Komentarz eksperta

O. Pietrewicz: Wizyta Liu Yunshana w Korei Północnej

Wizyta chińskiej delegacji na czele z Liu Yunshanem przy okazji obchodów 70. rocznicy powstania Partii Pracy Korei była jednym z ważniejszych wydarzeń w relacjach ChRL z KRLD od czasu zmiany władzy w obu państwach. W ostatnich latach Liu jest najważniejszą osobą w relacjach Chin z Koreą Północną, dobrze znaną północnokoreańskim elitom. Liu był najwyższym przedstawicielem ChRL, który odwiedził KRLD od objęcia władzy przez Kim Dzong Una. Poza obecnością Liu uwagę zwraca wysoka ranga pozostałych członków chińskiej delegacji (m.in. Wang Jiarui – szef Wydziału Łączności Międzynarodowej Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Chin; Liu Hongcai – zastępca ww. i b. ambasador ChRL w KRLD).

Ton komunikatu wydanego przez stronę chińską po wizycie można ocenić jako pojednawczy; wyróżnił się na tle chłodnych przekazów w ostatnich latach. Istotne znaczenie w warstwie deklaratywnej miał przekazany Kim Dzong Unowi list od Xi Jinpinga. Uwagę zwraca rozłożenie akcentów: pochwalny ton pod adresem rządzącej dynastii Kimów, osobiste pozdrowienia i brak wyraźnego wskazywania problemu nuklearnego (dla porównania wizycie wiceprzewodniczącego ChRL Li Yuanchao w KRLD w lipcu 2013 r. towarzyszył zdecydowany nacisk na kwestię nuklearną). Manifestacyjnym gestem woli ocieplenia stosunków ze strony Chin mogło być wprowadzenie w ostatnim czasie cenzury w chińskim internecie przeciwko treściom wyśmiewającym Koreę Północną i jej przywódcę.

Istotne znaczenie miał skład delegacji towarzyszącej Kim Dzong Unowi w rozmowach z Chińczykami. W rozmowach z delegacją chińską poza Kim Dzong Unem brali udział Kim Ki Nam i Kim Yang Gon. Obecność tego drugiego może świadczyć o tym, że jednym z ważniejszych tematów rozmowy były stosunki międzykoreańskie. Strony mogły wymienić się stanowiskami dot. perspektyw dialogu z Koreą Południową. Symbolicznym sygnałem wysłanym przez KRLD było pozostawienie pustego krzesła u boku Kim Dzong Una. W rozmowach nie uczestniczył Kim Kye Gwan, główny negocjator KRLD ds. nuklearnych. Jego brak może świadczyć o tym, że KRLD nie wykazuje obecnie woli do rozmów na temat denuklearyzacji, w tym powrotu do rozmów sześciostronnych. Skład delegacji północnokoreańskiej wskazuje na to, że rozmowy prawdopodobnie nie dotyczyły również kwestii gospodarczych. Może to świadczyć o bierności władz KRLD w kwestii współpracy gospodarczej z ChRL.

Niezależnie od tego Chiny podejmują kolejne kroki na rzecz zaangażowania gospodarczego w KRLD, zwłaszcza w rejonach przygranicznych. Wymienić można m.in. otwarcie w połowie października strefy wolnego handlu Guomenwan w przygranicznym Dandongu (na razie minimalne zainteresowanie Koreańczyków) i zapowiedzi utworzenia nowych specjalnych stref ekonomicznych: Ji’an nad rzeką Yalu i Helong nad rzeką Tumen. Uwagę zwraca również rozbudowa infrastruktury przez Chiny, w tym zwłaszcza otwarcie połączenia szybkiej kolei z Changchun (stolica prowincji Jilin) do Hunchun (miasto na trójstyku granic ChRL, KRLD i Federacji Rosyjskiej) z opcją przedłużenia do Władywostoku i docelowo do Korei Północnej. Istotne znaczenie ma rosnące zaangażowanie południowokoreańskich firm w Hunchun: POSCO i Hyundai zbudowały tam zaplecze logistyczne i wiążą nadzieje na rozwój handlu przygranicznego ChRL-KRLD.

Odrębnym punktem wizyty Liu było spotkanie z Choe Ryong Hae. Od 2013 r. Choe odgrywa  rolę głównego wysłannika Kim Dzong Una w kontaktach zagranicznych, w tym głównego łącznika w relacjach KRLD z ChRL. Z uwagi na jego aktywność dyplomatyczną i odpowiednie pochodzenie (syn Choe Hyona, jednego z najbliższych współpracowników Kim Ir Sena i b. działacza KPCh) wydaje się kluczowy z punktu widzenia kontaktów KRLD z Chinami. Z tego względu niepokojące dla perspektyw stosunków dwustronnych są ostatnie doniesienia o możliwym odsunięciu/usunięciu Choe Ryong Hae.

Wizytę Liu należy traktować jako element dwutorowej polityki Pekinu wobec Półwyspu Koreańskiego. Z jednej strony od objęciu rządów przez Xi Jinpinga zauważalna jest wyraźna poprawa w relacjach Chin z Koreą Południową (np. przy okazji spotkania Park Geun-hye z Xi Jinpingiem w Pekinie we wrześniu br.). Z drugiej strony wizyta w KRLD tak ważnego polityka jak Liu Yunshan pokazała, że Chiny potrzebują utrzymywania jak najlepszych stosunków z obiema Koreami. Z punktu widzenia Pekinu jest to uzasadnione w obliczu sojuszu Korei Południowej z USA i balansowania Seulu między Waszyngtonem a Pekinem.

Wizyta Liu w KRLD stanowiła element szerszej polityki Chin w regionie. W związku z regularnie powtarzającymi się napięciami w relacjach z USA (przede wszystkim Morze Południowochińskie) władze w Pekinie uznały zbliżenie z Pjongjangiem za pożądane. W obliczu wyborów prezydenckich w USA Chinom zależy na wzmocnieniu wpływów w Korei Północnej, co w dalszej perspektywie może zostać wykorzystane jako atut w strategii regionalnej i element przetargowy w stosunkach z USA.

Wizyta chińskiej delegacji w KRLD miała charakter partyjny. Potwierdza to, że w relacjach z KRLD Chińczycy wykorzystują kontakty międzypartyjne i kluczową rolę odgrywa Wydział Łączności Międzynarodowej KC KPCh. Więzi międzypartyjne wydają się szczególnie użyteczne w warunkach ochłodzenia stosunków dwustronnych w ostatnich latach.

Wnioski:
1. Wizyta chińskiej delegacji na czele z Liu Yunshanem w KRLD świadczy o dążeniach Chin do poprawy stosunków z Koreą Północną lub/i wzmocnienia wpływów w tym kraju.
2. Skład delegacji obu państw w trakcie rozmów wskazuje na to, że głównym tematem rozmów były stosunki międzykoreańskie. Prawdopodobnie nie rozmawiano szczegółowo na temat denuklearyzacji i współpracy gospodarczej.
3. Prawdopodobny brak dialogu na tematy gospodarcze nie wyklucza rosnącego zaangażowania gospodarczego Chin w KRLD, zwłaszcza w rejonach przygranicznych.
4. W trakcie wizyty potwierdziła się centralna rola Choe Ryong Hae jako łącznika w relacjach KRLD z ChRL. Ewentualne usunięcie Choe zostałoby prawdopodobnie negatywnie ocenione przez Chiny i mogłoby niekorzystnie odbić się na stosunkach dwustronnych.
5. Wizyta Liu Yunshana wpisała się w dwutorową politykę Pekinu wobec Półwyspu Koreańskiego. W interesie Chin jest pogłębianie stosunków z Południem bez porzucania Północy.
6. Sygnały świadczące o zbliżeniu ChRL z KRLD należy traktować jako element regionalnej strategii Chin i w znacznym stopniu funkcję stosunków chińsko-amerykańskich.
7. Istotnym kanałem komunikacji w warunkach niepewnych stosunków między ChRL a KRLD pozostają kontakty międzypartyjne.

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
O. Pietrewicz: Wizyta Liu Yunshana w Korei Północnej Reviewed by on 16 października 2015 .

Wizyta chińskiej delegacji na czele z Liu Yunshanem przy okazji obchodów 70. rocznicy powstania Partii Pracy Korei była jednym z ważniejszych wydarzeń w relacjach ChRL z KRLD od czasu zmiany władzy w obu państwach. W ostatnich latach Liu jest najważniejszą osobą w relacjach Chin z Koreą Północną, dobrze znaną północnokoreańskim elitom. Liu był najwyższym przedstawicielem

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

O AUTORZE /

Oskar Pietrewicz

Doktorant na Wydziale Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego, absolwent studiów pierwszego i drugiego stopnia (specjalizacja wschodnioazjatycka) w Instytucie Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego. Główne obszary zainteresowań: polityka zagraniczna państw koreańskich, bezpieczeństwo i stosunki międzynarodowe w Azji Północno-Wschodniej, polityka zagraniczna Chin w Azji Północno-Wschodniej, polityka zagraniczna USA w regionie Azji i Pacyfiku, stosunki chińsko-koreańskie i amerykańsko-koreańskie. W CSPA jako ekspert zajmuje się Koreą Południową i Koreą Północną.

Pozostaw odpowiedź