Artykuły,Publicystyka

W. Tomaszewski: Relacja z uroczystości odsłonięcia pomnika „Dobrego Maharadży”

W Warszawie w dniu 3 listopada 2014 r. na Skwerze Dobrego Maharadży odbyła się uroczystość odsłonięcia pomnika poświęconego Dobremu Maharadży wykonanego przez rzeźbiarza p. Marka Modero.

W czasie II wojny światowej maharadża jam Saheb Digvijay Sinhji, znający Polaków z okresu przedwojennego, zaprzyjaźniony z Ignacym Paderewskim, przygarnął około tysiąca zagłodzonych polskich dzieci przybyłych ze Związku Sowieckiego i żywił je na własny koszt. Maharadża był przewodniczącym Izby Książąt Indyjskich oraz członkiem gabinetu wojennego Wielkiej Brytanii. Na decyzję maharadży niewątpliwie miał wpływ fakt, że znał osobiście generała Sikorskiego.

1932465_10150448419644955_9028687716334006605_n

Uroczystość otworzył pan Maurycy Wojciech Komorowski, burmistrz Dzielnicy Warszawa Ochota, który przywitał poczty sztandarowe Związku Sybiraków (Zarządu Głównego, Oddziału Warszawskiego Związku Sybiraków, Koła Ochota), sztandar LO im H. Kołłątaja i sztandar Zespołu Szkól im. S. Wysockiego, zgromadzonych gości, w tym przede wszystkim Jej Ekscelencję p. Monikę Kapil Mohtę, ambasadora Indii w Polsce, I sekretarza ambasady p. Meenę, dr. Andrzeja Kunerta, sekretarza Rady Ochrony Pamięci, Walki i Męczeństwa, inicjatora dzisiejszego spotkania, p. Andrzeja Chendyńskiego, prezesa Koła Polaków w Indii w latach 1942-48.

Podczas uroczystości obecni byli także: p. Anna Janiszewska-Nietubycz, dyr. departamentu Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, p. Mieczysław Pogodziński, prezes Oddziału Warszawskiego Związku Sybiraków, p. Maja Markiewicz, prezes koła Warszawa Ochota Związku Sybiraków oraz przedstawiciele Fundacji Centrum Studiów Polska-Azja, inicjatorzy upamiętnienia Dobrego Maharadży.

Burmistrz w swoim przemówieniu podkreślił niezwykłość tej słabo znanej historii o dramatycznych losach Polaków, o unikalnej szansie, jaką otrzymały polskie dzieci po wyjściu z lodowego piekła Syberii. Historii Dobrego Maharadży, który przez długi czas zaangażował się materialnie, ratując ich od śmierci z wycieczenia, jednocześnie stwarzając u siebie warunki do życia, przeżycia i rozwoju. Burmistrz także przypomniał, że na pytanie gen. Sikorskiego, co chciałby za swój dobry czyn otrzymać, maharadża odpowiedział: nic, może kiedyś jakaś ulica w Warszawie. I od dwóch lat ten piękny skwer nosi jego imię.

Dr Andrzej Kunert nakreślił historyczne tło oraz tragiczne warunki sytuacji,  w jakiej znalazły się polskie dzieci wywiezione w głąb Związku Sowieckiego po agresji z 17 września 1939 r. Wraz z armią gen. Andersa z tego państwa udało się wywieźć 13,5 tys. małych dzieci, w większości sierot i półsierot. Dr. Kunert przypomniał, że maharadża nie tylko przyjął polskie dzieci i zbudował dla nich osiedle, ale również nakłonił 25 maharadżów do świadczenia pomocy finansowej na utrzymanie polskich dzieci. Maharadża, witając polskie dzieci, powiedział: „Nie uważajcie się za sieroty, jesteście teraz mieszkańcami naszego księstwa, a ja jestem Bapu, ojciec wszystkich ludzi księstwa Nawanagaru, w tym was.” Te słowa pojawiły się na pomniku. Następnie dr Kunert opisał dalszą działalność tego osiedla oraz innych, które powstały na wzór inicjatywy Dobrego Maharadży, istniejące aż do 1948 r. W maju 1945 r. maharadża wraz z małżonką zostali rodzicami chrzestnymi sztandaru polskiego hufca harcerskiego. Maharadża powiedział wówczas: „Jest do dla mnie i dla mojej żony wielki zaszczyt, że zostaliśmy rodzicami chrzestnymi polskiego sztandaru. Niechaj srebrne gwoździe, które wbijamy w drzewce flagi, będą gwoździami wbitymi w trumnę wrogów wolności i Waszych domów. Zawsze pozostanę wierny i lojalny wobec Polski i zawsze będę sympatyzował z przyszłością Waszego kraju. Jestem pewny, że Polska będzie wolna, że wrócicie do Waszych szczęśliwych domów, do kraju wolnego od ucisku. Duch Polski, znany w całym świecie, jak długo pozostanie takim, jakim jest teraz, wywalczy wolność swojego kraju. Ochraniajcie ten sztandar nawet własnym życiem. W historii Jamnagaru dzisiejsze wydarzenie pozostanie zawsze jako jedno z najpiękniejszych, które kiedykolwiek miały tu miejsce. Niech Was Bóg błogosławi i pozwoli wrócić do wolnej i szczęśliwej Polski”. Dr Kunert podkreślił, że małe polskie dzieci stały się w czasie wojny, zgodnie ze słowami gen. Sikorskiego, małymi ambasadorami swojego kraju, a potem także ambasadorami Indii, roznosząc dobre słowa o tym kraju. Polska odwdzięczyła się maharadży: od 1999 r. Zespół Szkól Ogólnokształcących na ul. Bednarskiej w Warszawie nosi jego imię, w grudniu 2011 r. prezydent RP odznaczył pośmiertnie maharadżę Krzyżem Komandorskim Orderu Zasługi RP, w maju 2012 decyzją Rady Warszawy został patronem skweru na Ochocie. Następnie nawiązał do faktu, że obok przy ulicy Opaczewskiej znajduje się Pomnik Barykada Września, która także przecież broniąc miasta w 1939 r., chroniła polskie dzieci. Dr Kunert wyraził wdzięczność tym wszystkim, którzy przyczynili się do wybudowania tego pomnika, a przede wszystkim pierwszemu inicjatorowi dr. Krzysztofowi Iwankowi, ekspertowi CSPA.

Następnie głos zabrał p. Zbigniew Bartosz, jeden dzieci ocalonych prze Dobrego Maharadżę, który jako półsierota, 7-letnie dziecko z siostrą i z bratem trafił do Indii poprzez zesłanie w rejon Archangielska i tułaczkę przez Uzbekistan. Oprócz p. Bartosza w uroczystości wzięli jeszcze udział: p. Wiesław Sypuła, p. Jadwiga Tomaszek i p. Roman Gutowski, dzieci z obozu maharadży, obecnie członkowie stowarzyszenia Koła Polaków z Indii z lat 1942-1948. Pan Bartosz podkreślił fakt, że maharadża był nie tylko nadzwyczaj opiekuńczy i serdeczny w stosunku do dzieci, ale był niesłychanie zaangażowany w sprawę pomocy dzieciom. Bardzo dbał o ich zdrowie, często zapraszał do pałacu. Pan Bartosz następnie nazwał maharadżę naszym dobrodziejem.

Po przemówieniach nastąpiło odsłonięcie pomnika oraz składanie wieńców przez w/w organizacje i osoby. W imieniu inicjatora przedsięwzięcia, Fundacji CSPA, wieniec złożył p. Radosław Pyffel.

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
W. Tomaszewski: Relacja z uroczystości odsłonięcia pomnika „Dobrego Maharadży” Reviewed by on 9 listopada 2014 .

W Warszawie w dniu 3 listopada 2014 r. na Skwerze Dobrego Maharadży odbyła się uroczystość odsłonięcia pomnika poświęconego Dobremu Maharadży wykonanego przez rzeźbiarza p. Marka Modero. W czasie II wojny światowej maharadża jam Saheb Digvijay Sinhji, znający Polaków z okresu przedwojennego, zaprzyjaźniony z Ignacym Paderewskim, przygarnął około tysiąca zagłodzonych polskich dzieci przybyłych ze Związku Sowieckiego

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

O AUTORZE /

Avatar

Pozostaw odpowiedź