Komentarz eksperta

M. Karwowski: XI Kongres KPW – Kontynuacja czy zmiany?

karwowski12 stycznia 2011 r. w Hanoi rozpoczął się XI Kongres Komunistycznej Partii Wietnamu. Kongresy KPW są centralnym, cyklicznym i najważniejszym wydarzeniem politycznym w Wietnamie. Podobnie jak podczas poprzednich Kongresów, po podsumowaniu realizacji dotychczasowych założeń zapadną decyzje dotyczące strategii politycznej na przyszłe lata, a także dokonane zostaną zmiany personalne na najwyższych stanowiskach partyjnych i państwowych.

Oficjalnie przygotowania do XI Kongresu rozpoczęły się w kwietniu 2009 r. podczas 10. plenum KC KPW. Powołano wówczas grupy robocze, których zadaniem było opracowanie treści dokumentów programowych wyznaczających kierunki polityki na najbliższe lata (Raport Polityczny oraz Socjoekonomiczna Strategia Rozwoju 2010-2020) oraz konsultacje dotyczące obsady najważniejszych stanowisk partyjnych i państwowych.

W ciągu 2010 r. miały miejsce zjawiska charakterystyczne dla okresu przygotowawczego do Kongresu. W sferze społecznej państwo zaostrzyło kurs wobec obywateli w celu neutralizacji dyskusji na temat zmian w kraju toczonych poza wyznaczonymi przez partię ramami. Szczególną kontrolą objęto politycznych blogerów oraz intelektualistów. Z kolei lokalne struktury partii przeprowadziły swoje kongresy, formułując postulaty kierowane na kongres centralny oraz wybierając delegatów. Była to też okazja do eksperymentów, które – jak pokazują wydarzenia z przeszłości – stają się ważnym krokiem do implementacji zmian na szczeblu krajowym. Takim eksperymentem stało się powierzenie decyzji o wyborze sekretarza generalnego KPW w mieście Da Nang deputowanym na lokalny kongres, zamiast zwyczajowego uzgodnienia wewnątrz KC i BP. Wprowadzenie podobnego rozwiązania na poziomie centralnym było dotychczas konsekwentnie odrzucane. Pozytywna ocena próby przeprowadzonej w Da Nang może w przyszłości ten sprzeciw anulować.

Uwieńczeniem i podsumowaniem przygotowań było 14. plenum KC KPW, które odbyło się między 13 a 21 grudnia 2010 r. Na kończącej je konferencji prasowej upublicznione zostały ogólne założenia dokumentów programowych przygotowanych na Kongres. Zgodnie z przypuszczeniami główne kierunki polityki zostały zachowane bez poważniejszych zmian. Cele określone w Raporcie Politycznym to przede wszystkim: kontynuacja dotychczasowego kursu reform, dalsza industrializacja i modernizacja kraju, budowa gospodarki opartej na wiedzy, urzeczywistniającej model „socjalistycznej gospodarki rynkowej”. Jako główne wyzwanie wymienione jest przezwyciężenie skutków kryzysu gospodarczego. Trudna sytuacja nie wpłynęła na modyfikację docelowych wskaźników ekonomicznych. Przyjęte zostaną ambitne założenia, zgodnie z którymi PKB powinien rosnąć średnio 7-7,5% rocznie do 2015 r. Wysokie trzecie miejsce wśród priorytetów przyznano zwiększaniu potencjału obronnego SRW. Socjoekonomiczna Strategia Rozwoju 2010-2020 operująca wskazaniami sformułowanymi bardziej ogólnikowo kładzie nacisk na „rozwój kapitału ludzkiego”, ekonomiczny „zrównoważony rozwój”, oraz rozbudowę infrastruktury. Zakłada też, że docelowo w 2020 r Wietnam powinien osiągnąć status państwa uprzemysłowionego.

Na wspomnianej konferencji prasowej w sposób enigmatyczny wspomniano o zmianach personalnych, które w tym roku będą miały szczególne znaczenie. W komunikacie jest mowa o wyborze najbardziej kompetentnych kandydatów, o właściwej postawie moralnej, a także o zwiększaniu w głównych organach partyjnych reprezentacji osób młodych, kobiet oraz mniejszości etnicznych. Słowa te dotyczą organów kolegialnych, tzn. Komitetu Centralnego i Biura Politycznego, w których nowi członkowie stanowić będą ok. 1/3 składu. Nie wspomniano natomiast o zmianach na najwyższych stanowiskach, które są przedmiotem interesującej, zakulisowej rozgrywki. Zaostrzający się konflikt między frakcjami wewnątrz KPW (głównie na tle skutków kryzysu finansowego i gospodarczego) zbiega się bowiem w czasie z upływem kadencji trzech najważniejszych członków Biura Politycznego: Sekretarza Generalnego Nong Duc Manha, Prezydenta SRW Nguyen Minh Trieta, a także Truong Vinh Tronga. W przypadku dwóch pierwszych osobistości odejście jest przesądzone z powodu wieku (Nong Duc Manh – 71 lat, Nguyen Minh Triet – 69 lat) oraz pełnienia funkcji przez dwie kadencje. Niepewna pozostaje także przyszłość premiera Nguyen Tan Dunga, obwinianego przez część kierownictwa o złą sytuację gospodarczą w kraju. Zgodnie z regulacjami wewnątrzpartyjnymi nowym Sekretarzem Generalnym może zostać członek Biura Politycznego pełniący funkcję przez pełną kadencję oraz będący w wieku poniżej 65 lat. Wymagania te spełnia pięciu działaczy: Ho Duc Viet, Pham Quang Nghi, Nguyen Van Chi, Truong Tan Sang oraz Nguyen Phu Trong. Hipotetycznie, najmocniejszą pozycję i największe szanse na wybór mają Sang i Trong. Weryfikacja tych przypuszczeń była utrudniona, gdyż efekty prac grupy roboczej ds. personalnych nie były upubliczniane. Dopiero po wspomnianym 14 plenum KC KPW drogą nieoficjalną zaczęły pojawiać się informacje odnośnie obsady najwyższych stanowisk. Zgodnie z doniesieniami funkcję Sekretarza Generalnego KPW ma objąć Nguyen Phu Trong, dotychczasowy Przewodniczący Zgromadzenia Narodowego, zaś na stanowisko Prezydenta SRW ma być powołany Truong Tan Sang. Pewną niespodzianką jest informacja o zachowaniu posady premiera przez Nguyen Tan Dunga. Co prawda aktywność w sferze zewnętrznej (w tym przede wszystkim ubiegłoroczne przewodnictwo Wietnamu w ASEAN) oceniana jest pozytywnie, to w polityce wewnętrznej, oprócz wspomnianych zarzutów o złą sytuację ekonomiczną, pojawiły się także poważne oskarżenia o korupcję i niegospodarność. Możliwość takiego podziału stanowisk wydaje się bardzo prawdopodobna. Jest ona bowiem zgodna zarówno z wewnątrzpartyjnymi regulacjami (tzn. udział przez jedną pełną kadencję w Biurze Politycznym oraz limit wieku ustalony na 65 lat), jak i niepisaną kulturą i tradycją polityczną Wietnamu, zgodnie z którą funkcję Sekretarza Generalnego obejmuje działacz z północy kraju, zaś funkcję premiera działacz z południa.

Powyższe doniesienia zostaną wkrótce zweryfikowane przez decyzje delegatów na Kongres. Niezależnie od dokonanych wyborów pewne jest, że w najważniejszych organach decyzyjnych, w związku z ustalonymi limitami wieku, dokona się określona wymiana pokoleniowa. Jak pokazuje rozwój sytuacji w przeszłości jest to czynnik będący siłą napędową zmian w postrzeganiu sposobu rządzenia państwem oraz dalszej ewolucji systemu politycznego.

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
M. Karwowski: XI Kongres KPW – Kontynuacja czy zmiany? Reviewed by on 12 stycznia 2011 .

12 stycznia 2011 r. w Hanoi rozpoczął się XI Kongres Komunistycznej Partii Wietnamu. Kongresy KPW są centralnym, cyklicznym i najważniejszym wydarzeniem politycznym w Wietnamie. Podobnie jak podczas poprzednich Kongresów, po podsumowaniu realizacji dotychczasowych założeń zapadną decyzje dotyczące strategii politycznej na przyszłe lata, a także dokonane zostaną zmiany personalne na najwyższych stanowiskach partyjnych i państwowych. Oficjalnie

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

O AUTORZE /

Patrycja Pendrakowska

Prezes CSPA od maja 2017 roku, ekspert od Chin. Doktorantka w zakładzie filozofii społecznej UW. Ukończyła sinologię, etnologię i socjologię na UW, którą studiowała również na Ludwig-Maximilians Universität w Monachium. W 2011 roku badała problem migracji w Nepalu, w Institute of Integrated Development Studies w Katmandu. Była redaktorka TVN24 i wolontariuszka w dziale misji PAH. Otrzymała stypendia naukowe na seminaria i badania w Polsce, Niemczech, Hiszpanii i Chinach. E-mail: [email protected]; twitter: @patrycjapendra

komentarze 3

  • Proporcje Chińczyków i Wietnamczyków w Polsce są takie ze względów innych niż paszportowe. Otóż Wietnamczycy w Polsce są obecni od co najmniej 30 lat, dlatego są u nas jak na razie liczniejsi. W wielu innych rejonach Chińczyków jest wielokrotnie więcej, np. w Ameryce Pn., UK czy Australii.
    Jeśli chodzi o ChRL, z tego, co jakieś 2 lata temu podawała „Opcja na prawo”, obywatele tego kraju nie mają obecnie problemów z otrzymywaniem paszportów i wyjazdami za granicę.

  • Dziękuję za relację. Jak sytuuje się Wietnam na tle innych komunistycznych państw Azji? Zapewne dla Korei Płn. pozostaje wzorem polityki zjednoczenia kraju, chociaż model gospodarczy przypomina chyba raczej titowską Jugosławię ( z możliwością wyjeżdżania za granicę). Od znajomego Chińczyka wietnamskiego, wiem, że Chiny nie wpuszczają do siebie ludzi z wietnamskim paszportem. Sądząc z obserwacji mają chyba przy wyjazdach łatwiej niż Chińczycy z ChRL, bo w przeciwnym razie proporcje Chińczyków i Wietnamczyków w Polsce powinny być odwrotne. Myślę, że są równie pracowici jak Chińczycy ale sukcesy gospodarcze mają chyba gorsze, co jest hamulcem rozwoju (w porównaniu z ChRL)?

    • Szanowny Panie,

      Próba porównania systemu funkcjonującego w Wietnamie wydaje się mieć sens przede wszystkim w odniesieniu do systemu chińskiego. Obydwa kraje łączy szereg fundamentalnych podobieństw, w tym przede wszystkim kulturowo-cywilizacyjnych, czy historycznych (związanych m.in. z genezą ruchów komunistycznych w obu krajach), a także zaistnienie podobnego modelu państwa i zbliżonej sytuacji w momencie podejmowania reform (1978 r. w ChRL i 1986 r. w SRW). W efekcie podjęte procesy reform wykazują liczne podobieństwa (dotyczy to zarówno ogólnych założeń, sekwencji zmian, ale często także szczegółów i detali).
      Istotnie, mimo wymienionych podobieństw Wietnam notuje gorsze wskaźniki rozwoju. Wśród szeregu czynników, które na to wpływają, trzy wydają się mieć największe znaczenie. W największym skrócie: pierwszy jest to kwestia skali i wyrażona w wartościach bezwzględnych różnica potencjału obu krajów. Drugi, poniekąd związany, to różnica w sferze innowacyjności i technologii. Jako trzeci wskazuje się odmienne długofalowe wizje i strategie elit i wynikające z nich nastawienie do reform.

      W przypadku innych państw odwołujących się do komunizmu próba porównania jest problematyczna. Wspólnym mianownikiem pozostaje w zasadzie niewiele ponad charakterystyczną retorykę władz oraz sferę symboliki.

Pozostaw odpowiedź