Artykuły,Inne-news

Relacja z panelu dyskusyjnego „Konflikty terytorialne na Zachodnim Wybrzeżu Pacyfiku. Próba znalezienia rozwiązań”

20130424_17491124 kwietnia 2013 r. w siedzibie Centrum Studiów Polska-Azja odbyła się konferencja na temat konfliktów terytorialnych na Zachodnim Wybrzeżu Pacyfiku, organizowana przez Laboratorium Dialogu Instytutu Filozofii i Sociologii (IFiS) Polskiej Akademii Nauk (PAN). W panelu, który po raz pierwszy w Polsce podjął ten temat, wzięło udział sześciu ekspertów zajmujących się regionem Azji z różnych punktów widzenia. Spory na Dalekim Wschodzie nie znajdowały się dotąd w centrum uwagi, a w dodatku, zdaniem Pana Piotra Gadzinowskiego, polski rząd nie zabiera głosu w tej sprawie ze względu na silne powiązania ekonomiczne z Chinami, czyli jedną ze stron sporów. Były poseł SLD, zajmujący się w przeszłości współpracą międzyparlamentarną z państwami regionu, przeanalizował możliwości narodowych i międzynarodowych rozwiązań politycznych w warunkach geopolitycznych zmian. Zwrócił uwagę na chińską prowokację związaną ze zmianą wzoru paszportu, na którym jest mapa deklarująca prawo do wysp należących do Japonii, Wietnamu i innych państw Azji Południowo-Wschodniej.

Konflikty terytorialne na Morzu Południowochińskim stały się w ostatnich latach jednym z głównych wyzwań, jakie stoją przed państwami regionu. Odnowienie dawnych antagonizmów doprowadziło do regionalnego wyścigu zbrojeń, widocznego zwłaszcza na morzu, na co zwrócił uwagę Pan Paweł Behrendt z Centrum Studiów Polsko-Azji. Patrząc na suche liczby widać, że zdecydowana przewaga leży po stronie ChRL, która od lat prowadzi systematyczny program modernizacji i rozwoju swojej floty. Na szczególną uwagę zasługuje program budowy lotniskowców, zwłaszcza w związku z zapowiedzią chińskich oficjeli, że następny okręt tej klasy zostanie skierowany właśnie na Morze Południowochińskie. Jednak sama liczba okrętów nie decyduje o wszystkim. Za najsilniejszą flotę w tej części świata uznawane są japońskie Morskie Siły Samoobrony. Także Tokio realizuje systematyczny program zbrojeń, pomimo że niektóre działania w tym zakresie (lekkie lotniskowce, nazywane niszczycielami śmigłowcowymi) są niezgodne z konstytucją. Do intensywnej modernizacji i rozbudowy swoich sił morskich przystąpiły w ostatnim czasie również inne państwa, jak Wietnam czy Malezja. W ostatnich miesiącach Japonia i Wietnam rozpoczęły próby zmontowania antychińskiej koalicji, mającej dodatkowo za plecami Stany Zjednoczone, realizujące swoją politykę „powrotu do Azji”. Pomimo niskiego ryzyka wybuchu konfliktu zbrojnego, warto przyjrzeć się, jakim potencjałem dysponują poszczególne strony, zwłaszcza, że Azja jest obecnie najintensywniej zbrojącym się regionem świata.

Jednak wojna nie jest jedynym wyjściem z tego konfliktu, co potwierdza zachowanie Filipin, które przeniosły spór z Chinami na nową płaszczyznę. Manila zdecydowała się poddać pod międzynarodowy arbitraż kwestie terytorialne dotyczące Morza Południowochińskiego. Rosnąca w siłę Chińska Republika Ludowa znalazła się w sytuacji, gdy o ich roszczeniach terytorialnych być może decydować będą prawnicy na sali sądowej. Według prawnika Łukasza Supery, kolejnego z gości panelu, niezależnie od wyniku postępowania arbitrażowego spory terytorialne w rejonie zyskały nowy wymiar.

Przeglądając japońskie strony internetowe, Pan Yasuhiro Igarashi znalazł odpowiedź na pytanie, dlaczego sprawa Senkaku nie jest gorącym tematem dla Japończyków. Zwykli Japończycy, choć są przekonani co do przynależności wysp do japońskiego terytorium, nie reagują tak żywiołowo jak opinia publiczna w Chinach. Jedynie wąska grupa obywateli żywiołowo protestuje przeciwko Chinom. Rząd Japonii nie chce przekazać sprawy do Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości (International Court of Justice), bo twerdzi że “nie ma konfliktu terytorialnego”. Jeżeli przedłożyłoby się sprawę Trybunałowi, to oznaczałoby, że Japonia uznaje, że jest w konflikcie z Chinami. Należy przy tym pamiętać, że Chiny nagle zaczęły zgłaszać swoje prawa do tego terytorium po odkryciu surowców mineralnych na dnie oceanu w 1968 r. Potwierdza to, zdaniem Yasuhiro Igarashiego, że to tylko polityczny i dyplomatyczny konflikt, który nigdy faktycznie nie był konfliktem terytorialnym.

Ze swej strony dr Artur Kościański z IFiS PAN analizował przyczyny i skutki konfliktów terytorialnych wiążących Chiny, Tajwan i Japonię. Autor sformuował tezę, że podstawą konfliktów terytorialnych na Zachodnim Pacyfiku jest wojna symboliczna, której cele mają przede wszystkim irracjonalne cechy. Racjonalne powody i cele konfliktów są społecznie akceptowaną i zrozumiałą siłą mobilizującą poparcie ewentualnego siłowego ich rozwiązania. Dla każdego z aktorów cele te są inne: dla Chin celem nadrzędnym jest utrzymanie wysokiego stopnia legitymizacji władzy autorytarnej; dla Tajwanu istnienie jako podmiotu polityczno-kulturowego; dla Japonii istnienie spajającej więzi narodowej, która eroduje pod wpływem postępu procesów modernizacyjnych. Konflikty te ujawniają, zdaniem autora, symboliczny konflikt pomiędzy modernizacją i tradycją organizacji władzy państwa. Cechą wspólną tych konfliktów jest posługiwanie się, choć w różnym stopniu, przez zaangażowane strony „retro-nacjonalizmem”.

Bazując na teoretycznym scenariuszu słynnego profesora Samuela Huntingtona o wojnie kresowej rozpoczynającej się od konfrontacji pomiędzy okrętami wietnamskimi i chińskimi, dr Lê Thanh Hải próbował przewidywać zmiany zachodzące w diasporach wietnamskiej i chińskiej w Polsce. Jego zdaniem mogą one doprowadzić do pokojowych negocjacji pomiędzy krajami ich pochodzenia na terenie Unii Europejskiej, która stara się utrzymywać neutralną pozycję w tej sprawie.

Na zakończenie spotkania paneliści odpowiadali na ciekawe pytania publiczności dotyczące bieżącej sytuacji na Zachodnim Wybrzeżu Pacyfiku.

Opracowanie: Thanh Hai Le

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
Relacja z panelu dyskusyjnego „Konflikty terytorialne na Zachodnim Wybrzeżu Pacyfiku. Próba znalezienia rozwiązań” Reviewed by on 25 maja 2013 .

24 kwietnia 2013 r. w siedzibie Centrum Studiów Polska-Azja odbyła się konferencja na temat konfliktów terytorialnych na Zachodnim Wybrzeżu Pacyfiku, organizowana przez Laboratorium Dialogu Instytutu Filozofii i Sociologii (IFiS) Polskiej Akademii Nauk (PAN). W panelu, który po raz pierwszy w Polsce podjął ten temat, wzięło udział sześciu ekspertów zajmujących się regionem Azji z różnych punktów

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

O AUTORZE /

Avatar

Pozostaw odpowiedź