Artykuły,Komentarz eksperta,Komentarze,Publicystyka,Top news

T. Burdzik: Trudna sytuacja wietnamskiego rybołówstwa

23 października 2017 r. na wietnamski eksport ryb i owoców morza do Unii Europejskiej została nałożona przez Komisję Europejską ostrzegawcza „żółta kartka” (yellow card). Kara została wymierzona za nielegalne, nieraportowane oraz nieregulowane połowy, jakich miał dopuścić się Wietnam, w szczególności na terenie łowisk sąsiednich państw. Był to wymowny krok stanowiący wyzwanie dla wietnamskich producentów oraz eksporterów, dla których rynek UE stanowi 17% eksportu w sektorze rybnym. Równocześnie nałożoną karę należy odbierać jako szansę na zmianę dotychczasowych nawyków mających negatywny wpływ na środowisko naturalne, zmuszającą rybaków do zrównoważonej gospodarki istniejących zasobów.

Trawler/Źródło: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Fishing_Trawler.jpg na licencji CC BY-SA 2.0

Kontekst

Nielegalne, nieraportowane i nieuregulowane połowy (Illegal, unregulated and unreported fishingIUU) stanowią jedno z najpoważniejszych zagrożeń dla eksploatacji żywych zasobów wodnych, naruszając podstawy światowej polityki rybołówstwa. Mając na uwadze obowiązujące definicje i przepisy prawa,  zgodnie z definicją ustaloną przez Organizację Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa, jako połowy IUU rozumiemy:

– przez „połowy nielegalne” należy rozumieć działalność statków łamiących przepisy ustawowe i wykonawcze państw należących do regionalnej organizacji zarządzania łowiskami (regional fisheries management organisation – RFMO);
– przez „połowy nieraportowane” – działania nieprawidłowo zgłoszone lub niezgłoszone właściwemu organowi krajowemu lub odpowiedniej RFMO;
– a przez „połowy nieuregulowane” – działalność statków bez bandery lub pod banderą państwa nienależącego do danej RFMO, które nie przestrzegają obowiązujących w tej RFMO środków ochrony zasobów i zarządzania zasobami.

Polityka Unii Europejskiej

1 stycznia 2010 r. weszło w życie Rozporządzenie Rady (WE) NR 1005/2008 z dnia 29 września 2008 r., ustanawiające wspólnotowy system zapobiegania nielegalnym, nieraportowanym i nieuregulowanym połowom oraz ich powstrzymywania i eliminowania, mające na celu zapobieganie importu produktów rybnych powstałych w wyniku IUU. UE kładzie nacisk na przeciwdziałanie IUU, wprowadzając trzy rodzaje kar-kartek dla państw pragnących eksportować ryby i owoce morza na terytorium UE:

–  zielona kartka (green card), dzięki której towar nie jest poddawany dodatkowej kontroli źródła połowu;
– żółta kartka (yellow card), za sprawą której towar jest poddawany szczegółowej kontroli źródła połowu;
– czerwona kartka (red card) oznaczającą brak możliwości eksportu towaru do UE.

Konsekwencją nałożenia żółtej kartki – tak jak ma to obecnie miejsce w sytuacji Wietnamu – jest zmniejszenie eksportu do krajów członkowskich UE, ponieważ państwa UE tracą zainteresowanie eksporterem, którego działalność nie spełnia unijnych regulacji. Co więcej, państwo posiadające żółtą kartkę jest oznaczane w dokumentach urzędowych UE, co wpływa na obniżenie reputacji państwa na arenie międzynarodowej. W czasie utrzymywania się żółtej kartki wszystkie kontenery zawierające ryby i owoce morza są szczegółowo kontrolowane pod kątem źródła połowu, co wymaga dodatkowego czasu (3-4 tygodni), jak również dodatkowych kosztów kontroli wynoszących ok. 600 euro na kontener. Należy również liczyć się z możliwością niedopuszczenia kontenera z towarem na unijny rynek, co wiąże się ze stratą ok. 10 000 euro na kontenerze. Po nałożeniu na państwo żółtej kartki, jest ono zobowiązane do spełnienia unijnych wytycznych w czasie 6 miesięcy. W przypadku niedostosowania się do nich, na państwo zostanie nałożona czerwona kartka (red card), która wiąże się z zakazem eksportu ryb i owoców morza na terytorium UE. Przyczyna stojącą za nałożeniem żółtej kartki na Wietnam, jest wpływanie przez wietnamskich rybaków na łowiska sąsiednich państw (Indonezji, Malezji, Tajlandii), naruszające międzynarodowe regulacje.

Żółta kartka ma dla Wietnamu ma poważne skutki gospodarcze

Unia Europejska jest drugim co do wielkości importerem ryb i owoców morza pochodzących z Wietnamu, odpowiadając za 17% wietnamskiego eksportu tychże produktów. Wartość eksportu szacuje się na 1-1,5 mld dolarów. Wśród państw członkowskich UE będących największymi importerami ryb i owoców morza z Wietnamu należy wskazać Niemcy, Holandię, Włochy, Hiszpanię oraz Francję.

Wietnamski rząd zdając sobie sprawę z powagi sytuacji, podjął kroki mające na celu dostosowanie się do rekomendacji Komisji Europejskiej, celem cofnięcia ostrzeżenia. Wśród pierwszych inicjatyw należy wskazać dyrektywę No. 45/CT- TTG z 13 grudnia 2017 r., mającą na celu podjęcie niezwłocznych działań do cofnięcia ostrzeżenia wydanego przez Komisję Europejską.  Co więcej, 2 stycznia br. ogłoszono dekret No. 17/2018/ND-CP z poprawkami do rządowego dekretu No. 67/2014/ND-CP dotyczącego rozwoju rybołówstwa. Dokonano również zmian w wietnamskim Prawie Rybołówczym, mających na celu dostosowanie się do międzynarodowych wytycznych. Kolejnym działaniem było wzmożenie aktywności policji morskiej, straży przybrzeżnej oraz innych służb celem zapobiegania połowom na łowiskach innych państw.

Co więcej, 12 stycznia br. została opublikowana przez Wietnamskie Stowarzyszenie Eksporterów i Producentów Owoców Morza (Vietnam Association of Seafood Exporters and Producers – VASEP) „White Book on Combating IUU fishing in Vietnam”, informująca o  wysiłkach Wietnamu w walce z IUU. W sześciu rozdziałach przedstawione są wietnamskie wdrożenia będące odpowiedzią na zastrzeżenia Komisji Europejskiej.

Mimo szeregu podjętych działań, nie udało się Wietnamowi spełnić oczekiwań Komisji Europejskiej, która 23 kwietnia br. ustaliła jako ostatni dzień sześciomiesięcznego okresu mającego na celu wywiązanie się z regulacji stojących za nałożeniem żółtej kartki w październiku 2017 r. Komisja Europejska przedłużyła żółtą kartkę dla Wietnamu do 1 stycznia 2019 r., stawiając wietnamski sektor rybołówczy w trudnej sytuacji.

Podsumowanie

Podjęte przez wietnamski rząd działania są istotną próbą wpłynięcia na niekorzystną sytuację, ale póki co nie są skuteczne, bowiem w Wietnamie w dalszym ciągu nie funkcjonuje całościowy system kontrolujący aktywność rybaków na morzach. Konsekwencją dalszego utrzymywania się żółtej kartki dla Wietnamu może być w długofalowej perspektywie spadek zainteresowania wietnamskimi rybami oraz owocami morza, a także zastąpienie ich produktami pochodzącymi z innych krajów. Wietnamczykom nie pozostaje nic innego aniżeli podjąć efektywne działania zmierzające do wyeliminowania IUU.

Jak stwierdza Nguyen Hoai Nam, wicesekretarz VASEP: ”Przedsiębiorcy, będący członkami stowarzyszenia, oczekują większych działań ze strony lokalnych władz w odniesieniu do kontroli łowisk. Musimy wdrożyć Prawo Rybołówcze oraz rezolucje, decyzje i instrukcje pochodzące od premiera, celem przygotowania na kontrolę Komisji Europejskiej w przyszłym roku”. Nguyen Xuan Cuong, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Minister of Agriculture and Rural Development – MARD) informuje, że Wietnam wdraża rekomendacje Komisji Europejskiej mające na celu walkę z IUU. Obecnie zarówno rząd, jak również VASEP zapewniają o podejmowaniu kolejnych działań i stopniowym postępie w walce z połowami naruszającymi międzynarodowe regulacje. Wśród przykładów można wymienić pracę nad nowym Prawem Rybołówczym, które ma wejść w życie w 2019 r. czy też powołanie urzędu ds. IUU.

 

Udostępnij:
  • 8
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
    8
    Udostępnienia
T. Burdzik: Trudna sytuacja wietnamskiego rybołówstwa Reviewed by on 15 października 2018 .

23 października 2017 r. na wietnamski eksport ryb i owoców morza do Unii Europejskiej została nałożona przez Komisję Europejską ostrzegawcza „żółta kartka” (yellow card). Kara została wymierzona za nielegalne, nieraportowane oraz nieregulowane połowy, jakich miał dopuścić się Wietnam, w szczególności na terenie łowisk sąsiednich państw. Był to wymowny krok stanowiący wyzwanie dla wietnamskich producentów oraz

Udostępnij:
  • 8
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
    8
    Udostępnienia

O AUTORZE /

Tomasz Burdzik

Doktorant, absolwent Międzywydziałowych Indywidualnych Studiów Humanistycznych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Trzykrotny stypendysta Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za wybitne osiągnięcia naukowe, stypendysta Ministerstwa Edukacji i Kultury Republiki Indonezji, stypendysta University of Lucerne School of Law, laureat Wyróżnienia Rektora UŚ za działalność naukową oraz popularnonaukową, dyplom najlepszego absolwenta Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Prowadzi badania wśród plemienia Dajaków na Borneo. W przeszłości prowadził zajęcia w indonezyjskich szkołach. Publikował m.in. w „The Jakarta Post”, „Tribun Travel”. Zajmuje się krajami ASEAN, w szczególności Indonezją oraz Singapurem. E-mail: [email protected]

Pozostaw odpowiedź