Artykuły,Polecane,Publicystyka

M. Lubina: Czy birmanistyka znów będzie inspirować świat?

Sprawozdanie z konferencji Burma/Myanmar Research Forum na Cornell University

Odbywająca się w dniach 24-26 października 2014 na Uniwersytecie Cornella konferencja Burma/Myanmar Research Forum to wątpienia wydarzenie naukowe. Była to – w nowych okolicznościach reformującej się i otwierającej się na świat Birmy – pierwsza tego typu okazja do wymiany poglądów międzynarodowego środowiska akademickiego zajmującego się Birmą. Jej obradom towarzyszył spory optymizm na temat szans na rozwój dziedziny.

Samo miejsce konferencji było szczególne. Uniwersytet Cornella, członek elitarnej Ivy League, skupiającej najbardziej prestiżowe uczelnie amerykańskie, to dla studiów azjatyckich współczesna Nalanda – obok londyńskiego SOASu i singapurskiego NUSu – jeden z najważniejszych ośrodków badań azjatyckich na świecie, z zachwycającą biblioteką, autentycznym naukowym genius loci (niezwykłym jest przechodzić obok półki na książki z podpisem „Benedict Anderson”) … oraz tłumem chińskich studentów żwawo szwargoczących w putonghua. Cornell to również najważniejszy ośrodek birmanistyki (oryg. Burmese studies) w Stanach Zjednoczonych, która to specjalność birmańska jest, obok indonezyjskiej, jednym ze znaków rozpoznawczych marki tej uczelni.

Źródło: Wikimedia Commons

Źródło: Wikimedia Commons

Mottem przewodnim konferencji było omówienie perspektyw badawczych w zmieniającej się Birmie. Wyraźnie podkreślano, że czas, w którym można się było zajmować tym krajem, nie jeżdżąc doń i nie przeprowadzając tam badań, się skończył. Teraz nie ma już wymówek, bo do większości miejsc można bez problemu wjechać, zaś największym problemem badań nie jest niedostępność, lecz braki warsztatowe/metodologiczne, takie jak np. nieznajomość kontekstu. Jako rażący przykład podawano pewien opublikowany niedawno raport popularności przywództwa politycznego w Birmie. Chociaż przeprowadzony on został zgodnie z wszystkimi regułami warsztatowymi, to dostęp do badanych miał miejsce poprzez oficjalne kanały: chłopów pytano o ich opinie w obecności wójtów, naczelników itp. W rezultacie z badań wyszło, że popularność prezydenta Thein Seina w społeczeństwie wynosi… ok. 95%, przebijając nawet poparcie dla Aung San Suu Kyi, co jest oczywistą bzdurą.

Z mojej perspektywy najbardziej wartościowy był sam format obrad – zamknięty, z udziałem wyłącznie specjalistów znających się na tym zagadnieniu, gdzie, zaczynając swoje wystąpienia, nie trzeba było robić pięciominutowego wprowadzenia na temat zmiany nazwy z Birma na Mjanma, czy tłumaczyć polityczną niejednoznaczność ASSK. Wielkim plusem była również interdyscyplinarność: w moim panelu na temat Kaczinów znaleźli się specjaliści z wielu dziedzin (historia, socjologia, antropologia, nauki polityczne, a nawet przyrodoznawstwo), na czele z Mandy Sadan z SOASu (autorką najważniejszej współczesnej monografii o Kaczinach). Kolorytu dodawali również kaczińscy działacze, tworzący zaplecze intelektualne Armii Wyzwolenia Kaczinu (KIA).

Motywem przewodnim konferencji było przekonanie o otwierających się przed birmanistyką możliwościach intelektualnych. W tej kwestii panował spory optymizm, kontrastujący z raczej przytłumionym entuzjazmem co do kierunku zmian w Birmie. Sam temat „odwilży politycznej” traktowano jak przysłowiowy „gorący kartofel” – bądź zmieniano temat, bądź zadowalano się wygodną formułą, że nie wiadomo, dokąd te zmiany doprowadzą. Ta ambiwalencja wydaje się zrozumiała: większość środowiska doskonale rozumie fasadowość zmian, ale ma świadomość własnego interesu w utrzymaniu się obecnego trendu otwartości reżimu wobec świata zachodniego.

Otwartość reżimu – mająca w swej istocie bardzo mało wspólnego z demokratyzacją – jest bowiem wielką szansą na odrodzenie się birmanistyki jako ważnej dziedziny nauk. Jak podkreślano, dawniej, w latach 20-tych i 30-tych XX wieku, birmanistyka była bardzo prężną dziedziną, znaną na świecie, przyciągającą uwagę i inspirującą innych. Takie nazwiska jak historyk John Furnivall – twórca terminu „społeczeństwo pluralistyczne” – czy antropolog Edmund Leach na trwałe wpisały się do annałów nauk społecznych. Czy tym razem będzie podobnie i birmanistyka znów zacznie inspirować świat? Na pewno osiągnięcie tego celu zdaje się bardziej realne niż ewentualne zdemokratyzowanie Birmy.

Przypominamy, że niedawno ukazała się książka dr. Michała Lubiny, którą możesz nabyć po konkurencyjnej cenie w CSPA, wspierając autora, jak i naszą instytucję.

Książka kosztuje 39 PLN plus wysyłka. Wystarczy wysłać maila na [email protected] i uzgodnić szczegóły wysyłki lub osobistego odbioru.

Więcej o książce:

http://www.polska-azja.pl/2014/04/04/michal-lubina-birma-historia-panstw-swiata-w-xx-i-xxi-w-fragment-ksiazki/

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
M. Lubina: Czy birmanistyka znów będzie inspirować świat? Reviewed by on 5 listopada 2014 .

Sprawozdanie z konferencji Burma/Myanmar Research Forum na Cornell University Odbywająca się w dniach 24-26 października 2014 na Uniwersytecie Cornella konferencja Burma/Myanmar Research Forum to wątpienia wydarzenie naukowe. Była to – w nowych okolicznościach reformującej się i otwierającej się na świat Birmy – pierwsza tego typu okazja do wymiany poglądów międzynarodowego środowiska akademickiego zajmującego się Birmą.

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

O AUTORZE /

Michał Lubina

Doktor nauk społecznych UJ, pracownik w Instytucie Bliskiego i Dalekiego Wschodu UJ, magister rosjoznawstwa oraz studiów dalekowschodnich UJ, absolwent Interdyscyplinarnych Studiów Doktoranckich UJ. Kilkukrotny stypendysta Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego (m.in. w latach 2009/2010 w Pekinie). Laureat grantu Narodowego Centrum Nauki na badanie współczesnych stosunków rosyjsko-chińskich. Oprócz tego w kręgu jego zainteresowań badawczych znajduje się przede wszystkim Azja Południowo-Wschodnia, w szczególności zaś Birma. Jest autorem czterech książek. Pierwszej w Polsce historii Birmy („Birma. Historia państw świata w XX i XXI w.”, Trio, Warszawa 2014) oraz monografii „Birma: centrum kontra peryferie. Kwestia etniczna we współczesnej Birmie 1948-2013″; (Kon-Tekst, Kraków 2014), pierwszego poświęconego temu zagadnieniu opracowaniu w języku polskim oraz – również pierwszej w Polsce – książki o współczesnych stosunkach rosyjsko-chińskich („Niedźwiedź wcieniu smoka. Rosja-Chiny 1991-2014″, Akademicka, Kraków 2014), która stała się naukowym bestsellerem. Niedawno wydał „Panią Birmy. Biografię polityczną Aung San Suu Kyi” (Wyd. PWN, Warszawa 2015). Ponadto jest autorem dwóch przewodników turystycznych po Litwie i Rosji (współautorstwo) oraz internetowych przewodników po Chinach, Hongkongu, Laosie i Bangladeszu. Publikował artykuły m.in. w „Rzeczpospolitej”(Plus/Minus), „Tygodniku Powszechnym”, „Wprost”, „Do Rzeczy”, „Nowej Europie Wschodniej”, „Nowej Konfederacji” i "National Geographic Traveller". Znajomość języków: angielski, rosyjski, ukraiński, chiński(komunikatywnie). Mieszka w Krakowie. Ekspert CSPA: Birma, Chiny-Rosja.

Pozostaw odpowiedź