BLOGOSFERA

NANAJOWIE – PLEMIĘ RYBIEJ SKÓRY

Nanajowie (赫哲族 , hèzhézú) są ludem tunguskim zamieszkującym tereny dalekiej wschodniej Syberii, nad dolnym Amurem i Ussuri na terenach północnej Mandżurii. W Chinach są jednym z najmniej liczebnych narodów, żyje ich około 5000. Posługują się językiem nanajskim z grupy tungusko-mandżurskiej. Od XIX wieku są prawosławni, ale zachowali też pierwotne wierzenia animistyczne oraz praktykę szamanizmu.

W Chinach pojawili się podczas dynastii Shang (XVIII-XI w p.n.e.). Zajmowali się myślistwem, rybołówstwem i hodowlą na niżynach Mandżurii. Już wtedy posiadali dobrze rozwinięte kowalstwo, obróbkę kości i dekorowanie odzieży.

Z powstaniem ChRL, w 1949 roku było ich zaledwie 300. Wyginęli na skutek głodu, biedy i kolejnych konliktów. W 1990 w/g władz centralnych ich liczba zwiększyła się do 4640.

Taniec szamana jest jedną z tradycji kulturowych tego narodu. Jest to mistyczna tradycja wykonywana przez czarowników podczas obrzędów wypędzania złych duchów i chorób. Podczas rytuału bęben jest instrumentem muzycznym nadającym rytm ceremonii, taniec jest przerywany biciem bębna i powtarzaniem magicznych formuł.

Nanajowie odziewają ubrania wykonane z rybiej i jeleniej skóry. Pewno z tego powodu naród ten zwie się „plemieniem rybiej skóry”. Są jedynym narodem, który opanował technikę oprawiania i szycia tego surowca.

stroj kobiecy

Stroje mają guziki z ości ryb sumokształtnych, kołnierze i mankiety są o kształcie chmur. Kobiety noszą tuniki z ufarbowanych skór jelenia ozdobione muszelkami. Niedźwiedzie skóry i kora brzozowa są używane do grubych zimowych butów z cholewą.

buty

Niezamężne dziewczęta splatają włosy w warkocz, a mężatki mają dwa warkocze. Bransoletki są noszone przez wszystkie kobiety, ale tylko kobiety w podeszłym wieku noszą kolczyki.

Narzeczeni w dniu ślubu zakładają stroje z rybiej skóry zszyte grubymi nićmi ze zwierzęcych ścięgien. Suknia panny młodej jest prosta, zdobi ją wiele delikatnych dekoracji. Do jej wykonania potrzeba wiele czasu. Mawia się, że już matki szyją ślubne stroje dla swych córek. Są one wykonane przede wszystkim ze skóry dużych ryb. Najczęściej są to skóry z łososia. Skórę taką pozbawia się łusek. Aby jej nie okaleczyć, do jej oskrobania nie używa się noży tylko szpatułek wykonanych z bambusa. Później skóra jest suszona na wietrze.

Po ceremonii ślubnej mężatka nosi swą ślubną suknię codziennie. Jest ona praktyczna, trwała i ciepła … a poza tym jest dekoracyjna.

322195sukniaslubna

Nanajowie zachowali tradycje swych przodków

Mimo powszechnej monogamii, najbogatsi przedstawiciele narodu mogą mieć kilka żon. Zwyczaj nakazuje aby rodzice wybierali przyszłych mężów i żony dla swych dzieci. Jest źle widziane aby wdowa wychodziła ponownie za mąż. Jeśli to uczyni, nie przysługuje jej ceremonia ślubna.

Zmarli dorośli są grzebani „w przyrodzie”, w dole otoczonym drewnianymi balami tworzącym kopiec. Natomiast dzieci w korze brzozowej są zawieszane na gałęzi. W ten sposób ich dusze uwalniają się w powietrzu i przynoszą rodzicom dobrobyt.

Nanajowie

Haft jest wysoko rozwiniętą sztuką Nanajów. Jego technika została udoskonalona w ciągu wieków, co pozwaliło jej wzbogacić się o motywy geometryczne i kwiatowe na ubraniach, butach i tabakierkach.

rzemioslo

stroj 1

Mity i baśnie są przekazywane ustnie z pokolenia na pokolenie. Hafty, grafiki i obrazy stanowią część sztuki dekoracyjnej spotykanej na ubraniach i na naczyniach domowych. Przedstawiciele tej grupy etnicznej są również mistrzami w rzeźbieniu kory brzozowej

kora brzozowa

oraz struganiu w drzewie wszelkiego rodzaji zwierzątek służących do zabawek dla dzieci.

Okoliczne liczne lasy i zagajniki stanowią wspaniałe źródło zapotrzebowania w cenny surowiec jakim jest drewno. Domy, w których Nanajowie mieszkają są wykonane z tego materiału.

dom

Ich drewniane rzeźby na meblach i skrzyniach ozdobione są zazwyczaj obrazami Buddy, roślinami i zwierzętami.

Opowiadanie i śpiewanie ballad są jedną z ich ulubionych rozrywek. Folklor jest szczególnie bogaty. Niektóre ballady i eposy mogą trwać kilka dni, gdyż opowieści o dawnych bohaterach mówi się na przemian przyśpiewując.

Żywe piosenki shuohuli interpretowane przez starszych pozwalają wprowadzić młode pokolenie w obyczaje plemienne. Interpretacja improwizowana utworów najbardziej typowych zwie się jialingkuo i henina. Jednak stopniowo te wszystkie zwyczaje uchodzą z użycia, podobnie jak szamanizm będący prymitywną religia Nanajów.

Od 2011 roku opowieści Yimakan zostały wpisane na listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO. Są one opowiadane we własnym języku Nanajów, należącym do rodziny ałtajskich z grupy manchu-tunguskiej. Grupa etniczna ma dwa dialekty, chiński jest powszechnie używany, tylko starsze pokolenie porozumiewa się dialektem. Jest to język wyłącznie mówiony, wykorzystujący pisownię chińskich znaków.

Najsławniejszym Nanajem na świecie był Dersu Uzała, bohater opisany przez rosyjskiego etnografa Władimira Arsienjewa w powieści z 1923 roku. Był on przyjacielem, który oprowadzał po tajdze pisarza i badacza Dalekiego Wschodu.

Dersuuzala

Udostępnij:
  • 6
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
    6
    Udostępnienia
NANAJOWIE – PLEMIĘ RYBIEJ SKÓRY Reviewed by on 5 lipca 2016 .

Nanajowie (赫哲族 , hèzhézú) są ludem tunguskim zamieszkującym tereny dalekiej wschodniej Syberii, nad dolnym Amurem i Ussuri na terenach północnej Mandżurii. W Chinach są jednym z najmniej liczebnych narodów, żyje ich około 5000. Posługują się językiem nanajskim z grupy tungusko-mandżurskiej. Od XIX wieku są prawosławni, ale zachowali też pierwotne wierzenia animistyczne oraz praktykę szamanizmu. W

Udostępnij:
  • 6
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
    6
    Udostępnienia

O AUTORZE /

Zhongguo 中国

"中国" - jest sinologiem, propagatorem Chin i kultury chińskiej. Przyjaciel narodu chińskiego. Podróżując po Chinach zagląda w miejsca trudno dostępne dla turystów. Mawia: "CHINY - to pasja i powołanie. KRAJ, w którym jest najwięcej ludzi do polubienia"

KOMENTARZE: 1

  • Dzień dobry. Wspaniale, że pisze Pan o Nanajach. Takich artykułów nigdy nie za wiele. Jeszcze kilkadziesiąt lat i może ich zabraknąć, ostaną się wyłącznie w muzeach.

    Mamy dwie refleksje, jako etnolodzy, etnografowie i antropolodzy kultury. Rozszerzą one Pański tekst o spojrzenie antropologiczne – zdajemy sobie sprawę, że takie informacje są trudno dostępne i mógł Pan nie wiedzieć o innych przypadkach (ad 1). Otóż:

    1) wyroby z rybiej skóry nie są domeną wyłącznie Nanajów, lecz wszystkich ludów żyjących przy wodach głównie morskich, tj. m.in. całego pasa północnego, od Sachalina po Skandynawię, a także Alaski. Jest nawet osoba, która pisze obecnie doktorat o takich wyrobach, międzykulturowo oczywiście. Jest też grupa osób, które na północy Syberii tworzą rękodzieło i sztukę z rybiej skóry, np. lokalnego gatunku łososia. Wiele różnych plemion Północy wytwarza piękne ‚rybne’ wyroby w oparciu o techniki stosowane przez ich przodków, choćby Ajnowie na Sachalinie i Hokkaido. Te kultury są najczęściej powiązane ze sobą genetycznie, na przestrzeni tysięcy lat. Liczne wystawy dają na szczęście okazję do podziwiania tego rękodzieła, również wirtualnie. Są to głównie muzea rosyjskie, japońskie, skandynawskie i amerykańskie.

    2) nie wiemy, jak to jest w ujęciu sinologicznym, tj. Pana dziedziny, ale w perspektywie antropologicznej szamanizm nie jest ani religią, ani tym bardziej ‚prymitywną religią’. W zasadzie epitet ‚prymitywna religia’ jest oksymoronem, bo religia, jako system, przypisana jest wysoko rozwiniętym kulturowo społeczeństwom i dotyczy to kilku wielkich religii praktykowanych na naszym Globie. Co innego szamanizm, który jest ogromnie złożonym kompleksem wierzeń i praktyk opartych m.in. na magii. Szamanizm jest formą animizmu, wg niektórych jest tożsamy z animizmem, jedynie etymologia tych dwóch nazw jest odmienna. Natomiast religię i magię dzielą kluczowe różnice strukturalne, metodologiczne i metodyczne. W odniesieniu do kultur plemiennych w ogóle nie używamy w naszej dziedzinie pojęcia ‚prymitywny’, gdyż w polszczyźnie przymiotnik ten nacechowany jest wysoce negatywnie. Zatem jeśli ktoś potrzebuje adekwatnego przymiotnika, to lepszy jest ‚plemienny’, ‚pierwotny’, albo ‚prymarny’.

    Temat rękodzieła ludów północnej Syberii stanowi punkt naszej pracy i pasji. Dostępny jest na ten temat ebook, który rozpowszechnia Slow Food Dolny Śląsk – Convivium w sieci międzynarodowej Slow Food International – w ramach działań w społeczności „Slow Food Indigenous People Network”. Podajemy adres Convivium, gdyby Pan był zainteresowany. Mamy tu bezpośredni kontakt w ramach zespołu.

    Pozdrawiamy serdecznie i… Szczodrych Godów!
    (życzenie magiczne, nie religijne:), ale zawsze z serca!)

    Tomasz & Anna w imieniu zespołu
    slowfooddolnyslask at gmail com
    http://www.slowfooddolnyslask.org

Pozostaw odpowiedź