Komentarz eksperta

O. Pietrewicz: Perspektywy stosunków Rosji z Koreą Północną w 2015 roku

W 2014 roku doszło do kilku wydarzeń w stosunkach Rosji z Koreą Północną, które wskazują, że rosyjski czynnik może odgrywać coraz większą rolę w Azji Północno-Wschodniej.

  • Posunięcia Moskwy wobec Pjongjangu należy wiązać z zapowiedzianą w 2010 roku aktywizacją azjatyckiego wektora polityki zagranicznej Rosji. Celem tzw. „zwrotu na Wschód” ma być wykorzystanie ekonomicznej dynamiki regionu Azji i Pacyfiku do modernizacji rosyjskiego Dalekiego Wschodu.
  • W tym kontekście rosyjskie zaangażowanie na Półwyspie Koreańskim należy traktować jako jeden z elementów na rzecz zwiększenia współpracy z państwami azjatyckimi. Zwiększone kontakty Rosji z Koreą Północną mają więc służyć również skłonieniu Korei Południowej do współpracy z Rosją, zwłaszcza w wymiarze gospodarczym.

Korea Północna również wykazywała zainteresowanie zbliżeniem z Rosją w 2014 roku.

  • Po trzecim teście nuklearnym i usunięciu Janga Song-taeka w 2013 roku władze w Pjongjangu ponownie stanęły w obliczu pogłębiającej się izolacji międzynarodowej i ochłodzenia w relacjach z Chinami.
  • Dialog z Rosją wpisuje się w zauważalną od co najmniej roku ofensywę dyplomatyczną KRLD ukierunkowaną na pozyskanie nowych partnerów. Z punktu widzenia Pjongjangu Rosja jest pożądana ze względu m.in. na bliskość geograficzną, stałe członkostwo w Radzie Bezpieczeństwa ONZ i zaangażowanie w rozmowy sześciostronne.
  • O atrakcyjności Rosji świadczyły również deklaracje pogłębienia współpracy gospodarczej, w tym przede wszystkim znacznych inwestycji rosyjskich w Korei Północnej. Intensyfikacja kontaktów politycznych, zapowiedź spotkania Kim Dzong Una z Władimirem Putinem oraz niedawna deklaracja, że 2015 będzie „rokiem przyjaźni” między dwoma państwami to sygnały mające stworzyć jak najlepszą atmosferę dla współpracy rosyjsko-północnokoreańskiej.

Wnioski:

1. Rosja prawdopodobnie będzie nakłaniać Koreę Północną do nawiązania dialogu w ramach trójstronnej współpracy Moskwa-Pjongjang-Seul.

  • Dialog w tej formule wpisywałby się w rosyjską strategię wobec Półwyspu Koreańskiego, której długoterminowym celem jest stworzenie gazociągu transkoreańskiego, który wraz z połączeniem kolejowym Korei z Koleją Transsyberyjską mógłby umocnić pozycję Rosji w regionie.
  • Moskwa jest zainteresowana przyciągnięciem południowokoreańskich inwestycji w celu pobudzenia rozwoju rosyjskiego Dalekiego Wschodu. Z tego względu Rosja popiera południowokoreańskie pomysły zaangażowania w regionie („Inicjatywa Pokoju i Współpracy w Azji Północno-Wschodniej” i „Inicjatywa Eurazjatycka”) i stara się przekonać Koreę Południową, że południowokoreańskie i rosyjskie koncepcje są komplementarne.
  • Należy mieć świadomość, że wysiłki na rzecz pobudzenia trójstronnej formuły dialogu podejmowane są przez Rosję już od kilkunastu lat i dotychczas nie zakończyły się powodzeniem. Największą barierą dla realizacji rosyjskich zamiarów na Półwyspie Koreańskim pozostają napięte stosunki między Koreami. Mając na uwadze stale napięty charakter relacji Pjongjangu z Seulem, nie należy oczekiwać przełomu w trójstronnej współpracy Rosji z państwami koreańskimi.

2. Stan rosyjskiej gospodarki sprawia, że pojawiają się uzasadnione wątpliwości, czy ambitne plany inwestycyjne Rosji w Korei Północnej zostaną zrealizowane.

  • Zapowiedzi rozłożonej na 20 lat modernizacji północnokoreańskiej kolei i sektora energetycznego (szacowane na odpowiednio 25 mld dol. i 30 mld dol.) wyglądają imponująco, ale jak dotąd trudno mówić o jakimkolwiek wymiernym sukcesie gospodarczym. Co więcej, już na początkowym etapie zauważalne są rosyjskie problemy ze sfinansowaniem przedsięwzięć (m.in. trudna sytuacja finansowa firmy Mostovik, głównego inwestora zaangażowanego w modernizację północnokoreańskiej kolei).
  • Również zapowiedzi zwiększenia wymiany handlowej Rosji z Koreą Północną na razie pozostają w sferze deklaracji (w ostatnim roku obroty między dwoma państwami były o ok. 10 proc. niższe w porównaniu z 2013 rokiem). Obecna wartość handlu (ok. 100 mln dol.) pokazuje, że pod względem gospodarczym Rosja nie jest istotnym graczem na Półwyspie Koreańskim.
  • Bez solidnego fundamentu gospodarczego rosyjskie zaangażowanie na Półwyspie w dłuższej perspektywie okaże się nieatrakcyjne zarówno z punktu widzenia Pjongjangu, jak i Seulu. Tym bardziej, że Rosjanie muszą się liczyć z silną konkurencją ze strony innych państw zainteresowanych handlem i inwestowaniem w Korei Północnej (nie tylko Chin, lecz także m.in. Indonezji i Singapuru).

3. Najgłośniejszym wydarzeniem w relacjach KRLD z Rosją w 2015 roku może okazać się spotkanie Kim Dzong Una z Władimirem Putinem.

  • Nie ma jednak pewności, czy przywódca Korei Północnej ostatecznie pojawi się w Moskwie na majowych obchodach rocznicy zakończenia II wojny światowej. Nie można wykluczyć, że do spotkania z Putinem może dojść w innym terminie i miejscu (np. w Ułan Ude czy Władywostoku, gdzie w przeszłości dochodziło do spotkań Kim Dzong Ila z Władimirem Putinem i Dmitrijem Miedwiediewem).
  • Spotkanie miałoby przede wszystkim propagandowe znaczenie dla obu przywódców, którzy znajdują się na konfrontacyjnej ścieżce w relacjach z Zachodem. Niewykluczone jednak, że spotkanie stanowiłoby impuls dla pogłębienia współpracy w nowych obszarach (m.in. sprzedaż rosyjskiego uzbrojenia do Korei Północnej).

4. Relacje z Pjongjangiem nie są priorytetowe z punktu widzenia Moskwy i powinny być postrzegane wyłącznie jako element szerzej zakrojonej rosyjskiej strategii regionalnej i globalnej.

  • Poza bazą surowcową Korea Północna ma niewiele do zaoferowania Rosji. Dlatego pogłębienie współpracy z tym krajem należy traktować jako element rosyjskiej strategii w regionie Azji i Pacyfiku. Trzeba mieć przy tym świadomość, że azjatycki wektor nie jest najistotniejszy (mimo głośnych deklaracji Moskwy o potrzebie „zwrotu na Wschód”) w rosyjskiej polityce zagranicznej.
  • Ze względu na kluczowe znaczenie kwestii gospodarczych i chęć zwiększenia współpracy z Koreą Południową Rosja będzie dążyła do równowagi w relacjach z państwami koreańskimi. W związku z tym Moskwa nie będzie zainteresowana destabilizacją sytuacji na Półwyspie.
  • Polityczne zaangażowanie Rosji w Korei Północnej może być wykorzystane przez Moskwę jako „karta przetargowa” w relacjach z innymi państwami, zwłaszcza USA i Chinami. Dyplomacja rosyjska będzie podkreślać, że jest niezbędnym graczem w negocjacjach z Koreą Północną na temat denuklearyzacji (świadczą o tym m.in. sygnały o poparciu dla wznowienia rozmów sześciostronnych). Niewykluczone, że już przy okazji majowych obchodów w Moskwie rosyjskie władze będą starały się odegrać rolę pośrednika w relacjach Korei Północnej z innymi państwami (przede wszystkim Chinami i Koreą Południową).
Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
O. Pietrewicz: Perspektywy stosunków Rosji z Koreą Północną w 2015 roku Reviewed by on 16 lutego 2015 .

W 2014 roku doszło do kilku wydarzeń w stosunkach Rosji z Koreą Północną, które wskazują, że rosyjski czynnik może odgrywać coraz większą rolę w Azji Północno-Wschodniej. Posunięcia Moskwy wobec Pjongjangu należy wiązać z zapowiedzianą w 2010 roku aktywizacją azjatyckiego wektora polityki zagranicznej Rosji. Celem tzw. „zwrotu na Wschód” ma być wykorzystanie ekonomicznej dynamiki regionu Azji

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

O AUTORZE /

Oskar Pietrewicz

Doktorant na Wydziale Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego, absolwent studiów pierwszego i drugiego stopnia (specjalizacja wschodnioazjatycka) w Instytucie Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego. Główne obszary zainteresowań: polityka zagraniczna państw koreańskich, bezpieczeństwo i stosunki międzynarodowe w Azji Północno-Wschodniej, polityka zagraniczna Chin w Azji Północno-Wschodniej, polityka zagraniczna USA w regionie Azji i Pacyfiku, stosunki chińsko-koreańskie i amerykańsko-koreańskie. W CSPA jako ekspert zajmuje się Koreą Południową i Koreą Północną.

Pozostaw odpowiedź