Kambodża

Norodom Sihamoni- król Kambodży.

Norodom Sihamoni

 Kambodża, nawet na tle innych krajów, które w XX wieku eksperymentowały z komunistyczną utopią, wyróżnia się tragiczną historią. Ostatnie dekady obfitują w wojny domowe, zamachy stanu, interwencje militarne obcych państw. Nade wszystko jednak Kambodża kojarzy się z jedną z najokrutniejszych dyktatur w dziejach ludzkości – z reżimem Czerwonych Khmerów, który w dodatku uczynił Kambodżę jednym z najbiedniejszych krajów współczesnego świata. Jednakże od blisko 20 lat daję się zauważyc w tym kraje pewną stabilizację, a mieszkańcy Kambodży po okresie wojen i niepokojów, usiłują wrócić do normalności. Czy jednym z jej przejawów będzie przywrócenie w 1993 roku monarchii, a obecnie panujący król, wychowany w Czechosłowacji i mówiący po czesku, Norodom Sihamoni wprowadzi w XXI wieku swój kraj w epokę spokoju i dobrobytu? Sylwetkę kambodżańskiego monarchy kreśli Stanisław A.Niewiński

  

   Czasy kambodżańskiej państwowości sięgają początków pierwszego tysiąclecia n.e. Między stuleciami IX, a XV pod rządami dynastii Angkorskiej Kambodża urosła do rangi imperium. W późniejszych stuleciach państwo to zaczęło popadać w stopniową zależność względem obcych – Tajów, Wietnamczyków, a od połowy XIX wieku Francuzów. W wyniku francuskiej klęski w 1940 roku Kambodża wraz zresztą Indochin Francuskich dostała się pod japońską okupację. Rządzący od 1941 król Norodom Sihanouk umiejętnie wykorzystał klęskę Francji w wojnie indochińskiej i wymusił na niej uznanie suwerenności Kambodży.

   Norodom Sihamoni urodził się 14 maja 1953 w Phnom Phen (stolica Kambodży). Jego ojcem jest wspominany już powyżej były król Norodom Sihanouk, zaś matką królowa Norodom Monineath Sihanouk. Przyszły król miał większość swego życia spędzić poza swą ojczyzną. W roku 1962 został wysłany do Czechosłowacji. W Pradze ukończył najpierw szkołę podstawową, później gimnazjum. Studiował taniec klasyczny oraz muzykę w Akademii Sztuk Muzycznych. Następnie wyjechał do Korei Północnej, gdzie podjął studia filmowe. W międzyczasie wydarzenia polityczne w Kambodży odsunęły  szanse objęcia przez niego tronu.

   Kambodża została wciągnięta w wojnę indochińską. Król Norodom Sihanouk usiłował prowadzić politykę neutralności. Ponieważ liczył się z tym, iż wojnę wietnamską mogą wygrać komuniści, tolerował obecność Vietcongu we wschodnich prowincjach kraju. Przejawiał sympatię lewicowe. Obawiał się także zbyt dużych wpływów USA w regionie. W 1955 abdykował na rzecz Norodoma Suramarita (swego ojca, dziadka obecnego władcy). Został premierem, zaś po śmierci Suramarita przewodniczącym Najwyższej Rady Państwa. Amerykanie obawiali się monarchy o lewicowych sympatiach. Planowali również rozbicie baz Vietcongu w Kambodży. Wsparli wojskowy zamach stanu gen. Lon Nola. Generał proklamował republikę i wsparł USA w walce z Vietcongiem. Słaba armia kambodżańska była wspomagana przez wojska amerykańskie i południowowietnamskie. Gdy USA wycofały się z Indochin w 1973, dni rządu gen. Nola były policzone. Doszło wtedy do bardzo egzotycznego politycznego mariażu. Obalony Norodom Sihanouk podjął współpracę z kambodżańskimi komunistami, Czerwonymi Khmerami, licząc naiwnie na możliwość odzyskania władzy. Czerwoni Khmerzy zdobyli Phnom Penh w kwietniu 1975 roku. Sihanouk sprawował marionetkową funkcję głowy państwa przez rok, następnie został zamknięty w areszcie domowym. Później wyemigrował z kraju. Przeżył, w przeciwieństwie do 1 lub nawet 3 mln swoich rodaków, którzy zostali zamordowani, aby urzeczywistnić raj na ziemi realizowany przez Pol Pota i jego współpracowników. 

   Gdy ojciec pełnił marionetkową funkcję głowy państwa w Kambodży Czerwonych Khmerów, Norodom Sihamoni przyjechał do ojczyzny. Podobnie jak reszta rodziny królewskiej został zamknięty w areszcie domowym, w którym przebywał do 1979 roku, kiedy to reżim komunistyczny upadł w wyniku wietnamskiej interwencji wojskowej. Następnie przyszły władca udał się do Francji, gdzie miał spędzić około 20 lat. Uczył baletu oraz przewodniczył Khmerskiemu Stowarzyszeniu Tanecznemu. W roku 1993 został mianowany przedstawicielem  Kambodży przy UNESCO.

   W owym czasie iluzoryczne dotychczas szanse na to, iż Sihamoni kiedykolwiek obejmie tron, zaczęły wzrastać. Wietnamczycy w okupowanej Kambodży utworzyli przyjazny wobec siebie rząd. Czerwoni Khmerzy przeszli do wojny partyzanckiej. W roku 1988 Wietnamczycy wycofali się z Kambodży. Nasiliły się starcia pomiędzy zwolennikami, a przeciwnikami rządu. Jesienią 1991 roku podpisano porozumienie pokojowe. W wyborach w maju 1993 zwycięstwo odnieśli monarchiści. Kilka miesięcy później jego ojciec, Norodom Sihanouk powrócił na tron. Sprawował władzę przez 11 lat. Ale pod koniec rządów pogorszył się jego stan zdrowia. Abdykował w 2004 roku właśnie na rzecz Sihamoniego. 

   Rządzący już kilka lat Sihamoni nie ma dużej władzy. Kambodża jest monarchią konstytucyjną. Król „panuje, ale nie rządzi”. Pełni funkcję symbolu jedności narodowej oraz „stabilizatora” politycznego. Są to role ważne w państwie, które przez kilka dekad było rozdzierane wieloma konfliktami oraz doświadczyło tak potwornego ludobójstwa. Sinhamoni usiłuje łagodzić polityczne spory i strzec praw zawartych w konstytucji. Nie jest to łatwe, ponieważ Kambodża jest krajem niestabilnym politycznie. Dobrym przykładem obrazującym sytuację polityczną Kambodży jest działalność premiera Hun Sena. Pełni on funkcję szefa rządu od czasów okupacji wietnamskiej. Jest oskarżany o prześladowanie opozycji. W 1997 roku przeprowadził krwawy zamach stanu przeciwko swojemu współrządcy, a w 2005 roku kazał aresztować kilku swoich oponentów, którzy go krytykowali. Wielkim problemem Kambodży jest także kwestia nierozliczenia zbrodni dokonanych przez Czerwonych Khmerów. Wielu zbrodniarzy wciąż jest bezkarnych. Spowodowane jest to tym, iż wielu przedstawicieli obecnego establishmentu (np. premier Hun Sen) współpracowało krócej bądź dłużej z dawnym reżimem. Jednakże osądzenie komunistycznych zbrodniarzy wpłynęłoby pozytywnie na życie społeczno-polityczne Kambodży. Starania o przeprowadzenie tego procesu mógłby poprzeć król, jako głowa państwa. Zważywszy jednak na fakt, że sama rodzina królewska popierała Czerwonych Khmerów, jest to raczej mało prawdopodobne.

   Król ma obecnie 56 lat. Poza językiem ojczystym posługuje się biegle angielskim, francuskim, rosyjskim oraz czeskim. Monarcha jest kawalerem, nie ma dzieci. Fakt ten stał się podstawą do insynuacji, iż może on być homoseksualistą. Brak dzieci nie ma właściwie znaczenia, gdyż monarcha w Kambodży wybierany jest przez Radę Tronową. 

   Wciąż otwartym pozostaje pytanie, jakim monarchą będzie Sihamoni. Większość życia spędził poza ojczyzną. Zajmował się tańcem, sztuką i kinematografią, a nie polityką. Czy jego panowanie będzie się przejawiać wykonywaniem czysto reprezentacyjnych funkcji, czy też będzie ono bardziej aktywne? W obecnych rządach  Sihamoniego przewijają się oba te elementy z przewagą tego pierwszego. Prawdopodobnie tak pozostanie. Nie mniej warto wspomnieć, iż gdy ojciec dzisiejszego króla wstępował na tron też był uważany przez Francuzów za kompletnego figuranta. Później okazało się, iż był bardzo aktywnym politykiem. Rządził krajem twardą ręką ( choc z różnym skutkiem). Przyszłość pokaże, czy syn pójdzie przynajmniej trochę w ślady ojca.    

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
Norodom Sihamoni- król Kambodży. Reviewed by on 9 września 2009 .

 Kambodża, nawet na tle innych krajów, które w XX wieku eksperymentowały z komunistyczną utopią, wyróżnia się tragiczną historią. Ostatnie dekady obfitują w wojny domowe, zamachy stanu, interwencje militarne obcych państw. Nade wszystko jednak Kambodża kojarzy się z jedną z najokrutniejszych dyktatur w dziejach ludzkości – z reżimem Czerwonych Khmerów, który w dodatku uczynił Kambodżę jednym

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

O AUTORZE /

komentarze 4

  • Francuzi maja foro w Kambodzy. Kiedys to byla ich kolonia i o dziwo zamiast zniszczyc kraj jak w wielu innych przypadkach kolonizatorzy unowoczesnili kraj i pomogli w wielu dziedzinach (np chroniac przed Wietnamem i Tajlandia) Do dzis ceni sie tam wiec Francozow.

  • W Siem Reap, tam gdzie Angkor Wat, mieszka na pewno jeden Czech ale piwa czeskiego nie ma ani kropli – wiem, wszystko sprawdzone emirycznie. Knedliczkow nie ma ale za to jest swietna restauracja przez Niemca prowadzona, gdzie sprzedaja kielbase dla tych, ktorzy na ryz patrzec juz nie moga. Tez sprawdzone.

  • Czy pije czeskie piwo i je knedliczki to nie wiem. Ale z tego co gdzieś czytałem to sentyment do naszych południowych sąsiadów ma spory :). Sądzę, iż Czesi jakoś potrafią to wykorzystać. Pozdrawiam

  • Czy Czechy maja teraz jakies fory w Kambodzy, ze wzgledu na dziecinstwo monarchy i jego prawdopodobny sentyment do kraju w ktorym sie wychowal?
    Czy myslicie ze pije w Kambodzy czeskie piwo i je knedliczki?

Pozostaw odpowiedź