Artykuły,Polecane,Publicystyka

Fragment książki „Niedźwiedź w cieniu smoka” dr. Michała Lubiny

10525863_882114801829153_4297096726259680503_n

(….)

Wśród wielu metafor określających relacje rosyjsko-chińskie jedna zdaje się szczególnie adekwatna. Jest to stwierdzenie, że Rosjanie grają w szachy, a Chińczycy w weiji („chińskie szachy”, znane w Polsce lepiej pod japońską nazwą go)[i]. Podstawowe różnice między tymi grami dobrze pokazują odmienne style prowadzenia polityki między Rosją a Chinami.

W szachach gra toczy się o zupełne zwycięstwo – celem jest pokonanie przeciwnika, ustawienie go w pozycji bez wyjścia. Zwycięstwo jednej strony oznacza klęskę drugiej. Wiktoria następuje dzięki całkowitemu zniszczeniu zasobów przeciwnika lub dzięki genialnemu kunsztowi gracza. Alternatywą dla rozstrzygnięcia jest pat, oznaczający, że żadna ze stron nie wygrała. W szachach cały czas widać ruchy przeciwnika, figury przeciwnika są rozstawione, eliminuje się je stopniowo w kolejnych starciach. Widząc potencjał, łatwiej można przewidywać posunięcia oponenta, a przede wszystkim starać się zadać mu decydujący cios. Szachy uczą determinacji i kształtują myślenie w kategoriach decydujących rozgrywek. Jest to zgodne z rosyjską mentalnością, odwołującą się do monoteistycznych koncepcji uniwersalnych wartości, dychotomii dobra i zła.

Go z kolei, której nazwa po chińsku oznacza „grę otaczających pionków”, świetnie ukazuje podstawową chińską cechę, jaką jest względność. Nie ma jednej prawdy absolutnej, świat składa się z nachodzących na siebie i uzupełniających się przeciwności i podlega ciągłej przemianie. W go pojedynki toczą się równolegle, w różnych częściach planszy, a przewagę osiąga się stopniowo, poprzez cierpliwą i konsekwentnie budowaną strategię. To powoduje długie kampanie, konieczność powolnego zajmowania pustych obszarów na planszy i tym samym stopniowego zmniejszania potencjalnych ruchów przeciwnika. Go uczy umiejętności strategicznego okrążania. Co więcej, w go nie wszystkie ruchy przeciwnika są widoczne i czytelne, co wzmacnia czynnik psychologiczny gry – trudniej przewidzieć ruchy oponenta, może on nieoczekiwanie zaskoczyć. Często zwycięstwo jest osiągnięte nieznacznie, a partię można nawet przegrać, nie podejrzewając tego aż do ostatniej chwili, kiedy gra okazuje się zakończona.

Rosjanie są mistrzami w politycznych szachach, ale w pojedynku z Chińczykami trafiają na arcymistrzów go.

Książka ta ma na celu przybliżyć współczesne stosunki rosyjsko-chińskie od roku 1991 do listopada 2014 roku. Pokazać, w jaki sposób rosyjski „niedźwiedź” znalazł się w cieniu chińskiego „smoka”. W ciągu dwudziestu trzech lat Pekin był w stanie narzucić Rosji własną wizję relacji – oczywiście nie bez problemów i nie zawsze ze stratą dla Rosji. Uczynił to – i nadal czyni – jednak właśnie w sposób przypominający grę w go. Tak, że chociaż gra toczy się dalej, to wyraźnie zarysowuje się przewaga chińska, ale nie jest ona zero-jedynkowa (kiedy zysk jednego gracza powoduje stratę drugiego). Tu wszystko jest zdecydowanie bardziej względne, tak jak względny jest chiński świat, w którym nie ma miejsca na jednoznaczności. Przekładając to na relacje rosyjsko-chińskie, oznacza to, że zysk Chin niekoniecznie zawsze oznacza stratę Rosji. Albo też, że przegrany może nawet nie zorientować się, kiedy został pokonany.

(….)

Michał Lubina, Niedźwiedź w cieniu smoka. Rosja-Chiny 1991-2014, Wydawnictwo Akademicka, Kraków.

Premiera książki odbędzie się 17 grudnia 2014 r. o 18.00 w Collegium Civitas (Pałac Kultury i Nauki, XII piętro, sala 1222). W dyskusji wokół książki udział wezmą: prof. Waldemar Dziak (Collegium Civitas, PAN), red. Grzegorz Ślubowski (Polskie Radio) oraz autor. Moderatorem dyskusji będzie Radosław Pyffel z CSPA.

Serdecznie zapraszamy,

CSPA

[i] W rozważaniach tutaj idących parafrazuję Henry’ego Kissingera, który pokazywał różnice

szachy – go na przykładzie działań Zachodu i Chin. H. Kissinger, O Chinach, Wołowiec 2014, s.38-46


Więcej o książce:

Niedźwiedź w cieniu smoka. Rosja-Chiny 1991-2014 (Kraków, Wydawnictwo Akademicka 2014) Michała Lubiny to pierwsza w języku polskim całościowa monografia opisująca współczesne stosunki rosyjsko-chińskie. Bazując na bogatym materiale źródłowym i osobistej znajomości Rosji i Chin przez autora, praca głosi, że lata 1991-2014 stanowią okres przełomowy dla stosunków na linii Moskwa-Pekin. Po raz pierwszy w historii najnowszej to Chiny stały się partnerem silniejszym, zyskując wieloaspektową przewagę nad Rosją w relacjach wzajemnych, która to przewaga prawdopodobnie będzie się tylko pogłębiać.

„Umiejętności analityczne już w tej chwili sytuują Michała Lubinę w gronie jednego z najlepszych znawców relacji politycznych i gospodarczych nie tylko pomiędzy tymi dwoma państwami, ale też i w znaczącej części północno-wschodniej i środkowej Azji”.

Z recenzji prof. dr hab. Romana Bäckera, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu:

„Tekst stanowi najpotężniejsze i bardzo wyczerpujące opracowanie stosunków rosyjsko-chińskich w okresie ścisłej współczesności (…) to przykład bardzo umiejętnego i fundamentalnego oglądu współczesnego stanu stosunków międzynarodowych na wschód od Unii Europejskiej”

Z recenzji prof. UJ dr hab. Joachima Dieca, dyrektora Instytutu Rosji i Europy Wschodniej Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie:

Michał Lubina jest doktorem nauk społecznych Uniwersytetu Jagiellońskiego, asystentem w Instytucie Bliskiego i Dalekiego Wschodu UJ i analitykiem w Centrum Studiów Polska-Azja w Warszawie. Ukończył rosjoznawstwo UJ oraz studia dalekowschodnie UJ, był również kilkukrotnym stypendystą Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego (m.in. w latach 2009/2010 w Pekinie) oraz laureatem grantu Narodowego Centrum Nauki. Jest autorem dwóch książek: pierwszej w Polsce historii Birmy: „Birma. Historia państw świata w XX i XXI w.” (wyd. Trio, Warszawa 2014) oraz monografii „Birma: centrum kontra peryferie. Kwestia etniczna we współczesnej Birmie 1948-2013″ (wyd. Kon-Tekst, Kraków 2014).

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
Fragment książki „Niedźwiedź w cieniu smoka” dr. Michała Lubiny Reviewed by on 12 grudnia 2014 .

(….) Wśród wielu metafor określających relacje rosyjsko-chińskie jedna zdaje się szczególnie adekwatna. Jest to stwierdzenie, że Rosjanie grają w szachy, a Chińczycy w weiji („chińskie szachy”, znane w Polsce lepiej pod japońską nazwą go)[i]. Podstawowe różnice między tymi grami dobrze pokazują odmienne style prowadzenia polityki między Rosją a Chinami. W szachach gra toczy się o

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

O AUTORZE /

Michał Lubina

Doktor nauk społecznych UJ, pracownik w Instytucie Bliskiego i Dalekiego Wschodu UJ, magister rosjoznawstwa oraz studiów dalekowschodnich UJ, absolwent Interdyscyplinarnych Studiów Doktoranckich UJ. Kilkukrotny stypendysta Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego (m.in. w latach 2009/2010 w Pekinie). Laureat grantu Narodowego Centrum Nauki na badanie współczesnych stosunków rosyjsko-chińskich. Oprócz tego w kręgu jego zainteresowań badawczych znajduje się przede wszystkim Azja Południowo-Wschodnia, w szczególności zaś Birma. Jest autorem czterech książek. Pierwszej w Polsce historii Birmy („Birma. Historia państw świata w XX i XXI w.”, Trio, Warszawa 2014) oraz monografii „Birma: centrum kontra peryferie. Kwestia etniczna we współczesnej Birmie 1948-2013″; (Kon-Tekst, Kraków 2014), pierwszego poświęconego temu zagadnieniu opracowaniu w języku polskim oraz – również pierwszej w Polsce – książki o współczesnych stosunkach rosyjsko-chińskich („Niedźwiedź wcieniu smoka. Rosja-Chiny 1991-2014″, Akademicka, Kraków 2014), która stała się naukowym bestsellerem. Niedawno wydał „Panią Birmy. Biografię polityczną Aung San Suu Kyi” (Wyd. PWN, Warszawa 2015). Ponadto jest autorem dwóch przewodników turystycznych po Litwie i Rosji (współautorstwo) oraz internetowych przewodników po Chinach, Hongkongu, Laosie i Bangladeszu. Publikował artykuły m.in. w „Rzeczpospolitej”(Plus/Minus), „Tygodniku Powszechnym”, „Wprost”, „Do Rzeczy”, „Nowej Europie Wschodniej”, „Nowej Konfederacji” i "National Geographic Traveller". Znajomość języków: angielski, rosyjski, ukraiński, chiński(komunikatywnie). Mieszka w Krakowie. Ekspert CSPA: Birma, Chiny-Rosja.

komentarze 2

  • Książkę można będzie oczywiście kupić na premierze 17 grudnia, a następnie za pośrednictwem CSPA. Serdecznie zapraszamy

  • Od kiedy i gdzie będzie można nabyć publikację?

Pozostaw odpowiedź