Artykuły,Chiny news

Kartki z kalendarza W. Tomaszewskiego: Xiangyang – najdłuższe oblężenie w historii Chin – cz. 1

Część 1

17 marca 2013 r. mija 740 rocznica zakończenia najdłuższego oblężenia w dziejach Chin. Tego dnia w 1273 r. po pięcioletnim oblężeniu, poddała się Mongołom, twierdza Xiangyang, która wraz z bliźniaczym miastem Fancheng, położonym po drugiej stronie rzeki Han, w północnej części prowincji Hubei, skutecznie blokowała inwazję  koczowników na południowochińskie cesarstwo Sung. Upadek tej twierdzy był pod względem militarnym, punktem zwrotnym w podboju Chin przez Mongołów.

Powstanie dynastii Sung                                                                                                        

Na początku X w. upadła w Chinach słynna dynastia Tang. Po ponad półwiekowym okresie rozdrobnienia zwanym Pięć Dynastii i Dziesięć Królestw, generał Zhao Kuangyin założył w Północnych Chinach dynastię Sung. On a następnie jego brat podbili wszystkie państwa chińskie, przywracając cesarstwo na niemal całym terytorium historycznych Chin, z wyjątkiem 16 prefektur położonych w okolicach obecnego Pekinu, które od kilkudziesięciu lat było we władaniu koczowniczego plemienia Kitanów. Ci ostatni na terenach Mandżurii i Mongolii założyli swoje państwo pod nazwą dynastii Liao. Wszelkie próby odbicia tych 16 prefektur, kończyły się niepowodzeniem. Chińska armia Sungów nie była w stanie pokonać kawalerii Kitanów. Półtora wieku później, Sungowie zawarli sojusz się z mieszkającymi w północnej części obecnej Mandżurii, plemieniem Dżurdżenów, którzy byli wasalami Kitanów. Dżurdżeni i Sungowie zaatakowali Kitanów. Na północy Dżurdzeni zwyciężyli główne armie Kitanów, rozbijając ich państwo. Sungowie mimo, że mieli przeciw sobie tylko zaledwie pograniczne oddziały Kitanów, ponieśli porażkę. Zwycięscy sojusznicy podzielili pomiędzy sobą terytorium Kitanów. Jednak chińska elita uznała, że barbarzyńcy nie są ludźmi, których można traktować jako równych sobie, w stosunku do których należy wypełniać zobowiązania i w związku tym armie Sungów zajęły nie tylko tych 16 prefektur, które zgodnie z traktatem sojuszniczym miały przypaść cesarstwu Sung, ale próbowali zając też inne terytoria.

Niepowodzenia Sungów                                                                                                          

Reakcja Dżurdzenów była natychmiastowa. Przekonani o słabości militarnej Sungów, uderzyli na południe i po trwającej z przerwami kilkanaście lat wojnie zajęli całe Północne Chiny oraz część Środkowych wraz ze stolicą Sungów, miastem Kajfeng. Ostatecznie w 1141 r. podpisano pokój w wyniku którego ustalono granicę na rzece Huei, płynącej równolegle pomiędzy Żółtą Rzeka a Jangcy. Sungowie w ten sposób stracili 1/3 terytorium. Na dodatek na zachód od ich cesarstwa, tybetańscy Tanguci założyli na terenach obecnej prowincji Gansu i części sąsiednich swoje państwo.

W ten sposób na terenach historycznych Chin istniały trzy cesarstwa. Na północny założone przez Dżurdzenów cesarstwo Jin. Na zachodzie założone przez Tangutów cesarstwo Xixia. Na południu założone przez Chińczyków cesarstwo Sung. Wszystkie te trzy cesarstwa walczyły każde z każdym, bez większych realnych sukcesów.

Mongolski sojusznik                                                                                                                                                 

Na początku XIII w. patowa sytuacja uległa zmianie. W Chinach pojawili się Mongołowie, którzy pod wodzą Czyngis-Chana w ciągu kilkunastu lat eksterminowali cesarstwo Tangutów (Xixia) oraz zepchnęli niemal do Żółtej Rzeki cesarstwo Dżurdżenów (Jin). Sungowie wierni swojej strategii, wykorzystywania jednych barbarzyńców przeciw drugim zawarli sojusz z Mongołami. Sojusznicy w 1234 r. ostatecznie zlikwidowali resztki cesarstwa Dżurdżenów (Jin), przy czym Sungowie znowu popisali się niekompetencją militarną. Znowu powtórzyła się sytuacja jak wiek wczesniej. Sungowie próbowali zająć nie tylko swoją dawną stolicę, Kajfeng, ale także starożytne stolice Chin: Changan i Loyang. Te dwie ostatnie zgodnie z traktatem miały przypaść Mongołom. Reakcja była natychmiastowa. Mongołowie nie tylko przegnali chińskie oddziały, ale rozpoczęli marsz na południe.

Inwazja Mongołów                                                                                                                                 

W tej sytuacji Wielki Chan Odogej zdecydował się podbić cesarstwo Sung. W 1235 r. armie mongolskie uderzyły na prowincję Syczuan, starając się okrążyć Sungów od zachodu. Walki w górzystym Syczuanie trwały w sumie kilkanaście lat. Towarzyszyły im makabryczne rzezie ludności chińskiej, szczególnie w stolicy prowincji mieście Chengdu, gdzie miano wymordować 1,4 mln ludzi. W międzyczasie podczas zajmowania Syczuanu niektóre oddziały mongolskie dokonały inwazji na teren prowincji Hubei i zajęły w 1236 r. strategiczne miasto Xiangyang, będące twierdzą blokującą dostęp do środkowej części basenu rzeki Jangcy. Jednakże znakomity dowódca  sungowski gen. Meng Gong w 1239 r. odbił miasto. Ponieważ Mongołowie wtedy prowadzili ofensywę na innym kierunku, to dopiero w 1257 r. doszło do większej bitwy o Xiangyang. Mongołowie dokonali nagłego wtargnięcia do miasta, ale obrońcy zastawili na nich pułapkę. Mongolska kawaleria, która znalazła się pomiędzy zewnętrznymi i wewnętrznymi murami, została odcięta od pomocy zewnątrz i wycięta do ostatniego człowieka. Po tej rzezi Mongołowie odstąpili od miasta.

Strategia Mongołów                                                                                                                                       

Mongołowie prowadzili swoje kampanie przeciw cesarstwu Sungów etapami. Pierwszy etap trwał w latach 1235 – 1248. Walki trwały z różnym natężeniem. Były często przerywane, ze względu na zaangażowanie mongolskich armii na Rusi, w Europie Środkowej i na Bliskim Wschodzie, a także ze względu na śmierć kolejnych wielkich chanów: Odogeja i Gujuka, kiedy to Mongołowie tradycyjnie zawieszali działania wojenne.  Następny etap rozpoczął się w  1251 r. kiedy wielkim chanem został wybrany Mongke wnuk Czyngis Chana i trwał do jego śmierci w 1259 r. Mongołowie podobnie jak Sungowie dysponowali milionową armią, jednakże Mongke 1/5 sił mongolskich oddal swojemu bratu Hulagu z zadaniem zdobycia Kalifatu Bagdadzkiego a następnie Egiptu. Olbrzymie mongolskie armie stacjonowały też na terenach chanatu Czatagaja w Azji Środkowej oraz na terenach Złotej Ordy, tak że Mongke mógł przeznaczyć do podboju cesarstwa chińskiego dynastii Sung, nie więcej niż 400 tys. wojowników. Jego strategią było całkowite okrążenie cesarstwa od strony lądowej i zaatakowanie go z północy, z zachodu oraz z południa. Po zdobyciu Syczuanu, Mongołowie zajęli w 1254 r. leżące bardziej na południe państwo Dali (obecne prowincja Yunnan) a następnie w 1257 r. uderzyli na  północną część Wietnamu, zmuszając tą krainę do wasalnej uległości. Jednak choroby tropikalne zmusiły Mongołów do wycofania swoich oddziałów stamtąd, zadawalając się jedynie formalnym zwierzchnictwem. Niemniej Mongke osiągnął swój podstawowy cel strategiczny, w postaci zupełnego okrążenia chińskiego cesarstwa od północy, zachodu i południa. Jednakże podczas oblężenia jednego z miast chińskich zmarł na czerwonkę (według innej wersji zmarł w wyniku zakażenia od trafienia strzałą). Śmierć wielkiego chana spowodowała nie tylko przerwanie działań, ale też trwające kilka lat walki o tron pomiędzy jego braćmi z których zwycięsko wyszedł nowy wielki chan Kubilaj. W 1268 r. wznowił on ostatni jak się okazało etap walki z Sungami.

Jednakże jego sytuacja była gorsza niż brata. Kubilaj nie był powszechnie uznawany za wielkiego chana. Wrodzy mu mongolscy książęta z Azji Środkowej nie tylko odcinali go od ewentualnych posiłków z Chanatu Perskiego i ze Złotej Ordy, ale także zmuszali go żeby trzymał część swoich wojsk przeciw nim na stepach rdzennej Mongolii. Z tego względu, jednoczesny atak z trzech kierunków na chińskie cesarstwo Sungów był niemożliwy. Z południa, ze względu na szczupłość sił i warunki klimatyczne oraz terenowe, atak mongolskiej kawalerii mógł mieć tylko pomocniczy charakter. Atak z północy od strony rzeki Huei w kierunku delty Jangcy, a następnie stolicy Sungów, Linan (obecne Hangzhou) był niezmiernie trudny, ze względu na tereny poprzecinane kanałami wodnymi i liczne miasta-twierdze, gdzie dodatkowo Sungowie skoncentrowali swoje największe siły. Z tego względu główne uderzenie poszło z zachodu gdzie dostępu do basenu środkowej części Jangcy bronił zespól miast-twierdz Xiangyang i Fancheng.

Część druga artykułu

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
Kartki z kalendarza W. Tomaszewskiego: Xiangyang – najdłuższe oblężenie w historii Chin – cz. 1 Reviewed by on 16 marca 2013 .

Część 1 17 marca 2013 r. mija 740 rocznica zakończenia najdłuższego oblężenia w dziejach Chin. Tego dnia w 1273 r. po pięcioletnim oblężeniu, poddała się Mongołom, twierdza Xiangyang, która wraz z bliźniaczym miastem Fancheng, położonym po drugiej stronie rzeki Han, w północnej części prowincji Hubei, skutecznie blokowała inwazję  koczowników na południowochińskie cesarstwo Sung. Upadek tej

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

O AUTORZE /

Avatar

Pozostaw odpowiedź