn czy Nowy Jork. Jego smak jest często wyznacznikiem, jakości i popularności danego miejsca. Jednakże kilkadziesiąt lat temu znalezienie tego dania w Tajlandii było praktycznie niemożliwe. Swoja popularności i miano potrawy narodowej pad thai zawdzięcza zamachowi stanu na czele, którego stanął Plaek Pibulsonggram aka Phibun.

W 1932 roku podczas obalenia przez wojsko w Tajlandii monarchii absolutnej Phibun, jako oficer tajskiej armii odgrywał jedną z głównych ról. W rok później już, jako Minister Obrony zdławił rebelie rojalistów i w końcu w 1938 roku został premierem kraju. Kraju znanego wtedy, jako Syjam, nigdy niebędącego kolonią Francji czy Wielkie Brytanii a jednocześnie bardzo zróżnicowanego etnicznie, w którym każdy region cechowała mocna oryginalność i odmienność. Instytucją, która od wieków scalała to wszystko i była wspólnym mianownikiem był król.

Z obawy przed utratą przez Syjam niepodległości i rozpadem kraju a jednocześnie, aby nadać mandat swojej władzy Phibun zdecydował się na zredefiniować tajską tożsamość i kulturę. Wykształcony w Europie nowy premier widział Syjam, jako kraj zacofany i dążył do stworzenia nowego, nowoczesnego państwa z mocnym nacjonalistycznym charakterem.

Niczym sierżant ćwiczący rekrutów, Phibun wprowadził 12 zarządzeń odnoszących się do tajskich zwyczajów i kultury, których celem było uczynienie z mieszkańców Syjamu obywateli dobrze wychowanych, pracowitych i dumnych z bycia obywatelem swej ojczyny.

Niektóre z tych zarządzeń jak obowiązek noszenia kapeluszy w miejscach publicznych nie przetrwały do naszych czasów, inne jak zmiana nazwy kraju na Tajlandię na trwałe zapisały się w historii państwa.

Jako cześć kampanii tworzenia nowej tożsamości kulturowej Phibun rozkazał przygotowanie dania narodowego. I tak zrodziło się pad thai, które podobnie jak nowa nazwa kraju stanowi nieodłączną część współczesnej historii Tajlandii.

Jednakże osiemdziesiąt lat temu, kiedy Phibun dekretami zmieniał tajskie zwyczaje i kulturę, pad thai było praktycznie nie do znalezienia w Syjamie, jeśli w ogóle istniało. Podstawowym daniem w tamtych czasach był ryż, pasta chili oraz warzywa, plus dania gotowane przez chińskich imigrantów.

Korzenie pad thai nie są do końca wyjaśnione do dziś. Według niektórych badaczy tajskiej kultury kulinarnej, Phibun ogłosił konkurs na nowe danie narodowe, jednakże syn Phibuna przyznał kiedyś, iż jego rodzina przygotowywała to danie nim Phubun uczyń zeń dania narodowe, nie pamięta jednakże, kto to danie wymyślił.

Nie zależnie jednak, kto był pomysłodawcą pad thai,  ma ono chińskie pochodzenie. Jego pełna nazwa to „kłai tiał pad thai”, w jednym z dialektów chińskich oznacza „smażony makaron ryżowy po tajsku”. Makaron ryżowy oraz jego smażenie są typowo chińskie, z kolei zaś przyprawy jak chili, cukier palmowy, czy tamaryndowiec są dodatkiem tajskim.

Phibun wierzył, że pad thai, ze swoim kompletem składników odżywczych poprawi dietę mieszkańców Syjamu, jedzących głownie ryż a przygotowywanie pad thai na czystych patelniach poprawi higienę. Przede wszystkim jednak Phibun pragnął zjednoczyć kraj promując typowe i unikatowe tajskie danie, z którym mógłby się identyfikować każdy obywatel.

Nie minęło, dużo czasu by na ulicznych straganach pojawiło się pad thai nazwane „pierwszym tajskim fast foodem”.

Dziś może wydawać się dziwnym i śmiesznym fakt, ze powstanie jednego z najbardziej rozpoznawanych tajskich dań było efektem dekretu rządowego z przed zaledwie osiemdziesięciu lat, ale nie jest to bynajmniej światowy wyjątek. Kilka lat temu prezydent Obama podczas występu w Ulicy Sezamkowej namawiał dzieci do jedzenia warzyw. Fakt niepoparte to było dekretem czy ustawą, ale idea była podobna.

Inny przykład. Mustafa Kemal Ataturk modernizując Turcje podobnie jak Phibun wierzył, że aby dogonić Europe kraj wymaja przyjęcia nowych technologii, ale też ubiorów, architektury i zwyczajów. Na tej fali pojawił się kebab uznawany za turecką potrawę narodową.

Historia kulinarna pełna jest przypadków, w których tzw. dania narodowe i ich składniki mają czasem słabe związki z danym krajem i krótką historie. Weźmy na przykład pizzę i spaghetti, czyli symbole Włoch. Pomidory jednakże będące niezbędnymi składnikami tych dań nie są warzywami typowo włoskim. Przywiezione zostały z Ameryki Południowej do Włoch przez konkwistadorów. Podobnie jak ziemniaki, czyli niezbędny element kuchni np. polskiej czy irlandzkiej, też pochodzą z Ameryki Południowej i co ciekawe początkowo uważne były, jako pasza nadającą się tylko dla bydła i świń.

Luty, 2015.

Piotr Druzgała

Udostępnij:
  • 76
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
    76
    Udostępnienia
P. Druzgała: Pad Thai – dziecko zamachu stanu Reviewed by on 2 marca 2017 .

Pad Thai to jedno z najbardziej rozpoznawalnych tajskich dań, którego podstawowymi składnikami są: makaron ryżowy, warzywa, kiełki, tamaryndowiec, orzeszki i jajko. De facto spotkać je można w każdej tajskiej restauracji, nie ważne czy jest to Bangkok, Londyn czy Nowy Jork. Jego smak jest często wyznacznikiem, jakości i popularności danego miejsca. Jednakże kilkadziesiąt lat temu znalezienie

Udostępnij:
  • 76
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
    76
    Udostępnienia

O AUTORZE /

Avatar

Pozostaw odpowiedź