Artykuły,Publicystyka

J. Wieczorek: „Trzeci sąsiad” – strategia utrzymania suwerenności Mongolii

30 lipca 2018 r. miało miejsce spotkanie Ministra Spraw Zagranicznych Mongolii, Damdina Tsogtbaatara, z delegacją grupy parlamentarnej Izby Reprezentantów Parlamentu Japońskiego na czele z jej przewodniczącym Yasuhisa Shiozaki jednocześnie pełniącym funkcję doradcy japońsko-mongolskiej grupy parlamentarnej.

Yasuhisa Shiozaki w imieniu rządu Japonii wyraził wdzięczność dla państwa mongolskiego w związku z udzieleniem przez Mongolię pomocy humanitarnej, polegającej na zapobiegnięciu skutkom powodzi w zachodniej części Japonii. Shiozaki podkreślił, iż powyższe jest dowodem na podtrzymywanie dobrych stosunków i przyjaźni między oboma krajami.

Jednocześnie minister D.Tsogtbaatar, jak i przewodniczący Y. Shiozaki, podkreślili fakt pogłębienia i rozszerzenia strategicznego partnerstwa pomiędzy Mongolią i Japonią w wielu dziedzinach, ze szczególnym uwzględnieniem ścisłej współpracy gospodarczej poprzez zrównoważenie dwustronnych stosunków handlowych, dywersyfikację mongolskiej gospodarki, przyciągnięcie inwestycji i wprowadzenie japońskiej technologii w celu wsparcia produkcji na terenie Mongolii. Ponadto podczas spotkania strony podkreśliły znaczenie współpracy między Mongolią a Japonią w zakresie bezpieczeństwa i stabilności w regionie. [1]

Mongolia to kraj, który graniczy tylko z dwoma państwami – Rosją i Chinami, będącymi obok USA jednymi z największych, a zarazem najbardziej wpływowych mocarstw na świecie. Fakt ten stanowi nie lada wyzwanie dla państwa mongolskiego, które musi balansować pomiędzy dwoma imperiami, aby móc utrzymać równoprawną i nieograniczoną suwerenność, zarówno polityczną, jak i ekonomiczną. W związku z powyższym już od dłuższego czasu Mongolia w sposób intensywny realizuje politykę tzw. „trzeciego sąsiada”, która ma na celu rozszerzenie stosunków zagranicznych poza Chiny i Rosję w takich krajach jak np.: Japonia, Korea Południowa, Stany Zjednoczone, Kanada, Australia oraz kraje europejskie. Termin „trzeci sąsiad” został zastosowany po raz pierwszy w roku 1990 przez amerykańskiego Sekretarza Stanu, James’a A. Baker’a, który nazwał Mongolię właśnie „trzecim sąsiadem”.

Chiny i Japonia to obecnie najbardziej ekonomicznie i politycznie wpływowe kraje posiadające długą historię handlu i inwestycji w Mongolii. Jednakże Chiny to jeden z najbliższych partnerów Mongolii, a jednocześnie największy inwestor, który do lipca 2017 r. zainwestował kapitał w wysokości aż 4,1 miliarda USD, co stanowi 30 procent wszystkich inwestycji zagranicznych w Mongolii. W 2014 roku prezydent Chin Xi Jinping zainicjował koncepcję korytarza gospodarczego Chiny-Mongolia-Rosja (CMREC) w ramach projektu „Pasa i Drogi”, którego celem jest rozwój projektów infrastrukturalnych i przemysłowych poprzez tworzenie stref wolnego handlu i rozwój współpracy gospodarczej w miastach przygranicznych.[2]

Japonia rozpoczęła wdrażanie projektów rozwojowych w Mongolii na przełomie końca lat 90 i roku 2000. W 2003 roku Mongolia dołączyła do Programu Środkowoazjatycka Regionalna Współpraca Gospodarcza (CAREC), realizowanego przez Azjatycki Bank Rozwoju (ADB), w którym Japonia jest jednym z dwóch największych udziałowców ze wskaźnikiem wynoszącym 15,6%. Na chwilę obecną w Mongolii ADB realizuje 301 projektów. Rok po tym, jak Chiny ogłosiły CMREC, japoński premier Shinzo Abe podpisał w 2015 r. pierwsze Porozumienie o Partnerstwie Gospodarczym (EPA) Japonii z Mongolią. Obiecał obniżyć cła i zapewnić dodatkowe 330 mln USD pożyczek o oprocentowaniu 0,1% rocznie na budowę nowego międzynarodowego portu lotniczego w stolicy Mongolii, Ułan Bator.[3]

Należy podkreślić fakt, iż Chiny i Japonia finansują na terenie Mongolii różne projekty, co sprawia, że niektóre z nich mogą się nakładać lub nawet wzajemnie uzupełniać. Na przykład chociaż Japonia dostarczyła preferencyjne pożyczki w wysokości 500 mln USD na budowę nowego lotniska w Ułan Bator, Export-Import Bank of China przeznaczyła kwotę 140 mln. USD kredytu na preferencyjnych warunkach w celu budowy autostrady łączącej lotnisko z miastem. Pomimo tego, że relacje między Mongolią a Chinami pozostają napięte z powodu incydentu z Dalajlamą (Mongolia przyjęła Dalajlamę pomimo zdecydowanego sprzeciwu ze strony Chin), Japonia wykorzystała własne zasoby finansowe w celu udzielenia pomocy międzynarodowej, przeznaczając dla Mongolii kwotę w wysokości około 5,65 miliardów USD. Dywersyfikacja źródeł kredytu ze strony takich instytucji finansowych jak Międzynarodowy Fundusz Walutowy, Bank Światowy, Azjatycki Bank Rozwoju czy wsparcie finansowe ze strony różnych państw tj.: Japonii, Korei Południowej i Chin pomaga załagodzić w pewnym stopniu problemy finansowe, z jakimi boryka się Mongolia.[4]

Warto zauważyć różnicę między strategią inwestycyjną Chin i Japonii. Podczas gdy chińskie inwestycje w Mongolii są realizowane głównie za pomocą nowych instytucji finansowych pod przewodnictwem Chin, takich jak np. Bank Azjatyckich Inwestycji Infrastrukturalnych (AIIB), w którym Chiny mają de facto 26,6% udziałów, przyczynia się to do braku możliwości przeprowadzenia kontroli chińskich inwestycji przez międzynarodowe organizacje. Jednocześnie chińskie inwestycje w duże projekty infrastrukturalne doprowadziły do znacznych wydatków Mongolii w 2013 r., co przyczyniło się do gwałtownego wzrostu wskaźnika długu publicznego PKB w latach 2015-2016. Finansowanie japońskie pochodzi z bardziej przejrzystych źródeł, które mogą pomóc w dywersyfikacji ryzyka dla kraju pożyczającego, a z kolei zapewniają globalny transfer wiedzy i pomocy technicznej, promując zrównoważony rozwój. Minusem jest to, że Japonia ustanowiła wyższy próg  dla Mongolii, która ma niski rating kredytowy i której dług publiczny osiągnął w zeszłym roku prawie 100 % PKB.[5]

Na zakończenie należy podkreślić fakt, iż dla Mongolii nadszedł odpowiedni czas, aby móc realizować współpracę z Chinami, Japonią oraz pozostałymi  państwami – tzw. trzecimi sąsiadami, takimi jak Korea Południowa czy Kanada, a także z międzynarodowymi instytucjami finansowymi w celu dywersyfikacji własnej gospodarki, uzależnionej od wydobycia surowców mineralnych, a także aby wybrać te projekty, które mogą zapewnić długofalowe, zrównoważone korzyści, takie jak inwestowanie w kapitał ludzki i rozwój technologii. W tej trójstronnej relacji każdy kraj może coś zaoferować, a Mongolia musi stworzyć własną strategię rozwoju opartą na interesie narodowym, aby nie uzależnić się od silniejszych sąsiadów.

 

Jarosław Wieczorek

 

Bibliografia

[1]   http://asiarussia.ru/news/20207/

[2]   http://asiarussia.ru/articles/20225/

[3]   http://asiarussia.ru/articles/20225/

[4]   http://asiarussia.ru/articles/20225/

[5]   http://asiarussia.ru/articles/20225/

Udostępnij:
  • 20
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
    20
    Udostępnienia
J. Wieczorek: „Trzeci sąsiad” – strategia utrzymania suwerenności Mongolii Reviewed by on 21 sierpnia 2018 .

30 lipca 2018 r. miało miejsce spotkanie Ministra Spraw Zagranicznych Mongolii, Damdina Tsogtbaatara, z delegacją grupy parlamentarnej Izby Reprezentantów Parlamentu Japońskiego na czele z jej przewodniczącym Yasuhisa Shiozaki jednocześnie pełniącym funkcję doradcy japońsko-mongolskiej grupy parlamentarnej. Yasuhisa Shiozaki w imieniu rządu Japonii wyraził wdzięczność dla państwa mongolskiego w związku z udzieleniem przez Mongolię pomocy humanitarnej, polegającej

Udostępnij:
  • 20
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
    20
    Udostępnienia

O AUTORZE /

Avatar

Pozostaw odpowiedź