Chiny,Polecane

Jak ochronić polskich przedsiębiorców przed chińskimi podróbkami?

jplust/CCBY

jplust/CCBY

Globalizacja sprzyja współpracy gospodarczej pomiędzy przedsiębiorcami mającymi swe siedziby w różnych państwach. Niewątpliwie współpraca ma wiele pozytywnych aspektów dla obu stron. Przykładowo polscy przedsiębiorcy mają możliwość inwestycji w Chinach, czy w innych krajach Dalekiego Wschodu, co umożliwia obniżenie kosztów produkcji towarów, a przez to zwiększenie ich konkurencyjności. Możliwości wymiany niestety wykorzystywane są również przez nieuczciwych handlowców, którzy niekiedy ignorując prawa własności intelektualnej, wytwarzają produkty bez stosownych licencji. Nie płacąc wynagrodzenia uprawnionym obniżają koszty produkcji, stając się znacznym zagrożeniem dla legalnie działających firm.

Zadaniem niniejszego artykułu jest wskazanie jak przedsiębiorca, mający siedzibę na terytorium Polski, może bronić się przed wprowadzaniem do obrotu podróbek jego towarów wyprodukowanych na terytorium Chin.

Prawo własności intelektualnej w Chinach

W okresie ostatnich dwóch dekad Chiny sukcesywnie rozwijały system ochrony prawa własności intelektualnej, wypełniając tym samym obowiązki wynikające z ich przystąpienia do WTO oraz tzw. umowy międzynarodowej TRIPS (Traded-Related Aspect of Intellectual Property Rights).

Przystąpienie Chin do TRIPS ma tym większe znaczenie, iż umowa ta przewiduje minimalny poziom ochrony różnych typów prawa własności intelektualnej, w tym praw autorskich i patentów. W chwili obecnej uznaje się, że system prawa własności intelektualnej w Chinach jest rozbudowany, acz w porównaniu z innymi państwami będącymi stronami umowy WTO jest jeszcze niepełny.

Jednakże, niezależnie od coraz silniejszej ochrony ustawowej, Chiny ciągle są postrzegane przez kraje rozwinięte za raj dla piratów oraz innych osób naruszających prawa własności intelektualnej. Wskaźnik występowania piractwa gospodarczego w Chinach jest jednym z najwyższych na świecie.

Biorąc pod uwagę powyższe, przed rozpoczęciem inwestycji w Chinach, warto zapoznać się z systemem ochrony własności intelektualnej, by móc następnie podjąć odpowiednie działania w celu ochrony swoich praw. Wiedza o możliwościach jakie daje prawo chińskie może być przydatna również dla przedsiębiorcy, który wprawdzie nie prowadził żadnego przedsięwzięcia w Chinach, jednakże jego towary są w tym kraju podrabiane i następnie sprowadzane na rynek rodzimy.

Obowiązek rejestracji praw własności intelektualnej w Chinach

Podobnie jak w wielu innych systemach prawnych, prewencja jest w dalszym ciągu najlepszym sposobem zabezpieczenia praw własności intelektualnej. Przedsiębiorca zagraniczny powinien zarejestrować swoje prawa, by móc je następnie swobodnie wykonywać, jak również chronić.

Poniżej zostały pokrótce przedstawione chińskie regulacje patentu, znaku towarowego oraz prawa autorskiego.

Patent

Chińskie prawo patentowe zostało uchwalone w 1984 r. i zostało następnie zmienione w 1992, 2000 oraz 2008 r. Zasadniczo patent w Chinach może być podzielony na wynalazek, wzór użytkowy oraz wzór przemysłowy. Warto zwrócić uwagę, iż kategorie podane powyżej występują również w prawie polskim. Każdy wynalazek oraz wzór użytkowy powinien cechować się nowością, nieoczywistością rozwiązania oraz użytecznością. Każdy wzór przemysłowy natomiast powinien być inny niż istniejący wzór. Wzór ten nie może być wcześniej zgłoszony do urzędu patentowego przez inny podmiot. Chiny udzielą również patentu przedsiębiorcy zagranicznemu, jeżeli złoży on prawidłowy wniosek do chińskiego urzędu patentowego w przeciągu 12 miesięcy od złożenia wniosku o patent na wynalazek lub wzór użytkowy, lub 6 miesięcy od złożenia wniosku o rejestrację wzoru przemysłowego w innym państwie, będącym stroną konwencji paryskiej o ochronie własności przemysłowej, w tym Polski. Długość ochrony patentowej wynosi 20 lat dla wynalazku oraz 10 lat dla wzoru użytkowego i przemysłowego. W Chinach obowiązuje zasada “first to file”, co oznacza że patent jest przyznawany tym, którzy pierwsi złożą wniosek o rejestrację, nawet jeżeli nie są oni prawdziwymi twórcami danego rozwiązania. Chiny przeprowadzają wstępne badanie zgłoszenia patentowego. Stosownie do chińskiego prawa, zgłoszenie patentu podmiotu, który nie posiada siedziby na terenie Chin, musi zostać złożony przez autoryzowanego rzecznika patentowego. Wnioski patentowe są składane do Chińskiego Państwowego Urzędu Własności Intelektualnej (SIPO) z siedzibą w Pekinie.

Znak towarowy

Chińskie prawo znaków towarowych weszło w życie w październiku 2001 r. Następnie 15 września 2002 r. wprowadzono Regulacje Uzupełniające. Stosownie do chińskiego prawa, znak towarowy obejmuje znak towarowy oraz znak usługowy. Przedsiębiorca zagraniczny może zasadniczo zarejestrować w Chinach znak towarowy na dwa sposoby. Może on złożyć wniosek o rejestrację znaku przez uprawnionego pełnomocnika w Chinach albo zarejestrować znak na podstawie Protokołu Madryckiego. Chiny przystąpiły do Protokołu Madryckiego w 1989 r. Protokół ów wymaga od państw – stron, w tym Polski i Chin, wzajemnej rejestracji znaków towarowych.

W Chinach obowiązuje zasada ‘first-to register’, przez co nie jest wymagany dowód wcześniejszego używania lub własności znaku towarowego. W związku z powyższym, w przypadku, gdy zamierza się produkować lub sprzedawać swoje towary na terenie Chin, warto zarejestrować swój znak towarowy w Urzędzie Znaków Towarowych. Podobnie jak przy rejestracji patentów, przedsiębiorcy zagraniczni muszą skorzystać z pośrednictwa uprawnionego Chińskiego pełnomocnika, by móc zarejestrować znak towarowy. Jednakże ostatnie zmiany Regulacji Uzupełniających Prawa Znaków Towarowych pozwalają biurom, oddziałom oraz spółkom zależnym spółek zagranicznych zarejestrowanym na terenie Chin do samodzielnego rejestrowania znaków, bez pośrednictwa uprawnionego pełnomocnika chińskiego.

Prawa autorskie

Chińskie prawo autorskie weszło w życie w październiku 2001 r. Prawa wynikające z prawa autorskiego, w przeciwieństwie do prawa patentowego oraz prawa znaków towarowych, nie wymagają rejestracji dla ich ochrony. Jednakże uprawnieni mogą zarejestrować je w Chińskiej Krajowej Administracji Prawa Autorskiego dla celów dowodowych. W Chinach programy komputerowe są chronione na podstawie prawa autorskiego.

Ochrona własności intelektualnej

Zasadniczo w Chinach istnieje dwojaki sposób ochrony praw własności intelektualnej. Uprawnieni mogą bowiem stosować zarówno drogę administracyjną, jak i sądową w razie jakiegokolwiek ich naruszenia. W praktyce obecnie najbardziej efektywny jest system administracyjny.

Złożenie skargi w trybie administracyjnym

Każdy uprawniony, w razie jakiegokolwiek naruszenia praw własności intelektualnej, może złożyć skargę lokalnemu Urzędowi Administracji Przemysłowej i Gospodarczej (State Administration of Industry and Commerce). Wraz ze złożeniem skargi uprawniony z prawa własności intelektualnej powinien przedstawić zaświadczenie, że jest właścicielem albo licencjonobiorcą danych praw. Powinien on także przedstawić informacje o naruszeniu. Po otrzymaniu skargi lokalny urząd administracyjny wesprze uprawnionego oraz w razie konieczności, przeprowadzi kontrolę miejsca, w którym narusza się prawa własności intelektualnej. Urząd zabezpiecza dowody naruszenia i określa wartość podrobionych towarów. W razie stwierdzenia naruszenia lokalny urząd administracyjny może orzec o zakazie sprzedaży podrobionych towarów, jak i dokonywania dalszego naruszenia. Może on również nakazać zniszczenie podróbek, nałożyć grzywnę oraz usunąć maszyny stosowane do produkcji podróbek.

Ochrona celna

W celu uniemożliwienia eksportu podróbek z Chin do Polski, niezależnie od ochrony administracyjnej, polski przedsiębiorca może zgłosić swoje prawa własności intelektualnej urzędowi celnemu. Prawo celne zakazuje importu oraz eksportu podróbek. Jednakże, by umożliwić Urzędowi Celnemu wykonywanie swych uprawnień, uprawniony przedsiębiorca musi złożyć Urzędowi Celnemu zgłoszenie o przysługujących mu prawach. Zaświadczenie Urzędu Celnego o dokonaniu zgłoszenia jest ważne przez 10 lat i może zostać przedłużone o kolejne 10 lat. Jeżeli uprawniony posiada informację, że podrobione towary mogą zostać sprowadzone lub opuścić teren Chin przez konkretne przejście graniczne, może on złożyć pisemny wniosek do Urzędu Celnego na takim przejściu. W razie wykrycia przez Urząd Celny naruszenia, urząd ten może skonfiskować podróbki oraz nałożyć grzywnę na naruszyciela.

Ochrona sądowa

Posiadając mocne dowody naruszenia prawa własności intelektualnej, można sprawę skierować do ludowego sądu okręgowego w większych miastach lub prowincjach. Natomiast w przypadku naruszenia o znacznych rozmiarach sprawa będzie rozpatrywana przez sądy wyższe w poszczególnych prowincjach. Sądy zazwyczaj wydają orzeczenia w przeciągu 3-6 miesięcy. Każdej ze stron przysługuje apelacja do sądu II instancji. II instancja jest ostateczna i zasadniczo nie istnieje możliwość odwołania się od jej wyroku.

Uprawniony może żądać w powództwie zaprzestania naruszenia oraz odszkodowania. Wysokość odszkodowania powinna być określona na podstawie zysku otrzymanego przez naruszyciela albo strat poniesionych przez uprawnionego. W większości spraw określenie wysokości odszkodowania wobec braku materiału dowodowego jest trudne do ustalenia. Gdy określenie odszkodowania nie jest możliwe, sąd może określić jego wysokość według własnego uznania, jednakże nie większego niż w prawnie ustalonych granicach. Maksymalna wysokość odszkodowania orzeczonego w wyniku swobodnego uznania od naruszyciela znaku towarowego wynosi 500,000 RMB. Naruszyciel patentu może być natomiast zobowiązany do zapłacenia uprawnionemu 1,000,000 RMB.

Odpowiedzialność karna

Naruszycielowi prawa własności intelektualnej grozi również sankcja karna. Policja prowadzi postępowanie karne, jeżeli dowody wskazują, iż przy naruszeniu prawa do znaku towarowego wartość nielegalnej transakcji wynosi więcej niż 50,000 RMB lub zysk z nielegalnej transakcji wynosi więcej niż 30,000 RMB, przy naruszeniu prawa do patentu wartość nielegalnych transakcji wynosi 200,000 RMB (zysk z transakcji wynosi więcej niż 100,000 RMB), a przy naruszeniu praw autorskich, gdy wartość transakcji wynosi więcej niż 50,000 RMB.

W porównaniu z ochroną administracyjną i sądowo – cywilną, złożenie zawiadomienia o przestępstwie jest uważane za najbardziej efektywny sposób ochrony praw własności intelektualnej. Możliwość zaangażowania policji, aresztowania podejrzanego, a przez to groźba wstrzymania jego działalności sprawia, iż ochrona na drodze postępowania karnego należy do najbardziej skutecznych.

Ochrona przedsiębiorcy na terenie Polski

Niezależnie od możliwości poszukiwania ochrony na terenie Chin, polski przedsiębiorca, który ponosi straty w związku z wprowadzaniem na terytorium Polski podróbek, może w określonych sytuacjach zwrócić się o ochronę do krajowych organów państwowych. Produkcja podróbek, które mogą wprowadzić nabywców w błąd, co do producenta lub produktu, stanowi czyn nieuczciwej konkurencji według art. 13§1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Stosownie do stanowiska Sądu Najwyższego, przepis ten obejmuje również wprowadzanie do obrotu towarów będących podróbkami. Dlatego poszkodowany takim czynem może domagać się między innymi zaniechania sprowadzania takich towarów jak również naprawienia wyrządzonej szkody nawet w sytuacji, gdy podróbki wprowadzane są na terytorium Polski przez podmiot, który nie jest producentem ale ma siedzibę na terytorium Polski.

Dowody

Zebranie materiału dowodowego odnośnie naruszenia praw własności intelektualnej jest najtrudniejszym zagadnieniem. Dotyczy to zarówno dowodów na dokonanie naruszenia, jak i wysokości poniesionej szkody lub zysku naruszyciela. Sąd oraz organy państwa będą musiały oddalić powództwo (skargę), jeżeli nie będą dysponowały dowodami na dokonanie naruszenia. W związku z powyższym, przed podjęciem działań prawnych zebranie materiału dowodowego jest bardzo ważne.

Autorzy:

Erex Chen jest prawnikiem zajmującym się problematyką gospodarczą, specjalizującym się w inwestycjach zagranicznych, handlu międzynarodowym, prawie własności intelektualnej, prawie pracy, wizach, procesie sądowym i arbitrażu w Kancelarii Prawniczej V&T Law Firm w Szanghaju. E-mail: [email protected], http://www.vtlaw.cn.

Andrzej Grzesik jest prawnikiem zajmującym się problematyką gospodarczą, specjalizującym się w nieruchomościach, inwestycjach zagranicznych, postępowaniu sądowym i arbitrażowym oraz w sprawach z zakresu handlu międzynarodowego. Jest absolwentem Wschodnio Chińskiego Uniwersytetu Nauk Politycznych i Prawa w Szanghaju oraz Narodowego Uniwersytetu w Singapurze. Współpracuje z Kancelarią Prawniczą GNP w Warszawie. E-mail: [email protected], www.gnplegal.pl.

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
Jak ochronić polskich przedsiębiorców przed chińskimi podróbkami? Reviewed by on 23 lutego 2011 .

Globalizacja sprzyja współpracy gospodarczej pomiędzy przedsiębiorcami mającymi swe siedziby w różnych państwach. Niewątpliwie współpraca ma wiele pozytywnych aspektów dla obu stron. Przykładowo polscy przedsiębiorcy mają możliwość inwestycji w Chinach, czy w innych krajach Dalekiego Wschodu, co umożliwia obniżenie kosztów produkcji towarów, a przez to zwiększenie ich konkurencyjności. Możliwości wymiany niestety wykorzystywane są również przez nieuczciwych

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

O AUTORZE /

Avatar

komentarze 2

  • Artykuł zawiera ważne informacje. Odrębny temat to możliwośc egzekwowania przepisów, o których tu mowa. Warto też pamiętac, że nie tylko Chiny wytwarzają podróbki, jakkolwiek są zapewne ich czołowym producentem (wynika to chocby z efektu skali w tym najludniejszym kraju świata). Poza tym produkcja Kraju Środka to nie tylko tandetne podróby, ale i wyroby wysokiej jakości. Np. „Dalian Trands” – firma szyjąca garnitury i dodatki dla najbogatszych ludzi świata, takich jak Warren Buffett czy Bill Gates, lub mniej drogi, ale niezły „Esprit” z Hong Kongu (po części niemiecki), którego ewidentną podróbką jest widoczny na zdjęciu „Erspte”. No, ale na takie „Erspte”, 4-paskowe „Adidosy” albo baterie „Panascanic” nabierają się głównie ci, którzy nie znają dobrze znaków handlowych ani zachodnich liter i wszystko wydaje im się podobne, o ile krój pisma się zgadza. A więc takie wytwory o wiele prędzej „łyknie” Chińczyk niż Europejczyk.

    • Zyggi czasami podróbki też są wysokiej jakości … dlatego stosuje się rating podróbek czyli AAA, AA oraz A
      AAA- podróbka idealna do rozpoznania tylko przez specjalistę/wytwórcę towaru )
      AA- na pierwszy rzut oka oryginał, ale zawsze coś jest nie tak ( użyto innego materiału, etc.etc.)
      A- czyli typowa podróba (fake na 100 %)
      Mamy w Szanghaju sklepy ( legalnie działające) gdzie możesz kupić takie ” podrobione towary AAA) … gdzie np. za buty Salvatore Ferragamo trzeba zapłacić po 700 – 1000 rmb .. oczywiście to i tak 25 % ceny faktycznych butów :+)
      Czasami też na fake market można kupić oryginalne przedmioty tylko, że wyniesione przez pracowników danej firmy etc.etc. ( tak też bywa )

Odpowiedz na „Adam IzydorczykAnuluj pisanie odpowiedzi