Chiny,Polecane

K. Żelichowska: Kan Sheng- wyklęty Władca Ciemności, o twórcy chińskich służb specjalnych.

Kang Sheng – Wyklęty Władca Ciemności

Chollywood (aka chińskie Hollywood) przedstawia właśnie swoją nową superprodukcję, miszmasz lekcji historii i patriotyzmu z dodatkiem akcji w stylu Jamesa Bonda – „Qian Xuesen.” Lata ‘1950. Qian Xuesen jest wybitnym inżynierem, specjalistą do budowy rakiet,  wykształconym i pracującym w USA. FBI odkrywa, że profesor utrzymuje kontakty z Chinami, co oczywiste wywołuje ogromny skandal, zwłaszcza, że jest sam środek zimnej wojny, a zarazem antykomunistycznej kampanii senatora McCarthy’ego.[1] Po latach aresztu domowego i sporów, naukowiec zostaje ostatecznie deportowany do Chin, gdzie zajmuje się tworzeniem chińskiego przemysłu rakietowego i programu kosmicznego. Qian został bohaterem narodowym jako „ojciec chińskich rakiet”, na czele z rakietą R-2 z 1960 roku. „Ta pierwsza rakieta lecąca nad horyzontem naszej ojczyzny to punkt zwrotny w historii” – oświadczył marszałek Nie Rongzhen, jeden z wysoko postawionych wojskowych oficjeli. Qian stał się symbolem militarnej niezależności Chin od Zachodu, dając im pierwsze rakiety balistyczne, satelity i statki kosmiczne.[2]

Moje zainteresowanie historią Qiana ma przyczyny bardzo prozaiczne – miałam okazję statystować w wyżej opisanym filmie podczas pobytu w Pekinie i dlatego z niecierpliwością czekam na jego ekranizację. Dodatkowymi korzyściami był uśmiech samego Chen Kuna oraz zainteresowanie chińskimi służbami specjalnymi. A jest czym! (Wszystkim zainteresowanym polecam w szczególności książki i artykuły Rogera Faligota).

Struktura chińskich służb specjalnych jest tak skomplikowana, że może przyprawić o zawroty głowy – jest to pajęcza sieć organów wojskowych oraz cywilnych, tworzonych przez  dziesięciolecia, z których każdy ma niezliczone wydziały i podjednostki, które współpracują ze sobą, ale nierzadko również zawzięcie rywalizują w nieustannej walce o wpływy.

Obecnie, najpotężniejszą (i zarazem najliczniejszą) agencją wywiadowczą jest Guoanbu – Ministerstwo Bezpieczeństwa Państwowego (MBP), zajmująca się zarówno wywiadem zagranicznym, jak i krajowym. Została utworzona przez Deng Xiaopinga w 1983 roku, jako element modernizacji kraju. Oprócz nowych struktur instytucjonalnych, Deng opracował również nową strategię realizacji polityki zagranicznej ChRL. Znana jako „strategia 24 (lub 28) znaków” miała za zadanie zwiększyć międzynarodowe znaczenie Państwa Środka. Obejmowała ona następujące działania:

  1.  „obserwować spokojnie i analizować na zimno” (leng jing guan cha);
  2. „umocnić (własne) pozycje” (wenzhu zhen jiao);
  3. „pewnie przeprowadzać zmiany” (chen zhe yingfu);
  4. „ukrywać prawdziwe możliwości” (tao guangyang hui);
  5. „wnieść swój wkład” (you suo zuo wei);
  6. „nigdy nie stawać się liderem” (jue bu dang tou);
  7. „zachowywać się powściągliwie” (shan yu shou zhuo). [3]

Deng Xiaoping zmodernizował swój kraj w praktycznie każdym aspekcie jego funkcjonowania, jednakże fascynująca historia chińskiego wywiadu rozpoczęła się o wiele lat wcześniej, w latach ‘1920 – w Szanghaju oraz w Paryżu. Stanowi ona plątaninę knucia, intryg, oszustw, zabójstw i zdrad. Deng miał ponadto również osobiste powody, żeby w kwestii służb specjalnych odciąć się od przeszłości i rozpocząć wszystko od nowa. Na rozkaz Władcy Ciemności został przecież aresztowany, jego syn został kaleką na wózku inwalidzkim, po tym jak funkcjonariusze wywiadu wyrzucili go przez okno. Ale po kolei.

W 1921 roku na terenie francuskiej  koncesji w Szanghaju, nazywanego „Paryżem Wschodu”, utworzona została Gongchanhdang, Komunistyczna Partia Chin. Niewielkie ugrupowanie pretendujące do objęcia władzy w całych Chinach miało jednak sporą konkurencję w samym tylko mieście, istnym kalejdoskopie aferzystów wszelkiej maści. Narodowcy z młodym generałem Czang Kaj Szekiem, tajne stowarzyszenia jak Zielony Gang (Qing Bang), mafia, francuska policja, angielscy detektywi, hazardziści, przemytnicy, handlarze opium, handlarze bronią, handlarze kobietami, japońscy szpiedzy, agenci radzieccy. przedstawiciele Kominternu… lista nie ma końca. Można dodać, że w gronie młodych komunistów był również wysłannik z Changsha, o nazwisku Mao Zedong, który prawie został aresztowany przez francuskich detektywów. Partia zaczęła się rozrastać, a jej kolejna odnoga powstała m.in. w oryginalnym europejskim Paryżu, gdzie w zakładach Renault pracował Deng Xiaoping. Do Francji dotarł również Zhou Enlai alias Wu Hao, jeden z pierwszych komunistycznych bojowników – „Mandaryn Rewolucjonista”, mistrz ucieczek i cel francuskiego kontrwywiadu. Tymczasem inni francuscy agenci, ci kominternowscy, pośredniczyli w finansowaniu chińskich komunistów przez ZSRR.

I tak bitwa o Szanghaj (i Chiny) się rozpoczęła, prowadzona za pomocą wszelkich możliwych środków, po trupach do celu – dosłownie i w przenośni. Jednym z wyróżniających się młodych szanghajskich komunistów był niejaki Kang Sheng alias Zhao Rong, przyszły postrach kraju, owiany złą sławą, Władca Ciemności.

Kang Sheng urodził się w krainie Konfucjusza, w Shandongu, jako syn wielkiego właściciela ziemskiego. Młody intelektualista i student przyłączył się do Partii Komunistycznej w 1925 roku, i od razu pokazał swoje wybitne zdolności do infiltracji, zostając sekretarzem Yu Qiaqinga, oficjalnie prezesa szanghajskiej izby handlowej, który był też członkiem Zielonego Gangu, utrzymującego bliskie relacje z Czang Kaj-Szekiem.

 Szybko dostrzegł go sam Zhou Enlai, który w 1928 roku po powrocie z Moskwy rozpoczął reorganizację małego Oddziału Ochrony, który od tamtej pory miał się zająć przeprowadzaniem „komunistycznych operacji specjalnych” na terenie całego kraju. Nazwa Oddziału została zamieniona na Wydział Specjalny Komitetu Centralnego (Zhongyang Teke). Według Faligota, pracownicy służb specjalnych „przyznają nie bez pewnej nostalgii, że obecne chińskie służby wywodzą się bezpośrednio od organizacji stworzonej w tamtych czasach przez Zhou Enlaia.” [4] Kang zajął się kwestią bezpieczeństwa, a w ramach jego zwiększania zadbał, aby Teke, działając jako tajna policja, nadzorowała również członków swojej własnej partii, gromadząc wszelkie informacje na ich temat. Zachowanie tajemnicy było mottem Wydziału, więc jego członkowie nie utrzymywali kontaktów z pozostałymi członkami partii komunistycznej. Zresztą, dzięki Kangowi, był on tak perfekcyjnie zakamuflowany, że dla wielu nawet jego nazwa była nieznana. Sami mieszkańcy Szanghaju nadali mu mroczną nazwę „Sztylet Wu Hao.” Wydział był bowiem bardzo skuteczny w torturowaniu i likwidowaniu zdrajców, dysydentów, przeciwników oraz innych szeroko zdefiniowanych wrogów partii. Partia komunistyczna rzeczywiście przechodziła wtedy przez trudny okres, w związku ze zdradą „Magika” Gu Shunzhanga, jednego z filarów Partii. Dla samego Kanga była to dobra okazja, aby dalej umocnić swoją pozycję, a odwet na rodzinie Gu, której członkowie zostali żywcem zakopani, wzmógł jego mroczną sławę.

W 1933 roku Kang sam udał się do ZSRR na czteroletnie profesjonalne przeszkolenie szpiegowskie. Zdobył sobie w tym czasie zaufanie Sowietów, a uważna obserwacja procesów moskiewskich zainspirowała go w przyszłości do przeprowadzania wielkich czystek w swojej ojczyźnie. Wprawę zdobywał, pozbywając się „osób niepożądanych” wśród azjatyckich komunistów przebywających w Moskwie, omal nie pozbawiając życia samego Ho Szi Mina. Pomagała mu w tej sprawie bardzo oddana żona Cao Yi oraz jej siostra Su Mei, która była oficjalną kochanką Kanga, a cała trójka mieszkała razem pod jednym dachem.

W tym samym czasie w Chinach, Mao poprowadził słynny Długi Marsz. Z armii liczącej ponad stu tysięcy bojowników, exodus ten przeżyło jedynie dwadzieścia tysięcy osób, ale ostatecznie, w odległym zakątku Chin – w Shaanxi, w Yan’nie – utworzono zalążek komunistycznego państwa. W styczniu 1935 roku Mao przejął całość władzy nad KPCh. Zhou Enlai przyłączył się do nowego wodza, a Stalin obiecał wysłać im do pomocy swoich ludzi z Moskwy.

Rewolucja Kulturalna – Kang Sheng ostatni, po lewej stronie.

W 1937 roku, Kang wraz z kilkoma rosyjskimi doradcami z Kominternu, przyleciał do Yan’an. Ten intelektualista w okularach, bardzo często ubrany na biało – chiński symbol śmierci, objął kierownictwo nowego wydziału tajnych służb partii komunistycznej, Wydziału Spraw Społecznych KC (Zhongshebu lub Shehuibu, skrót – WSS). Wykorzystując wiedzę i umiejętności nabyte w Moskwie, rozpoczął drogę na szczyt, stopniowo pozbywając się najgroźniejszych rywali. Siedziba utworzona w Daktylowym Ogrodzie (Zaoyuan) stała się również szkołą wywiadu, gdzie kształcił swoją grupę wiernych funkcjonariuszy.[5] Jego posunięcia były przemyślane i taktycznie doskonałe. Przejął kontrolę nad służbami wywiadu Armii Czerwonej, Qingbaoju – przodka obecnego wywiadu wojskowego. Odsunął następnie sowieckich przedstawicieli,[6] którzy przybyli z nim z Moskwy oraz wykorzystał zagrywkę „kobiecym wdziękiem.” Jego dawną znajomą z rodzinnych stron (i prawdopodobnie kochanką) była bowiem filmowa artystka Lan Ping (Niebieskie Jabłuszko), lepiej znana na świecie pod imieniem Jiang Qing (Lazurowa Rzeka). Z inicjatywy Kanga została przedstawiona Wodzowi z bardzo pozytywnym rezultatem, gdyż szybko zdetronizowała pozostałe kobiety w jego życiu i została Panią Mao, uzyskując ogromny wpływ na męża i jego otoczenie.

W teorii Kanga, każda organizacja posiadała w swoich szeregach przynajmniej 30% szpiegów oraz kontrrewolucjonistów, dlatego w 1942 roku zainicjował on „Kampanię Naprawy” (zhengfeng), aby oczyścić partię z wrogich elementów. Dodatkowo, zorganizował masowe manifestacje w celu zachęcenia mas do rozszerzenia owej kampanii, które rozpoczęły nowy etap w historii marksizmu, ponieważ organizowane z myślą o Wodzu Mao, zapoczątkowały „maoizm” – kult jednostki. Zachęta do samokrytyki i do „zreformowania sposobu myślenia” przekształciła się w bezwzględną walkę z domniemanymi szpiegami w partii i wśród cywili, gdzie czystki, terror i represje trwały aż do 1944 roku. Wysłannik rosyjski napisał do Moskwy, że w Yan’anie wieje „wiatr szaleństwa.” Faligot cytuje biografie Kanga – „The Claws of Dragon”, pisząc, iż Kang wprowadził system inkwizycji wraz z technikami karania zaczerpnięty z tysiącletniej chińskiej tradycji zadawania bólu i torturowania, wykorzystywanymi w wersji uwspółcześnionej przez stalinizm w XX wieku. Sam opis metod torturowania wywołuje dreszcze zimna. Każdy był zagrożony, Kangowi wydawał się być podejrzany nawet sam Zhou Enlai. Moskwa z kolei zasugerowała Mao, iż możliwe, że to sam Kang jest szpiegiem, którego zadaniem jest wyniszczenie od środka KPCh.[7]

Terror był tak ogromny, że w końcu resztki komunistycznej kadry kierowniczej wspólnie przeciwstawiły się „katowi.” Mao wymusił na nim samym złożenie samokrytyki w 1944 roku, po czym został on odesłany do rodzinnego Shandongu, żeby przeprowadzić tam reformę rolną (a przy okazji przeprowadził kolejne czystki). Istnieją jednak również alternatywne wersje wydarzeń, które zakładają wyjazd Kanga spowodowany albo względami zdrowotnymi (koniecznością leczenia farmakologicznego w szpitalu psychiatrycznym, w związku z jego schizofrenią) lub oddelegowaniem przez Wodza w celu kierowania specjalnym projektem „odzyskiwania” chińskich uczonych z zagranicy – takich jak Qian Xuesen. Niezależnie jednak od przyczyn chwilowego odsunięcia Kanga, służby specjalne zostały po raz kolejny przeorganizowane, z dodaniem nowych jednostek, które po dziś dzień ze sobą rywalizują.[8]

1949 rok przyniósł definitywne objęcie władzy w Chinach przez KPCh, ale już wydarzenia 1956 roku w ZSRR zachwiały mocno międzynarodowym ruchem komunistycznym. Kang został wezwany przez Mao z powrotem do Pekinu, gdzie, wspólnie z Deng Xiaopingiem, zajął się kwestią kontaktów z Moskwą. Ostatecznie wszelkie relacje między państwami i partiami zostały zerwane, a Sowieci oskarżeni o reformizm i ustępstwa w związku z polityką Chruszczowa. Mao przychylił się do opinii Kanga, iż nowe centrum rewolucji światowej powinno znaleźć się w Chinach.

Aby osiągnąć ten cel, należało się jednak definitywnie rozprawić się z rewizjonistycznymi tendencjami w łonie samej partii i usunąć zakamuflowanych burżujskich antysocjalistycznych działaczy.[9]  Kang nawiązał więc kontakt z grupą dawnych znajomych z Szanghaju – z Jiang Qing, Zhang Chunqiao, Yao Wenyuan oraz Chen Boda, znanych lepiej jako „Banda Czworga.” Zainicjowali oni kampanię przeciwko rewizjonizmowi w dziedzinie literatury i sztuki. Sam Kang, przy pomocy Chena Boda, wyselekcjonował kilkaset najważniejszych cytatów z ogromnej masy tekstów napisanych przez Wodza i umieścił je w małej książeczce z czerwoną plastikową okładką. „Cytaty z Przewodniczącego Mao” stały się podręcznikiem, przewodnikiem i istną biblią dla mas, a obowiązkiem każdego dobrego rewolucjonisty było oczywiście nauczenie się ich na pamięć.

I tak w sierpniu 1966 roku rozpoczęła się Rewolucja Kulturalna. Wezwanie do buntu i wyplenienia „czterech starych przeżytków” – starej kultury, zwyczajów, idei i nawyków było pretekstem pozwalającym nie tylko na całkowite zrujnowanie wielowiekowego chińskiego dorobku kulturalnego, ale też na prowadzenie wojny o władzę. Rozpoczęło się istne polowanie na urzędników partyjnych oraz innych politycznych rywali Mao, uznanych za kontrrewolucjonistów. Kang, zawsze nienaganny w garniturze, jako członek Grupy do spraw Rewolucji Kulturalnej uznał za rewizjonistę m.in. Deng Xiaopinga, który został umieszczony w areszcie domowym na kilka najbliższych lat. Masowe czystki trwały i sytuacja była bardzo podobna do tej z lat ‘1940. Władza Kanga osiągnęła punkt kulminacyjny w pierwszej połowie lat ‘1970. Uzyskał przydomek Władcy Ciemności i Władcy Cieni. Był postrachem w partii i wśród zwykłych obywateli, krążyły o nim mroczne i złowieszcze opowieści. Lud mawiał: „stając bez lęku przed Królem Piekieł, lecz przerażony przed obliczem Kanga” (bupa yanwang, zhipa Kang laoban). Nawet jego bliscy współpracownicy mawiali, iż „biuro starego Kanga wzbudza więcej lęku niż Królestwo Króla Martwych” i że lepiej już iść do piekła niż spotkać Kanga. Wielu wysokich rangą funkcjonariuszy służb zostało zresztą zesłanych na wieś, i to specjalnie do Shandongu, rodzinnego bastionu Kanga, co pozwoliło mu zachować pełną kontrolę na byłymi tajnymi agentami i ich procesem reedukacji. Raporty CIA z tamtego okresu potwierdzają całkowitą dezintegrację chińskich służb specjalnych, niszczonym w takim ekspresowym tempie, iż groziło im całkowite unicestwienie.[10]

Kang był w pełni świadomy ogromu zniszczeń, dlatego rozpoczął tworzenie własnej siatki szpiegowskiej. Oparta na podlegającym mu bezpośrednio aparacie bezpieczeństwa, „trzecia siła,” rywalizowała zarówno z grupą Deng Xiaopinga, który powrócił z politycznego niebytu, jak i z Bandą Czworga Jiang Qing. W realizacji tych ambitnych planów nie pozwoliła mu jednak choroba nowotworowa.[11] Powoli zaczął wycofywać się z życia politycznego, choć do końca knuł intrygi. Zmarł pod koniec 1975 roku, a w styczniu 1976 roku zmarł też Zhou Enlai, a następnie we wrześniu sam Wielki Wódz Mao.

„Trzecia siła” Kanga nie odegrała już większej politycznej roli, to Deng Xiaoping doprowadził do aresztowania Bandy Czworga i w 1978 roku odniósł zwycięstwo podczas plenum KC, przejmując pełnię władzy w kraju.[12] Rozpoczął szeroko rozbudowany proces modernizacji kraju, łącznie z kolejną reorganizacją struktur służb specjalnych.

Aby rozliczyć  się z przeszłością i zbrodniami Rewolucji Kulturalnej, której uosobieniem był Kang, sekretarz generalny KC – Hu Yaobang, w listopadzie 1978 roku wygłosił mowę-rzekę, poświęconą zabójczej roli, jaką odegrał w historii Kang Sheng. Było to niejako pośmiertne dochodzenie, wyszczególnienie wszystkich popełnionych przez niego okrutnych zbrodni. Cały ten proces kojarzy się nie bez powodu z okresem destalinizacji za rządów Chruszczowa, jednak w przypadku Chin wizerunek Wielkiego Wodza Mao pozostał nienaruszony, a całą winą obarczony został Kang. W 1980 roku wymierzono mu spektakularną karę – został pośmiertnie wykluczony z Partii Komunistycznej. Władca Ciemności skończył na śmietniku chińskiej historii.

PS. Komu mało chińskich historii szpiegowskich, polecam historię Francuza, Bernarda Boursicota, na kanwie której nakręcono film „Mr Butterfly.” Opowieść o młodym mężczyźnie, który wyjeżdża do Chin, aby pracować w ambasadzie jako księgowy. Spotka tam zagadkowego człowieka, artystę Shi Peipu, który wyznaje mu w tajemnicy, że jest kobietą, a z przyczyn rodzinnych wychowywana była jak chłopiec. I tak zaczyna się romans, aż do czasu oddelegowania Francuza z powrotem do Europy. Peipu okazuje się być w ciąży, a kiedy Bernard wraca po latach do Chin, nadchodzą czystki Rewolucji Kulturalnej. Aby ratować rodzinę, Bernard zostaje szpiegiem. Ale to jeszcze nie koniec tej dramatycznej historii, gdzie nikt nie jest tym, za kogo się podaje.[13]

Publikacje:

  1. Roger Faligot. Tajne służby chińskie. Od Mao do igrzysk olimpijskich.; Wyd. Sonia Draga, 2009;
  2. Roger Faligot, Remi Kauffer. The Chinese Secret Service.; Wyd. William Morrow & Co, 1990.
  3. Roger Faligot (dostępna wersja w języku francuskim) – biografia Kang Shenga: Kang Sheng et les services secrets chinois.; Wyd. R. Laffont, 1987.
  4. Inna biografia Kang Shenga: John Byron & Robert Pack. The Claws of the Dragon: Kang Sheng – The Evil Genius Behind Mao – And His Legacy of Terror in People’s China.; New York: Simon & Schuster, 1992;
  5. Ludwik Mysak: Chiński proces stulecia.; Warszawa: Wydawnictwo Alfa, 1990;
  6. Norman Polmar, Thomas B. Allan. Księga szpiegów. Encyklopedia.; Warszawa: Wydawnictwo Magnum, 2000.

Strony internetowe:

  • Paweł Orłowski, Wirtualna Polska.

http://konflikty.wp.pl/kat,1023303,title,Chcialbym-zostac-chinskim-szpiegiem-jak-to dziala,wid,12247579,wiadomosc.html?ticaid=1dc97&_ticrsn=3

  • Sino Defence Forum

      http://www.sinodefenceforum.com/strategic-defense/chinese-secret-service-4953.html

  • CIA library online

https://www.cia.gov/library/center-for-the-study-of-intelligence/csi-publications/csi-studies/studies/vol53no1/spymaster-dai-li-and-the-chinese-secret-service.html

  • Tygodnik Forum

http://www.tygodnikforum.pl/forum/print.jsp?place=Lead10&news_cat_id=88&news_id=9592&layout=1&page

  • New Scientist website – “Top 10 Influential Space Thinkers”

      http://www.newscientist.com/article/mg19526201.400


[1] W 1950 roku Qian pracował w laboratorium w Caltech, kiedy to FBI zostało zaalarmowane informacją, iż wysyła on do Chin publikacje techniczno-naukowe. Materiały te były ogólnodostępne, więc nie było to szpiegostwo w ścisłym tego słowa znaczeniu, jednak wystarczyło, aby podnieść w stan gotowości i amerykańskie, i chińskie służby. Utrzymywał on również kontakty z lewicującym profesorem Caltechu, Sidneyem Weinbaumem, który urządzał spotkania towarzyskie uznane przez policję za tajne zgromadzenia komunistycznej partii. Wszystkie te poszlaki spowodowany oskarżenie Qiana o działalność szpiegowską i wywrotową. [w] R.Faligot Tajne służby chińskie. Od Mao do igrzysk olimpijskich, Wyd. Sonia Draga, 2009, str. 77-78; 390.

[2] Qian jako bohater narodowy stał się jednak pod koniec życia osobą trochę niewygodą dla władz. Popadł w mistycyzm i zainteresował się ugrupowaniem Falungong, które w Chinach jest oficjalnie uznane za sektę i jedną z „pięciu trucizn” (obok separatystów tybetańskich, islamistów wśród muzułmanów ujgurskich z Sinkiangu, aktywnymi demokratycznymi działaczami z Hong Kongu oraz zwolennikami niepodległości Tajwanu). Jego inny pomysł to m.in. detonacja bomby atomowej pod ziemią w Tybecie, aby zaopatrzyć zachód kraju w wodę. Pomimo tych kontrowersji, na jego ceremonię pogrzebową w 2009 r. przyszło tysiące ludzi, w tym  przedstawiciele najwyższych władz ChRL, jak Hu Jintao czy były przewodniczący Jiang Zemin.

[3]„Strategia 24 znaków” została napisana przez Denga w czerwcu 1989 roku, zaraz po masakrze na placu Tiananmen, w związku z ogólnoświatową falą krytyki w stosunku do Chin. Ostatni punkt został dopisany  później, dlatego od 1992 roku w publikacjach używa się nazwy „strategii 28 znaków”. Jest to opis zachowań taktycznych, tak aby zrealizować założenia polityki zagranicznej ChRL – stania się światową potęgą. „Zalecenia te są przejrzystym odwołaniem się do wielkich klasycznych tekstów poświęconych manipulacji i kamuflażowi, które odnajdujemy np. w XIII rozdziale „Sztuki Wojny” Sun Tzu; albo w „36 fortelach wojennych”, dawnym tekście, opisującym sztukę prowadzenia podziemnej wojny i tajnej dyplomacji na przestrzeni wieków; a dzięki tajnym służbom nowych Chin prezentowane tajniki znajdą nowe zastosowanie.” [w] R.Faligot. op.cit. str.240.

Chiny dysponują też  specjalistycznym wywiadem wojskowym. Oprócz pracy „ofensywnej,” zajmuje się on kontrwywiadem i walczy ze szpiegami, którzy próbują zdobyć tajne informacje chińskiej armii. Przez swoją wielkość i ogromny zakres działań dużo ważniejszy jest jednak wywiad cywilny, Guoanbu. [w] http://konflikty.wp.pl/kat,1023303,title,Chcialbym-zostac-chinskim-szpiegiem-jak-to-dziala,wid,12247579,wiadomosc.html?ticaid=1dc97&_ticrsn=3

 

[4] R.Faligot. op.cit. str.41

[5] Można dodać, że już wtedy stratedzy komunistycznego szpiegostwa, łącznie z Kangiem, przykładali dużą wagę do kształcenia w zakresie tzw. białego wywiadu gospodarczego.

[6] Stalin chciał , aby miejsce Mao na czele Chin zajął „jego” człowiek – Wang Ming. Przybył on z Kangiem do Yan’an, ale ten ostatecznie sprzymierzył się z Mao. Aby pozbyć się rywala, zaczął go regularnie podtruwać niewielkimi dawkami trucizny. Rosjanom udało się ostatecznie odzyskać Wang Minga w 1950 roku, ratując go od powolnej śmierci. [w] R.Faligot. op.cit. str.75

[7] [w] R.Faligot. op.cit. str.70-75. Więcej szczegółów na temat Kanga, patrz: J.Byron, R.Pack, The Claws of the Dragon: Kang Sheng – The Evil Genius Behind Mao – And His Legacy of Terror in People’s China, New York: Simon & Schuster, 1992;

[8] „W Chinach dwie służby rywalizują ze sobą w dziedzinie wywiadu wojskowego Armii Ludowo-Wyzwoleńczej: Qingbaobu, Wydział II (Er Bu lub AL-W2) Sztabu Generalnego oraz bliższy strukturze stworzonej po odsunięciu Kanga przez Zhou Enlaia, Wydział Łączności Głównego Zarządu Politycznego AL-W (Zongzheng Lianluobu). Podobnie dwie inne struktury cywilne, wciąż dzisiaj aktywne, zostały zreorganizowane za zgodą Mao. Pierwszym z nich jest Wydział Kontaktów Międzynarodowych (Zhonglianbu, skrót „WKM” – jest swego rodzaju małym Kominternem), a drugą strukturą jest Wydział Zjednoczonego Frontu (Tongzhan Gongzuobu, skrót „WZF” – stara się „przekonać” do sprawy KPCh określone grupy ludzi).” Więcej informacji, patrz: [w] R.Faligot. op.cit. str.76-77.

[9] Była to również dobra okazja do odzyskania wpływów dla samego Mao, który po porażce kampanii Wielkiego Skoku z lat 1958-62, zakończonej ogromną klęską głodu, zaczął obawiać się odsunięcia go od władzy. Chciał pozbyć się politycznych przeciwników – bardziej pragmatycznej grupy, zebranej wokół ówczesnego Przewodniczącego ChRL Liu Shaoqi, z m.in. Deng Xiaopingiem.

[10] Kang i Rewolucja Kulturalna, więcej patrz: [w] R.Faligot. op.cit. str. 112-142.

[11] Ostatnie dni Kanga, więcej patrz: [w] R.Faligot. op.cit. str. 143-164

[12] Zanim Deng został przywódcą Chin, niejaki Hua Guofeng w 1976 roku został mianowany następcą Zhou Enlaia. Był członkiem „trzeciej siły” Kanga, ale został on narzucony partii w niejasny sposób, i z przyczyn, które nie zostały oficjalnie potwierdzone – plotka głosiła, że był on nieślubnym synem Mao.

[13] Cała rodzina zamieszkała razem w Paryżu, ale Bernard został aresztowany w 1983 roku i wyjawił prawdę. Peipu została aresztowana, a podczas badania lekarskiego na cele rozprawy sądowej, okazała się jednak być mężczyzną! (z pewnymi anomaliami w budowie ciała, najogólniej rzecz ujmując). Francuz próbował popełnić samobójstwo w celi, ale został odratowany. Oboje skazani na karę więzienia, ale Peipu został z niego zwolniony już w 1987 roku i pozostał w Paryżu. Był to prawdopodobnie pierwszy przypadek szpiega obcego kraju, który po wyjściu na wolność nie został uznany automatycznie za persona non grata. Warto obejrzeć tą niesamowitą intrygę zmontowaną przez chińskie służby specjalne. [w] R.Faligot, op.cit., str. 415-432.

 

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
K. Żelichowska: Kan Sheng- wyklęty Władca Ciemności, o twórcy chińskich służb specjalnych. Reviewed by on 15 maja 2012 .

Kang Sheng – Wyklęty Władca Ciemności Chollywood (aka chińskie Hollywood) przedstawia właśnie swoją nową superprodukcję, miszmasz lekcji historii i patriotyzmu z dodatkiem akcji w stylu Jamesa Bonda – „Qian Xuesen.” Lata ‘1950. Qian Xuesen jest wybitnym inżynierem, specjalistą do budowy rakiet,  wykształconym i pracującym w USA. FBI odkrywa, że profesor utrzymuje kontakty z Chinami, co

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

O AUTORZE /

Avatar

komentarzy 6

  • Niech Pani poprawi blad w tytule :)

    • a to już Administratorowi umknęła literka ;)

  • To dobry artykuł, niemniej jednak autorka nie uniknęła poważnego błędu merytorycznego:
    „Kang nawiązał więc kontakt z grupą dawnych znajomych z Szanghaju – z Jiang Qing, Zhang Chunqiao, Yao Wenyuan oraz Chen Boda, znanych lepiej jako „Banda Czworga.”

    Były dwie bandy czworga. Ta pierwsza, powstała już przed „rewolucją kulturalną” jest
    mnie znaną w historii, ale w jej skład wchodziły osoby o większym znaczeniu:
    Lin Biao – minister obrony narodowej, desygnowany później na następce Mao
    Kang Sheng – długoletni szef chińskiej bezpieki
    Cen Boda – ideolog, sekretarz Mao, jeden z liderów „rewolucji kulturalnej”
    Jiang Qing – zona Mao

    Druga banda czworga ukształtowała się podczas „rewolucji kulturalnej” i z pierwszą
    łączyła ją osoba Jiang Qing. Resztę stanowili ludzie z Szanghaju:
    Zhang Chunqia – lokalny propagandzista,
    Yao Wenyuan.- publicysta i krytyk literacki
    Wang Hongwen – robotnik

    Poza tym są drobne nieścisłości:
    „Mao wymusił na nim samym złożenie samokrytyki w 1944 roku, po czym został on odesłany do rodzinnego Shandongu, żeby przeprowadzić tam reformę rolną (a przy okazji przeprowadził kolejne czystki)” – Z tego tekstu wynika, że po złożeniu
    samokrytyki w 1944 został on wysłany do Shandongu. W 1944 byli tam Japończycy,
    a do 1949 r. stacjonowały tam wojska Kuomintangu. Kang Sheng mógł tam
    przybyć najwcześniej w 1949 lub co w 1950 r.
    Poza tym w tekście sugeruje się, że z tej prowincji został odwołany najwcześniej w
    1956 r. Faktycznie było to w 1955 r.

    Warto też napisać trochę więcej o osobowości Kang Shenga, nie koncentrując się
    tylko na jego okrucieństwu.
    Kang np. nadzorował wielką reformę upraszczania pisma chińskiego. Był kaligrafem
    o dużych umiejętnościach (sztuka bardzo ceniona w Chinach). Był solidnie wykształcony i znał bardzo dobrze klasyczną literaturę chińską oraz marksistowską
    klasykę.

    • „Warto też napisać trochę więcej o osobowości Kang Shenga, nie koncentrując się
      tylko na jego okrucieństwu.
      Kang np. nadzorował wielką reformę upraszczania pisma chińskiego. Był kaligrafem
      o dużych umiejętnościach (sztuka bardzo ceniona w Chinach). Był solidnie wykształcony i znał bardzo dobrze klasyczną literaturę chińską oraz marksistowską
      klasykę.”

      Adolf Hitler też był wybitnym malarzem… i co z tego?

      • Avatar wute

        @ p. Ziom
        Nie mam oczywiście zamiaru wybielać monstrualnych zbrodni
        Kang Shenga, przez podkreślanie poziomu jego wykształcenia.
        Natomiast uważam, że pisząc o jakiejś postaci nie wolno
        zamykać się w opisie tylko podstawowej działalności danej osoby. Należy pokazać ją, w miarę wszechstronnie.
        Ps
        Dyskusyjne jest czy Hitler był wybitnym malarzem. Moim zdaniem był utalentowanym, ale nie wybitnym. Nie spotkałem
        się z opiniami, że był wybitnym malarzem, poza chyba
        propagandą nazistowską i Panem.

    • Dzięki Wute za komentarz i konstruktywną krytykę,
      mam nadzieję, że się poprawię w przyszłości ;)
      co do błędów merytorycznych, to wyłącznie moja wina,
      czy to niedopatrzenia, czy też mimowolnych skrótów myślowych, ponieważ artykuł okazał się być dłuższy niż zakładałam.

      Z tego też względu zajęłam się osobą Shenga tylko w kontekście jego historii ze służbami specjalnymi, które są tłem całej historii. Ale to była świadoma decyzja i rozumiem Twój niedosyt.

Pozostaw odpowiedź