Japonia news,Komentarz eksperta

M. Jarocki: Przestrzeń powietrzna Japonii a geopolityka regionu

Michał-Jarocki1Resort obrony Japonii opublikował w ostatnim czasie najnowsze statystyki dotyczące przypadków naruszenia (lub też jedynie zagrożenia takim zdarzeniem) przestrzeni powietrznej tego państwa. W okresie od kwietnia do czerwca br. myśliwce wojsk lotniczych samoobrony były podrywane w powietrze aż 115 razy. Wynik ten jest najwyższy (dla danego okresu) od 2005 r., kiedy zaczęto publikację tego typu danych.

Najwięcej przypadków interwencji zostało wymuszonych przez statki powietrzne ChRL (69). Rzadziej japońskie myśliwce prowokowane były przez Rosjan (31). Nowością za to było pojawienie się w omawianych statystykach – po raz pierwszy od 2009 – samolotów północnokoreańskich. Japończycy podrywali się w powietrze aż 9 razy, aby przechwycić zbliżające się do swych granic jednostki wysłane przez Pjongjang.

  • Opublikowane przez Tokio statystyki potwierdzają pewne niezmienne od kilku lat zjawisko: systematycznie zwiększającą się liczbę prowokacji statków powietrznych państw trzecich wymierzonych w Japonię.
  • Ich źródeł należy szukać w wieloletnich sporach politycznych pomiędzy Japonią i wybranymi państwami regionu, które w ostatnim czasie wyraźnie przybrały na sile. Spory te, często motywowane uwarunkowaniami historycznymi, w ostatnim czasie często wręcz dominują (okresowo) na całością relacji pomiędzy Tokio, a Pekinem lub Moskwą.
  • Na poziomie podstawowym w przypadku obydwu podmiotów (ChRL i FR) można wyznaczyć pewien czynnik dominujący (lub jak kto woli, motyw przewodni) tego zjawiska – spory terytorialne. Zarówno bowiem Pekin, jak i Moskwa są stronami rywalizacji o kontrolę nad wybranymi terytoriami, prawo do której rości sobie również Tokio. W przypadku pierwszego z podmiotów problemem są wyspy Senkaku/Diaoiu, drugiego zaś – Kuryle (obydwa przypadki opisywane przez nas wcześniej).
  • W rzeczywistości problem sporów terytorialnych stanowi zaledwie pierwszą warstwę wieloaspektowego i złożonego zjawiska, jakim są relacje polityczne Japonii z wymienionymi podmiotami. Mają one swoje podłoże w zmieniającym się układzie geopolitycznym regionu, będącym skutkiem przemian ekonomicznych i politycznych na przestrzeni ostatnich dekad. Stanowią też część szerszej kontekstowo rywalizacji Tokio z pozostałymi graczami o pozycję/położenie strategiczne względem pozostałych.

Omawiane zestawienie statystyczne współgra m.in. z informacjami publikowanymi przez Tokio w minionych miesiącach. Według japońskiego resortu obrony w minionym roku budżetowym (który w Japonii trwa od 1 kwietnia do 31 marca), myśliwce wojsk lotniczych samoobrony podrywane były aż 567 razy. Jest to rekordowa, jak na ostatnie lata, liczba tego typu incydentów. Co więcej, po raz pierwszy od 22 lat zdarzyło się, że omawiana wartość przekroczyła poziom 500.

Najwięcej przypadków podrywania japońskich myśliwców sprowokowanych zostało przez ChRL – 306. Co ciekawe, nie był to rekord tego typu interwencji, bowiem daleko tu do wyniku z 1984, kiedy strona chińska podrywała Japończyków w powietrze aż 944 razy. Rosjanie w całym ubiegłym roku budżetowym wymusili 248 interwencji.

Rosnące lawinowo przypadki naruszania/zbliżania się do japońskiej przestrzeni powietrznej (lub też przyległej do niej strefy identyfikacji obrony powietrznej przez chińskie i rosyjskie statki powietrzne mierzone są na osiągnięcie dwóch zasadniczych celów:

  1. pierwszym z nich są typowe prowokacje z użyciem powietrznych środków bojowych w postaci bombowców, myśliwców czy samolotów patrolowych. Postrzegane są one przez pryzmat działań wojskowych, jednak wymowa jest w tego typu przypadkach czysto polityczna. Nie bez powodu do największej liczby incydentów dochodzi w pobliżu spornych, opisanych powyżej, wysp.
  2. drugi cel jest z kolei czysto wojskowy, a jego założeniem jest ocena funkcjonowania japońskich wojsk lotniczych samoobrony. Szybkość detekcji potencjalnie wrogich statków powietrznych, czas potrzebny do poderwania par dyżurnych myśliwców oraz tempo przechwycenia intruzów stanowią podstawowy materiał badawczy, na podstawie którego państwa trzecie będą mogły ocenić realny potencjał Japonii w odniesieniu do ochrony własnej przestrzeni powietrznej

Należy jednak zwrócić uwagę na fakt, że tego typu prowokacje, bez względu na to, czy o podłożu politycznym, czy też czysto poznawczym, same w sobie stanowią zupełnie naturalne zjawisko. Palącym problemem, przynajmniej w przypadku Japonii, staje się jednak ich intensyfikacja, przybierająca na sile wraz z rozwojem wspomnianych relacji Tokio z pozostałymi podmiotami w regionie.

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
M. Jarocki: Przestrzeń powietrzna Japonii a geopolityka regionu Reviewed by on 24 lipca 2013 .

Resort obrony Japonii opublikował w ostatnim czasie najnowsze statystyki dotyczące przypadków naruszenia (lub też jedynie zagrożenia takim zdarzeniem) przestrzeni powietrznej tego państwa. W okresie od kwietnia do czerwca br. myśliwce wojsk lotniczych samoobrony były podrywane w powietrze aż 115 razy. Wynik ten jest najwyższy (dla danego okresu) od 2005 r., kiedy zaczęto publikację tego typu

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

O AUTORZE /

Avatar

Expert of Poland-Asia Studies Center (www.polska-azja.pl), Amicus Europae Fundation (www.fae.pl) and the Jagiellonian Institute (www.jagiellonski.pl). Member of European Institute for Asian Studies (EIAS). Field of research: Indian-Chinese strategic rivalry in the context of Asian security system; modernization of Indian armed forces; the role of Indian Ocean in the Indian security strategy; changing geopolitical role of Arctic in terms of politics and regional security system. Contributor to the report of NATO Parliamentary Assembly on Arctic strategy, “Security in the High North: NATO’s role”.

Pozostaw odpowiedź