Komentarz eksperta,Komentarze,Publicystyka,Top news

Ekspert CSPA Paweł Behrendt: geopolityczne wnioski po podróży do Wietnamu

 

Poniżej prezentujemy Państwu podsumowanie niedawnego wyjazdu do Wietnamu autorstwa eksperta CSPA Pawła Behrendta. W czasie podróży Paweł spotkał się z licznymi wietnamskimi naukowcami, dziennikarzami i politykami. Oto zapis jego obserwacji:

 

W trakcie rozmów z przedstawicielami wietnamskich instytucji wyłonił się spójny obraz politycznych i geopolitycznych obaw trapiących moich rozmówców. Prócz obaw są jednak także konkretne nadzieje na rozwiązanie wypunktowanych problemów, których wspólnym mianownikiem pozostają Chiny.

Pierwszym z dyskutowanych zagadnień był zaplanowany na początek listopada szczyt APEC (Wspólnoty Gospodarczej Azji i Pacyfiku) w Hanoi. Głównym wyzwaniem jest tutaj znalezienie alternatywy dla pogrzebanego przez prezydenta Trumpa porozumienia TPP. Opcja wprowadzenia układu w życie bez udziału USA jest wprawdzie nadal rozważana, jednak wszyscy zainteresowani zdają sobie sprawę, że takie rozwiązanie jest półśrodkiem. Jeżeli ma powstać blok ekonomiczny równoważący coraz większe wpływy gospodarcze Chin w Azji Wschodniej, w jego skład muszą wejść Stany Zjednoczone. W samym Wietnamie jako dodatkowy atut służący równoważeniu gospodarczych wpływów Chin traktowane jest porozumienie o wolnym handlu z UE.

APEC, wprawdzie nie bezpośrednio, ale dość mocno związany jest z największym wyzwaniem wietnamskiej polityki zagranicznej, czyli sporem na Morzu Południowochińskim. W trakcie dyskusji z moimi rozmówcami wyraźnie uwidocznił się brak zaufania do Waszyngtonu. Stany Zjednoczone są wprawdzie jedynym państwem mogącym skutecznie powstrzymywać działania Chin, jednak amerykańskim decydentom wyraźnie brakuje pomysłu jak to zrobić. Podejmowane działania w żaden sposób nie równoważą wpływów Chin, nie mówiąc już o ewentualnym zagrożeniu ich pozycji. W tej sytuacji największe nadzieje wiązane są z Japonią, która powoli wychodzi na pozycję chińskiego głównego rywala w regionie. Oprócz aspektów gospodarczych, politycznych i militarnych prof. Nguyen Thi Lan Anh z Akademii Dyplomatycznej wyróżnia jeszcze jeden aspekt predysponujący Tokio do podjęcia takiej roli. Jest nim psychologia; Japonia jako jedyne państwo w regionie nie była nigdy bezpośrednio zależna od Chin. Na jej terenie nigdy też nie stacjonowały wojska chińskie, a z wyjątkiem prób podejmowanych przez Mongołów, to zawsze Japończycy dokonywali inwazji na kontynent. Kolejne państwo, z którym wiązane są nadzieje, to Indie. Polityka New Delhi jednak dopiero dojrzewa do podjęcia bardziej zdecydowanych działań w Azji Płd.-Wsch.

Mimo całej krytyki Chin moi rozmówcy mają pełną świadomość motywów, którymi kieruje się Pekin oraz znaczenia Morza Południowochińskiego na Morskim Jedwabnym Szlaku. Warto przy tym zauważyć, że w Wietnamie lądowe inicjatywy proponowane w ramach Inicjatywy Pasa i Szlaku (połączenie drogowe i kolejowe nie tylko z Europą, ale także Azją Płd. i Płd.-Wsch.) są traktowane sceptycznie. Wiadomo, że budowa infrastruktury lądowej napotyka geograficzne trudności, a transport morski jest zwyczajnie tańszy i bardziej wydajny. Nikt przy tym nie neguje korzyści płynących z prowadzenia handlu z Chinami, aczkolwiek jakość chińskich produktów jest często poddawana w wątpliwość. Mimo całej opłacalności uczestnictwa w Nowym Jedwabnym Szlaku, często pojawiało się pytanie, czy w Europie zdajemy sobie sprawę z politycznych konsekwencji Pasa i Szlaku. Chiński megaprojekt w Wietnamie widziany jest jako początek budowy nowego, sinocentrycznego ładu, który nie będzie oparty na prawie międzynarodowym, lecz na woli rządzących w Pekinie.

Jeszcze jednym rozwiązaniem rozpatrywanym w kontekście Morza Południowochińskiego jest wspólne stanowisko ASEAN. Chinom udało się już wprawdzie skutecznie zastosować wobec organizacji politykę „dziel i rządź”, jednak według Wietnamczyków ASEAN ciągle ma potencjał. Inną kwestią jest przyszłość bloku. Z racji bardzo dużego zróżnicowania państw członkowskich projekt wzorowany na UE jest zdaniem prof. prof. Nguyen Huy Hoanga z Akademii Nauk Społecznych zbyt ambitny. Konieczność znalezienia dalszych celów i pomysłu na funkcjonowanie organizacji nie ulega jednak wątpliwości.

Ostatnim wątkiem pojawiającym się w rozmowach były relacje polsko-wietnamskie. Głównym atutem jest tutaj duża liczba wietnamskich absolwentów polskich uczelni. Osobną kwestią jest jednak efektywne wykorzystanie tego potencjału. Dlatego też duże nadzieje wiązane są z zaplanowaną na grudzień wietnamską wizytą prezydenta Andrzeja Dudy. Hanoi chętnie widziałoby tutaj zawarcie partnerstwa strategicznego. Nadzieje dodatkowo podsyca niedawna wizyta premiera Węgier Viktora Orban. Podpisane w jej trakcie liczne umowy mogą posłużyć do wypracowania modelu współpracy gospodarczej z państwami Europy Środkowej.

 

Paweł Behrendt

 

Przypominamy, że najnowszą książkę Pawła „Korzenie niemieckich sukcesów w Azji” można kupić tu: LINK

Udostępnij:
  • 7
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
    7
    Udostępnienia
Ekspert CSPA Paweł Behrendt: geopolityczne wnioski po podróży do Wietnamu Reviewed by on 30 września 2017 .

  Poniżej prezentujemy Państwu podsumowanie niedawnego wyjazdu do Wietnamu autorstwa eksperta CSPA Pawła Behrendta. W czasie podróży Paweł spotkał się z licznymi wietnamskimi naukowcami, dziennikarzami i politykami. Oto zapis jego obserwacji:   W trakcie rozmów z przedstawicielami wietnamskich instytucji wyłonił się spójny obraz politycznych i geopolitycznych obaw trapiących moich rozmówców. Prócz obaw są jednak także

Udostępnij:
  • 7
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
    7
    Udostępnienia

O AUTORZE /

Avatar

Pozostaw odpowiedź