Polecane,Wietnam

Mniejszości etniczne w Wietnamie w oficjalnym dyskursie

wietnam

patrikmloeff/CCBY

Zróżnicowanie etniczne Wietnamu

Wietnam to kraj zamieszkiwany przez prawie 87 milionów ludzi. Jednakże nie wszyscy spośród mieszkańców tego kraju to etniczni Wietnamczycy. Socjalistyczna Republika Wietnamu to w istocie państwo wieloetniczne, zamieszkałe przez ponad 50 grup etnicznych. 54 grupy mają status grup oficjalnie uznawanych przez państwo. Określane są jako „ludy” bądź też „grupy etniczne” (dân tộc). Największą z grup etnicznych żyjących w Wietnamie są rzecz jasna Wietnamczycy (nazywani Việt lub – częściej w kontekście etnicznym – Kinh). Ich populacja liczy około 73 milionów osób i stanowi 85,6% ludności Wietnamu[1]. Pozostałe zbiorowości są zdecydowanie mniej liczne. Drugi w kolejności etnos, Tay[i], stanowi 1,9% populacji (1,6 miliona ludzi). Inne duże „ludy” to Thai (1,7%), Muong (1,5%), Khmer Krom (Khmerowie, 1,4%) i Hoa (Chińczycy – 1,1%). Na  końcu listy 54 uznanych narodowości plasują się malutkie grupy, liczące poniżej 1000 członków, jak O Du (376 osób), Brau (397 osób), czy też Ro Mam (436 osób)[2].

Oficjalna klasyfikacja grup etnicznych zamieszkujących Wietnam została przedstawiona w dokumencie „Nomenclature of Vietnamese ethnic groups” z 1979 roku[3]. Za podstawę dokonanego podziału uznano „kryterium etnograficzne”, czyli – w myśl autorów oficjalnego dokumentu – podzielanie przez członków zbiorowości wspólnej kultury i historii. Pod uwagę brano również czynniki językowe.

W praktyce istotnym czynnikiem klasyfikującym poszczególne grupy etniczne jest kryterium geograficzne. Główna instytucja państwowa zajmująca się kwestiami mniejszości etnicznych, mianowicie CEMA (The Comitee for Nationalities, Uỷ ban Dân tộc) posiada trzy wyodrębnione departamenty, których zadaniem jest działanie ukierunkowane na poszczególne regiony kraju. Dokonany podział geograficzny zwraca dodatkowo uwagę na fakt, iż mniejszości etniczne Wietnamu nie zamieszkują równomiernie całego terytorium kraju, lecz skupiają się na pewnych określonych obszarach. Są to przede wszystkim rejony górskie, cechujące się dość niekorzystnymi warunkami z punktu widzenia rozwoju rolnictwa. Działający w ramach CEMA Departament I ukierunkowany jest na rejon północnego wschodu, zamieszkiwany przez etnosy takie jak Tay, Thai, Dao i Hmong. Departament II obejmuje swoim zasięgiem Płaskowyż Centralny (zwany po wietnamsku Płaskowyżem Zachodnim – Tây Nguyên, w literaturze anglojęzycznej zaś Central Highlands). Mieszkają tam ludy przynależące do malajo-polinezyjskiej grupy językowej (Jarai, Ede, Raglai) oraz zbliżone do nich kulturowo ludy z grupy austroazjatyckiej (Bahnar, Xtieng, Co Tu). Departament III ma za zadanie działanie w rejonie Delty Mekongu, gdzie z kolei mamy do czynienia z liczną mniejszością khmerską oraz chińską.

Warto odnotować w tym miejscu, iż każdy z wyróżnionych przez CEMA regionów zasiedlanych przez grupy mniejszościowe posiada swoją specyfikę. Społeczeności  zamieszkujace region I (północno-wschodni) to grupy zasiedlające regiony górskie, obecnie licznie odwiedzane przez zagranicznych turystów. Hmong, Dao, Thai i Tay to ludy żyjące w dość trudnych warunkach przyrodniczych, przez stulecia funkcjonujące na poziomie bytowym uznawany za niski w myśl ogólnie przyjmowanych kryteriów rozwoju ekonomicznego. Pod wpływem kontaktu z masową turystyką ich kultura uległa znaczącym przeobrażeniom, coraz bardziej stając się kulturą ukierunkowaną na produkcję „pamiątek z podróży”. Miejscowość Sapa, swoista „stolica” regionu, jest obecnie jednym z obowiązkowych punktów programu wycieczek po Wietnamie. Turyści mają wówczas okazję podziwiać barwne stroje przedstawicieli różnych regionalnych podgrup Hmong i Dao, zakupić egzotyczne tkaniny i rękodzieło, a także skosztować opium – uprawa maku z przeznaczeniem na opium stanowi jedno z podstawowych, acz rzecz jasna nielegalnych, źródeł dochodu grup mniejszościowych.

Region II obejmuje z kolei teren Płaskowyżu Centralnego, położony w środkowej części kraju wdłuż granicy z Laosem. Zamieszkały jest przez ludy o kulturze wyraźnie odmiennej od dominującej kultury wietnamskiej, często  oparte na matrylinearnym systemie pokrewieństwa. Zbiorowości te bywają określane w literaturze zbiorczym mianem Degar (Montagnards, „górale”). W przypadku regionu III (południowego), zamieszkujące go grupy Khmerów i Chińczyków należałoby w zasadzie uznać za mniejszości narodowe, a nie etnicznych, jako że stanowią one częścią większego etnosu, skupionego w państwie narodowym (Kambodża i Chiny).

Mniejszości etniczne w dokumentach i oświadczeniach władz państwowych

W Konstytucji Socjalistycznej Republiki Wietnamu z 1992 roku zawarta jest deklaracja o równości wszystkich grup etnicznych wobec prawa. Mniejszości mają zagwarantowane prawo do używania własnego języka oraz zachowywania własnej tożsamości i kultury. Jednocześnie, władze deklarują iż prowadzona będzie polityka zmierzająca do wszechstronnego rozwoju grup mniejszościowych, zarówno w wymiarze materialnym jak i duchowym. Tego rodzaju stwierdzenie nie jest sformułowaniem niewinnym, lecz niesie za sobą wyraźny ładunek znaczeniowy, wskazując na istnienie pewnego pożądanego przez władze kierunku, w którym powinny potoczyć się dzieje członków grup etnicznych[4].

W większości oficjalnych dokumentów, władze wietnamskie podkreślają dwie podstawowe wartości, za pomocą których określana jest polityka wobec mniejszości etnicznych. Są to równość (bình đẳng) wszystkich grup oraz jedność narodowa (đoàn kết dân tộc, national unity). Przykładowo, na głównej stronie organizacji CEMA znaleźć można cytat z Ho Chi Minha, skierowany do Kongresu Etnicznych Mniejszości Południa, odbywającego się w 1946 roku. Ho Chi Minh zadeklarował wówczas:

Czy są oni Wietnamczykami (Kinh), czy też Tho, Muong, Man, Gia-rai, Ede, Xo-dang czy też Ba Na (…) – wszyscy oni są synami i córkami Wietnamu (…). Państwo i rząd są wspólne dla nas wszystkich. Nasi ludzie, wszystkich narodowości, muszą się blisko zjednoczyć aby bronić naszego kraju i wspierać nasz rząd. Rzeki mogą wyschnąć, a góry zniknąć, ale nasza jedność nigdy nie zniknie.[5]

W wypowiedzi tej wyraźne podkreślanie konieczności trwania w jedności, wskazujące na żywione przez przywódców Wietnamu obawy względem separatystycznych tendencji poszczególnych grup. Do ciekawych wniosków prowadzi również analiza przemówienia Generalnego Sekretarza Komunistycznej Partii Wietnamu, Nông Đức Mạnh (wywodzącego się zresztą z mniejszości Tay), wygłoszonego podczas zamknięcia Siódmego Plenum Partii w roku 2003.  W jego przemowie, podkreślane jest znaczenie dwóch podstawowych wartości: równości oraz jedności narodowej. Jednocześnie Mạnh zwraca uwage na pewne problemy, które  pojawiają się w stosunkach władz wietnamskich z mniejszościami:

Powinniśmy promować rozwój na wszystkich polach – politycznym, ekonomicznym, kulturalnym i społecznym – jednocześnie dbając o kwestie bezpieczeństwa narodowego w miejsach zamieszkałych przez mniejszości etniczne, na wyżynach (highlands). (…) W kwestiach religijnych, zawsze przestrzegamy zasady wolności praktyk religijnych, uznając je za potrzeby duchowe części ludności. (…) Powinnismy jednak stanowczo zabronić wszelkich aktywności, które stanowią nadużycie mniejszości etnicznych i kwestii religijnych, prowadząc do łamania prawa oraz polityki Państwa, podminowując jedność narodową lub powodując niepokoje społeczne zagrażające bezpieczeństwu narodowemu (…). Stwierdzamy, że zapewnienie wielkiej jedności narodowej jest sprawą całego narodu (…).[6]

Stwierdzenie dotyczące “nadużywania mniejszości etnicznych oraz kwestii religijnych w celu łamania prawa” jest charakterystyczne dla politycznego dyskursu państw autorytarnych. Tego rodzaju eufemizmy są używane w celu jednoczesnego zakreślenia dopuszczalnych granic swobody oraz podkreślenia praworządnego charakteru państwa. Różnorodność etniczna i religijna jest prezentowana jako dopuszczalna, jednakże wszelkie „nadużycia” w zakresie jej wyrażania są postrzegane jako zagrożenie dla wartości, jaką stanowi „jedność narodowa”.

Obawy żywione przez władze Wietnamu mają swoje źródło w XX-wiecznej historii. Za najbardziej „problematyczne” w oczach wietnamskich władz, uchodzą grupy zamieszkujące tereny Centralnego Płaskowyżu (Tây Nguyên), a więc stanowiące przedmiot zainteresowania II Departamentu instytucji CEMA.

Sytuacja Degarów – mniejszości etnicznych z Płaskowyżu Centralnego

W literaturze przedmiotu, grupy takie jak Jarai, Ede, Raglai, Bahnar, Xtieng i Mnong są zazwyczaj określane wspólnym mianem ‘Montagnards’ lub ‘Degars’. Ludy te były zaangażowane w wiele istotnych wydarzeń historycznych, w szczególności podczas I i II wojny indochińskiej. Przed nastaniem kolonialnego panowania Francuzów, przedstawiciele tych grup mieli bardzo ograniczony kontakt z etnicznymi Wietnamczykami. Jako ludzie żyjący w dżungli, funkcjonujący w oparciu o gospodarkę zbieracko-łowiecką uznawani byli – tak przez Francuzów, jak i Wietnamczyków – za „dzikusów”, pozostających na niższym szczeblu rozwoju zarówno według standardów europejskich, jak i wietnamskich.   Francuskie władze zainicjowały politykę „cywilizowania” Degarów, budując na terenie Centralnego Płaskowyżu podstawową infrastukturę, taką jak drogi. Wówczas na terenie Płaskowyżu pojawili się pierwsi przybysze z zewnątrz – Francuzi i Wietnamczycy, pracujący przy budowie dróg. W ślad za nimi przybyli chrześcijańscy misjonarze, którzy – głosząc ideę równości wszystkich ludzi wobec Boga – napotkali na dość żywy odzew w społecznościach „górali”, urażonych traktowaniem ich przez władze oraz etnicznych Wietnamczyków jako istoty niższego rzędu. Stopniowo, coraz więcej Wietnamczyków osiedlało się na terenach Płaskowyżu, cieszących się dobrymi warunkami meteorologicznymi, umożliwiającymi między innymi uprawę kawy.

Podczas II wojny indochińskiej, Amerykanie zachęcali przedstawicieli mniejszości etnicznych do walki przeciwko komunistom, obiecując w zamian utworzenie autonomicznego państwa.  Napotkali na szeroki odzew miejscowej ludności. Po zdobyciu Południa przez wojska Socjalistycznej Republiki Wietnamu, na Degarów spadły z tego tytułu surowe represje. Przesiedlano całe wioski, zachęcając równocześnie etnicznych Wietnamczyków do osiedlania się na terenie Płaskowyżu w celu zmiany proporcji ludnościowych. W chwili obecnej, pomiędzy przedstawicielami grup mniejszościowych oraz władzami, jak również etnicznymi Wietnamczykami toczą się liczne spory dotyczące własności ziemskiej. Istotną rolę odgrywa tu fakt atrakcyjności ziem Degarów z punktu widzenia uprawy kawy. Nie bez przyczyny czołowa wietnamska marka kawy nosi nazwę Trung Nguyên (Środkowy Płaskowyż), a zaś najpopularniejszą wietnamską kawiarnią jest sieć Highlands Coffee.

Kolejną przyczynę konfliktu pomiędzy przedstawicielami mniejszości a władzami stanowią kwestie religijne. Degarzy, począwszy od lat 20 XX wieku, przechodzili pod wpływem działalności francuskich i amerykańskich misjonarzy na chrześcijaństwo, zazwyczaj w wydaniu protestanckim. W latach 90 XX wieku nasiliła się działalność misyjna, prowadzona nie tyle przez misjonarzy z zewnątrz, ile przez członków mniejszości etnicznych, w tym emigrantów przebywających w Stanach Zjednoczonych. Popularność zyskało zwłaszcza chrześcijaństwo nowoewangeliczne (New Born Christians). Ten ruch wzbudził najwyższy niepokój wśród władz Socjalistycznej Republiki Wietnamu, które postrzegają zainteresowanie protestantyzmem w kategoriach ekspansji wpływów amerykańskich. Obawa przed tendencjami separatystycznymi ze strony etnicznych mniejszości z Centralnego Płaskowyżu jest stale obecna wsród wietnamskich władz.   Współcześnie, kwestia Degarów jest jednym z najbardziej “wrażliwych politycznie” tematów w Wietnamie. Raport OpenNet Initiative ‘Internet Filtering in Vietnam in 2005-2006: A Country Study’ umieszcza kwestie związane z Degarami wśród najczęściej cenzurowanych tematów[7]. Również organizacje zajmujące się ochroną praw człowieka donoszą o ciągłych konfliktach i łamaniu praw człowieka na terenie Centralnego Płaskowyżu[8]. Począwszy od protestów, które miały miejsce w pierwszych latach XXI wieku, ograniczono również cudzoziemcom możliwość wjazdu w rejony zamieszkiwane przez mniejszości etniczne z płaskowyżu (aby dostać się tam, potrzebne są przepustki). Zacytowane powyżej przemówienie Nông Đức Mạnh, w którym potępiał on „nadużywanie kwestii religijnych i etnicznych w celu wzbudzania niepokojów społecznych” dotyczyło w zasadniczej mierze właśnie kwestii Degarów[ii].

Konteksty obecności mniejszości etnicznych w oficjalnym dyskursie

W oficjalnym dyskursie obecnym w Socjalistycznej Republice Wietnamu – na który składają się wypowiedzi przedstawicieli władz, uchwalane akty prawne, prowadzone działania polityczne, a także treści zawarte w ukazujących się w Wietnamie mediach –„trudne tematy” dotyczące mniejszości etnicznych są w zasadzie nieobecne. Kontekstem, w jakim najczęściej pojawiają się w wietnamskim dyskursie grupy etniczne, jest aspekt ekonomiczny. Warunki życiowe większości spośród wietnamskich „ludów” w istocie odbiegają znacząco od warunków życia Wietnamczyków. W znacznej mierze opierają się oni wciąż na gospodarce samowystarczalnej, funkcjonując poza rynkiem (co ulega zmianie na terenach odwiedzanych licznie przez turystów). Poziom konsumpcji jest zdecydowanie niższy w porównaniu do większościowej populacji. Mniejszości cechują się też wyższą dzietnością, krótszą średnią życia oraz niższym poziomem alfabetyzacji. Stąd większość informacji obecnych w wietnamskich mediach, dotyczących mniejszościowych grup etnicznych, skupia się na kwestii ich warunków życia (opisywanych w kategoriach biedy) oraz wdrażaniu przez wietnamski rząd rozmaitych programów pomocowych. Prowadzenie przez część ludów gospodarki zbieracko-łowieckiej jest postrzegane nie tyle w kategoriach odmienności sposobu życia, ile zacofania. Za jeden z celów stosowanej przez rząd polityki pomocowej, jest uznawane włączenie grup mniejszościowych do gospodarki rynkowej i wyrwanie ich z gospodarki opartej na samowystarczalności.

Innym kontekstem, w który prezentowane są zamieszkujące w Wietnamie mniejszości etniczne, jest aspekt różnorodności kulturowej, ujmowanej w kontekście folklorystycznym. Znaczącym jest przy tym fakt, iż władze SRW starają się prezentować zwyczaje i tradycje prezentowane przez poszczególne grupy jako element „wietnamskiego dziedzictwa narodowego”. Tymczasem wiele spośród 54 oficjalnie uznanych mniejszości to grupy nie powiązane genetycznie z etnosem wietnamskim, przynależące do odmiennych rodzin językowych (sino-tybetańskiej, malajo-polinezyjskiej) i posiadające całkowicie odmienne wyposażenie kulturowe. Przez wiele lat, aż do nastania polityki „odnowy” (Đổi Mới) znacząca część tradycji grup mniejszościowych uznawana była za podejrzaną i eliminowana jako objaw szkodliwych „przesądów”. Zmieniło się to w sposób znaczący po 1986 roku. Czołową inicjatywą, prezentująca kulturę poszczególnych grup etnicznych Wietnamu, jest Muzeum Etnologii Wietnamu (Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam) zbudowane w Hanoi już w epoce Đổi Mới. Nowoczesne i atrakcyjne dla widzów muzeum można określić jako stojące rozdrożu pomiędzy wypełnianiem standardów nowoczesnej etnologii i muzealnictwa, a koniecznością prezentowania oficjalnego stanowiska władz w kwestii zróżnicowania etnicznego Wietnamu. Stąd część informacji dotyczących aktualnych warunków funkcjonowania grup mniejszościowych nie jest prezentowana widzom. Kreowany przez Muzeum wizerunek poszczególnych grup etnicznych, choć nie pozbawiony szacunku wobec kulturowej różnorodności, pozostaje wizerunkiem uładzonym, dostosowanym do wizji władz Socjalistycznej Republiki Wietnamu (Szerzej na ten temat w kolejnym artykule).


[1] Powszechny Spis Ludności i Mieszkań (The Vietnam Population and Housing Census) 2009, wyniki dostępne na stronie http://www.gso.gov.vn/default_en.aspx?tabid=515&idmid=5&ItemID=10799

[2] Tamże.

[3] Decyzja No.121-. TCTK/PPCD z 2 marca 1979, wydana przez The General Department of Statistics

[4] Konstytucja Socjalistycznej Republiki Wietnamu z 1992 roku, Artykuł 5.

[5] Ho Chi Minh, Letter to fhe Congress of Southern Ethnic Minorities, Pleiku April 19,1946, http://cema.gov.vn/index.php?newlang=english

[6] Nong Duc Manh. Mowa wygłoszona na zamykającej sesji Siódmego Plenum Komitetu Centralnego Partii, grudzień 2003, za: http://www.vietnamembassy-usa.org/news/story.php?d=20030122100240

[7] Internet Filtering in Vietnam in 2005-2006: A Country Study, OpenNet Initiative, http://opennet.net/studies/vietnam/

[8]Raport UNHCR z 2006 roku, http://www.unhcr.org/refworld/pdfid/44c0f55a4.pdf


[i] W przypadku nazw mniejszości etnicznych, wobec ogromnej różnorodności stosowanych zapisów, stosowałam nazwy najpowszechniej używane w literaturze anglojęzycznej.

[ii] Konwersja na religie chrześcijańską (w wydaniu protestanckim) zyskuje w ostatnich latach rosnącą popularność również wśród ludu Hmong. Wobec chrześcijan wywodzących się z tej grupy stosowane bywają surowe represje (patrz ostatnie doniesienia dotyczące zamordowania czterech chrześcijanek w Laosie, przy udziale wietnamskiego wojska)

Bibliografia:

Baulch, Bob et al. ‘Ethnic Minority Development in Vietnam: A Socioeconomic Perspective’. World Bank Policy Research Working Paper No. 2836, (April 26, 2002) http://www-wds.worldbank.org/servlet/WDSContentServer/WDSP/IB/2002/05/30/000094946_02051604452763/Rendered/PDF/multi0page.pdf

Huynh Thu Ba et. al., ‘Indigenous Peoples / Ethnic Minorities  and Poverty Reduction – Viet Nam’, a Country Report. Asian Development Bank, June 2002, http://www.adb.org/documents/reports/indigenous_peoples/vie/default.asp

Ikemoto, Yukio. Poverty Alleviation Policies and Ethnic Minority People in Vietnam, Institute of Oriental Culture, University of Tokyo, 2001, http://www.stedmunds.cam.ac.uk/vhi/sen/papers/ikemoto.pdf

Michaud, Jean. ‘The Montagnards and the State in Northern Vietnam from 1802 to 1975: A Historical Overview’. Ethnohistory, Vol. 47, No. 2 (Spring, 2000), pp. 333-368

Nong Duc Manh. Speech Delivered at the Closing Session of the Seventh Plenum of the Party Central Committee, December 2003. http://www.vietnamembassy-usa.org/news/story.php?d=20030122100240

OpenNet Initiative. Internet Filtering in Vietnam in 2005-2006: A Country Study, July 31, 2006. http://opennet.net/studies/vietnam/

Socialist Republic of Vietnam, Independence-Freedom-Happiness, 1992 Constitution of the Socialist Republic of Vietnam, as amended 25 December 2001, http://www.vietnamlaws.com/freelaws/Constitution92(aa01).pdf/

UNHCR Centre for Documentation and Research, Vietnam: Indigenous Minority Groups in the Central Highlands, January 2002, http://www.unhcr.org/refworld/pdfid/3c6a48474.pdf

Vietnam Government. ‘Nomenclature of Vietnamese ethnic groups’.  Report of the Committee of Social Sciences and the Central Committee of Nationalities of Vietnam, December 1978

Strony internetowe:

Committee for Nationalities, Official Website, http://cema.gov.vn/

Communist Party of Vietnam. Official Website, http://www.dangcongsan.vn/intro.asp

Communist Party of Vietnam Online Newspaper, http://www.cpv.org.vn/cpv

Vietnam Museum of Ethnology, Official Website: http://www.vme.org.vn/aboutus_history.asp


Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
Mniejszości etniczne w Wietnamie w oficjalnym dyskursie Reviewed by on 27 kwietnia 2011 .

Zróżnicowanie etniczne Wietnamu Wietnam to kraj zamieszkiwany przez prawie 87 milionów ludzi. Jednakże nie wszyscy spośród mieszkańców tego kraju to etniczni Wietnamczycy. Socjalistyczna Republika Wietnamu to w istocie państwo wieloetniczne, zamieszkałe przez ponad 50 grup etnicznych. 54 grupy mają status grup oficjalnie uznawanych przez państwo. Określane są jako „ludy” bądź też „grupy etniczne” (dân tộc).

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

O AUTORZE /

Avatar

komentarzy 16

  • Dlaczego komentarz Michała Lubiny został usunięty w sytuacji, gdy komentarz „Wietnamczyka” nie? Czym jest rada, by adwersarz się zajął „kchunią, praniem i sprzątaniem” ponieważ jest kobietą jeśli nie argumentacją ad personam odwołującą się do tego, kim jest adwersarz? Najostrzejsze z tego, co Michał Lubina pisał, to że takie uwagi wskazują, iż nie mamy do czynienia z rozmówcą na poziomie. To znacznie łagodniejszy zarzut niż to mieszanie z błotem, które uprawia ‚Wietnamczyk”

    Napisałbym coś więcej, ale nie ma to sensu wobec osoby, która nie podaje sensownych konkretnych zarzutów i nawet nie ma odwagi się przedstawić, choć tożsamość wszystkich innych uczestników dyskusji jest znana.

  • Nawiązując do kwestii „peryferyjności polskiej nauki” oraz „nieznajomości języków obcych”: dodam jeszcze tylko, iż opublikowany tu artykuł jest skróconą i zaktualizowaną wersją referatu „Ethnic minorities in Vietnam in official discourse: the case of Vietnam Museum of Ethnology”. Referat ów został wygłoszony przeze mnie na 10 zjeździe European Association of Social Anthropologists (której jestem członkiem) w Lubljanie w 2008 roku.
    Stosowny link: 3w.nomadit.co.uk/easa/easa08/panels.php5?PanelID=291

    To tyle w temacie peryferyjności polskiej nauki oraz nieznajomości języków obcych.

  • Jeśli miałby Pan ochotę podjąć merytoryczną krytykę artykułu, to prosiłabym o dyskusję z faktami, a nie własnymi projekcjami. Wszystkie osoby czytające ten artykuł widzą, iż dane statystyczne odnośnie liczebności mniejszości etnicznych zaczerpnięte są z powszechnego spisu z roku 2009, nie zaś z „przedawnionych dokumentów z lat 2001/2003/2002”. Są to NAJNOWSZE z danych już opracowanych i opublikowanych przez General Statistics Office in Vietnam. Każdy może je samodzielnie sprawdzić tutaj: 3w.gso.gov.vn/default_en.aspx?tabid=467&idmid=3

    Pana uwagi nie mają de facto żadnego ugruntowania. Nie dziwie się więc, że nie będzie Pan już kontynuował dyskusji, ponieważ to co Pan zapoczątkował, nie ma nic wspólnego z merytoryczną debatą. Obawiam się jednak, iż to nie merytoryczna krytyka była celem opublikowanego komentarza.

    Zdaje sobie sprawę, iż pisanie o sytuacji Degarów w Wietnamie jest wchodzeniem na niebezpieczny grunt. Na szczęście w Polsce ten temat nie podlega cenzurze, co ma miejsce w Pana ojczyźnie. I umieszczenie steku epitetów i obraźliwych sugestii wobec autorki takiego artykułu nic w tej kwestii na szczęście nie zmieni.

  • KOMENTARZ USUNIETY ZE WZGLEDU NA WULGARNE OKREŚLENIA I ARGUMENTACJE AD PERSONAM.

  • KOMENTARZ USUNIETY ZE WZGLEDU NA ARGUMENTACJE AD PERSONAM

  • Wściekac się? A kto tu się wścieka?! A rozumu proszę mnie nie uczyc! Poza tym nie do Pana kierowalem komentarz a do autorki i nie prosiłem Pana o głos!
    Nie mam zamiaru z Panem dyskutowac!

    • Chào bạn Việt Nam. Bạn thật sự có người Việt không? Tôi đống ý với ý kiến của bạn (anh). Hôm nay ở Ba Lan có bao nhiêu là „người chuyên gia” về Việt Nam hoặc làm nghiên cứu vô giá trị về văn hóa hay là xã hội, không ai quan tâm đến nó. Tôi rất thích nói chuyện với những người Việt, quan tâm đến Việt Nam từ thời gian dài nhưng mà tôi bao giờ không dám tự coi „chuyên gia” vì tôi có đọc một vài quyển sách hoặc sống ở VN. Tôi thấy người BL thích kết bạn với người châu Ấ vầ giả vờ biết nhiều về văn hóa của châu Ấ vì thật sang /theo mốt/hợp thời trạng. Tôi phải đứng bút vì tôi viêt vô duyên ;)
      Nếu/Gía;) bạn (chỉ VN thôi) muốn liến lạc và nói chuyện với tôi bằng tiếng Việt thì bạn thử xem facebook Con Heo hoặc (ConheoBalan).

      • Bạn đồng ý với „Wietnamczyk” điều gì? Điều „zajmij się kobieto kuchnią?” Tôi không ngạc nhiên :D

        Jeśli istnieją jakiekolwiek konkretne, merytoryczne zarzuty wobec mojego tekstu, prosiłabym o ich przytoczenie. Nic Pan konkretnego nie napisał, ograniczając się do uwag w rodzaju „wielu jest ekspertów, ale nikt tak naprawde nie jest zainteresowany Wietnamem”, i w dodatku schował się pod niezrozumiałym dla większości czytelników językiem wietnamskim.

      • Avatar CohHeo

        Nhầm lẫn: „dứng bút”

      • Avatar CohHeo

        Pani się nie spina tak. Po pierwsze primo pisałem do Wietnamczyka, bo Pani tekst w sumie mało mmie obchodzi. Po drugie primo większość czytelników też mnie mało obchodzi i nigdzie się nie chowam. Po trzecie primo nic o kuchni nie pisałem, a co Pani gotuje, to już Pani prywatna sprawa. Dziękuje. Do widzenia.

      • Avatar ril

        Jeśli chce Pan pisać do Wietnamczyka, to niech Pan go poprosi o mail i bezpośrednio się zwróci. Wszelka korespondencja na forum jest uznawana za publiczną. Wiele osób mogło się zaintersować Azją dzięki modzie (choć czy jest akurat w Polsce moda bardziej na Wietnam niż na inne kraje?), ale to nie znaczy, że jest przez to nieautentyczne czy ulotne.

  • Artykulik słabiutenki i lichy! Statystyki przedawnione, dokumenty, na które powołuje się Szymanska dawno nieaktualne: 2001/2003/2002. To już dekada temu Szanowna Pani. W zasadzie zademonstrowała Pani popis mistrzostwa niekompetencji Może nawiedzonych entuzjastow Wietnamu (jak wyzej Patryk Tomala, Pani przyjaciel nota bene) Pani oczarowała. Ludzi jednak naukowo zajmujących sie problematyką mniejszości austroazjatyckiej Pani rozczarowała żenująco niskim poziomem wiedzy, bardzo słabą polszczyzną, nieznajomoscią jezykow obcych (gdyby Pani znała, cytowałaby aktualne zrodła statystyczne). Tym samym Pani portal Centrum Studiow Polska Azja po raz kolejny dał plamę dowodząc swej amatorszczyzny!!!.
    To nie przynosi chwały. To kompromitacja. Czytelnicy to widzą. Oceniają i …wyciagają wnioski…
    Wypaczone liczby, błędy merytoryczne w nazewnictwie, trumienny i urzedniczy styl – to karykatura tematu jaki chciałaPani zaprezentowac! Jedynie przypisy sprawiają wrażenie naukowości tego publicystycznego kuriozum. Jestem zszokowany i Pani dobrze wie o czym piszę…A już najbardziej zdumiewa fakt podawania jako wiarygodnego, dokumentu statystycznego, datowanego na (sic!) 1979 rok, podczas gdy od tamtego czasu ukazało sie mnostwo „statistical update”. :) Pani nie ma pojęcia, że mniejszość BRAU, ktora w roku 2007 (wg Glownego Urzedu Statystycznego Hanoi) stanowiła 313 osob, OBECNIE JUZ NIE ISTNIEJE. W roku 2011, w lutym podczas spisu „(…)nie stwierdzono istnienia BRAU…”
    Dla dokształcenia, aby nie razić ignorancją publicznie (nie wprowadzać w błąd studentow, którzy przez przypadek moga wejść na tę pełną pomyłek, nieprawdziwych informacji, stronę http://www.polskaazja.pl), polecam Pani naukowe oprc. Michael’a Vickery „Champa Revised” z 2005 r., wznowiona i poprawiona w roku 2010.
    Tadeusz
    Jeśli za takie gnioty otrzymuje się stopnie naukowe, to nie dziwi mnie fakt, że Polska jest w światowym ogonie nauki, a najlepszy polski uniwersytet (UW) w piątej setce uniwersytetow swiata. Ale co tam… Jaka autorka – taki portal; jaka polska nauka – tacy „polscy naukowcy”. Czyżby czas na emigrację do zachodnioeuropejskich uniwersytetow?

    PS. Zapowiada Pani kolejny artykuł. Gdyby Pani była meżczyzna, napisałbym : „Koncz waść ,wstydu oszczedz”. Ale ponieważ jest Pani osobą płci słabszej, powiem: Zajmij sie kobieto kchunią, praniem i sprzątaniem w nadziei, że to Ci wyjdzie lepiej. Bo do nauki i publicystyki? ho, ho – lata świetlne Cie dzielą!

    • Cyt. „A już najbardziej zdumiewa fakt podawania jako wiarygodnego, dokumentu statystycznego, datowanego na (sic!) 1979 rok, podczas gdy od tamtego czasu ukazało sie mnostwo “statistical update”.”
      Panie „Wietnamczyk”, zamiast się niepotrzebnie wściekac, niech Pan czyta ze zrozumieniem. Dokument „Nomenclature of Vietnamese ethnic groups” z 1979 r. zawiera decyzję o oficjalnej klasyfikacji grup etnicznych, a nie dane statystyczne. :-)

    • Czyżby Snake reaktywacja ?

    • POST USUNIETY ZE WZGLEDU NA ARGUMENTACJE AD PERSONAM

  • Bardzo dobry artykuł, cieszy mnie, że istnieją jakiekolwiek publikacje na temat Wietnamu. :-)

Odpowiedz na „CohHeoAnuluj pisanie odpowiedzi