Chiny

Wyzwania dla wzrostu gospodarczego Chin w 2009 r.

Jakie będzie tempo wzrostu gospodarki chińskiej w 2009 roku ? Czy będzie to 8%, jak zakłada premier Wen Jiabao, czy 6,5% jak prognozuje Bank Światowy, czy „tylko” 5%, co może spowodować drastyczny wzrost stopy bezrobocia. Czy Chiny będą lokomotywą światowej gospodarki? Co może spowodować jej ewentualne wykolejenie?

Wymiana handlowa

Najczęściej wskazywaną przyczyną zmniejszenia dynamiki wzrostu chińskiego PKB jest spadek eksportu. Dane dotyczące handlu wskazują, że w czwartym kwartale 2008 r. eksport ChRL był o 13% niższy w stosunku do trzeciego kwartału. Natomiast import zmniejszył się o ponad 20%. Wynika to z kilku czynników:

spadku produkcji dóbr finalnych przeznaczonych na eksport (ponad 50% importu to półprodukty wykorzystywane do ich wytworzenia);

spadku popytu krajowego;

spadku inwestycji, zwłaszcza w sektorze budowlanym.

W konsekwencji zmniejszenia się wielkości zarówno eksportu jak i importu w II półroczu 2008 r., wartość dodana wymiany handlowej w PKB, czyli eksport netto pozostał na zbliżonym poziomie do 2007 r., w którym wyniósł 20%. Dane dotyczące dwóch pierwszych miesięcy br. wskazują na dalszy spadek eksportu w ujęciu rocznym
(w styczniu o 17,5%, w lutym o 26%). Natomiast m.in. z powodu rozpoczęcia zapowiadanych przez rząd inwestycji infrastrukturalnych, dynamika spadku importu zwalnia (styczeń – 43,1%, luty – 24%).

Popyt wewnętrzny

Drugim, nie mniej ważnym czynnikiem wpływającym na spadek tempa wzrostu PKB jest słabnący popyt wewnętrzny. Wynika to m.in. ze wzrostu w pierwszej połowie 2008 r. cen żywności i energii, co przełożyło się na zmniejszenie realnych dochodów przedsiębiorstw oraz spadek siły nabywczej ludności (w lutym 2008 r. inflacja osiągnęła poziom 8,7%). Wydatki na energię i żywność stanowią proporcjonalnie większy udział w budżetach chińskich gospodarstw domowych niż konsumentów państw zachodnich. Dodatkowo w celu zmniejszenia presji inflacyjnej władze Chin zaostrzyły w I połowie 2008 r. politykę monetarną. Wysoka inflacja oraz coraz wyższe stopy procentowe, poprzez efekt stopy procentowej, przełożyły się na spadek wydatków konsumpcyjnych i inwestycyjnych (wydatki konsumpcyjne w Chinach stanowią 39% wkładu w PKB, a inwestycje 41% wkładu w PKB). Kolejnym powodem zmniejszenia wielkości konsumpcji jest relatywny spadek, na przestrzeni ostatniej dekady, wartości dochodów gospodarstw domowych w stosunku do PKB (z 53% w 1998 r. do 40% w 2007 r.).

Rynek nieruchomości

Wprowadzenie przez władze obwarowań dotyczących m.in. wysokości wkładu własnego stworzyło margines bezpieczeństwa, który stanowi zabezpieczenie dla chińskiego systemu bankowego w sytuacji spadku cen nieruchomości. Na podstawie obecnie obowiązujących regulacji, przy zakupie pierwszego mieszkania, nabywca musi posiadać wkład własny ma poziomie 20-30% wartości nieruchomości, a przy zakupie drugiego – 40%. Ponadto uważane za obarczone większym ryzykiem kredyty dla firm deweloperskich stanowią zaledwie ok. 7% całości zobowiązań względem chińskich banków, a łączna wartość udzielonych przez chińskie instytucje finansowe kredytów to 65% posiadanych depozytów.


Rynek pracy

Na podstawie wstępnych i mało wiarygodnych danych, do końca lutego br. 20 mln napływowych pracowników (3% aktywnych zawodowo) straciło prace. Szacuje się, że ponad 130 mln pracowników przybyłych do miast z terenów wiejskich nie jest uwzględnianych w oficjalnych statystykach. Dodatkowo, w 2009 r. rynek pracy zasili 6,1 mln absolwentów uczelni wyższych. Z tego powody władze Chin jak mantrę powtarzają, że w celu powstania odpowiedniej ilości nowych miejsc pracy, które zrównoważą rosnącą jej podaż, wzrost gospodarczy musi osiągnąć poziom 8%. Wartość ta jest często określana jako „magiczna ósemka”. Natomiast według analiz Banku Światowego, potencjalny wzrost chińskiego PKB pozwalający utrzymać stopę bezrobocia na obecnym poziomie wynosi ok. 9,5% (w latach 80., wzrost PKB o 1% powodował wzrost zatrudnienia o 0,3%, a na początku XXI wieku, zwiększenie PKB o 1% powoduje wzrost zatrudnienia o 0,1%).

Rządowy program stymulacyjny

W celu przeciwdziałania negatywnym skutkom spadku popytu krajowego i eksportu, władze ChRL podjęły decyzje o prowadzeniu ekspansywnej polityki budżetowej, czyli rozpoczęły implementację pakietu stymulacyjnego o wartości 586 mld USD. Pakiet ten zakłada realizację projektów infrastrukturalnych (rozbudowa infrastruktury kolejowej, portów i elektrowni) oraz obniżenie podatków. Przewidziano również wdrożenie specjalnego programu, który do 2011 r. powinien zagwarantować podstawową opiekę zdrowotną dla 90% obywateli. W rezultacie m.in. implementacji ww. pakietu, w pierwszych dwóch miesiącach br. inwestycje w środki trwałe wzrosły o 30% w stosunku do analogicznego okresu z 2008 r.
Pierwsze działania mające na celu zwiększenie konsumpcji gospodarstw wiejskich w trzech prowincjach, rząd podjął już w 2007 r. (wielkość konsumpcji ludności wiejskiej stanowi zaledwie 26% wydatków gospodarstw domowych). Polegały one m.in. na przyznaniu 13% zniżek na zakup wskazanych przez władze towarów (z reguły był to sprzęt AGD oraz samochody). W związku z obecnymi problemami gospodarczymi oraz planami zwiększenia udziału konsumpcji w PKB, w lutym objęto tym programem obszary wiejskie w całych Chinach. Należy podkreślić, że obecny spadek cen surowców naturalnych, energii i żywności przy jednoczesnym rozluźnienie polityki monetarnej i fiskalnej wpłynie na zwiększenie siły nabywczej gospodarstw domowych, co również powinno się przełożyć na pobudzenie wydatków konsumpcyjnych.

Azja Wschodnia

Państwa regionu Azji Wschodniej muszą podjąć kroki zapobiegające negatywnym skutkom światowego kryzysu gospodarczego. Jednakże z powodu posiadania casino przez te kraje większych rezerw walutowych, korzystniejszych sald na rachunkach bieżących oraz elastyczniejszych reżimów walutowych, przebieg obecnego kryzysu będzie łagodniejszy niż tego z lat 1997-1998. W długim okresie rozwiązania wymaga kwestia zbyt wielkiego uzależnienia gospodarek azjatyckich od eksportu. I tak w Korei Płd. wielkość eksportu stanowi 40% PKB (podobnie jak w ChRL), na Tajwanie – ponad 60% PKB. W Singapurze i Hongkongu jest to odpowiednio 186 i 166% PKB. Drugim czynnikiem wpływającym na spadek tempa wzrostu gospodarek azjatyckich jest malejący popytu wewnętrzny.

Nie sprawdziły się również wstępne zapowiedzi wskazujące, że wewnątrzazjatycka wymiana handlowa uchroni Azję przed spowolnieniem w gospodarce światowej. Wynika to z faktu, że wymiana handlowa pomiędzy państwami azjatyckimi jest częścią światowego łańcucha dostaw, który w wysokim stopniu zależy od koniunktury w światowej gospodarce.

Podsumowanie

Analiza dostępnych danych wskazuje, że prawdopodobieństwo spowolnienia gospodarki ChRL do poziomu poniżej 5% oraz wystąpienia wielkich niepokojów społecznych jest niewielkie. Natomiast w świetle ostatnie rewizji przez Bank Światowy prognoz wzrostu chińskiego PKB do 6,5%, Pekin może mieć trudności z osiągnięciem tempa rozwoju gospodarczego na poziomie 8%.

Zdementowanie przez władze ChRL spekulacji dotyczących podjęcia działań mających na celu deprecjację kursu yuana jest krokiem we właściwym kierunku. Osłabienie kursu walutowego w krótkim okresie wpłynęłoby na zwiększenie eksportu, ale jednocześnie zmniejszyłoby siłę nabywczą ludności. Czyli osiągnięto by odwrotny do zaplanowanego (zwiększenie popytu wewnętrznego) skutek. Należy podkreślić, że spadający eksport nie wynika ze zbyt słabej cenowej konkurencyjności chińskich towarów, a z malejącego popytu zagranicznego.

Obniżeniu stóp procentowych oraz liberalizowanie przez rząd przepisów dotyczących przyznawania kredytów daje już pierwsze efekty. Dane dotyczące grudnia 2008 r. wskazują, że wartość udzielonych kredytów wzrosła w stosunku rocznym o 19%. Nie można jednak wykluczyć, że spadek stóp procentowych do poziomu zbliżonego do państw zachodnich, może wpłynąć na odpływ kapitału zagranicznego i deprecjację krajowej waluty.

W trakcie debaty

Obecne problemy gospodarcze Chin i Azji Wschodniej powinny doprowadzić do ponownego zdefiniowania przyszłej strategii rozwoju gospodarczego tego regionu. Zbyt wielki poziom konsumpcji oraz duży deficyt handlowy USA, który przez ostatnią dekadę był jednym z motorów wzrostu gospodarek Azji wygasa. Stany Zjednoczone będą musiały mniej wydawać, mniej importować oraz więcej oszczędzać. Rozwój gospodarek azjatyckich większym stopniu musi zależeć od popytu krajowego, zwłaszcza konsumpcji.

Mieszkańcy wsi powinni uzyskać prawa własności do uprawianej ziemi. Stworzyłoby to rolnikom m.in. możliwość zaciągania kredytów pod zastaw posiadanej ziemi oraz przeprowadzania transakcji kupna i sprzedaży gruntów. Szacuje się, że wdrożenie reformy przyznającej mieszkańcom wsi prawo własności do ziemi, odblokowałoby kapitał o szacowanej wielkości 2,5 biliona USD.

Budowa systemu stypendialnego dla wiejskich dzieci oraz implementacja systemów ochrony zdrowia, emerytalnego i zabezpieczenia społecznego wpłynęłaby na spadek oszczędności gospodarstw domowych.

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
Wyzwania dla wzrostu gospodarczego Chin w 2009 r. Reviewed by on 24 marca 2009 .

Jakie będzie tempo wzrostu gospodarki chińskiej w 2009 roku ? Czy będzie to 8%, jak zakłada premier Wen Jiabao, czy 6,5% jak prognozuje Bank Światowy, czy „tylko” 5%, co może spowodować drastyczny wzrost stopy bezrobocia. Czy Chiny będą lokomotywą światowej gospodarki? Co może spowodować jej ewentualne wykolejenie? Wymiana handlowa Najczęściej wskazywaną przyczyną zmniejszenia dynamiki wzrostu

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

O AUTORZE /

Avatar

komentarze 3

  • Tyle ze tu nie chodzi o liczby. 3 proc nie pokazuje calego obrazu, dlatego ze za kazdym ludowym robotnikiem jest jego rodzina na wsi ktora on dotuje i utrzymuje. A zatem te zwolnienia dotycza takze mieszkancow wsi, gdyz ich konsekwencje odbijaja sie na ich codziennym zyciu. Nie pobieraja juz „dotacji” od „swojego czlowieka” w miescie bo on stracil robote. Tak dzialal caly ten system, a teraz jegio fundament zostal podkopany. Wiec liczba 3 proc, jest tu mylaca.
    pozdrawiam,
    BR

  • tak jak podkreśliłem, 20 mln osób to zaledwie 3% osób aktywnych zawodowo, tzw. zasobu pracy. W skali chińskiej jest to niewiele. Poważniejsze problemy dla władz mogą się pojawić w przypadku zwiększenia liczby bezrobotnych o kolejne kilkadziesiąt milionów. Jeśli wdrażany obecnie przez władze program stymulacyjny odniesie zamierzony skutek i nie nastąpi drastyczne pogorszenie sytuacji gospodarczej Chin, to wydaje się, że ludzie wytrzymają:).

  • Niezle, ale czy ludzie to wytrzymaja?

Pozostaw odpowiedź