Artykuły,Brunei news

J. Więckowski: Brunei – kraina spokoju

W oficjalnej nazwie tego państwa zapisano jego przyszłość. Według komentatorów Koranu termin dar as-salam odnosi się do muzułmańskiego raju, niebiańskich ogrodów pełnych zieleni i źródlanej wody. W istocie można powiedzieć, że Brunei Darussalam to namiastka nieba na ziemi. Jak wobec tego wygląda raj Allaha?

Brunei Darussalam, czyli kraina spokoju, to jedna z nielicznych już monarchii absolutnych i jeden z dwóch, obok Omanu, istniejących obecnie sułtanatów. Od 1964 roku na jego czele stoi ten sam władca – sułtan Haji Hassanal Bolkiah Mu’izzaddin Waddaulah, który opinii publicznej jest znany z kilku powodów. Bajecznie bogaty monarcha, którego majątek szacuje się na ok. 40 mld USD posiada kolekcję kilku tys. samochodów, w tym 500 mercedesów. Jego pałac to raj dla dzieci bawiących się w chowanego, ponieważ w siedzibie sułtana znajduje się 1788 tylko pokojów mieszkalnych, nielicząc pomieszczeń gospodarczych. Niemniej jednak największy rozgłos przynosi obecnemu władcy wyprawianie ślubów swoich dzieci, z których każdy kosztował od kilku do kilkunastu milionów dolarów, a wesele trwało ponad dwa tygodnie.

Monarcha jest 29. sułtanem dynastii, której korzenie nadworni genealodzy datują na XV wiek. Olbrzymie zasoby ropy naftowej umożliwiają spełnianie najwymyślniejszych życzeń władcy i jego rodziny, jednak portret sułtana daleki jest wizji zachłannego i chciwego ciemiężyciela narodu. Oficjalne motto Jego Wysokości oraz kraju stanowią słowa: Always in service with God’s guidance. W istocie, Sułtanat Brunei to państwo, gdzie religia odgrywa pierwszorzędną rolę w życiu społecznym obywateli. Mimo to można powiedzieć, że islam przybrał tutaj znacznie łagodniejszą formę niż na opisywanych przez mnie wcześniej Malediwach.

Islam w konstytucji Brunei

Naturalnie, chociaż że prawo koraniczne sułtanatu nie jest aż tak restrykcyjne, jak na Malediwach, nie zmienia to faktu że Brunei Darussalam to państwo muzułmańskie.

W preambule konstytucji znajduje się charakterystyczna dla dokumentów urzędowych i umów międzynarodowych inwokacja. Na początku uroczystego wezwania do Boga umieszczono basmalę czyli zwrot: W imię Boga Miłosiernego i Litościwego. Po tej formule, bardzo popularnej w świecie islamu (basmala), twórcy ustawy zasadniczej napisali: Chwała niech będzie Bogu, Panu Wszechświata, i niech błogosławieństwo i pokój Boga będzie z  naszym przywódca Mahometem i z jego najbliższymi i towarzyszami. Bezpośrednio po preambule znajdują się opisy poszczególnych pojęć stosowanych w konstytucji m.in.:
Rady Religijnej czy Przewodniczącego Sądu Szariatu. Przy konkretnych definicjach umieszczono odwołania do bardziej szczegółowych dokumentów. Jednocześnie w konstytucji pozostaje zapis, że Jego Wysokość sułtan ma prawo tworzyć inne akty prawne, które regulują kwestie religii w państwie. W dalszej części ustawy zasadniczej zaledwie kilka pojedynczych zapisów i jeden krótki rozdział nawiązują do oficjalnej religii państwa. W dokumencie odnajdujemy bardzo ogólne regulacje. W rozdziale poświęconym kwestiom wiary zapisano między innymi, że oficjalna religią państwa jest islam, a sułtan głową muzułmanów w Brunei. Ponadto, jednym z organów doradczych władcy jest Rada Religijna, która doradza mu w kwestiach związanych z islamem oraz tzw. Rada Adat Istiadat, której zadaniem jest doradzanie monarsze w sferze tradycji i zwyczajów. Ostatnim, bardzo interesującym i wartym zaznaczenia artykułem jest doprecyzowanie wyznawanej wiary. Otóż religia muzułmańska w rozumieniu konstytucji Brunei Darussalam charakteryzuje się stosowaniem tzw. szafi’ickiej szkoły prawa muzułmańskiego. Szkoła opiera się głównie na sunnie Proroka – zbiorze opisów postępowań Mahometa, który do dzisiaj jest jednym podstawowych źródeł prawa w islamie. To dzięki szafi’itom rozwinęły się w islamie nowe sposoby tworzenia prawa takie jak analogia czy też zgoda uczonych, co znacznie poszerzyło stosowanie i udoskonaliło szariat. Jednocześnie ta szkoła nie jest uznawana za tak bardzo restrykcyjną jak np.: hanbalicka, która dominuje na Półwyspie Arabskim, co pośrednio tłumaczy łagodność przepisów prawa muzułmańskiego w Brunei.

Prawo szariatu w Krainie Spokoju

Jak zaznaczyłem wcześniej, w niektórych przypadkach konstytucja odsyła nas do bardziej szczegółowych przepisów. Z punktu widzenia siły oddziaływania islamu w Brunei Darussalam istotny jest Religious Council and Kadis Courts Act. Dokument dokładnie reguluje kwestie techniczne stosowania zasad islamu w życiu społecznym. Na początku warto zaznaczyć, że w akcie przewiduje się możliwość jawnego wyznawania innej niż islam religii, a nawet dopuszcza jego porzucenie. To bardzo rzadki zapis w państwach z prawem opartym na islamie. Ponadto, Bardzo szeroko zostały uregulowane zagadnienia związane z małżeństwem oraz rozwodem. Istotne zapisy, rzadko spotykane w ustawodawstwach państw muzułmańskich dotyczą możliwości rozwodu, miedzy innymi zainicjowanego przez kobietę na jej tzw. prośbę. W przypadku odmowy mężczyzny Kadi – sędzia –  może zadecydować o powołaniu arbitrów, którzy rozsądzą spór pomiędzy małżonkami. Istnieje jeszcze kilka możliwości rozwodu i chociaż z zapisów wynika, że mężczyzna ma uprzywilejowaną pozycję, to status prawny kobiety jest znacznie wyższy niż w innych państwach muzułmańskich.

System muzułmańskiego sądownictwa w Brunei składa się z trzech rodzajów placówek: sądy I instancji, sąd II instancji oraz Sąd Apelacyjny. Sądownictwo muzułmańskie rozpatruje przypadki złamania prawa rodzinnego, które traktuje jako przestępstwo o charakterze kryminalnym. Natomiast w zakresie prawa cywilnego sądy muzułmańskie w Brunei zajmują się procesami dotyczącymi m.in.: utrzymania podopiecznych, testamentów, podziału dziedziczenia własności lub innych spraw, w odniesieniu do których przyznano właściwość w ramach jakiegokolwiek prawa pisanego. Warto zauważyć, ze obok islamskiego systemu sądownictwa funkcjonuje pozareligijna jurydykatywa oparta na brytyjskim modelu common law. W Brunei to właśnie ta struktura sądownictwa jest najbardziej rozpowszechniona, pozostawiając sądy szariatu dla rozpatrywania tylko niektórych kwestii.

Islam w gospodarce Brunei

Prawo muzułmańskie odbiło swoje piętno na strukturze importu Brunei. W opublikowanym w 2008 r. raporcie Światowej Organizacji Handlu jeden z podrozdziałów poświęcono towarom, których import do sułtanatu jest zakazany bądź ograniczony z różnych powodów. Naturalnie pierwsze miejsce zajmują tutaj alkohole oraz opium, których sprowadzanie do Brunei jest bezwzględnie wzbronione. Przy czym, w przypadku opium zakaz obowiązuje wszystkich, ale w kwestii napojów wyskokowych ograniczenia wyglądają już nieco inaczej. Od 1991 r. do Brunei nie można importować alkoholu, ale osoby, które nie są muzułmanami otrzymują pozwolenie na wwóz do dwóch litrów tzw. twardego alkoholu oraz limitowanych ilości piwa zakupionych w strefie wolnocłowej. Całkowitym zakazem został również objęty import świń – z racji koranicznego zakazu spożywania mięsa wieprzowego przez muzułmanów.

Towary których import jest zastrzeżony z powodów religijnych to: alkohol, akcesoria służące do uprawiania gier hazardowych oraz wołowina, w tym tusza zwierzęcia lub jego części, mięso, kości, skóra, skóry, kopyta, rogi, podroby lub inne jego części. Podobnie sytuacja wygląda z drobiem. Wyjątkiem od ograniczenia importu wołowiny i drobiu jest ubój tych zwierząt w rzeźni zatwierdzonej przez Ministerstwo Spraw Religijnych Brunei. Obecnie obydwa rodzaje mięsa można sprowadzać tylko z Australii oraz Malezji, jednakże ubój tych zwierząt jest dokonywany w lokalnych rzeźniach na terytorium Brunei. Warto zauważyć, że niezależnie od tego co teoretyczny przedsiębiorca chciałby sprowadzać do Brunei i tak musi uzyskać zgodę Królewskiego Departamentu Zwyczajów.

Na Borneo Allah nie taki srogi

Brunei Darussalam to państwo, w którym religia niewątpliwie odgrywa wiodącą rolę. Jednak mimo olbrzymich zasobów ropy naftowej i zamiłowania władcy oraz rodziny monarszej do zbytku nie można utożsamiać Brunei z państwami Zatoki Perskiej. Islam dominujący w szejkanatach Zatoki czy na Malediwach przybrał o wiele bardziej restrykcyjną formę niż w sułtanacie Hassanala Bolkiaha. Tak więc patrząc z perspektywy ingerencji religii w życie codzienne mieszkańców państwo Brunei Darussalam, w odróżnieniu od stereotypowych Malediwów czy szejkanatów Zatoki, stanowi rzeczywisty raj na ziemi.

Powyższy tekst jest częścią cyklu Samum z Dalekiego Wschodu autorstwa Jakuba Więckowskiego. 

Jakub Więckowski – student III roku stosunków międzynarodowych i II roku arabistyki na Uniwersytecie Warszawskim. W granicach jego zainteresowań pozostaje region Bliskiego Wschodu w wymiarze politycznym i gospodarczym, ze szczególnym uwzględnieniem polityki zagranicznej i gospodarczej państw Zatoki Perskiej.

 

Bibliografia: 

  • Danecki Janusz; Podstawowe wiadomości o islamie; Wydawnictwo Akademickie Dialog; Warszawa 2011
  • Konstytucja Brunei Darussalam z 1959 roku

[dostępny w Internecie http://www.wipo.int/wipolex/en/text.jsp?file_id=198527] 

  • Religious Council and Kadis Courts Act z 1984 r.

      [dostępny w Internecie http://www.agc.gov.bn/agc1/images/lob/pdf/Cap.77.pdf] 

  • Syariah Courts Act z 2000 r.

[dostępny w Internecie http://www.agc.gov.bn/agc1/images/lob/pdf/Chp.184.pdf] 

  • Esslemont Tom;  Royal wedding held in Brunei for Sultan’s fifth daughter; 24.09.2012; BBC NEWS;

[dostępny w Internecie http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-pacific-19707177] 

  • Trade Policy Review: Brunei Darussalam, raport Światowej Organizacji Handlu z 27.02.2008, podrozdziały:

– Trade Policy regime: Framework and Objectives

[dostępny w Internecie http://www.wto.org/english/tratop_e/tpr_e/s196-02_e.doc]

– Trade Policies and practices by measure

[dostępny w Internecie http://www.wto.org/english/tratop_e/tpr_e/s196-03_e.doc] 

  • Strony internetowe instytucji rządowych Sułtanatu Brunei Darussalam

– Ministerstwo Spraw Zagranicznych

[dostępny w Internecie http://www.mofat.gov.bn/]

– Ministerstwo Spraw Religijnych

[http://www.religiousaffairs.gov.bn/?tpl=th003_english_org]

– Strona Biura Premiera Brunei Darussalam

[dostępny w Internecie http://www.pmo.gov.bn/]

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
J. Więckowski: Brunei – kraina spokoju Reviewed by on 5 listopada 2012 .

W oficjalnej nazwie tego państwa zapisano jego przyszłość. Według komentatorów Koranu termin dar as-salam odnosi się do muzułmańskiego raju, niebiańskich ogrodów pełnych zieleni i źródlanej wody. W istocie można powiedzieć, że Brunei Darussalam to namiastka nieba na ziemi. Jak wobec tego wygląda raj Allaha? Brunei Darussalam, czyli kraina spokoju, to jedna z nielicznych już monarchii

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

O AUTORZE /

Avatar

Pozostaw odpowiedź