Artykuły

O. Pietrewicz: Możliwe konsekwencje usunięcia Jang Song Thaeka dla stosunków Korei Północnej z Chinami

Usunięcia Jang Song Thaeka wywołało zrozumiałe obawy o stabilność północnokoreańskiego systemu politycznego i zwróciło uwagę na problem rywalizacji frakcyjnej w aparacie władzy. Ponadto usunięcie Jang Song Taeka było prawdopodobnie sygnałem wysłanym przez KRLD pod adresem ChRL. Na tle wielu niejasności związanych z osobą Janga nie ulega wątpliwości, że był on osobą szczególnie związaną z Chinami, co przejawiało się zwłaszcza w kontaktach gospodarczych (szczególnie przez zwiększenie aktywności chińskich przedsiębiorstw w północnokoreańskich specjalnych strefach ekonomicznych).

Z jednej strony usunięcie osoby silnie związanej z Chinami mogło być sygnałem świadczącym o chęci usamodzielnienia się i zaakcentowania sprzeciwu Pjongjangu wobec nadmiernej w ostatnich latach aktywności Chin w Korei Północnej. Z drugiej strony mogło być również oznaką specyficznej gry o wynegocjowanie korzystniejszych warunków pomocy gospodarczej z ChRL. Niezależnie od faktycznych motywów północnokoreańskich władz sytuacja wewnętrzna w Korei Północnej budzi zaniepokojenie Chin.

Zaistniała sytuacja sprawiła, że od połowy lutego Chiny zintensyfikowały aktywność dyplomatyczną w relacjach z Koreą Północną. W połowie lutego potwierdzono informację o pierwszej od czasu odsunięcia Jang Song Thaeka wizyty chińskiej delegacji w Pjongjangu. Na jej czele stanął Xing Haiming, jeden z najbardziej doświadczonych chińskich dyplomatów zajmujących się Koreą Północną. 19-23 lutego w Pjongjangu przebywała kolejna chińska delegacja, tym razem na czele z wiceministrem spraw zagranicznych Liu Zhenminem. W trakcie rozmów z Koreańczykami Liu miał powiedzieć, że „Chiny nie dopuszczą do wojny lub chaosu na Półwyspie Koreańskim”. Identyczny komunikat został powtórzony w kolejnych tygodniach przez ministra spraw zagranicznych Wang Yi. Służy to zasygnalizowaniu sprzeciwu Chin wobec niepewnej sytuacji wewnętrznej w Korei Północnej oraz braku zgody na jakiekolwiek prowokacje w przyszłości. Ponadto 17 marca została ujawniona informacja o wizycie Wu Dawei (główny negocjator Chin w rozmowach sześciostronnych) w Pjongjangu. Tematem rozmów była kwestia programu nuklearnego Korei Północnej i dyskusja nad powrotem do negocjacji w ramach rozmów sześciostronnych.

Powyższe wizyty chińskich przedstawicieli w Korei Północnej były poprzedzone oficjalnymi spotkaniami przedstawicieli Chin i USA. W Pekinie gościli sekretarz stanu John Kerry i specjalny przedstawiciel Departamentu Stanu ds. polityki wobec Korei Północnej Glyn Davies. W trakcie rozmów Amerykanie podkreślali potrzebę wywarcia przez Chiny większego nacisku na Korei Północnej w sprawie nakłonienia jej do negocjacji dot. programu nuklearnego. Warto zauważyć, że wizyty chińskich przedstawicieli w KRLD miały miejsce przed rozpoczęciem manewrów amerykańsko-południowokoreańskich pod koniec lutego. Niewykluczone więc, że Chińczycy przestrzegali Koreańczyków przed prowokacyjnymi zachowaniami w obawie przed powtórzeniem kryzysu z 2013 r.

Poza wywieraniem presji dyplomatycznej Chiny prawdopodobnie zdecydowały się po raz kolejny na wywarcie presji gospodarczej na Korei Północnej. Według południowokoreańskich źródeł rządowych w styczniu 2014 r. ChRL wstrzymała dostawy ropy naftowej do KRLD. Podobne działania Pekin przeprowadził trzykrotnie w 2013 r. (luty, czerwiec i lipiec). Nie zmienia to faktu, że dostawy ropy z Chin do KRLD w 2013 r. wzrosły o 11,2 proc. i wyniosły 578 tys. ton. W przeszłości Chiny wielokrotnie stosowały argument „zakręcania kurka” w celu wywarcia presji lub podkreślenia niezadowolenia z zachowania Korei Północnej.

Wnioski:

1. Poza kwestiami wewnętrznymi usunięcie Jang Song Thaeka mogło być oznaką sprzeciwu Korei Północnej wobec nadmiernych wpływów Chin.
2. Sytuacja wewnętrzna w Korei Północnej po usunięciu Jang Song Thaeka budzi poważne zaniepokojenie Chin. Władze w Pekinie obawiają się, że Pjongjang dąży do zmniejszenia chińskich wpływów i prowadzenia polityki możliwie jak najbardziej niezależnej od Chin i sprzecznej z ich interesami.
3. Chiny podejmują działania mające na celu zarówno rozeznania w sytuacji wewnętrznej w Korei Północnej, jak i wywarcie na niej stosownej presji i nakłonienie do rozwiązań dyplomatycznych. W kolejnych miesiącach należy się spodziewać kontynuacji tego typu działań.
4. Zauważalne są oznaki dialogu amerykańsko-chińskiego w sprawie północnokoreańskiego programu nuklearnego. Niewykluczone, że lutowa aktywność dyplomatyczna Chin służyła przede wszystkim zniechęceniu Pjongjangu przed jakimikolwiek prowokacyjnymi zachowaniami w związku z manewrami wojskowymi USA i Republiki Korei.
5. Potwierdzeniem niezadowolenia Chin z polityki Korei Północnej było kolejne wstrzymanie dostaw ropy naftowej. Wydarzenia ostatnich miesięcy każą jednak wątpić w pełną skuteczność tego typu działań.

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
O. Pietrewicz: Możliwe konsekwencje usunięcia Jang Song Thaeka dla stosunków Korei Północnej z Chinami Reviewed by on 18 marca 2014 .

Usunięcia Jang Song Thaeka wywołało zrozumiałe obawy o stabilność północnokoreańskiego systemu politycznego i zwróciło uwagę na problem rywalizacji frakcyjnej w aparacie władzy. Ponadto usunięcie Jang Song Taeka było prawdopodobnie sygnałem wysłanym przez KRLD pod adresem ChRL. Na tle wielu niejasności związanych z osobą Janga nie ulega wątpliwości, że był on osobą szczególnie związaną z Chinami,

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

O AUTORZE /

Oskar Pietrewicz

Doktorant na Wydziale Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego, absolwent studiów pierwszego i drugiego stopnia (specjalizacja wschodnioazjatycka) w Instytucie Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego. Główne obszary zainteresowań: polityka zagraniczna państw koreańskich, bezpieczeństwo i stosunki międzynarodowe w Azji Północno-Wschodniej, polityka zagraniczna Chin w Azji Północno-Wschodniej, polityka zagraniczna USA w regionie Azji i Pacyfiku, stosunki chińsko-koreańskie i amerykańsko-koreańskie. W CSPA jako ekspert zajmuje się Koreą Południową i Koreą Północną.

Pozostaw odpowiedź