J. Królczyk: Relacje amerykańsko-wietnamskie za prezydentury Donalda Trumpa

 ›  ›  › J. Królczyk: Relacje amerykańsko-wietnamskie za prezydentury Donalda Trumpa

Artykuły,Publicystyka

J. Królczyk: Relacje amerykańsko-wietnamskie za prezydentury Donalda Trumpa

Relacje USA – SRW

Oczekiwania względem prezydentury Donalda Trumpa i działania podjęte przez obie strony

Podczas kampanii prezydenckiej w USA w 2016 roku Wietnam liczył na zwycięstwo Donalda Trumpa. Głównym powodem tego był fakt, że Hillary Clinton wydawała się słabym kandydatem. SRW obawiało się, że Clinton może okazać się za mało stanowcza względem sporu na Morzu Południowochińskim, jednakże wietnamska opinia publiczna postrzegała ją dobrze głównie dzięki pozytywnemu wizerunkowi jej męża i byłego prezydenta Billa Clintona, który przerwał wrogie nastawienie do SRW i przyczynił się do normalizacji stosunków USA z SRW1. Donald Trump ze swoim sceptycyzmem do chińskiej polityki wydawał się kandydatem znacznie atrakcyjniejszym. W wietnamskiej opinii publicznej pojawiają się głosy, iż potentat z USA jest w stanie powstrzymać Chińczyków2,3.

W miarę jak kampania prezydencka zbliżała się do końca, pojawiały się pierwsze informacje o chęci wycofania się z inicjatywy TPP przez Trumpa4. Informacja ta spowodowała zmniejszenia entuzjazmu wietnamskiego rządu, jednocześnie była też impulsem do rozpoczęcia poszukiwania większej ilości krajów, z którymi można prowadzić wymianę handlową, by ewentualny brak TPP nie był aż tak bardzo odczuwalny5.

Po objęciu fotela prezydenta przez Donalda Trumpa, zapowiedzi o wycofaniu się z TPP zostały spełnione. Był to cios dla Wietnamu, ponieważ wzmożona obecność USA w tym regionie mogłaby odstraszyć chińskie siły. Zamiast TPP prezydent Trump zaproponował tworzenie bilateralnych umów, które w jego mniemaniu byłyby bardziej wartościowe dla obu stron niż umowy multilateralne. Przez najbliższe tygodnie trwały dyskusje czy decyzja Trumpa była słuszna, jednakże z czasem wszelkie wątpliwości co do intencji prezydenta USA były rozwiewane. Początkowy kontakt można by nazwać „rozpoznaniem terenu”, wymiana kurtuazji, telefonowanie i pisanie listów6. Treść tych początkowych rozmów nie jest dokładnie znana, gdyż każda ze stron podaje inne informacje. Według strony amerykańskiej, tematem rozmowy było wzmocnienie już silnych relacji i rozwiązywanie wspólnych problemów. Biuro premiera SRW poinformowało media o wielu obietnicach złożonych przez Donalda Trumpa, takich jak wzmożona wymiana handlowa i wspólne inwestycje.

Kolejny etap kontaktów był już bardziej konkretny, był to czas spotkań i tworzenia wspólnych planów. Podczas balu w rezydencji ambasadora SRW w Stanach Zjednoczonych, który odbył się 10 lutego 2017, ambasador pogratulował w imieniu Komunistycznej Partii Wietnamu 70 doradcom prezydenta Trumpa, biorącym udział w tworzeniu polityki zagranicznej USA względem Azji oraz zaprosił prezydenta USA do uczestnictwa w spotkaniu APEC 2017. W kwietniu prezydent Trump zadeklarował, że przybędzie na spotkanie APEC 2017 jak również na spotkanie państw ASEAN. Informacja ta została przekazana przez wiceprezydenta USA Mike’a Pence’a podczas spotkania z głównym sekretarzem ASEAN Lê Lương Minh. Taka deklaracja jest dowodem na to, że Donald Trump będzie kontynuował politykę „zwrot ku Azji”7, zapoczątkowaną przez Baracka Obamę. W wykonaniu Trumpa jednakże pojawia się też termin „zwrot ku Azji+” lub „zwrot przez Azję”, w którym ten zwrot jest znacznie agresywniejszy niż był proponowany przez prezydenta Obamę8. Według wiceprezydenta Pence’a, USA chce współpracować z państwami ASEAN by doprowadzić do zakończenia konfliktu na Morzu Południowochińskim.

Niezwykle kluczowym momentem było spotkanie z 31 maja 2017, kiedy to prezydent Trump zaprosił premiera SRW na rozmowy w Białym Domu. Celem spotkania było omówienie przyszłości relacji USA-SRW, a także podpisanie umowy handlowej. Według oświadczenia wygłoszonego przez Donalda Trumpa, Wietnam dokona w tym roku zakupu dużej ilości sprzętu wojskowego i przemysłowego, co według założeń ma zlikwidować ujemny bilans handlowy w relacjach z Wietnamem po stronie USA.

Szczyt APEC, który odbył się 11 listopada 2017 roku, okazał się wielkim sukcesem, a podczas szczytu doszło także do spotkania prezydenta USA z prezydentem SRW. Prezydenci dyskutowali o przyszłości relacji między krajami, każdy z nich podkreślał że zacieśnienie więzi pomoże w podtrzymaniu poczucia bezpieczeństwa. Doprowadzono również do podpisania bardzo lukratywnego kontraktu między przewoźnikiem VietJet a firmą Pratt & Withney. Kontrakt opiewa na 600 milionów USD i w ciągu 12 lat P&W ma dostarczyć 10 nowych samolotów dla VietJet.

Relacje handlowe

Od czasów administracji prezydenta Billa Clintona, kiedy to USA zniosła sankcje na SRW w 1994 roku, można zaobserwować stopniowy i regularny wzrost wymiany handlowej mdzy obydwoma krajami. Od tego czasu SRW podpisała dwie znaczące umowy BTA i TIFA, które zapewniały ciągły wzrost wymiany. Wraz ze wzrostem wartości wietnamskiego eksportu do USA (które stanowi obecnie około 25% ogólnego eksportu SRW) rosło też wietnamskie PKB, co dowodzi iż gospodarka SRW rozwija się dobrze9. Innym ważnym wydarzeniem było zniesienie embarga na sprzedaż broni przez prezydenta Baracka Obamę. Ten gest pokazał, że USA zapomina o przeszłości i chce stworzyć nową jakość w relacjach z SRW.

Prezydent Trump wykonał dość ryzykowny ruch wycofując się z inicjatywy TPP na początku swojej kadencji, gdyż relacje handlowe z SRW mogłyby ulec znacznemu pogorszeniu. Jednakże podjęte przez niego ryzyko było opłacalne; Trump obiecał SRW szereg umów handlowych, które poprawiłyby gospodarkę SRW. Jedynym problemem widzianym przez USA był ujemny bilans eksportu i importu. Ten problem był poruszany przez prezydenta Trumpa na spotkaniu, które odbyło się 31 maja br., a jego rozwiązaniem było złożenie przez SRW dużego zamówienia, które ma spowodować odwrócenie się bilansu na plus dla USA10. Obie strony podpisały 13 nowych umów, których ogólna wartość jest przewidziana na 8 miliardów USD. Niektóre umowy dotyczą takich wielkich przedsiębiorstw jak General Electric czy Caterpillar, jednakże w momencie ogłoszenia szczegółów podpisanych umów pojawiły się podejrzenia, że Trump dba też w własne interesy, gdyż przed objęciem fotela prezydenta miał udziały w wyżej wymienionych przedsiębiorstwach11. Jednak po ilości udziałów Trumpa w tych firmach nie można stwierdzić, że jest realizowany jego własny plan. Bardziej jest to chęć prezydenta USA by wspierać wielkie amerykańskie przedsiębiorstwa.

Relacje obronne

Po zniesieniu przez USA embarga na sprzedaż broni, SRW złożyło zamówienia na samoloty do zwalczania okrętów podwodnych P-3C Orion12, a także samolot transportowy C-130 Hercules13. Zamówienia świadczą o tym, że SRW chce zdobyć przewagę taktyczną na morzu Południowochińskim. Patrząc na ilość posiadanych przez ChRL okrętów podwodnych i ustalenie nowych tras patrolowych dla tych okrętów, Oriony są idealnym narzędziem by monitorować ich ruchy oraz ewentualnie odstraszać od innych działań niż rozpoznawcze. Herculesy wzmocnią za to zdolności logistyczne wietnamskich sił zbrojnych.

Podczas posiedzenia zatwierdzającego Rexa Tillersona, zasugerował on by USA w ramach rutynowych ćwiczeń przeprowadziła blokadę sztucznych wysp na archipelagu Spratly14. 19 lutego 2017, USA wysłało swój lotniskowiec USS Carl Vinson by przeprowadził ćwiczenia oraz misję patrolową w basenie Morza Południowochińskiego. Działania wojska USA były akceptowane przez SRW15 oraz były zgodne z założeniami UNCLOS16. USA zapowiada, że będzie przeprowadzać takie działania częściej we współpracy z siłami zbrojnymi SRW, gdyż tylko w ten sposób można pogłębiać relacje obronne17. Przeprowadzanie wspólnych manewrów wojskowych w rejonie spornym mogłoby powstrzymać zapędy ChRL do kompletnej dominacji na tym obszarze oraz pokazałyby, że SRW chce przestrzegać ustaleń ONZ w sprawie prawa morza co mogłyby być impulsem dla innych państw by walczyć o terytorium morskie należące do nich.

23 maja 2017 r. USA podarowało sześć nowych łodzi patrolowych typu Metal Shark. Przekazanie zostało dokonane przez ambasadora USA Teda Osisa. Łodzie te mają zasilić flotę okrętów straży przybrzeżnej SRW. Ambasador USA wyraził nadzieję, że przekazany sprzęt pomoże SRW w obronie wód terytorialnych i będzie symbolem przyjaźni USA – SRW18. Niedługo po otrzymaniu sprzętu do międzynarodowego portu w Cam Ranh przybył USS Coronado, niezwykły i nowoczesny okręt służący do patrolowania wód przybrzeżnych oraz zwalczania łodzi podwodnych19. Głównym celem wizyty było zachęcenie SRW do kupna tego typu okrętów. Okręt, który przypłynął był w bardzo dobrym stanie oraz wyposażony we wszystkie możliwe warianty uzbrojenia. Na jego pokład zostali zaproszeni dygnitarze partyjni, generałowie oraz wietnamska prasa. Okręty budziły duże zainteresowanie wietnamskich admirałów i generałów gdyż taki sprzęt wzmocniłby zdolności bojowe SRW na morzu. Działania te wskazują, że USA bardzo zależy na sprzedaży uzbrojenia do SRW oraz ma to prawdopodobnie związek ze słowami Trumpa, który mówił o wielu podpisanych umowach i odwróceniu się bilansu handlowego na korzyść USA.

Prognoza

Patrząc na wszystkie wyżej wymienione wydarzenia można zakładać, że relacje USA z SRW będą się rozwijać w bardzo dobrym kierunku. W ciągu najbliższego roku będzie można zaobserwować większą obecność USA w SRW przez wysyłanie misji handlowych i dokonywanie inwestycji zagranicznych. Można założyć, że głównymi polami, na których będą się pojawiać inwestycje będzie przemysł, energetyka i sektor militarny. Kluczowym momentem w relacjach SRW-USA było spotkanie, które odbyło się 31 maja 2017. Właśnie na tym spotkaniu prezydent Trump ustalił najwięcej konkretnych umów oraz nakreślił politykę USA względem SRW. Poza rozwojem gospodarczym dużo czasu poświęcono na omawianie rozwiązania sporu o Morze Południowochińskie. SRW będzie prawdopodobnie składać zamówienia na nowoczesny sprzęt wojskowy do działań morskich. Chęć egzekwowania założeń UNCLOS przez USA jak i SRW może także zwiastować wspólne manewry wojskowe w basenie Morza Południowochińskiego oraz powolne, ale sukcesywne umacnianie wietnamskich baz wojskowych na terenie spornym.

Opracowanie: Jakub Królczyk

1R. G. Almond, 11.06.2016, Trump, Clinton and the Future of US-Vietnam Relations, http://thediplomat.com/2016/06/trump-clinton-and-the-future-of-us-vietnam-relations/

2Trung Nguyen, 28.07.2016, Amid Rising China Tensions, It’s Vietnamese for Trump (or Clinton), https://www.voanews.com/a/vietnam-enthralled-with-united-states-presidential-race/3439679.html

3 VNExpress, 24.05.2017, Donald Trump mời Thủ tướng Việt Nam đến Mỹ báo hiệu chính sách của Washington ở Đông Á, http://vnexpress.net/tin-tuc/the-gioi/phan-tich/donald-trump-moi-thu-tuong-viet-nam-den-my-bao-hieu-chinh-sach-cua-washington-o-dong-a-3589248.html

4TuổiTrẻ Online, 24.01.2017​, Việt Nam lên tiếng về việc Mỹ rút khỏi TPP, http://tuoitre.vn/tin/chinh-tri-xa-hoi/20170124/viet-nam-len-tieng-ve-viec-my-rut-khoi-tpp/1257235.html

5 H. Clark, 05.12.2016, After the TPP: is RCEP now Plan B for Vietnam?,https://www.aspistrategist.org.au/tpp-rcep-now-plan-b-vietnam/

6BBC Viet Nam, 15.12.2016, Donald Trump có thể ‚sẽ tới Việt Nam năm 2017, http://www.bbc.com/vietnamese/vietnam-38327957

7 N. Panayiotides, 04.02.2017, The Pivot to Asia in the era of Donald Trump, http://www.atimes.com/pivot-asia-era-donald-trump/

8 Foreign Policy, 27.12.2017, Donald Trump’s Pivot Through Asia, http://foreignpolicy.com/2016/12/27/the-pivot-to-asia-obama-trump/

9 D. Workman, 25.06.2017, Vietnam’s Top 10 Exports, http://www.worldstopexports.com/vietnams-top-10-exports

10R. Rampton; D. Brunnstrom, 01.06.2017, Trump hails deals worth ‚billions’ with Vietnam, http://www.reuters.com/article/us-usa-trade-vietnam-trump-idUSKBN18R30C

11Fortune, 29.10.2016, Here Are Donald Trump’s Biggest Stock Market Investments, http://fortune.com/2016/08/09/here-are-donald-trumps-14-biggest-stock-market-investments/

12 Jackie Northam, 24.05.2016, Now That Vietnam Can Buy U.S. Weapons, What Will It Want?, NPR

13Thùy Dung, 25.05.2016, Nga bất lực nhìn Việt Nam mua máy bay P-3CMỹ?, DatViet

14 R. J. Heydariana, US-China tussle, ASEAN frets, https://www.strategic-culture.org/news/2017/02/25/as-us-china-tussle-asean-frets.html

15 Phạm Nghĩa, 02.07.2017, Tàu sân bay Mỹ bị chê lỗi thời, http://nld.com.vn/thoi-su-quoc-te/tau-san-bay-my-bi-che-loi-thoi-20170701230625811.htm

16 http://www.un.org/depts/los/convention_agreements/texts/unclos/unclos_e.pdf

17 Bao Moi,Ngụy An, 21.04.2017 ,Ngoại trưởng Mỹ xác nhận Tổng thống Trump sẽ thăm Việt Nam, http://www.baomoi.com/ngoai-truong-my-xac-nhan-tong-thong-trump-se-tham-viet-nam

18NgườiViệt Daily News,22.05.2017, Mỹ bà ngiao 6 tàu tuần tra biển cho Cảnh sát Biển Việt Nam, https://www.youtube.com/watch?v=ZPlzeyJ-ttM

19 Tuoi Tre News, 07.06.2017, United States littoral combat ship visits Vietnam, http://tuoitrenews.vn/politics/ 41908/united-states-littoral-combat-ship-visits-central-vietnam

Źródło zdjęcia: https://s4.reutersmedia.net/resources/r/?m=02&d=20171112&t=2&i=1209449851&r=LYNXMPEDAB04S&w=1280

Udostępnij:
  • 9
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
    9
    Udostępnienia
J. Królczyk: Relacje amerykańsko-wietnamskie za prezydentury Donalda Trumpa Reviewed by on 13 stycznia 2018 .

Relacje USA – SRW Oczekiwania względem prezydentury Donalda Trumpa i działania podjęte przez obie strony Podczas kampanii prezydenckiej w USA w 2016 roku Wietnam liczył na zwycięstwo Donalda Trumpa. Głównym powodem tego był fakt, że Hillary Clinton wydawała się słabym kandydatem. SRW obawiało się, że Clinton może okazać się za mało stanowcza względem sporu na Morzu

Udostępnij:
  • 9
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
    9
    Udostępnienia

O AUTORZE /

Pozostaw odpowiedź