Artykuły

M. Jarocki: Polityka Indii wobec Cieśniny Malakka

Mająca miejsce w ostatnich latach zmiana układu sił na Oceanie Indyjskim (OI), podyktowana jest wzrostem zainteresowania Chińskiej Republiki Ludowej tym obszarem. Państwo środka stara się zaznaczać swą obecność na tym basenie poprzez system sojuszy wojskowych zawieranych z mniejszymi podmiotami region. Praktyka ta zaczęła coraz bardziej zagrażać interesom Indii, wymuszając na nich podjęcie prób jej przeciwdziałania.

Jednym z przejawów polityki równoważenia Chin jest większa niż dotychczas projekcja siły militarnej na wschodnich obrzeżach OI. Głównym celem działań New Delhi w tym regionie będzie więc zwiększenie potencjału operacyjnego Dalekowschodniego Dowództwa (DD) marynarki wojennej. Ma to pomóc w uzyskaniu zdolności do kontrolowania żeglugi przez strategiczną z punktu widzenia Chin Cieśninę Malakka. W tym kontekście kluczowe może okazać się wypracowanie oraz utrzymanie dominującej pozycji w stosunku do państw leżących wzdłuż tego akwenu.

W celu realizacji powyższych celów strona indyjska może wykorzystać szereg narzędzi. Do najważniejszych z nich należeć będzie rozbudowa ilościowa i jakościowa wspomnianego już Dowództwa. To z kolei pomoże w projekcji większej siły militarnej w regionie, poprzez tzw. prezentację bandery. Bardzo przydatne może okazać się również nawiązanie współpracy z państwami Cieśnin w kwestii zwiększenia bezpieczeństwa żeglugi oraz eliminacji zagrożeń ze strony piratów i lokalnych ugrupowań terrorystycznych. W dalszej perspektywie kluczowe dla indyjskiej polityki może okazać się również rozciągnięcie wpływów ekonomicznych państwa na cały obszar.

Wobec zmieniających się stale uwarunkowań polityczno – wojskowych w regionie, realizacja polityki Indii uzależniona będzie od wielu, często niezależnych od New Delhi, czynników. Podstawowym warunkiem będzie systematyczne zwiększanie potencjału wojskowego w regionie. Kluczowa dla sprawy okaże się również trwałość sojuszy zawieranych z pozostałymi państwami regionu. Wobec tak zarysowanej strategii działania strony indyjskiej, należy się liczyć z próbą torpedowania tych planów przez Chiny.

Uwarunkowania

Wzrost chińskiej aktywności polityczno – wojskowej w basenie OI, odnotowywany jest od lat. Jest on, przede wszystkim, spowodowany uzależnieniem Pekinu od dostaw surowców energetycznych importowanych z rejonu Zatoki Perskiej. Szacuje się, iż blisko osiemdziesiąt procent chińskiego zapotrzebowania na ropę i gaz ziemny transportowane jest właśnie przez ten obszar.

Najważniejsze dla Chin trasy żeglugowe (SLOC, ang. Sea Lines of Communication) przebiegają od Cieśniny Ormuz aż po Cieśninę Malakka, a następnie wpadają na wody Morza Południowochińskiego. Rozwiązanie to jest dla Pekin mocno niewygodne, jeżeli weźmie się pod uwagę fakt, iż większa część tej trasy znajduje się na terenach określanych jeszcze do niedawna jako nieformalna strefa wpływów Indii.

Czynnik indyjski stał się powodem, dla którego Pekin stara się zabezpieczyć swoje SLOC rozbudowując system baz morskich i centrów nasłuchowych wzdłuż całego OI. Celu tego nie da się jednak osiągnąć bez naruszenia żywotnych interesów Indii. Dlatego też chińska polityka wobec regionu stała się powodem nieformalnej, lecz przybierającej coraz realniejsze kształty, rywalizacji pomiędzy obydwoma podmiotami.

Jednym z głównych obszarów tej rywalizacji staje się Zatoka Bengalska. Systematycznie rozbudowywane przez Chiny sojusze wojskowe z niemal wszystkimi państwami region, stanowią istotne zagrożenie dla interesów strony indyjskiej. New Delhi obawia się uczynienia z Zatoki „wewnętrznego morza” Chin, kontrolę nad którym sprawuje chińska marynarka wojenna. To z kolei mogłoby doprowadzić do zmniejszenia indyjskich wpływów w tej części Oceanu Indyjskiego i odsłonięcia wschodniej flanki kontynentalnej części kraju. Dlatego też tak istotnym z punktu widzenia Indii jest posiadanie wysuniętego przyczółka wojskowego, który będzie w stanie monitorować i równoważyć wspomnianą przewagę strategiczną Chin w regionie.

Drugim z czynników warunkujących funkcjonowanie DD jest kwestia samej Cieśniny Malakka. Poprzez fakt łączenia Oceanu Indyjskiego z Pacyfikiem, stała się ona jednym z najważniejszych węzłów komunikacyjnych dla międzynarodowego handlu morskiego handlowych. Szacuje się, iż rokrocznie przez jej liczące dziewięćset kilometrów wody przepływa około sześćdziesięciu tysięcy statków transportujących różnego rodzaju dobra.

Dla wielu państw azjatyckich znaczenie Cieśniny jest bezdyskusyjne. Amerykańska państwowa Administracja Informacji Energetycznej zakłada, iż skala zapotrzebowania energetycznego wszystkich państw regionu jest tak duża, iż dziennie wodami Cieśniny transportowane jest nawet do czternastu milionów baryłek ropy.

Z kwestią handlu morskiego odbywającego się przez Cieśninę związany jest problem piractwa. Grupy rozbójników grasujące na słabo kontrolowanych wodach okalających wybrzeża Indonezji, Malezji oraz w dalszej kolejności również i Filipin, stanowią duże zagrożenie dla bezpieczeństwa przesyłu surowców energetycznej i innego rodzaju towarów do i z państw Azji Południowowschodniej i Wschodniej. W tym kontekście nie można również zapominać o zagrożeniu ze strony miejscowych grup terrorystycznych, które również mogą skutecznie zdestabilizować żeglugę na omawianym akwenie.

Kwestią ogromnej wagi jest więc zapewnienie, częściowej przynajmniej, ochrony transportowcom przekraczającym Cieśninę. Niezbędnym wydaje się więc nie tylko sama obecność czynnika militarnego poszczególnych państw region, lecz także umiejętność skutecznej kooperacji pomiędzy zainteresowanymi stronami.

Cele

Ze względu na położenie geograficzne, archipelag Andamanów i Nikobarów może być wykorzystywany do obserwacji żeglugi wzdłuż Cieśniny Malakka. Stąd też tak duży nacisk strony indyjskiej kładziony na rozbudowę znajdującej się na nim infrastruktury obserwacyjnej. Liczne i rozlokowane w strategicznych punktach stacje nasłuchowe, uzupełniane jednostkami zwiadu powietrznego oraz wyciszonymi okrętami podwodnymi, pozwalają na kontrolę ruchu morskiego w regionie i wyłapywanie potencjalnych zagrożeń.

Do takich New Delhi z pewnością zalicza okręty chińskiej MW. Ich monitorowanie pozwoli New Delhi nie tylko na analizowanie posunięć przeciwnika, lecz utrudni też Pekinowi wszelkie próby niezauważonego wprowadzenia na wody OI większej liczby jednostek bojowych. Sama inwigilacja posunięć Chińczyków to jednak zbyt mało, aby skutecznie się im przeciwstawić. Należy również dokonać wyraźnej projekcji własnej siły militarnej. Polega ona na utrzymywaniu odpowiednio dużych sił morskich wraz ze wspierającymi je jednostkami komponentów powietrznego i lądowego. Ich obecność, patrole morskie oraz udział w ewentualnych manewrach jest traktowane jako idealne narzędzie podkreślenia przez Indie własnej obecność w regionie oraz determinacji do obrony kluczowych interesów.

Rozbudowa potencjału operacyjnego DD związana jest również z drugim, mniej upublicznianym, zadaniem, jakie może przed nim stanąć w przyszłości. Ze względu na konfrontacyjny charakter relacji pomiędzy New Delhi i Pekinem, Dowództwo może zostać wykorzystane jako argumenty siłowy w przypadku wyraźnego pogorszenia się stosunków pomiędzy obydwoma podmiotami. W tym celu Indie mogą zdecydować się na wykorzystanie, wspomnianego już, uzależnienia Chin od przepustowości Cieśniny Malakka.

Ewentualne zablokowanie Cieśniny, bez względu na towarzyszące mu okoliczności, może postawić ChRL w bardzo trudnym położeniu. Brak stałego dopływu tak cennych dla kraju surowców energetycznych, odbije się nie tylko na krajowej gospodarce. Może mieć też negatywne reperkusje w postaci wzrostu wewnętrznych niepokojów społecznych. Takie zjawisko może mieć miejsce zwłaszcza w sytuacji przedłużającej się blokady Cieśniny.

Bardzo ważne w polityce Indii może okazać się wsparcie, bądź też ciche przyzwolenie, ze strony państw regionu, takich jak Indonezja, Malezja, czy Tajlandia. Zwłaszcza w stosunku do unilateralnych decyzji podejmowanych nie zawsze w oparciu o interes wspomnianych podmiotów.

Aby zrealizować powyższy cel, Indie muszą postarać się o wypracowanie dominującej pozycji politycznej w regionie. Służyć temu może podejmowanie wspólnych, lecz pod przewodnictwem New Delhi, inicjatyw z zakresu bezpieczeństwa żeglugi, zwalczania piractwa, ochrony środowiska, czy rozwoju potencjału obronnego państw regionu. Niezwykle ważna w tej kwestii będzie inicjatywa polityczna oraz tzw. zdolność koalicyjna, rozumiana przez pryzmat umiejętności wygrywania dla siebie sojuszów regionalnych, bez względu na działania (bądź też przeciwdziałania) Chin.

Infrastruktura wojskowa

Realizacja celów indyjskiej polityki oparta będzie na wykorzystaniu szeregu środków. Najważniejszym z nich jest rozbudowa potencjału operacyjnego DD. Na chwilę obecną nie prezentuje się on zbyt okazale. Jeszcze do niedawna Dowództwu podporządkowane było jedynie piętnaście lekkich i średnich okrętów (w tym pierwsza w indyjskich siłach zbrojnych mobilna platforma naprawcza oraz potężny, ważący ponad pięć i pół tysiąca ton okręt desantowy), mała liczba samolotów patrolowych Dornier-228 i helikopterów Mi:8 oraz Chetak, a także brygada żołnierzy składająca się z trzech batalionów piechoty (dwóch armii regularnej oraz jednego armii terytorialnej). Jednostki te okresowo wspierane były stacjonującą na wyspach eskadrą Su-30MKI.

Wobec rosnącego zagrożenia ze strony Chin, od kilku lat Dowództwo przechodzi jednak proces modernizacji oraz rozbudowy. Już w realizacji bądź też dopiero na etapie planów jest rozbudowa wszystkich trzech komponentów wchodzących w jego skład. Największą metamorfozę mają przejść lotniska. Celem jest dysponowanie czterema w pełni wyposażonymi lokalizacjami, zdolnymi do przyjmowania każdego rodzaju samolotów, bez względu na porę dnia.

Obiekty w Shipur i Camp Bell poddawane są obecnie zaawansowanym planom remontowym, włączając w to wydłużanie do trzech tysięcy sześciuset metrów pasów startowych. Ponadto, modernizowane są lądowiska dla helikopterów, stacje radarowe oraz urządzenia umożliwiające lądowanie i startowanie nocą. Gdy prace remontowe się zakończą, lotniska te uzupełnię operacyjne obiekty w Port Blair i Car Nicobar, a także planowane do wybudowania w Katchul i Hut Bay.

Nowe lotniska, uzupełnione przez system tzw. lotnisk prowizorycznych (w Nyoma, Daulat Beg Oldi i Fuk Che), będą w stanie przyjmować zdecydowanie szery zakres samolotów różnego typu. Trzon lotnictwa stanowić będą, wspomniane już Su-30MKI, wobec których istnieją plany utworzenia jednej stałej eskadry. Poza tym, Dowództwo będzie miało do dyspozycji również: myśliwsko-bombowe Jaguary, myśliwskie Dassault Mirage-2000, myśliwce z rodziny MiG, bezzałogowe statki latające (UAV, ang. Unmanned Aerial Vehicles), transportowe An-32 oraz samoloty zwiadowcze. Ulepszone zostaną również instalacje radarowe.

 Nie do końca znane są plany rozbudowy komponentu morskiego. Może on zostać wzmocniony przez jednostki takie jak krążowniki lub nawet niszczyciele. Decyzja w tej kwestii jeszcze jednak nie zapadła. W planach jest również przyporządkowanie pewnej liczby cichych okrętów podwodnych o napędzie konwencjonalnym. Wiadomo natomiast, iż poprawione zostaną zdolności desantowe Dowództwa poprzez oddelegowanie mu serii okrętów desantowych LST (ang. Landing Ship Tank) i LCU (ang. Landing Craft Utility).

Wojska lądowe mają z kolei zostać wzmocnione dodatkowymi trzema batalionami piechoty, w tym batalionem zmotoryzowanym oraz pułkiem artylerii. Do tego doliczyć należy też jednostki wsparcia powietrznego w postaci wyspecjalizowanych bsl. Wzmocnione zostaną też jednostki sił specjalnych, stacjonujących na okrętach.

Prezentacja bandery

Bardzo ważna w przypadku realizacji indyjskiej polityki w regionie będzie również tzw. prezentacja bandery. Polega ona na wyraźnym zaznaczaniu swojej obecności na wodach archipelagu. Przejawia się zazwyczaj w postaci wielonarodowych (ale też i wewnętrznych) manewrów morskich.

Indie od lat starają się wykorzystywać to narzędzie, organizując rokrocznie symulacje działań wojennych, do których zapraszane są poszczególne państwa regionu. W 2010 roku dwukrotnie dochodziło do takich wydarzeń. Raz wespół z jednostkami marynarki wojennej Singapuru. Za drugim razem wraz w przedstawicielami komponentów morskich aż dwunastu państw regionu, w tym wszystkimi krajami leżącymi wzdłuż Cieśniny Malakka.

Dowództwo stara się też nieustannie rozwijać własne zdolności operacyjne, które również służą podkreśleniu swojego zaangażowania w sytuację w regionie. Wspólne manewry jednostek wszystkich trzech komponentów rozlokowanych na archipelagu, wraz z oddziałami straży przybrzeżnej, przeprowadzały tego typu ćwiczenia dosyć systematycznie, w rocznych i dwurocznych odstępach czasu.

Stale rozwijany jest również potencjał jednostek sił specjalnych, które nierzadko organizują własne manewry. Duży nacisk kładziony jest na ćwiczenie operacji atakowania infrastruktury portowej przeciwnika, desantu na wrogie okręty oraz odbijania zakładników. Zdarza się, iż jednostki specjalne wspólnie z oddziałami desantowymi, symulują operacje zajmowania wrogich plaż, ustanawiania na nich przyczółków oraz dalszego wdzierania się w głąb terenów kontrolowanych przez nieprzyjaciela.

Regionalne bezpieczeństwo

Indie bardzo skutecznie zdają się rozgrywać również kwestie związane z bezpieczeństwem wzdłuż Cieśniny. Grasujące bandy piratów, regionalne organizacje terrorystyczne oraz handlarze bronią, narkotyków i ludzi okazują się zbyt silnym, aby mogły im się przeciwstawić siły bezpieczeństwa Indonezji, Malezji, czy Tajlandii. Stąd też szereg inicjatyw podejmowanych przez Dowództwo, mających na celu wspólne podejmowanie się prób rozwiązania wymienionych problemów.

Jednym z przykładów takich działań jest rozpoczęta w 2005 roku Inicjatywa na rzecz Bezpieczeństwa Cieśniny Malakka (MSSI, ang. Malacca Strait Securiy Iniciative), której najwyraźniejszym przejawem była operacja „Eye in the Skye”. Jej głównym założeniem było patrolowanie przestrzeni powietrznej wzdłuż Cieśniny. Udział indyjskiego lotnictwa w tych działaniach przyczynił się do odbioru tego państwa jako podmiotu żywotnie zainteresowanego kwestią bezpieczeństwa regionie i gotowego do włączenia się w tego typu, zbiorowe, inicjatywy.

Poza MSSI, Indie starają się współpracować z sąsiadami w celu ulepszenia ich własnych systemów monitorowania przestrzeni powietrznej oraz otaczających wód morskich. Stąd też seria inicjatyw, polegających na przeprowadzaniu międzynarodowych ćwiczeń operowania jednostek przybrzeżnych flot poszczególnych krajów. Ponadto organizowane są wspólne patrole bojowe, których zadaniem ma być wyłapywanie grasujących grup pirackich, ich eliminacja oraz zapewnienie bezpieczeństwa przepływającym w pobliżu statkom.

Dzięki podejmowaniu tego typu działań, strona indyjska zyskuje ogromny atut. Pokazując się jako państwo zaangażowane w kwestię zapewnienia bezpieczeństwa na regionalnych wodach, zyskuje sobie przychylność państw Cieśniny. Co ważne, we wszystkich posunięciach w jakie angażuje się Dowództwo, strona indyjska nie odgrywa decydującej roli. Pozwala to Hindusom na wypracowanie wizerunku podmiotu, który nie narzuca innym własnych rozwiązań, opierając się o wyraźną dominację polityczną, czy militarną.

Surowce mineralne

Archipelag Andamanów i Nikobarów jest bogaty w cenne surowce mineralne. Już teraz eksploatacja części z tych złóż przynosi duże zyski natury finansowej, stając się istotnym elementem gospodarki wysp. Od lat ma okalających wodach prowadzone są również zaawansowane prace badawcze. Ich celem jest poszukiwanie podmorskich złóż ropy naftowej i gazu. Ich ewentualne odkrycie okaże się nie tylko zbawienne na ludności regionu, lecz będzie miało również swoje przełożenie na politykę surowcową Indii, których zapotrzebowanie energetyczne rośnie z każdym rokiem.

Eksploatacja wspomnianych złóż pozwoli nie tylko na rozwój ekonomiczny regionu, lecz wpłynie też na jego znaczenie z punktu widzenia polityki bezpieczeństwa państwa. To z kolei stanowić będzie kolejny dowód na potrzebę zwiększania potencjału operacyjnego Dowództwa, którego zadaniem będzie również ochrona instalacji wydobywczych oraz konwojowanie transportów płynących w kierunku kontynentu.

Wzrost aktywności ekonomicznej na obszarze archipelagu, pozwoli również zintensyfikować współpracę gospodarczą z państwami regionu. Utworzony w ten sposób system powiązań, skutkować będzie jeszcze większym zacieśnieniem powiązań Indii z obszarem Cieśniny Malakka . To z kolei może być interpretowane jako krok w kierunku uczynienia z niej strefy wpływów New Delhi.

Wnioski

Zrealizowanie celów stawianych Dowództwu Dalekowschodniemu, uzależnione będzie od kilku czynników. Podstawowym jest dokończenie procesu rozbudowy zaplecza infrastrukturalnego baz na archipelagu, a także wzmocnienie ilościowe stacjonujących w nich jednostek. Pozwoli to na większą niż dotychczas obecność na regionalnych wodach oraz intensyfikację misji patrolowych, zwłaszcza w okolicach kluczowej dla sprawy Cieśniny Malakka. Wpłynie to również pozytywnie na poziom współpracy Indii z państwami regionu w zakresie poprawy poziomu bezpieczeństwa okolicznych akwenów morskich.

Zdecydowane i szybkie działanie pozwoli Indiom zrealizować dwa podstawowe cele. Z jednej strony staną się one najbardziej wpływowym podmiotem w regionie, który będzie miał duży udział na procesy decyzyjne w obrębie Cieśniny. Może to ułatwić wprowadzenie czasowej blokady jej przepustowości, na wypadek zagrażających New Delhi posunięć ze strony ChRL. To z kolei pozwoli przynajmniej częściowo afektować kształtowanie się chińskiej polityki na basenie całego Oceanu Indyjskiego. Warunkiem zasadniczym jest w tym przypadku niedopuszczenie do wzrostu potencjału bojowego jednostek marynarki wojennej Chin już operujących na tym obszarze.

 Autor: Michał Jarocki

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
M. Jarocki: Polityka Indii wobec Cieśniny Malakka Reviewed by on 29 listopada 2011 .

Mająca miejsce w ostatnich latach zmiana układu sił na Oceanie Indyjskim (OI), podyktowana jest wzrostem zainteresowania Chińskiej Republiki Ludowej tym obszarem. Państwo środka stara się zaznaczać swą obecność na tym basenie poprzez system sojuszy wojskowych zawieranych z mniejszymi podmiotami region. Praktyka ta zaczęła coraz bardziej zagrażać interesom Indii, wymuszając na nich podjęcie prób jej przeciwdziałania.

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

O AUTORZE /

Avatar

KOMENTARZE: 1

Pozostaw odpowiedź