Artykuły,Korea Pn news

K. Karolak: Recenzja książki dr. N. Levi „Korea Północna. Poszukując Prawdy”

Dzień 25 czerwca 1950 roku dla wielu mieszkańców półwyspu koreańskiego stał się z jednej strony początkiem walki o unifikację państwa koreańskiego, z drugiej zaś starciem znacznie potężniejszych sił, odgrywających pierwsze skrzypce w politycznej rzeczywistości zimnowojennej. Trwająca ponad trzy lata wojna, zrujnowała doszczętnie gospodarkę i zebrała krwawe żniwo zarówno wśród żołnierzy obydwu walczących stron jak i zwykłych obywateli. Wraz z jej zakończeniem, podpisano rozejm i dokonano podziału półwyspu pomiędzy dwie strefy wpływów: północną (sowiecką) i południową (amerykańską). Problem podziału półwyspu oraz walk prowadzonych w trakcie wojny koreańskiej, przedstawiono w obrazie reżysera koreańskiego Kang Je-gyu pod tytułem: Taegukgi Hwinallimyo (Tae guk gi: Braterstwo wojny), zdobywcy licznych nagród m.in.: za najlepszy film i reżyserię. Dzięki odpowiednim zabiegom politycznym i wdrożeniem zasad gospodarki planowej, władzę w Korei Północnej wkrótce przejął Kim Ir Sen, zapoczątkowując dynastię, trwającą obecnie i stanowiącą relikt ery komunistycznej. Dlaczego mieszkańcy Korei Północnej pozwalają sobą rządzić w tak bezwzględny sposób po dziś dzień? Gdzie tkwi tajemnica długotrwałości dynastii Kimów? To zaledwie kilka pytań badawczych na które starają się odpowiedzieć Ci, którzy baczniej śledzą doniesienia z odizolowanego kraju.

Po blisko pięćdziesięciu latach od wyodrębnienia się Korei Południowej i Północnej, to właśnie ta ostatnia stała się obiektem szczególnego zainteresowania badaczy. Utrzymującą się fascynację i szczególną specyfikę tego kraju, potwierdza wydana w tym roku książki „Korea Północna. Poszukując prawdy”, pod redakcją Nicolasa Leviego, doktora nauk humanistycznych i eksperta ds. Korei w Centrum Studiów Polska-Azja, autora licznych atrykułów publicystycznych i naukowych w czasopismach oraz serwisach internetowych m. in.: „Foreign Policy”, „The British Association of Korean Studies”, „Stosunki Międzynarodowe” czy „DailyNK.com”. Wypowiadał się także o kwestii północnokoreańskiej w polskich mediach: TVN 24, TVP czy Polsacie, a w celach badawczych zwiedził Koreę Południową i Północną. Współpracuje także dla niezależnego instytutu badawczego Sejong w Seulu. Do opublikowanej przez wydawnictwo Kwiaty Orientu pozycji swój wkład dołożyli także: Paweł Szkudlarek koreanista i prawnik, zajmujący się analizą stosunków gospodarczych polsko-koreańskich, Marta Polkowska, absolwentka politologii i miłośniczka sztuki oraz mediów koreańskich oraz Anna Naumczyk, absolwentka politologii, zainteresowana stosunkami PRL z Koreą Północną.

Już na samym wstępie autorzy podają przykłady dotyczące niezwykłości kraju, zestawiając je nawet z innymi państwami totalitarnymi. Zalicza się do nich: brak dostępu do Internetu blisko 99,9% obywateli KRLD, za wyjątkiem wąskiego grona elit politycznych i członków rodziny Kim Dzong Ila, ograniczony dostęp do ponad 1/3 kraju dla cudzoziemców czy niemożność swobodnego poruszania się po kraju osób należących do niższych klas społecznych (wstęp do stolicy – Pjongjangu – zakazany jest dla ponad 70% społeczeństwa).

W książce podjęto się również niezwykle trudnego zadania, jakim jest przedstawienie realnej i subiektywnej oceny sytuacji jaka panuje w Korei Północnej. Uwzględniono każdy aspekt rzeczywistości zarówno poprzez analizę ustroju politycznego i funkcjonowanie panujących w nim elit, jak i działalności związanej z kulturą, sztukę oraz pozostałymi zagadnieniami ważnymi w codziennej egzystencji.

Całość podzielono na sześć rozdziałów, które można skupić w trzech kategoriach: polityki, gospodarki i kwestii społecznych (życie codzienne, kultura i prawa człowieka). Najpierw zaprezentowano historię Korei, uwzględniwszy działalność ruchów politycznych, sowietyzację kraju     i przejęcie władzy przez Kim Ir Sena. Najciekawsze wydaje się tutaj wytworzenie się frakcji w łonie dopiero co dojrzewającej w tamtym czasie, partii koreańskich komunistów: lokalnych komunistów, komuniści z Jenanu związanych z KPCh, komunistów „irkuckich”, czyli Koreańczyków zamieszkujących od dwóch, trzech pokoleń Związek Radziecki i partyzantów Kim Ir Sena (frakcja Kapsan). Wraz z rosnącym wpływem popieranego przez Moskwę Kim Ir Sena, doszło w końcu do czystki wśród komunistów, często porównywanej do tej jaką przygotował Stalin w latach 1926-28 oraz w czasie tzw. „wielkiego terroru”.

Ukazano również model polityczny łączący autorytaryzm i kult jednostki (kimirsenizm czy koncepcję dżucze), wraz z koncepcją utrwalanej dynastii północnokoreańskiej Kimów czy systemu klasowego z wyodrębniającymi się z niej elitami. Są oni przeważnie całkowicie podporządkowane woli rządzących i piastują ważne stanowiska, wyłącznie dzięki wstawiennictwu określonych person. Przyjrzano się także gospodarce państwa, w tym problemach monetarnych, eksperymentach z kapitalizmem, których rezultatem jest powstanie Specjalnych Stref Ekonomicznych czy szansie jaką jest branża turystyczna i rosnące zainteresowanie cudzoziemców odwiedzaniem „żywego skansenu” komunistycznego. Z drugiej strony nie zapomniano także o relacjach Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej z Koreańską Republiką Ludowo-Demokratyczną, zwłaszcza w zakresie współpracy gospodarczo-handlowej, naukowo-technicznej czy wymiany kulturalnej oraz zaznajamiania młodzieży ze specyfiką tak jednego jak i drugiego państwa. Mnie osobiście zaciekawił poziom w jakim przebiegała współpraca, zwłaszcza w zakresie wymiany studenckiej oraz tego jak oddalenie ideologiczne Związku Radzieckiego i Chińskiej Republiki Ludowo-Demokratycznej w latach 60. zaważyło na relacjach z Polską.

Ostatnim wymiarem eksploracji jest zobrazowanie jak wielki wpływ na życie codzienne mieszkańców ma kontrola organów państwowych, organizowanie przez niego czasu wolnego czy powszechnej militaryzacji całego kraju. Niepokojący wydaje się zasięg kary śmierci, która wykonywana jest publicznie w celach propagandowych za dokonanie jednego z dwudziestu trzech przestępstw (w tym wiele z nich zaliczanych do pospolitych jak np. szmuglowanie czy rozpowszechnianie narkotyków). Co więcej, także równe traktowanie stało się iluzoryczne, bowiem jak już zostało wspomniane wcześniej, społeczeństwo zostało podzielone na mniej lub bardziej uprzywilejowane grupy w zależności od potencjalnej wrogości wobec systemu czy dokonań przodków w przeszłości (walce z Japończykami, udziale w rewolucji czy statusie robotniczym). Ograniczono również przemieszczanie się, a wolność słowa, wyboru pracy czy zrzeszania się (za wyjątkiem organizacji działających, za aprobatą władz i jej wytycznych) zanikły. Nie uniknięto także tak wrażliwego tematu jakim jest propagowanie sztuki w KRLD, de facto również zależnej od oprawy ideologicznej i tego co należy przekazać obywatelom.

Pod względem merytorycznym tej publikacji niewiele można zarzucić. Każde ważniejsze zdarzenie bądź dane statystyczne potwierdzono konkretnymi przypisami, opatrzonymi niemalże na samym końcu książki. W większości są to artykuły i książki, przeplatane materiałami pochodzącymi z Internetu, bądź innymi treściami zarówno w języku polskim jak i angielskim (trafiły się też tytuły w języku koreańskim). Każdą część, którą wymieniłem wcześniej poprzedzono swego rodzaju wprowadzeniem, a zakończono konkretnymi wnioskami podsumowującymi. Jedyne co może powodować rozczarowanie u czytelnika, to zbyt słabe wyeksponowanie i rozwinięcie niektórych wątków odnoszących się np. do teatru czy literatury w Korei Północnej, którym poświęcono zaledwie po pół strony. Czytając książkę ma się niekiedy wrażenie, iż w wielu miejscach jest ona uboższa. Ten drobny mankament rehabilitować może fakt, o którym wspomniano na samym początku, iż brak jest wiarygodnych materiałów w opracowaniach polskich (zapewne także w zagranicznych) odnoszących się do Korei Północnej sensu stricte.

Zwieńczeniem całości okazuje się tutaj zakończenie i epilog, niejako podkreślające, że mimo obalenia równie bezlitosnego dyktatora libijskiego i wybuchu rewolucji jaśminowej, nadal trwa impas w relacjach z Koreą oraz niewielkie szanse na zniesienie obecnego reżimu, gdy u władzy są potomkowie Kim Ir Sena. Jedyną możliwością na jakąkolwiek zmianę  jest, według byłego sekretarza ds. ideologicznych Parii Komunistycznej Korei Północnej Hwang Jang Yopa, edukowanie obywateli o przysługujących im prawach człowieka, mając przy tym także nadzieję na wyłonienie się nowego oraz świadomego pokolenia.

Reasumując pozycja wykonana została z wyjątkową dbałością nad którą czuwali specjaliści, miłośnicy tematyki, a ponad wszystko badacze piszący także samodzielne publikacje. Do książki śmiało sięgnąć mogą zarówno Ci, którzy podzielają zainteresowania naukowe autorów jak i laicy, dopiero co zamierzający przystąpić progi kraju, który hipnotyzuje swym charakterem, pomimo wszechobecnych ostrzeżeń i represji. Bez skrępowania można rzec, że jest to publikacja nowatorska bowiem porusza kontekst nie tylko historyczny, lecz również polityczny, społeczny i kulturowy. Nie umniejsza jej wartości nawet wspomniane przeze mnie ubytki. Tym samym parafrazując fragment recenzji prof. zw. dr hab. Waldemara J. Dziaka opatrzonej na tylniej okładce książki, uwydatnione zostaje ostrzeżenie przed ślepą wiarą w ideologię, utopię i paranoiczne sny dyktatora. Niech to więc będzie przestroga oraz przykład dla wszystkich z nas tego, jak dalece posunąć się może ludzka chciwość i żądza władzy.

Powyższą książkę mogą Państwo nabyć u nas w cenie 24 PLN (odbiór osobisty u nas w biurze w Warszawie w dni powszednie lub wysyłka dodatkowe 5 PLN).

Liczba egzemplarzy jest ograniczona, dlatego prosimy wstępnie rezerwować książkę pisząc maila na adres: [email protected], a po potwierdzeniu prosimy o przelew w wysokości odpowiednio: 24 PLN przy odbiorze osobistym, bądź 24 PLN + 5 PLN= 29 PLN przy wysyłce, na nr konta:

81194010763066235500000000

Nazwa odbiorcy: CSPA, Śreniawitów 12/13, 03-188 Warszawa

W tytule przelewu prosimy wpisać: Poszukując Prawdy – na cele statutowe CSPA i (jeśli to potrzebne) adres do wysyłki.

Z azjatyckimi pozdrowieniami,

CSPA

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
K. Karolak: Recenzja książki dr. N. Levi „Korea Północna. Poszukując Prawdy” Reviewed by on 26 września 2012 .

Dzień 25 czerwca 1950 roku dla wielu mieszkańców półwyspu koreańskiego stał się z jednej strony początkiem walki o unifikację państwa koreańskiego, z drugiej zaś starciem znacznie potężniejszych sił, odgrywających pierwsze skrzypce w politycznej rzeczywistości zimnowojennej. Trwająca ponad trzy lata wojna, zrujnowała doszczętnie gospodarkę i zebrała krwawe żniwo zarówno wśród żołnierzy obydwu walczących stron jak i

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

O AUTORZE /

Avatar

Pozostaw odpowiedź