Artykuły,Chiny news

Kartki z kalendarza W. Tomaszewskiego: Brama Mrocznego Wojownika

250px-TangTaizong

Cesarz Taizong z dynastii Tang; commons.wikimedia.org

Dzień 4 lipca jest zazwyczaj kojarzony ze świętem narodowym USA. Tego dnia w 1776 r. amerykańscy koloniści uchwalili swoją Deklarację Niepodległości. Stała się ona kamieniem węgielnym w budowaniu świadomości narodowej Amerykanów, początkiem czegoś, z czego wykluło się najsilniejsze mocarstwo w dziejach świata. Niemal tego samego dnia, 1150 lat wcześniej w innym kraju rozegrały się dramatyczne wydarzenia, które także stały się początkiem stworzenia wielkiego imperium. 2 lipca (według innych obliczeń 4 lipca) 626 r. rozegrał się tragiczny dramat rodzinny w założonej kilka lat wcześniej nowej dynastii cesarskiej. Tego dnia przy jednej z bram cesarskiego pałacu doszło do zbrojnej konfrontacji pomiędzy synami założyciela dynastii Tang, cesarza Gaozu.

Chiny w VI w. podobnie jak Europa przeżywały swoje „ciemne wieki”. Rozbite od kilku wieków na różne państewka były rządzone zazwyczaj przez krótkotrwałe dynastie, które na północy kraju były potomkami koczowników. W 580 r. Yang Jian, bardzo energiczny dowódca niechińskiego pochodzenia, zdobył tron jednego z takich państw, a następnie rok później zjednoczył Chiny, zakładając dynastię Sui. Do historii przeszedł pod nazwą cesarz Wendi i jest uważany za jednego z wybitniejszych władców tego kraju. Niestety jego syn okazał się przeciwieństwem ojca. Okrutny i rozpustny, megaloman, wyciskający nadmierne podatki na gigantyczne przedsięwzięcia jakie jak rozbudowa Wielkiego Kanału czy militarna wyprawa w celu podbicia Korei (zmobilizowano podobno ponad milion żołnierzy). W efekcie jego polityki wybuchały bunty niezadowolonej ludności. W 617 r. skala buntów przybrała powszechny charakter. Jednym z najważniejszych przywódców buntu stał się kuzyn cesarza, generał Li Yuan. Rodzina Li, podobnie jak i cesarska pochodziła od zsinizowanych koczowników. Rok później w trakcie wojny domowej zginął cesarz oraz jego sukcesor, a Li Yuan sam ogłosił się cesarzem i przeszedł do historii jako cesarz Gaozu, założyciel dynastii Tang. Gaozu z objęciem tronu mianował swojego najstarszego syna Li Jianchenga następcą tronu.

Upadek dynastii Sui nie zakończył wojny domowej. Do cesarskiej władzy pretendowało co najmniej kilku zbuntowanych generałów. Przez jeszcze kilka lat trwały walki z nimi, ale rok po roku wojska dynastii Tang po kolei likwidowały armie poszczególnych „cesarzy”. W tych walkach szczególnie wyróżnił się drugi syn cesarza Gaozu, Li Shimin, który w bitwach z rywalami rodu Li odniósł szereg błyskotliwych zwycięstw. Li Shimin, urodzony ok. 599 r., od młodych lat wykazywał wybitne zdolności. Widząc to jeden z dygnitarzy dworu cesarskiego za czasów dynastii Sui, wyraził życzenie spokrewnienia się z rodem takiego obiecującego młodzieńca i wydał za niego za mąż swoją siostrzenicę. Li Shimin miał wtedy 14 lat, a oblubienica 12. Ta dziewczynka to przyszła cesarzowa Zhangsun, w historii Chin uznawana za idealną cesarzową, wzór dla swoich następczyń.

Sukcesy Li Shimina wzbudziły zazdrość i niepokój następcy tronu. Między braćmi rozpoczęła ostra rywalizacja o następstwo po ojcu. Li Jiancheng miał poparcie trzeciego z braci Li Yuanji. Cesarski dwór podzielił się na zwolenników obu braci, przy czym wydaje się, że przewagę tam miał następca tronu, popierany m.in. przez cesarskie konkubiny, tradycyjnie mające najbardziej bezpośredni dostęp do cesarskiego ucha. Li Shimin z kolei w toku wojny domowej zorganizował znakomity sztab wojskowy i posiadał wielki autorytet w armii. Od 622 r. rywalizacja zaczęła przybierać coraz ostrzejsze formy. Podczas przyjęcia w pałacu następcy tronu próbowano otruć Li Shimina. Udało mu się przeżyć, ale trucizna zostawiła ślady w jego organizmie i sądzi się, że po latach miała wpływ na jego przedwczesną śmierć. Cesarz Gaozu próbował zażegnywać konflikty między synami, jednakże jego pozycja nie była silna. Obaj jego synowie dysponowali własnymi dworami i własnymi siłami zbrojnymi, a ich decyzje traktowano niemal z takim samym respektem jak cesarskie. W tych czasach pozycja cesarza nie była tak silna jak w późniejszych dynastiach, takich jak Sung czy Ming. Autorytaryzm cesarski w czasach dynastii Tang był raczej ograniczony. Cesarze mieli pozycję bardziej zbliżoną do określenia primus inter pares (pierwszy wśród równych) niż do pozycji autokraty. O pozycji cesarzy z dynastii Tang świadczy stosunek do najważniejszych dygnitarzy w państwie. Doradcy cesarscy siedzieli przy cesarzu. Za czasów dynastii Sung stali, a za czasów dynastii Ming klęczeli. Z tych względów cesarz Gaozu starał się bardziej utrzymywać równowagę polityczną pomiędzy synami niż podejmować konsekwentne decyzje, zwłaszcza, że tron zawdzięczał m.in. sukcesom militarnym synów, zwłaszcza Li Shimina. Z tych powodów raz popierał jednego syna, a raz drugiego, nie decydując się na ostateczne rozstrzygnięcie rodzinnego konfliktu.

Do ostatecznej konfrontacji doszło w 626 r. Podczas kolejnej inwazji Turków, cesarz polecił trzeciemu ze swoich synów Li Yuanji przejąć większą część armii Li Shimina i odeprzeć najazd. Li Shimin obawiając się, że oddając gro swoich sił zbrojnych nie będzie w stanie odeprzeć ataku braci, uległ namowom swoich dowódców i doradców i zaczął pospiesznie działać. Oskarżył przed ojcem swoich braci o zamach stanu. Cesarz polecił swoim doradcom zbadać oskarżenie i wezwał synów żeby stawili się następnego dnia w pałacu.

Stolicą dynastii Tang było miasto Changan (obecnie Xian) w prowincji Shaanxi. Zapewne największe ówcześnie miasto świata otoczone było wysokimi murami. Dzielnica cesarska odgrodzona od pozostałej części miasta wewnętrznym murem znajdowała się w północnej części, przylegając do zewnętrznego muru. Na północ od cesarskiej dzielnicy, poza zewnętrznym murem, znajdował się cesarski park z lasem. Do tego parku wychodziło się z cesarskiej dzielnicy przez Bramę Mrocznego Wojownika. Przez tę bramę mieli przybyć do cesarskiego pałacu obaj książęta: następca tronu Li Jiancheng i Li Yuanji. Ten ostatni zwietrzył podstęp i nie chciał udać się do pałacu. Jednak następca tronu uznał, że należy tam się stawić i jednocześnie wydał rozkaz mobilizacji dla swojej gwardii. W tym samym czasie Li Shimin i jego szwagier (późniejszy kanclerz cesarstwa) Zhangsun Wuji przejęli kontrolę nad Bramą Mrocznego Wojownika, obsadzając ją siedemdziesięcioma żołnierzami. Kiedy obaj książęta przekroczyli konno bramę i zbliżyli się do cesarskiego pałacu, zorientowali się, że są w pułapce. Próbowali zawrócić konie i opuścić pałacowy dziedziniec. Li Shimin zaczął ich ścigać krzycząc do Li Jianchena: „Starszy bracie” (W dawnych Chinach w relacjach rodzinnych nie zwracano się do braci i sióstr po imieniu, ale używano określeń związanych z hierarchią rodzinną, np. starszy bracie, drugi bracie, młodsza siostro itd.). W odpowiedzi Li Jiancheng trzykrotnie strzelił z łuku, za każdym razem chybiając. Li Shimin raz strzelił zabijając starszego brata, ale zaraz poniósł go koń do lasu. Li Shimin spadł z konia tak nieszczęśliwie, że nie mógł się podnieść. Trzeci z braci, Li Yuanji też spadł z konia, ale widząc leżącego Li Shimina podbiegł do niego i próbował go udusić łukiem. Nie zdążył. Nadbiegli żołnierze i jeden z dowódców Yuchi Jingle zabił Li Yuanjia strzałą. W międzyczasie na pole starcia przybyły zmobilizowane gwardie, obu już nieżyjących braci. Mając przewagę, zaczęli odnosić zwycięstwo nad gwardią Li Shimina. Nagle Yuchi Jingle pokazał odcięte głowy obu zabitych książąt. Walka ustała.

Li Shimin wysłał Yuchi do pałacu. Dowódca poinformował zaskoczonego i przerażonego cesarza o wypadkach i dodał, że on i jego żołnierze zostaną w pałacu, żeby „chronić” cesarza. Zastraszony Gaozu zwołał swoich najbliższych doradców, prosząc ich o radę. Opinia była jednoznaczna. Trzy dni później cesarz Gaozu mianował swojego syna Li Shimina następca tronu. Li Shimin „kajał się” przed ojcem, a z drugiej strony nakazał egzekucję swoich bratanków. Pięciu synów Li Jianchenga i pięciu synów Li Yuanji straciło głowę. Tak na wszelki wypadek. Dwa miesiące później Gaozu abdykował i spędził w jednym z pałaców żywot cesarza emeryta. Nigdy też nie spotkał się z synem. Nie zapraszał go i nie akceptował jego zaproszeń. Li Shimin został cesarzem i przeszedł do historii jako cesarz Taizong, największy cesarz w historii Chin, faktyczny twórca potęgi dynastii Tang, uważanej za największą w historii Chin.

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
Kartki z kalendarza W. Tomaszewskiego: Brama Mrocznego Wojownika Reviewed by on 19 lipca 2013 .

Dzień 4 lipca jest zazwyczaj kojarzony ze świętem narodowym USA. Tego dnia w 1776 r. amerykańscy koloniści uchwalili swoją Deklarację Niepodległości. Stała się ona kamieniem węgielnym w budowaniu świadomości narodowej Amerykanów, początkiem czegoś, z czego wykluło się najsilniejsze mocarstwo w dziejach świata. Niemal tego samego dnia, 1150 lat wcześniej w innym kraju rozegrały się dramatyczne

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

O AUTORZE /

Avatar

komentarze 2

  • Dziękuję za uznanie i pozdrawiam.

  • Milo Cie znowu poczytac. Jak zawsze bardzo ciekawie, ze czeka sie na wiecej. Pozdrawiam

Pozostaw odpowiedź