Artykuły

K. Palonka: FTA Chiny-ASEAN – komplementarność czy konkurencja?

Handel między Chinami i krajami ASEAN wzrósł w pierwszej połowie 2014 roku o 4,8% w porównaniu z analogicznym okresem roku ubiegłego – tak ogłosiło Ministerstwo Handlu Chin.

Już obecnie Chiny są największym partnerem handlowym krajów ASEAN, a ASEAN jest trzecim co do wielkości (po Unii Europejskiej i USA ) partnerem Chin. W ciągu ostatnich 10 lat handel bilateralny wzrósł pięciokrotnie (od 78 mld dol. do 444 mld dol. w 2013 roku). Według przewidywań Chińskiej Rady ds. Promocji Handlu Zagranicznego już w 2015 roku ASEAN będzie pierwszym handlowym partnerem Chin, co mimo napięć politycznych w regionie wskazuje na wzrost ekonomicznej regionalizacji w handlu międzynarodowym w tym obszarze.

Wiele czynników składa się na to zjawisko. Jednym z najważniejszych jest wejście w życie (w 2010 roku) umowy o wolnym handlu (FTA). Cła do i z większości krajów ASEAN znacząco spadły. Cła eksportowe z Chin do ASEAN spadły średnio z 12,8% do 0,6% , a cła na towary importowane do Chin spadły z 9,8% do 0,1%. Umowa dotyczy około 90% produktów i obejmuje prawie wszystkie kraje ASEAN (obecnie Singapur, Indonezję, Filipiny, Malezję, Tajlandię, a w 2015 roku również Kambodżę, Laos, Birmę i Wietnam).

Innym istotnym czynnikiem jest zmiana w strukturze gospodarki Chin i ASEAN. Przesunięcie produkcji w kierunku usług, wyrobów wysoko przetworzonych i IT w Chinach spowodowało wzrost inwestycji zagranicznych w krajach współpracujących o niższych kosztach produkcji (szczególnie taniej siły roboczej), w tym inwestycji z samych Chin. Rząd Chin zachęca rodzimych producentów do inwestowania w krajach ASEAN, a minimalne cła pozwalają na sprowadzanie komponentów i ich przetwarzanie lub montaż z powrotem w Chinach. Polityka prokonsumpcyjna w Chinach zmuszająca przedsiębiorców do corocznego podnoszenia płac (ostatnie zalecenia od 7% do 11% w zależności od prowincji) i nakładająca na nich obowiązek dodatkowych świadczeń socjalnych na rzecz pracowników stwarza dodatkowy bodziec do lokowania niektórych elementów łańcucha przetwórczego poza Chinami. Rosnący zaś rynek wewnętrzny uzasadnia lokowanie ostatniego elementu produkcji na terenie Chin. Poniższe dane opublikowane przez ASEAN-briefing.com podają przykładowe koszty pracy w podziale na płace i świadczenia socjalne ponoszone przez pracodawców w rożnych miastach Chin i niektórych krajów ASEAN. O ile np. w Guangzou (Kanton – stolica strefy ekonomicznej Rzeki Perłowej) – mieście na południowym wschodzie Chin płaca pracownika wynosi w przeliczeniu 760 dol., to w Kuala Lumpur w Malezji wynosi 800 dol., ale za to obciążenie świadczeniami socjalnymi wynosi dodatkowo 41% w Chinach, a tylko 12% w Malezji. Co w sumie czyni inwestycje w Malezji bardziej, z tego punktu widzenia, opłacalnymi. Stąd Malezja jest największym wśród krajów ASEAN i trzecim w Azji, po Japonii i Korei Południowej, partnerem handlowym Chin (100 mld dol. z całej 444 mld sumy obrotów handlowych), również z powodu relatywnie wysokiego poziomu technologicznego niektórych gałęzi przemysłu. Wietnam i Indonezja są bardzo poważnymi konkurentami, ale w porównaniu z Malezją nie są w stanie sprostać wymaganiom jakościowym stawianym pracownikom w sektorach bardziej technologicznie zaawansowanych.

Płace i świadczenia socjalne pracowników w niektórych miastach Chin i państw ASEAN; Źródło: ASEAN briefing, 23.07.2014

Płace i świadczenia socjalne pracowników w niektórych miastach Chin i państw ASEAN; Źródło: ASEAN briefing, 23.07.2014

Z punktu widzenia krajów ASEAN wzrost zamożności obywateli Chin, urbanizacja i zmiana struktury przemysłu przetwórczego spowoduje rosnący popyt na ich produkty, a ich gospodarki stają się coraz bardziej komplementarne. Stąd ambitne zapowiedzi zwiększenia obrotów do 500 mld dol. w 2015 roku i osiągnięcia 1 bln dol. w 2020 roku. Towarzyszyć temu ma wzrost wzajemnych inwestycji i szersze użycie juana we wzajemnych operacjach biznesowych. Prowadzone są także zaawansowane rozmowy w celu stworzenia wspólnego funduszu bądź banku wspomagającego międzynarodowe projekty w regionie (tzw. Chiang Mai Initiative).

Rozważanie o konkurencji i komplementarności w regionie to także analiza polityki gospodarczej poszczególnych krajów i poziomu ich technologicznego zaawansowania. Wiadomo, że Singapur dostarcza raczej usług finansowych i transportowych, podczas gdy Indonezja raczej surowców i mniej przetworzonych towarów. Według niektórych badań 70% komponentów w produktach pochodzących z Chin to komponenty importowane z innych krajów, w tym w większości z Azji.

Polityka opodatkowania przedsiębiorstw (ostatnie zmiany w Chinach uczyniły je mniej konkurencyjnymi i zniosły większość przywilejów dla inwestorów zagranicznych) jako element ogólnej polityki gospodarczej jest elementem gry konkurencyjnej i wskazuje, że znaczące kraje w regionie różnicują raczej opodatkowanie inwestorów zagranicznych (dyvidend tax), czyli niereinwestowanego zysku netto, a nie globalnego dochodu przedsiębiorstw (Filipiny wyróżniają się pod tym względem jako najbardziej restrykcyjne). Stąd wniosek, że większość polityków gospodarczych zdaje sobie sprawę z rosnących możliwości, jakie daje komplementarność gospodarek wymienionych krajów.

Opodatkowanie przedsiębiorstw w Chinach i wybranych państwach ASEAN; Źródło: ASEAN briefing, 27.02.2014

Opodatkowanie przedsiębiorstw w Chinach i wybranych państwach ASEAN; Źródło: ASEAN briefing, 27.02.2014

Optymistyczne prognozy gospodarcze dotyczące całego regionu prowokują pesymistów. Rosnące napięcia między Chinami a częścią krajów ASEAN w sprawie sporów terytorialnych oraz wzmagający się konflikt z Japonią mogą doprowadzić do znacznego zahamowania tej obiecującej, ekonomicznej tendencji.

Jedną z najbardziej zależnych od koniunktury w Chinach jest gospodarka Australii, która choć nie należy do ASEAN, to uważnie śledzi zjawiska gospodarcze i polityczne w regionie. Militarna przewaga USA i ich wpływy polityczne czynią sytuację znacznie bardziej skomplikowaną niż by to wynikało tylko z porozumień gospodarczych. Warto się zastanowić, jak rozwój sytuacji wpłynie na polskie interesy w Chinach i przynajmniej niektórych krajach ASEAN.

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
K. Palonka: FTA Chiny-ASEAN – komplementarność czy konkurencja? Reviewed by on 29 lipca 2014 .

Handel między Chinami i krajami ASEAN wzrósł w pierwszej połowie 2014 roku o 4,8% w porównaniu z analogicznym okresem roku ubiegłego – tak ogłosiło Ministerstwo Handlu Chin. Już obecnie Chiny są największym partnerem handlowym krajów ASEAN, a ASEAN jest trzecim co do wielkości (po Unii Europejskiej i USA ) partnerem Chin. W ciągu ostatnich 10

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

O AUTORZE /

Avatar

Pozostaw odpowiedź