Polecane,Sri Lanka

Działalność Tygrysów Wyzwolenia Tamilskiego Ilamu. CZĘŚĆ IV: próby rozwiązania konfliktu

Przeczytaj część I, II i III

Współpraca Indii z rządem lankijskim

Istotnym elementem, który wpłynął na sytuację na Sri Lance była współpraca rządu lankijskiego z Indiami. Premier Indii Rajiv Gandhi był obecny kiedy Junius Jayewardede, prezydent  Sri Lanki 28 lipca 1987 roku podpisał porozumienie o zawieszeniu broni z LTTE. Wojska indyjskie miały nadzorować proces pokojowy. Interwencja Indyjskiego Korpusu Pokojowego w 1987 roku zakończyła się konfliktem zbrojnym z Tygrysami. Wojska zostały wycofane w 24 marca 1990 roku. Indie poniosły dyplomatyczną klęskę[1]. Rząd indyjski obawiał się, że jeśli LTTE odniesie zwycięstwo i utworzyły niepodległe państwo, to nasili to nastroje separatystyczne na terenie położonego na południu kraju stanu Tamilnadu (w większości zamieszkanego przez Tamilów). Idee stworzenia na terenie stanu państwa tamilskiego popierają nawet tamilskie partie, które mają sowich przedstawicieli w parlamencie indyjskim.

Aby ograniczyć tendencje separatystyczne m.in. zakazano działalność LTTE w Indiach[2]. Jednak pomimo tego jeszcze na początku lat 90-tych władze stanu Tamilnadu oficjalnie wspierały i finansowały działania LTTE. Na terenie Tamilnadu znajdowały się obozy, w których szkoleni byli partyzanci. W 1991 roku rząd indyjski został zmuszony do wprowadzeni w stanie policyjnych rządów prezydenckich[3].

Proces pokojowy  pod kierunkiem Norwegii

Warto zaznaczyć, że nawet gdyby Tamilom udało się utworzyć niepodległe państwo na terenie wyspy, co w obecnej sytuacji jest niemożliwe, to nie uzyskałoby ono akceptacji międzynarodowej. Należy pamiętać o tym, że LTTE uważane jest  za organizację terrorystyczną. Ponadto wiele pytań odnosi się do ustroju nowopowstałego państwa oraz organizacji społecznej. Mało prawdopodobne są rządy demokratyczne i nie jest pewne czy wszyscy Tamilowie żyjący na Sri Lance byliby gotowi zamieszkać w północno – wschodniej części wyspy[4].

Norwescy dyplomaci od 1996 roku monitorowali proces pokojowy na Sri Lance. W 2000 roku odbyły się kolejne negocjacje między LTTE a rządem lankijskim. 22 lutego 2002 roku zostało podpisane zawieszenie broni. Układ podpisał premier Sri Lanki Ranil Wickremesinghe oraz lider Tygrysów Vellupullai Prabhakaranem[5]. Zamachy bombowe ustały i pierwszy raz od wielu lat możliwe było podróżowanie po całym terenie wyspy. Wiodącą przez tereny kontrolowane przez LTTE, słynną drogą A9, zwaną „aleją śmierci” kursowały autobusy pasażerskie. Celem dalszych negocjacji było utworzenia państwa federacyjnego. Porozumienie wprowadziło System Monitoringu Sri Lanki (SLMM), który kontrolował zwieszenie broni. Jednostka składała się z żołnierzy Danii, Szwecji, Islandii, Norwegii i Finlandii. SLMM główną kwaterę posiadało w Kolombo oraz biura w sześciu miastach: Dżafna, Tricomalee, Batticoloa, Mannar, Vavuniya oraz Ampara. Ponadto utworzono specjalne biuro w Kilnochchi oraz dwie wodne grupy monitorujące w Dżafnie i Tricomalee[6]. Dodatkowo w ramach podpisanego porozumienia rozdzielono tereny kontrolowane przez rząd lankijski i LTTE, sześciuset metrową strefą buforową[7].

Kolejne rundy negocjacyjne odbyły się jesienią 2002 roku w Tajlandii i Norwegii. LTTE było coraz bardziej przychylne propozycji uzyskania szerokiej autonomii a nie całkowitej niepodległości. Autonomia zakładała podział władzy na centralną i regionalną oraz dwuizbowy parlament[8].

Ranil Wickremasinghe - były premier Sri Lanki

Ranil Wickremasinghe - były premier Sri Lanki

Wszystko uległo diametralnej zmianie kiedy premier Ranil Wickremasinghe (który był zwolennikiem utworzenia państwa federacyjnego) udał się w listopadzie 2003 roku na oficjalną wizytę do Waszyngtonu. Wtedy prezydent Sri Lanki, Chandrika Kumaratunga podjęła szereg decyzji, które przerwały procesy pokojowe. Prezydent zawiesiła parlament, odwołała kluczowych ministrów (obrony, spraw wewnętrznych i informacji). Ponadto zmobilizowała armię i policję. Zwolniła redaktorów naczelnych największych państwowych mediów. W telewizyjnym przemówieniu oświadczyła: Prowadzone przez rząd negocjacje z Tamilskimi Tygrysami stanowią zagrożenie dla bezpieczeństwa i jedności kraju.

Prezydent od wielu miesięcy oskarżała premiera o zbyt wielkie następstwa w negocjacjach z Tygrysami. Zapewniła, że nie zamierza zerwać negocjacji z partyzantami, a chce jedynie nadać im inny wymiar[9]. Ze względu na te wydarzenia, szef norweskiej misji mediacyjnej podjął decyzje o zawieszeniu jej działania dopóki konflikt na linii prezydent – premier nie zostanie rozwiązany. Do kompromisu jednak nie doszło. W lutym 2004 roku pani prezydent rozwiązała parlament  rozpisała już trzecie w ciągu ostatnich czterech lat wybory. Wygrał Zjednoczony Ludowy Sojusz Wolności. Nowym premierem został Mahinda Rajapakse, który zapowiadał wznowienie rozmów pokojowych jednak w ograniczonym zakresie[10].

Tsunami, które nawiedziło Azję Południowo–Wschodnią 26 grudnia 2004 roku spowodowało ogromne straty w północnej części wyspy. Zginęło ponad 14 tysięcy osób, w tym przypuszcza się, że około dwóch tysięcy Tygrysów. Opinia międzynarodowa sądziła, że dzięki pomocy rządu lankijskiego sytuacja na wyspie się poprawi. Jednak tak się nie stało. LTTE oskarżyło rząd o zaniżanie liczny ofiar oraz niewystarczalną akcję ratunkową. Tygrysy chciały, aby pomoc zagraniczna była dostarczona bezpośrednio do LTTE z pominięciem rządu lankijskiego. Żądania Tygrysów nie zostały spełnione.  Sytuacja na wyspie była coraz bardziej niespokojna[11].

W listopadzie 2005 roku na Sri Lance odbyły się wybory prezydenckie. LTTE zbojkotowała głosowanie. W rezultacie tylko niewielki procent Tamilów poszedł do urn. Konsekwencją tego była wygrana premiera z rządu Kumratungi, Mahinda Rajapakse. Jego przeciwnik Ranil Wickremesinghe, twórca porozumienia z 2002 roku, uzyskał niewiele mniej głosów. Jeśli LTTE nie zbojkotowałaby wybory wygrałby je z pewnością Wickremasinghe i prawdopodobnie dążyłby do budowy państwa federacyjnego. Rajapakse wygrał wybory dzięki głosom Syngalezów, którzy chcieli zaostrzenia polityki wobec LTTE [12].

W lutym 2007 roku po raz kolejny Norwegowie podjęli się mediacji między rządem a LTTE. Spotkanie dwóch stron odbyło się w Genewie od 22 do 23 lutego 2007 roku. Dotyczyło możliwości usprawnienia Porozumienia o Zawieszeniu Broni z 22 lutego 2002 roku. Minister ds. Międzynarodowego Rozwoju Erik Solheim przewodniczył norweskiej delegacji. Towarzyszyli mu m. in. Ambasador Hans Braatskar i Vidar Helgesen[13]. W styczniu 2008 roku Porozumienie o Zawieszeniu Broni zostało przerwane a wydarzenia na wyspie uniemożliwiły działania mediacyjne Norwegom.

Negatywny dla Tamilów aspekt działalności LTTE

Podczas wyborów parlamentarnych z 2004 roku w prowincjach uznawanych za czysto tamilskie, Ilankai Thamil Arasu Kachchci (ITAK), partia ideowo związana z LTTE uzyskała jedynie 36% poparcia. Istnieją zwolennicy tezy, że  LTTE wcale nie działa na rzecz poprawy warunków życia Tamilów. Ponadto terror LTTE nie jest skierowany tylko przeciwko Syngalezom, ale także organizacjom tamilskim, które nie popierają polityki LTTE.   Przykładem eliminowania Tamilów, którzy nie działali zgodnie z planem Tygrysów jest zabójstwo Rajani Thiranagama, jednej z założycielek University Teachers of Human Rights (UTHR). Zamch miał miejsce we wrześniu 1987 roku. Inni członkowie UTHR byli zastraszani przez Tygrysy a Manoharan i Selvey zniknęli w niewyjaśnionych okolicznościach.

Tygrysom zarzuca się przymusową rekrutację dzieci. Zabierani rodzinom są nawet dwunastoletni chłopcy i dziewczynki[14]. Według danych UNICEF, w szeregach Tygrysów znajduje się ponad tysiąc dzieci – żołnierzy[15]. Taka sytuacja ma miejsce pomimo podpisania przez LTTE w czerwcu 2003 roku Planu Działań na Rzecz Dzieci Dotkniętych Wojną, w którym przedstawiciele Tygrysów zapewnili, że zaprzestali rekrutacji nieletnich.

Chłopcy w wieku 15 lat są już gotowi oddać życie za sprawę tamilską. Gdy odda się życie za walkę o niepodległość otrzymuję się tytuł mahaveera, czyli odważnego. Rodzice dzieci, które walczą w partyzantce otrzymują od Tygrysów stały żołd, który bardzo często jest jedynym źródłem utrzymania[16]. Według danych Amnesty International po tsunami z 2004 roku, gdy zginęło wielu partyzantów, większa ilość dzieci była szkolona w obozach LTTE. Rodziny, które nie chcą przekazać dzieci do armii są bardzo często zastraszane a ich domy palone[17].

W wyniku wojny domowej na Sri Lance według raportu wydanego 18 marca 2009 roku przez UNICEF zginęło już kilka tysięcy dzieci. Dzieci wraz ze swoimi rodzinami znajdują się centrum działań wojennych. Ludność cywilna musi mieć pozwolenie na przemieszczanie się do stref bezpieczeństwa, gdzie dostępne jest podstawowe wsparcie humanitarne.

Lankijscy urzędnicy do spraw zdrowia w części kraju objętej konfliktem twierdzą, że gdyby istniało właściwe zaopatrzenie medyczne uniknięto by wielu ofiar wśród ludności cywilnej. LTTE twierdzi, że rząd kilkakrotnie ostrzelał już strefy bezpieczeństwa, które sam wcześniej wyznaczał. Tygrysy twierdzą, że w ten sposób zginęło już ponad 50 cywilów[18].

LTTE oskarża wojska rządowe o zabijanie cywilów. Z kolei rząd w Kolombo twierdzi, że LTTE używa ludności cywilnej jako żywych tarczy. Organizacje międzynarodowe apelują o ewakuowanie cywilów ze stery walk.

Na początku maja 2009 roku Tamilskie Tygrysy po raz kolejny oskarżyły lankijską armię o zabicie w ataku artyleryjskim co najmniej 378 cywilów na północy Sri Lanki. Szturm trwał od 2 do 3 maja. Nieoficjalne źródła podają, że zginęło nawet 1000 cywilów. Rząd w Kolombo twierdzi, że LTTE sama zbombardowała swoje terytorium, aby zwrócić uwagę organizacji międzynarodowych i przedstawić w negatywny sposób rząd lankijski. Trudno jest ustalić kto dokonał ataku, ponieważ rząd blokuje wszelki dostęp dla dziennikarzy i pracowników organizacji humanitarnych do linii frontu. Według ONZ, w okresie od stycznia do marca 2009 roku północy kraju zginęło prawie 6500 cywilów[19].  Rada Bezpieczeństwa ONZ wyraziła zaniepokojenie nasilającym się kryzysem humanitarnym na Sri Lance i zaapelowała do obu stron konfliktu, aby chroniły cywilów. Prezydent USA Barack Obama wezwał w maju 2009 roku rząd lankijski i dowództwo LTTE, aby zaprzestały walk i umożliwiły cywilom opuszczenie strefy konfliktu. RB obradował formalnie na temat sytuacji na Sri Lance po raz pierwszy od czasu, gdy kilka miesięcy temu walki między lankijską armią a rebeliantami przybrały na sile.

W przygotowanym z inicjatywy Francji, Wielkiej Brytanii i Austrii oświadczeniu, Rada Bezpieczeństwa ONZ wezwała LTTE do złożenia broni i potępiła je za podejmowane przez szereg lat akty terroryzmu oraz za wykorzystywanie cywilów jako żywej tarczy. Lankijską armię skrytykował za kontynuowanie ostrzału artyleryjskiego w strefie walk pomimo potwierdzonych informacji, że na tym obszarze przebywa wielu cywilów. RB zaapelowała również do rządu w Kolombo, by udzielił pomocy cywilom w wydostaniu się ze strefy walk oraz zezwolił na dostawy pomocy humanitarnej[20].

Problem uchodźctwa

W wyniku konfliktu syngalesko – tamilskiego na Sri Lance około 80 tysięcy osób, z czego aż 1/3 stanowią dzieci, zostało zmuszonych to opuszczenia miejsca zamieszkania. Spośród 2,5 miliona osób które przebywały na terenach bezpośrednio dotkniętych przez wojnę, około milion stanowią dzieci poniżej 18 roku życia. Po podpisaniu zawieszenia broni w 2002 roku około 183 tysięcy osób powróciło do swoich domów. Ponad tysiąc uchodźców powróciło z Indii. Zgodnie z przewidywaniami Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźctwa na Sri Lankę kolejne  trzy tysiące osób powróciły przed końcem 2003 roku. Jednak w północnej części kraju zniszczenia są tak duże, że brakuje podstawowej infrastruktury: domów mieszkalnych, szkół, szpitali, urządzeń sanitarnych, źródeł wody pitnej. Brakuje lekarzy i środków medycznych. Powoduje to wzrost zachorowań w szczególności na choroby zakaźne, w tym na AIDS. Ponadto tereny wsi i miast są bardzo często zaminowane. To jest bardzo niebezpieczne szczególnie dla dzieci.

Niedożywienie jest powszechne wśród kobiet i dzieci, ale w bardzo dotkliwy sposób dotyka zwłaszcza osób przymusowo przesiedlonych. UNICEF koncentruje swoje działania właśnie na polepszeniu sytuacji kobiet i dzieci. Trzy główne kwestie to zapewnienie edukacji, budowa urządzeń sanitarnych, dostawy pitnej wody oraz ochrony praw dzieci. UNICEF dąży do tego, aby zapobiec wcielaniu nieletnich do wojska, uświadamianiu zagrożeń jakie niosą ze sobą miny przeciwpiechotne oraz zapewnienie opieki i wparcia psychologicznego. Realizuje te cele przy współpracy z WHO (Światową Organizacją Zdrowia). Ponadto wspiera rządowy plan działania o nazwie Quick Impact Project, którego celem jest realizacja powyższych założeń[21].

Ze względu na zaostrzenie się konfliktu pomiędzy LTTE i rządem lankijskim od 15 kwietnia 2009 roku liczba ludności cywilnej, która uciekła z terytorium kontrolowanego przez Tamilskie Tygrysy, wyniosła około 95 tysięcy. Szacuje się, że na terenie walk może przebywać jeszcze 30 tysięcy cywilów[22]. Uchodźcy nie mają odpowiednich warunków do życia. Obozy przejściowe nie są dobrze zorganizowane – brakuje lekarstw i artykułów pierwszej potrzeby.

Społeczność międzynarodowa wywierała coraz silniejszą presję na rząd w Kolombo, by zgodził się na rozejm w strefie walk. W kwietniu 2009 roku na Sri Lance z unijną misją pokojową przebywali szefowie dyplomacji brytyjskiej i francuskiej (David Miliband i Bernard Kouchner). Jednak rząd w Kolombo nie pozwolił na dostęp pracowników organizacji pomocowych do strefy walk[23].

W ramach protestu przeciwko bardzo złej sytuacji Tamilów na Sri Lance w Londynie 11 kwietnia 2009 roku odbyła się demonstracja, w której według policji uczestniczyło 100 tysięcy osób. Według organizatorów z Forum Brytyjskich Tamilów protestujących było dwukrotnie więcej[24]. Podobne manifestacje miały miejsce w marcu w Brukseli oraz Oslo.

Po zabiciu V. Prabhakarana na całym świecie odbyły się liczne czarne marsze Tamilów w ramach protestu przeciwko działaniom lankijskiego rządu. Przywódcy Tamilów przebywający poza granicami Sri Lanki oskarżają Prezydenta M. Rajapakse o próbę eksterminacji Tamilów na wyspie.

Przeczytaj część I, II i III


[1] Szulc M. red., Wielka historia świata, Kraków 2005, wyd. Pinnex, ss. 203-204.

[2] Stefanicki R., Bomba Tygrysów, (w:) „GW”, nr 133, z dn. 8.06.00, s.11.

[3] Dixit J.N., Indian foreign service, New Delhi 2005, wyd. Konark Publisheers, s. 224.

[4] Stefanicki R., Bomba Tygrysów, (w:) „GW”, nr 133, z dn. 8.06.00, s.11.

[5] Sapała M., Piekło lubi się przeprowadzać, (w:) „Polityka”, nr 45 (2477), ss. 39-43.

[6] http://www.slmm.lk/

[7] http://serwisy.gazeta.pl/swiat/1,34189,709793.html

[8] http://www.tamilnation.org/conflictreslution/tamileelam/02bhaskaradas.htm

[9] Surdel T., Nadzieje w gruzach, (w:) „GW”, nr 260, z dn. 7.11.03, s.11.

[10] Kubiak K., Wojny, konflikty zbrojne i punkty zapalne na świecie, Warszawa 2005, wyd. TRIO, ss. 271-273.

[11] Tharoor S., India, New Delhi 2007, wyd. Pengiun Books, ss. 330-335.

[12] Http://serwisy.gazeta.pl/swiat/1,34180,3286911.html

[13] http://www.amb-norwegia.pl/policy/security/SriLankaConflict/NorwayFascilitator.htm

[14] http://www.uthr.org/Briefings/Briefing2.htm

[15] http://www.unicef.org/emerg/srilanka/

[16] Stefanicki R., Bomba Tygrysów, (w:) „GW”, nr 133, z dn. 8.06.00, s.11.

[17] http://www.amnesty.org.pl/index.php/ai/content/view/full/1764

[18] english.siamdailynews.com/asia-news/southern-asia-news/sri-lanka-news/unicef-deplores-ltte-child-recruitment.html

[19] http://timesofindia.indiatimes.com/World/South-Asia/Over-2-lakh-Tamils-rescued-from-LTTE-areas-Rajapaksa/articleshow/4496012.cms

[20] http://wiadomosci.wp.pl/kat,1356,title,ONZ-i-Obama-apeluja-o-zawieszenie-broni-na-Sri-Lance,wid,11125143,wiadomosc.html

[21] http://www.unicef.pl/1515.htm

[22] www.nowpublic.com/world/hundreds-civilians-escape-ltte-again-18-april-2009

[23] news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/8044777.stm

[24] www.lankanewspapers.com/news/2009/4/42010_space.html

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
Działalność Tygrysów Wyzwolenia Tamilskiego Ilamu. CZĘŚĆ IV: próby rozwiązania konfliktu Reviewed by on 29 stycznia 2010 .

Przeczytaj część I, II i III Współpraca Indii z rządem lankijskim Istotnym elementem, który wpłynął na sytuację na Sri Lance była współpraca rządu lankijskiego z Indiami. Premier Indii Rajiv Gandhi był obecny kiedy Junius Jayewardede, prezydent  Sri Lanki 28 lipca 1987 roku podpisał porozumienie o zawieszeniu broni z LTTE. Wojska indyjskie miały nadzorować proces pokojowy.

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

O AUTORZE /

Avatar

Pozostaw odpowiedź