Komentarz eksperta,Wietnam news

G. Szymańska-Matusiewicz: Rola przekazów pieniężnych od emigrantów w gospodarce Wietnamu

Dr Grażyna Szymańska-MatusiewiczWedług różnych szacunków, wietnamska diaspora na świecie liczy pomiędzy 3,5 a 4 milionów osób. Wietnamczycy zamieszkujący za granicą są w języku wietnamskim określani mianem Việt Kiều – co oznacza osobę zamieszkującą w innym kraju na stałe, żyjącą w sposób właściwy dla kraju aktualnego zamieszkiwania. Fakt zamieszkiwania Wietnamczyków w różnych krajach świata nie pozostaje bez wpływu na funkcjonowanie tego państwa. Obecność licznej diaspory odciska swoje piętno przede wszystkim na gospodarce Wietnamu, a także – w  pewnym stopniu – na polityce wewnętrznej tego kraju.

Istotna rola, jaką Việt Kiều odgrywają w gospodarce Wietnamu, wynika przede wszystkim z faktu przesyłania przez nich przekazów pieniężnych (remittances) do kraju. W opracowanym przez Bank Światowy rankingu państw rozwijających się, do których wpływają największe sumy pieniędzy z tytułu przekazów od emigrantów, Wietnam znajduje się na 8 miejscu[1]. W roku 2012 wielkość wpływów od emigrantów wyniosła 10 miliardów dolarów, co stanowi znaczący 10-procentowy  wzrost w porównaniu z poprzednim rokiem[2].

Wykres 1. Wartość przekazów pieniężnych (remittances) płynących do Wietnamu w latach 2000-2012

1

Źródło: Bank Światowy (za rok 2012 dostępne tylko szacunki)

Wielkość przekazów pieniężnych, jakie płyną do Wietnamu od emigrantów, nie może się wprawdzie równać z przekazami przesyłanymi przez przebywających za granicą Hindusów, którzy przesłali w minionym roku 69 mld USD, czy też Chińczyków, którzy w roku 2012 przetransferowali do kraju pochodzenia 66 mld USD[3]. Jednakże biorąc pod uwagę wielkość gospodarki Wietnamu, remittances stanowią istotny element składowy tamtejszego systemu ekonomicznego.

W roku 2011 wpływy od emigrantów stanowiły aż 6,9 procent wietnamskiego PKB. Według danych Banku Światowego, lokuje to Wietnam na 35 miejscu spośród państw świata. Dla porównania, w przypadku Polski remittances stanowią 1,5% PKB, lokując ją na 88 miejscu. Począwszy od roku 2000, ich udział w wietnamskim PKB kształtował się na dość stałym poziomie – pomiędzy 6 a 8%.  Należy pamiętać jednakże, że czołówkę rankingu państw, gdzie wpływy od emigrantów stanowią jeden z filarów gospodarki, okupują niewielkie, słabo rozwinięte kraje, w rodzaju wyspiarskich państw Pacyfiku bądź też państwa, których gospodarka silnie związana jest z większym, znaczniejszym sąsiadem (Lesotho, byłe azjatyckie republiki radzieckie). Biorąc pod uwagę wielkość gospodarki Wietnamu, wartość ta jest tym bardziej znacząca.

Godnym podkreślenia wydaje się fakt, iż wartość wpływów płynących z bezpośrednich przekazów od imigrantów przekraczała w latach 2000. wartość bezpośrednich inwestycji zagranicznych (FDI), jak również oficjalnej pomocy rozwojowej (ODA)[4]. Jest to tym bardziej istotne, iż Việt Kiều mają swój udział również w FDI – część spośród zagranicznych przedsiębiorstw inwestujących w Wietnamie to firmy założone przez „zagranicznych Wietnamczyków”[5].

Rola, którą przekazy od emigrantów odgrywają w gospodarce Wietnamu, miała wpływ na kształt polityki rządu wobec diaspory wietnamskiej. Największa liczebnie podgrupa Việt Kiều – społeczność wietnamska w Stanach Zjednoczonych (1,7 miliona osób), wywodzi się w dużej mierze z uciekinierów z Wietnamu Południowego (boat people). W przeważającej części, amerykańscy Wietnamczycy są nastawieni niechętnie wobec władz Socjalistycznej Republiki Wietnamu. W drugiej połowie lat 70. i latach 80, ludność ta była więc przez rząd wietnamski traktowani z daleko idącą nieufnością. Jednakże władze musiały docenić rolę, jaką przekazy od emigrantów odgrywały dla będącej w fatalnej kondycji w owych czasach krajowej gospodarki. Przepływ towarów oraz gotówki, przesyłanej przez zamieszkujących w USA Wietnamczyków rodzinom pozostającym w kraju, okazał się dla wielu mieszkańców Wietnamu – zwłaszcza z Południa – istotnym wsparciem, podtrzymującym ich w trudnych powojennych czasach. W latach 90. władze złagodziły swój stosunek do Việt Kiều, odchodząc od traktowania ich jako wrogiej siły politycznej i przystępując do traktowania ich jako ich w kategoriach swoistego zasobu[6]. W chwili obecnej rząd Socjalistycznej Republiki Wietnamu zachęca Wietnamczyków mieszkających za granicą do powrotu do kraju, a w szczególności – do inwestowania i zakładania w Wietnamie przedsiębiorstw. W języku propagandy państwowej, Việt Kiều wzywani są do udziału w budowie ogólnonarodowego dobrobytu i rozwoju socjalistycznej ojczyzny. Przejawiana przez przedstawicieli władz podejrzliwość wobec amerykańskich Wietnamczyków, jako elementów nastawionych antysocjalistycznie, jest więc obecnie celowo wyciszana.

Polityka władz przynosi pożądane skutki – w gospodarce współczesnego Wietnamu przedsiębiorstwa prowadzone przez Việt Kiều odgrywają istotną rolę. Do najbardziej znanych firm tego rodzaju należy największa sieć kawiarni Highlands Coffee czy też producent gier video i animacji cyfrowych Glass Egg Digital Media. Większość spośród pieniędzy przesyłanych do kraju przez zagranicznych Wietnamczyków przeznaczona jest na rozkręcenie działalności biznesowej, a także inwestycje w sektorze nieruchomości. Niektórzy analitycy, tacy jak konsultant federalnego rządu USA Tino Dinh[7], dostrzegają jednakże istnienie poważnych ograniczeń w zakresie inwestycji dokonywanych w Wietnamie przez Việt Kiều. Należą do nich brak spójnego systemu prawnego oraz korupcja na różnych szczeblach, skutecznie utrudniająca działania poszczególnym inwestorom. Z tego powodu Dinh przewiduje, iż najcenniejszym wkładem płynącym ze strony zamieszkujących w krajach Zachodu Wietnamczyków w rozwój Wietnamu będzie posiadany przezeń kapitał społeczny i kulturowy, w tym wykształcenie i doświadczenie płynące z zamieszkiwania w kraju z rozwiniętą gospodarką wolnorynkową.

Prognozy formułowane  przez Dinha  pozostają w zgodzie z pewnym istotnym trendem, który daje się zaobserwować w ostatnich latach w zakresie źródeł przekazów płynących od imigrantów. Według analiz czynionych przez banki wietnamskie, takie jak Maritime Bank, maleje udział najistotniejszych pod względem wartości przekazów od Wietnamczyków żyjących w USA (najliczniejszej społeczności Việt Kiều). Rośnie zaś znaczenie wpływów od tymczasowych migrantów (w tym robotników kontraktowych)  pracujących w innych krajach Azji, takich jak Korea Południowa, Tajwan i Malezja. Rząd wietnamski podchodzi do tego zjawiska entuzjastycznie, planując wysłanie w kolejnych latach jeszcze większej ilości robotników kontraktowych (90000 osób w roku 2013, w porównaniu z 80000 osobami w roku 2012). Celowym wydaje się postawienie pytania, jaką rolę przekazy od Wietnamczyków pracujących w bardziej rozwiniętych krajach w Azji mogą odegrać dla podźwignięcia spowalniającej od 2011 roku wietnamskiej gospodarki.

Tabela 2. Przekazy od emigrantów z poszczególnych krajów w roku 2011

2

Źródło: Bank Światowy

Na zakończenie warto zatrzymać się nad kwestią udziału Wietnamczyków z Polski w opisywanym przepływie kapitału. W 2011 roku Wietnamczycy zamieszkujący w naszym kraju przesłali do swojej ojczyzny 8 milionów dolarów. Jest to suma niewielka, zwłaszcza  w porównaniu ze społecznością wietnamską z Czech, której członkowie przekazali do kraju 49 milionów USD. Rozbieżność tych wartości zaświadcza o odmiennym profilu obydwu zbiorowości. Zdecydowaną większość czeskiej społeczności Wietnamczyków stanowią osoby przybyłe do tego kraju w ciągu ostatnich kilku lat, zaś ich migracja ma charakter stricte ekonomiczny i w dużej mierze tymczasowy. Natomiast Wietnamczycy mieszkający w Polsce są społecznością bardziej zintegrowaną z tym krajem, stosunkową częściej wiążącą z Polską długoterminowe plany. Niewielka wartość przekazów płynąca do Wietnamu z naszego kraju może być ujmowana jako swoisty dowód na znaczny stopień integracji polskich Wietnamczyków ze społeczeństwem większościowym.



[1] Za: http://www.adbi.org/files/2012.01.18.cpp.day1.sess2.2.ratha.migration.remittances.asia.pdf

[2] Dane udostępnione przez Państwowy Komitet ds. Zagranicznyc h Wietnamczyków (COVA).

[3] Dane Banku Światowego, sekcja “Migration and Remittances”, dostępne na stronie http://econ.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/EXTDEC/EXTDECPROSPECTS/0,,contentMDK:22759429~pagePK:64165401~piPK:64165026~theSitePK:476883,00.html

[4] Za Nguyen Minh Thao, Migration, remittances, and economic development:Case of Vietnam, Hanoi 2008; raport dostępny na stronie http://s3.amazonaws.com/zanran_storage/www.trf.or.th/ContentPages/16731190.pdf

[5] Np. według danych polskiego Ministerstwa Gospodarki, większość polskich firm działających na rynku wietnamskim to firmy założone przez obywateli polskich wietnamskiego pochodzenia.

[6] Zob. też Dang Phong, La diaspora vietnamienne: retour et intégration au Vietnam Revue Européenne des Migrations Internationales (REMI), volume 16, n° 1 (2000) http://www.persee.fr/web/revues/home/prescript/article/remi_0765-0752_2000_num_16_1_1713

[7] Raport „What’s the impact of Viet Kieu investment in Vietnam?” Tino Dinh, obecny na stronie http://talk.onevietnam.org/whats-the-impact-of-viet-kieu-investment-in-vietnam/

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
G. Szymańska-Matusiewicz: Rola przekazów pieniężnych od emigrantów w gospodarce Wietnamu Reviewed by on 1 kwietnia 2013 .

Według różnych szacunków, wietnamska diaspora na świecie liczy pomiędzy 3,5 a 4 milionów osób. Wietnamczycy zamieszkujący za granicą są w języku wietnamskim określani mianem Việt Kiều – co oznacza osobę zamieszkującą w innym kraju na stałe, żyjącą w sposób właściwy dla kraju aktualnego zamieszkiwania. Fakt zamieszkiwania Wietnamczyków w różnych krajach świata nie pozostaje bez wpływu

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

O AUTORZE /

Avatar

Pozostaw odpowiedź