Artykuły,Publicystyka

K. Michalewicz: Wietnam a prawa człowieka

https://www.vice.com/da/article/vdpmpd/why-were-vietnam-elected-to-the-un-human-rights-council

Socjalistyczne państwo, które było postrzegane jako potencjalny „azjatycki tygrys”, a obecnie aspirujące do objęcia hegemonii w Azji Południowo-Wschodniej, właśnie wkracza na nową polityczną drogę. I chociaż droga Wietnamu do stania się państwem w pełni respektującym prawa człowieka jest kręta i wyboista, można zauważyć już jego znaczne postępy w tym zakresie.

Deklaracja Bangkocka

Najważniejszym przykładem ukazującym stosunek władz Wietnamu do kwestii praw człowieka jest podpisanie przez to państwo 2 kwietnia 1993 Deklaracji Bangkockiej. Wśród innych azjatyckich sygnatariuszy dokumentu znalazły się te o ustroju niedemokratycznym, m.in: Chiny i Korea Północna, ale także demokracje Japonia i Korea Południowa. Wspomniany dokument był nie tylko odpowiedzią na Światową Konferencję Praw Człowieka, ale także, jak podkreśla Mateusz Stępień, jedynym dokumentem ogólnoazjatyckim wyrażającym oficjalne stanowisko państw tego regionu w niektórych kwestiach związanych z prawami człowieka. Rozpoczął on także debatę nad ,,wartościami azjatyckimi”. W myśl tej deklaracji różnice kulturowe, których przejawem są tzw. ,,wartości azjatyckie”, miały zaprzeczać istnieniu tylko jednego najbardziej wartościowego modelu ustroju politycznego i gospodarczego. Wskazywały na to, że Prawa Człowieka w Azji mogą być na tyle respektowane, na ile pozwala im na to sytuacja polityczna i ekonomiczna w kraju, a także uwarunkowania historyczne, religijne, społeczne i kulturowe.[1] Dokument wskazuje również na ,,podwójną moralność” Zachodu, wybiórcze przestrzeganie Praw Człowieka przez państwa Europy i Ameryki Północnej. Kolejny zarzut dotyczy wykorzystywania Praw Człowieka jako instrumentu politycznego nacisku.[2]

Obecna sukcesy Wietnamu w ochronie i promocji prawa człowieka

Całkowitą władzę w Wietnamie sprawuje Komunistyczna Partia Wietnamu. Jej rządy mają wpływ nie tylko na politykę, ale gospodarkę i społeczeństwo. Najwyższym organem władzy państwowej jest Zgromadzenie Narodu. Jednak w praktyce jego władza jest ograniczona. Powołuje ono jednak prezydenta, premiera oraz poszczególnych ministrów. Na czele rządu stoi wspomniany prezes rady ministrów, powołany przez głowę państwa. Na wietnamski wymiar sprawiedliwości składają się: Sąd Najwyższy, sądy prowincjonalne i sądy powiatowe. Jednak ze względu na kulturę, bardziej promowanym sposobem na rozwiązywaniem konfliktu, również przez prawo wietnamskie, jest mediacja.[3]

Od kilku lat wietnamski rząd stara się podkreślić swój coraz bardziej pozytywny stosunek do kwestii związanych z prawami człowieka. Kluczowym krokiem do osiągnięcia nowego celu było ustanowienie w 2013 nowej konstytucji. Zostały zagwarantowane w nim prawa m.in. do głosowania, startowania w wyborach, wolność wypowiedzi, stowarzyszania się, a także wyznawania dowolnej religii. W ustawie zasadniczej zostały także zawarte m.in. zapisy o przeciwdziałaniu dyskryminacji. Ponadto Wietnam podpisał prawie każde międzynarodowe porozumienie związane z ochroną praw człowieka, m.in. Konwencję w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet z 1981 roku. Od 2014 roku Wietnam stara się także promować prawa człowieka również poza granicami m.in.  jako członek Stowarzyszenia Narodów Azji Południowo-Wschodniej, wziął aktywny udział w tworzeniu Deklaracji Praw Człowieka ASEAN (ASEAN Human Rights Declaration). Wspomniany dokument został podpisany przez członków organizacji w 2012 roku. Natomiast dwa lata później, jako jeden z 13 krajów Azji został wybrany na członka Rady Praw Człowieka ONZ.[4] Warto wspomnieć, że próby zwiększenia swobód obywatelskich w Wietnamie miały już miejsce kilkadziesiąt lat wcześniej.  W 1986 rząd Wietnamu podjął próbę reform gospodarczych, zwanych jako ,,doi moi”, a także reform społecznych ,,coi moi”. W tym właśnie okresie nastąpiła odwilż w wielu dziedzinach życia. Większą swobodę wypowiedzi otrzymali dziennikarze, intelektualiści, pisarze i artyści.[5]

Wietnam zajął pierwsze miejsce na liście 151 krajów, które znalazły odpowiedni balans pomiędzy rozwojem a ochroną środowiska. Jak zaznacza Louis Vigneault-Dubois dyrektor ds. komunikacji przy UNICEF, od lat 80. XX wieku sąsiad Laosu i Kambodży poczynił ogromne postępy w urbanizacji i uprzemysłowieniu państwa. W znacznej mierze zmniejszyło się ubóstwo, a także zwiększył się dostęp do edukacji. Obecnie dostęp do edukacji ma 95% dzieci. Natomiast bezrobocie w 2018 roku wynosiło jedynie 2%. Stopniowo wzrasta także wysokość płac.[6]

O współczesnych sukcesach na tym polu wspomina m.in. wydana w 2018 roku przez wietnamskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych książka: „Ochrona i promocja Praw Człowieka w Wietnamie”. Publikacja ta opisuje też siedem priorytetowych zadań, które stoją przed obecnym rządem m.in. edukacja społeczeństwa na temat praw człowieka, zapewnieniu lepszej opieki zdrowotnej, a także przeciwdziałanie dyskryminacji ze względu na płeć. Autorzy publikacji podkreślają przy tym także, że praw człowieka jest zarówno obowiązkiem każdego państwa. Według autorów państwo jest zobligowane do stanowienia takiego prawa wewnętrznego, które będzie kompatybilne z podstawowymi wytycznymi prawa międzynarodowego i które pozwoli cieszyć się mieszkańcom danego państwa z jak największych swobód gwarantowanych przez prawa człowieka. Warto tutaj wspomnieć, że nie jest to pierwsza tego typu publikacja wydana przez wietnamski rząd. W 2005 roku ukazała się podobna książka zatytułowana: „Osiągnięcia w ochronie i promocji Praw Człowieka w Wietnamie”.[7]

Obecna wyzwania Wietnamu w ochronie i promocji prawa człowieka:

Pomimo powyższych osiągnięć kwestia przestrzegania praw człowieka w Wietnamie jest nadal wielokrotnie tematem spornym pomiędzy rządem tego państwa a organizacjami broniącymi praw człowieka. Jak podaje Amnesty International w Wietnamie nadal dochodzi do licznych przypadków ograniczenia: wolności wypowiedzi, stowarzyszeń, pokojowych zgromadzeń. Najbardziej narażeni są obrońcy praw człowieka, aktywiści pokojowi, działacze religijni.

 

Bibliografia:

  1. PILNA AKCJA: Wietnamski przedsiębiorca torturowany i skazany za wpisy na blogu [w:] Amnesty International [dostępny na stronie:] https://amnesty.org.pl/pilna-akcja-wietnamski-przedsi%c4%99biorca-torturowany-i-skazany-za-wpisy-na-blogu/ [dostęp z dnia 16.10.2018 r.].
  2. Przewodnik po rynku w Wietnamie, Zagraniczne Biuro Handlowe Polskiej Agencji Inwestycji i Handlu w Chi Mich City, Warszawa 2017 r.
  3. Stępień Mateusz, Deklaracja Bangkocka – azjatycki głos w sprawie praw człowieka, [w:] Annales Universitatis Mariae – Curie – Skłodowska, t. 18, Lublin, 2010 r.
  4. Tatarski Michael, Why Vietnam ranks best in world for living greener and better [w:] Southeast Asia Globe [dostępny na stronie:]https://sea-globe.com/why-vietnam-ranks-best-in-world-for-living-greener-and-better/[dostęp z dnia 23.10.2018 r.].
  5. Viet Nam 2017/2018 [w:] Amnesty International [dostępny na stronie:]https://www.amnesty.org/en/countries/asia-and-the-pacific/viet-nam/report-viet-nam/ [dostęp z dnia 16.10.2018 r.].
  6. Vietnam continues to improve its human rights record [w:] Voice of Vietnam [dostępny na stronie:] https://english.vov.vn/politics/vietnam-continues-to-improve-its-human-rights-record-364307.vov [dostęp z dnia 23.10.2018 r.].
  7. Vietnam: Current Issues and Historical Background, V. Largo.
  8. White Book promotes human rights in Vietnam [w:] Voice of Vietnam [dostępny na stronie:] https://english.vov.vn/politics/white-book-promotes-human-rights-in-vietnam-373116.vov [dostęp z dnia 23.10.2018 r.].
  9. White Book promotes human rights in Vietnam [w:] Voice of Vietnam [dostępny na stronie:] https://english.vov.vn/politics/white-book-promotes-human-rights-in-vietnam-373116.vov [dostęp z dnia 23.10.2018 r.].

 

[1]Mateusz Stępień, Deklaracja Bangkocka – azjatycki głos w sprawie praw człowieka, [w:] Annales Universitatis Mariae – Curie – Skłodowska, t. 18, Lublin, 2010, s.1-3.

[2]Mateusz Stępień, Deklaracja Bangkocka – azjatycki głos w sprawie praw człowieka, [w:] Annales Universitatis Mariae – Curie – Skłodowska, t. 18, Lublin, 2010, s.4.

[3]Przewodnik po rynku w Wietnamie, red. Zagraniczne Biuro Handlowe Polskiej Agencji Inwestycji i Handlu w Chi Mich City, Warszawa 2017 r., s.3.

[4]Vietnam continues to improve its human rights record [w:] Voice of Vietnam [dostępny na stronie:] https://english.vov.vn/politics/vietnam-continues-to-improve-its-human-rights-record-364307.vov [dostęp z dnia 23.10.2018 r.]. White Book promotes human rights in Vietnam [w:] Voice of Vietnam [dostępny na stronie:] https://english.vov.vn/politics/white-book-promotes-human-rights-in-vietnam-373116.vov [dostęp z dnia 23.10.2018 r.].

[5]Vietnam: Current Issues and Historical Background, red. V. Largo, s.1-2.

[6]Michael Tatarski, Why Vietnam ranks best in world for living greener and better [w:] Southeast Asia Globe  [dostępny na stronie:]https://sea-globe.com/why-vietnam-ranks-best-in-world-for-living-greener-and-better/[dostęp z dnia 23.10.2018 r.].

[7]White Book promotes human rights in Vietnam [w:] Voice of Vietnam [dostępny na stronie:] https://english.vov.vn/politics/white-book-promotes-human-rights-in-vietnam-373116.vov [dostęp z dnia 23.10.2018 r.].

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
K. Michalewicz: Wietnam a prawa człowieka Reviewed by on 23 października 2018 .

Socjalistyczne państwo, które było postrzegane jako potencjalny „azjatycki tygrys”, a obecnie aspirujące do objęcia hegemonii w Azji Południowo-Wschodniej, właśnie wkracza na nową polityczną drogę. I chociaż droga Wietnamu do stania się państwem w pełni respektującym prawa człowieka jest kręta i wyboista, można zauważyć już jego znaczne postępy w tym zakresie. Deklaracja Bangkocka Najważniejszym przykładem ukazującym stosunek

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

O AUTORZE /

Pozostaw odpowiedź