Artykuły,Publicystyka

P. Pendrakowska: Pieniądze w służbie dyplomacji: Rosja, Norwegia i Chiny, czyli kilka słów o najnowszej książce dr. Tomasza Kamińskiego

Najnowsza książka Tomasza Kamińskiego pt. „Pieniądze w służbie dyplomacji. Państwowe fundusze majątkowe jako narzędzie polityki zagranicznej” to wciągająca i rzetelna lektura dotycząca bardzo istotnej roli, którą państwowe fundusze majątkowe (PMF) odgrywają w światowej dyplomacji. To temat arcyciekawy, a jednocześnie nieczęsto dzisiaj poruszany we wszystkich swoich subtelnych aspektach, zwłaszcza w czasach (mono-)dominacji geopolityki w przestrzeni dyskusji publicznych przetaczających się w ciągu ostatnich dwóch lat w Polsce. Istotną tezą książki jest przekonanie, że instrumenty ekonomiczne posiadają znaczący wpływ na globalny układ sił. Pekin, Oslo i Moskwa grają przy pomocy PMF-ów z państwowymi inwestycjami i pomocą gospodarczą.

Tomasz Kamiński zwraca uwagę czytelników na dyskretnie wykorzystywane strumienie finansowy do realizacji określonych celów politycznych.  Szczególnie cenne jest rozwinięcie w tym kontekście wątku funduszy majątkowych w polityce zagranicznej Chińskiej Republiki Ludowej. Na tym aspekcie pragnę skupić się w tej recenzji, ponieważ niewątpliwie dla obserwatorów wydarzeń rozgrywających się w Azji jest on najbardziej intrygujący.

Kolejne istotne aspekty to opisanie funkcjonowania norweskich i rosyjskich funduszy majątkowych  dla celów polityki zagranicznej tych państw. Oba te zagadnienia są istotne z punktu widzenia funkcjonowania ładu światowego, jednak na potrzeby tej recenzji, główna uwaga zostanie przeniesiona na wątek wschodnioazjatycki.

Publikacja Tomasza Kamińskiego bazuje na wnikliwej analizie dostępnej literatury przedmiotu, a także na poszukiwaniach prowadzonych w różnych bazach, na przykład kluczowej dla mapowania PMF Sovereign Wealth Funds Institute Transaction Database.W przypadku Chin cztery centralne fundusze to China Investment Corporation, SAFE Investment Company, National Security Fund oraz China Africa Development Fund. Okazuje się, że podczas najważniejszego kryzysu gospodarczego, czyli w latach 2007-2009, zdecydowały się zwiększyć swoje portfele inwestycyjne. Analizując portfele PMF-ów okazało się, że w stosunku do bezpośrednich inwestycji zagranicznych są one mocno zaangażowane w pozyskiwanie surowców, czyli w kluczowy obszar dla rozwoju państwa takiego jak Chiny.

Warto również zaznaczyć, że cechą chińskich PMF jest inwestowanie przede wszystkim w krajach rozwiniętych, a nie rozwijających się. Taka strategia może szczególnie zadziwiać, ponieważ Pekin wykorzystuje fundusze do celów polityki zagranicznej na przykład przez tak zwaną dyplomację czekową, która ma skłaniać do działania danego państwa zgodnie z interesem Chin.

Istotne pytanie z punktu widzenia obserwatora wydarzeń w Azji wiąże się z tym, czy faktycznie dyplomacja czekowa w obszarach geograficznych krajów rozwiniętych działa. Autor udziela odpowiedzi oferując kilka rozwiązań. W książce oprócz przytaczanych przykładów związanych z krajami afrykańskimi i pomocą rozwojową, pisze o Chinach jako o państwie potrafiącym wywierać naciski przez groźby wycofania kapitału także na państwa strefy euro. Jako przykład podaje spotkanie państw grupy G20 w Busanie (Korea) i kwestie możliwego „…ograniczenia przyszłych zakupów denominowanych w euro papierów wartościowych, jeśli Unia Europejska natychmiast nie podejmie działań ratunkowych dla zagrożonego sektora bankowego”. (Kamiński 2018: 122). De facto istotne uzależnienie dokonało się w trakcie kryzysu finansowego, kiedy to chińskie fundusze majątkowe wykorzystały szansę na zakupy akcji i obligacji w trakcie radykalnych spadków na giełdach.

„Pieniądze w służbie dyplomacji” to pozycja, którą szczególnie polecić można obserwatorom wydarzeń na płaszczyźnie międzynarodowej, ponieważ książka dostarcza unikalną wiedzę o wpływie instrumentów ekonomicznych na świat polityki. Zjawisko to jest niestety pomijane w wielu analizach dotyczących współczesnego rozwoju wydarzeń.

Zagadnieniem równie ważnym z punktu widzenia czytelnika byłoby przestudiowanie modeli działania arabskich PMF-ów, w tym bardzo ciekawego funduszu, którym jest Abu Dhabi Investment Authority. Mimo tego, że w Polsce o wiele mniej mówi się o wpływach arabskich na ład światowy, to nie można zapominać o tym regionie globu, który posiadając ogromne pokłady kapitału z handlu surowcami, inwestuje w różnych częściach świata. Niesłychanym jest to, że informacje o cennych książkach traktujących o aktualnych zjawiskach międzynarodowych w oryginalny sposób, nie odbijają się w Polsce szerokim echem. Można to postawić jako diagnozę stanu opinii publicznej w Polsce, gdzie jeden tweet wątpliwej jakości zyskuje o wiele więcej uwagi niż skrupulatnie przeprowadzony wywód o instrumentach dyplomacji ekonomicznej.

Patrycja Pendrakowska

Udostępnij:
  • 25
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
    25
    Udostępnienia
P. Pendrakowska: Pieniądze w służbie dyplomacji: Rosja, Norwegia i Chiny, czyli kilka słów o najnowszej książce dr. Tomasza Kamińskiego Reviewed by on 23 września 2018 .

Najnowsza książka Tomasza Kamińskiego pt. „Pieniądze w służbie dyplomacji. Państwowe fundusze majątkowe jako narzędzie polityki zagranicznej” to wciągająca i rzetelna lektura dotycząca bardzo istotnej roli, którą państwowe fundusze majątkowe (PMF) odgrywają w światowej dyplomacji. To temat arcyciekawy, a jednocześnie nieczęsto dzisiaj poruszany we wszystkich swoich subtelnych aspektach, zwłaszcza w czasach (mono-)dominacji geopolityki w przestrzeni dyskusji

Udostępnij:
  • 25
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
    25
    Udostępnienia

O AUTORZE /

Avatar

Pozostaw odpowiedź