Artykuły,Publicystyka

J. Czarnocki: Rola misji pokojowych ONZ w polityce zagranicznej Chin

Misje pokojowe ONZ są jednym z najważniejszych środków, którymi posługuje się wspólnota narodów, aby zapewnić pokój i bezpieczeństwo w regionach zdestabilizowanych, gdzie lokalne populacje nie są w stanie same sobie poradzić z utrzymaniem pokoju. Misje pokojowe są również bardzo ważnym narzędziem w polityce zagranicznej każdego kraju poświęcającego środki na te operacje.  Rosnąca siła Chińskiej Republiki Ludowej, jej rozwój ekonomiczny i militarny, sprawiają, że Państwo Środka chętnie wykorzystuje misje pokojowe ONZ jako środek do budowania wizerunku pokojowego mocarstwa i umacniania swojego soft power w polityce zagranicznej. Misje te są również ważnym sposobem ochrony interesów gospodarczych ChRL, a także sposobem na zdobywanie bezcennego doświadczenia przez żołnierzy Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej.

Jeszcze w latach 80. poprzedniego stulecia Chiny były nastawione bardzo sceptyczne wobec perspektywy udziału swoich wojsk w misjach pokojowych ONZ (ang. UN Peacekeeping Operations). Wraz z coraz większym otwieraniem się Państwa Środka na resztę świata, chińskie elity zaczęły dostrzegać większą konieczność bezpośredniego uczestnictwa we wspólnych inicjatywach społeczności międzynarodowej, takich właśnie jak misje pokojowe. Dziś Chiny, z liczbą ponad 2600 personelu zaangażowanego w misje pokojowe, są krajem poświęcającym najwięcej ludzi, spośród stałych członków Rady Bezpieczeństwa ONZ (ang. P5, Five Permanent Members) i na forum ONZ deklarują chęć brania coraz większej odpowiedzialności za światowy pokój i bezpieczeństwo.[1]

Silne chińskie zaangażowanie w misje pokojowe ONZ jest jednym ze sposobów na przekonanie społeczności międzynarodowej, do prawdziwości deklarowanej przez Chiny polityki pokojowego rozwoju (ang. peaceful development). Ogłaszana i propagowana w kolejnych tzw. białych księgach (ang. white papers), chińska doktryna pokojowego rozwoju zakłada rozwój ChRL bez ekspansji terytorialnej, wstrzemięźliwość w użyciu tzw. twardej siły (ang. hard power) w stosunkach z innymi krajami, rozwój oparty na pokojowej koegzystencji i współpracy gospodarczej, a także wzajemny szacunek dla wyznawanych przez każdy kraj wartości i ścieżek rozwoju, bez narzucania własnej perspektywy rzeczywistości. [2] Misje pokojowe ONZ są świetnym sposobem na praktyczne wprowadzanie w życie tej doktryny. Poprzez zaangażowanie znacznych środków materialnych i wysyłanie własnych kontyngentów pokojowych, ChRL pokazuje adresatom swojej polityki zagranicznej faktyczne zaangażowanie w pokojowe i konstruktywne rozwiązywanie konfliktów w regionach szczególnie zagrożonych destabilizacją tam, gdzie mandat Rady Bezpieczeństwa pozwala na operację pokojową. Teza ta sprawdza się szczególnie w przypadku krajów  afrykańskich, gdzie skoncentrowana jest większość pokojowych misji chińskich i gdzie Chiny poszerzają swoje wpływy właśnie między innymi poprzez takie misje. W częstym kontraście do krajów zachodnich, Chiny prowadząc swoje operacje pokojowe, dążą do jak największego uwzględnienia suwerenności kraju, w którym prowadzona jest misja i do jak największego wzmocnienia rządu, który ma legitymizowaną władzę na danym terenie. Jednocześnie silnie podkreślana zasada użycia siły, przez misję pokojową, tylko i wyłącznie w samoobronie, powoduje, że chińscy „peacekeeperzy” są zręcznym narzędziem dyplomacji, budując wizerunek chińskiej siły, która nie następuje na suwerenność gospodarza misji pokojowej. Biorąc pod uwagę fakt zachodniego brzemienia kolonializmu, ta chińska polityka okazuje się bardzo skuteczna i uwiarygadnia intencje Pekinu.

zrzut-ekranu-2016-09-15-o-15-11-13

źródło: commons.wikimedia.org

Znamienne jest, że większość personelu wysyłanego przez Chińską Republikę Ludową trafia na misje pokojowe w Afryce.[3] Afryka jako kontynent, ze względu na swój ekonomiczny potencjał i obfitość bogactw naturalnych, jest jednym z głównych celów chińskiej ekspansji gospodarczej. [4] To pokazuje nam kolejny cel chińskich misji pokojowych, którym jest wspieranie chińskiej obecności gospodarczej w regionie, poprzez obecność wojsk pokojowych i nakłady na rzecz stabilizacji regionu, prowadzące do zapewnienia powodzenia chińskich inwestycji. Nie jest przypadkiem, że pierwsze stricte bojowe oddziały chińskich „peacekeeper’ów” skierowane zostały do Sudanu Południowego i sudańskiego Darfuru, gdzie ChRL angażuje duże środki w wydobycie ropy naftowej. Zabezpieczenie tych inwestycji, w sposób jak najbardziej legitymizowany przez społeczność międzynarodową, leży w żywotnym interesie ChRL, jako państwa ubogiego w rodzime bogactwa naturalne i jako największego konsumenta zasobów naturalnych na świecie. Na podobnej zasadzie działają chińskie patrole w Zatoce Adeńskiej, które od 2008 roku, legitymizując swoją obecność staraniami o stabilność w regionie, poprzez zwalczanie m.in. somalijskich piratów, zabezpieczają szlaki handlowe wiodące do Kanału Sueskiego. [5]

Finalnym celem i niejako produktem ubocznym chińskiego zaangażowania w misje pokojowe ONZ, jest bezcenne doświadczenie zbierane przez Chińską Armię Ludowo-Wyzwoleńczą (ang. People’s Liberation Army). Doświadczenie tym bardziej cenne, biorąc pod uwagę fakt niewielu realnych możliwości sprawdzenia gotowości bojowej ChALW w ostatnim półwieczu. Każda operacja pokojowa jest dla ChALW cenną lekcją i źródłem wiedzy na temat prowadzonych na szeroką skalę operacji logistycznych i specyfiki organizacyjnej takich operacji. Jest to również ćwiczenie projekcji siły ChALW, w witalne dla chińskich interesów miejsca. ChRL pokazuje w ten sposób, że jest zdolna do projekcji swojej siły i jest gotowa bronić swoich interesów na świecie. Podkreślanie w ten sposób swojej obecności, jest jasnym sygnałem dla innych krajów, które muszą liczyć się z interesami Państwa Środka.  Chińskie misje pokojowe dają również możliwość na nawiązanie pozytywnych relacji z innymi siłami zbrojnymi, poprzez wspólne działanie na rzecz regionalnej stabilności. W świecie, w którym soft power odgrywa coraz większą rolę w polityce zagranicznej państw, takie relacje i lekcje wyciągnięte ze wspólnej działalności, są cennym kapitałem dla każdej ze stron. Na samym końcu warto wspomnieć, że takie operacje, poprzez zaznaczenie swojej obecności w regionach chińskich interesów, zwiększają prestiż i pewność siebie całej ChALW, jako siły już coraz bardziej globalnej.

Należy bacznie obserwować chińską politykę misji pokojowych, jako preludium i jedne z pierwszych kroków chińskiego smoka w rywalizacji o hegemonię z USA. Warto też krytycznie ewaluować założenia chińskiej pokojowej doktryny, zwłaszcza widząc agresywne chińskie działania na morzu południowochińskim. Mając na względzie fakt, że Chiny nadal nie mają realnej siły, żeby pozwolić sobie na bardziej agresywne i zdecydowane formułowanie swoich interesów, polityka pokojowego rozwoju, której emanacją jest duże zaangażowanie w misje pokojowe ONZ, jest bardzo dobrym sposobem na nie drażnienie sąsiadów i konkurentów, a także jest zręcznym środkiem do odwracania uwagi od swojej realnej siły i możliwości, zapewniając Chinom dalszy spokojny rozwój i budowanie własnych możliwości. Jednocześnie chińskie zachowanie, zaangażowanie w misje pokojowe i doktryna pokojowego rozwoju, pokazują nam, że Chiny swoją siłę postrzegają zupełnie inaczej, niż jesteśmy przyzwyczajeni siłę postrzegać na Zachodzie. Chiny będą dążyły do hegemoni w sposób paradoksalny dla zachodniego umysłu, używając pokojowych środków i unikając otwartej konfrontacji. To samo w sobie napawa nadzieją, biorąc pod uwagę światowe dziedzictwo masakr, bólu i cierpienia spowodowanego licznymi wojnami o hegemonię między mocarstwami. Myśląc o Państwie Środka miejmy w głowie wytyczną Deng Xiaopinga dla chińskich elit „Hide your strength, bide your time”.

Jan Czarnocki

[1] http://www.un.org/en/peacekeeping/contributors/2016/aug16_2.pdf Ranking of Military and Police Contributions to UN Operations Month of report: 31-Aug-2016

[2] http://in.chineseembassy.org/eng/zt/peaceful/t855717.htm White Paper: China’s Peaceful Development

[3] http://www.un.org/en/peacekeeping/contributors/2016/aug16_3.pdf UN Mission’s Summary detailed by Country Month of Report : 31-Aug-16

[4] http://www.worldbank.org/content/dam/Worldbank/Event/Africa/Investing%20in%20Africa%20Forum/2015/investing-in-africa-forum-china-and-africa-expanding-economic-ties-in-an-evolving-global-context.pdf China and Africa: Expanding Economic Ties in an Evolving Global Context

[5] http://thediplomat.com/2016/04/going-blue-the-transformation-of-chinas-navy/ Going Blue: The Transformation of China’s Navy

 

Udostępnij:
  • 84
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
    84
    Udostępnienia
J. Czarnocki: Rola misji pokojowych ONZ w polityce zagranicznej Chin Reviewed by on 15 września 2016 .

Misje pokojowe ONZ są jednym z najważniejszych środków, którymi posługuje się wspólnota narodów, aby zapewnić pokój i bezpieczeństwo w regionach zdestabilizowanych, gdzie lokalne populacje nie są w stanie same sobie poradzić z utrzymaniem pokoju. Misje pokojowe są również bardzo ważnym narzędziem w polityce zagranicznej każdego kraju poświęcającego środki na te operacje.  Rosnąca siła Chińskiej Republiki

Udostępnij:
  • 84
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
    84
    Udostępnienia

O AUTORZE /

Avatar

Pozostaw odpowiedź