Polecane,Sri Lanka

Działalność Tygrysów Wyzwolenia Tamilskiego Ilamu. CZĘŚĆ III: działalność po 1983 r.

Przeczytaj część I i II

Religijny aspekt konfliktu na Sri Lance

Wojna domowa na Sri lance ma swoją specyfikę religijną. 12 maja 1987 roku oddziały LTTE zaatakowały miasto Anuradhapura, gdzie znajduje się święte dla buddystów drzewo (jedno z najcenniejszych miejsc na całej wyspie). Podczas ataku zginęło ponad 60 cywilów. Akcja Tygrysów była odwetem za działania rządu, który kilka miesięcy wcześniej z  wykorzystaniem lotnictwa zrzucił nad wioskami tamilskimi beczki z fekaliami. To quasi – rytualne zanieczyszczenia wielu hindusów uznaje za gorsze od śmierci[1].

Kolejny atak Tygrysów miał miejsce 24 stycznia 1997 roku w pobliżu świątyni gdzie umieszczony jest ząb Buddy. Świątynia Zęba znajduje się w mieście Kanda, starożytnej stolicy Cejlonu. Samo miasto jak i znajdująca się w nim świątynia są symbolem tożsamości narodowej i religijnej Syngalezów. Tygrysy zdetonowały ciężarówkę wypełnioną materiałami wybuchowymi. Wybuch zniszczył pół świątyni i okoliczne domy. Władze lankijskie podały do wiadomości publicznej, że relikwii nic się nie stało[2].

Zamachy LTTE na przedstawicieli rządu lankijskiego

LTTE przeprowadziło wiele, w większości udanych, zamachów na przedstawicieli indyjskiego i lankijskiego rządu. 21 maja 1991 roku, w Sriperumbudur niedaleko Chennai został zamordowany premier Indii Rajiv Gandhi. Zamachu dokonało kobiece skrzydło Czarnych Tygrysów podczas wiecu wyborczego. Terrorystka samobójczyni, która  założyła R. Gandhiemu na szyje girlandę kwiatów, zdetonowała ładunek wybuchowy, który miała na sobie[3].

1 maja 1993 roku prezydentem Sri Lanki został Runasingh Premadas. Pomimo tego, że był zwolennikiem dialogu z LTTE, zginął w zamachu bombowym zorganizowanym przez Tygrysy. Członek Czarnych Tygrysów, który dokonał zamachu przez dwa lata pracował jako służący w posiadłości prezydenta aby dobrze rozpoznać sytuację.

W 1994 roku został zabiły kandydata na prezydenta Gamini Dissanayake. Wybory wygrał wówczas Dingiri Banda Wijetung, który już w listopadzie 1994 roku został zastąpiony przez Chandarikę Bandaranaike Kumaratunga[4]. W 1999 roku Czarne Tygrysy dokonały nieudane zamachu na byłą prezydent Chandrikę Kumaratungę, w wyniku którego straciła jedno oko[5].

Z okazji Dnia Bohaterów Wojenny w czerwcu 2000 roku w centrum Colombo odbyła się defilada wojskowa. LTTE dokonało wówczas zamachu bombowego, w wyniki którego zginął minister transportu Clement V. Gunaratna oraz 21 innych osób. Był to najkrwawszy zamach od 1996 roku  (kiedy zginęło 60 osób)[6].

12 sierpnia 2005 roku został zabity minister spraw zagranicznych Lakshman Kadirgamara. Był z pochodzenia Tamilem jednak jak twierdziły Tygrysy zdradził swój naród i przeszedł na stronę Syngalezów[7].

W ramach odwetu za ofensywę wojsk rządowych prowadzoną od stycznia na północy wyspy, LTTE w październiku 2008 roku przeprowadziło zamach na byłego generała wojsk rządowych, Janakę Perera. W ataku samobójczym zginęło 27 osób, w tym generał i jego żona. Perera w połowie lat 90-tych dowodził armią lankijską podczas walk z Tamilskimi Tygrysami[8].

Bardzo możliwe jest, że członkowie LTTE, którzy po zakończonej w maju 2009 roku ofensywnie wojsk lankijskich ciągle pozostają na wolności będą planować zamachy odwetowe za zabicie Prabhakaran. Głównym celem zamachowców może być prezydent Sri Lanki M. Rajapakse odpowiedzialny za wydarzenia ostatnich miesięcy oraz dowódcy armii.

Konsekwencję zerwania w 2008 roku porozumienia o zawieszeniu broni

W styczniu 2008 roku premier Sri Lanki Ratnasiri Wickramanayake podczas obrad parlamentu  złożył wniosek o zerwanie porozumienia o zawieszeniu broni z LTTE z 2002 roku. Propozycja premiera została przyjęta niemal jednomyślnie. Rząd, jak powiedział rzecznik i minister ds. mediów Anura Priyadharsana Yapa, był zmuszony do podjęcia takiej decyzji, aby powstrzymać ataki terrorystyczne dokonywane przez LTTE. Każdą ze stron obowiązywał 14 dniowy termin oficjalnego powiadomienia o wycofaniu się z rozejmu[9]. W styczniu 2008 roku w starciach i zamachach zginęło około 700 – 850 osób.  Większość w ostatnich dwóch tygodniach stycznia, czyli po wygaśnięciu kilkuletniego rozejmu między LTTE a rządem. Kolejne zamachy miały miejsce na początku lutego.

Na dworcu autobusowym w mieście Dambulla w środkowej części wyspy wybuchła bomba podłożona w wypełnionym ludźmi autobusie. W wyniku ataku zginęło co najmniej 20 osób, w tym 14 kobiet. Ponad 50 osób zostało rannych[10].

22 marca 2008 roku Morskie Czarne Tygrysy dokonały zamachu na północno–wschodnim wybrzeżu wyspy. Trzech samobójców wysadziło statek, który patrolował północno-wschodnie wybrzeże, zginęło dziesięciu marynarzy. Rząd podał, że statek wpłynął na minę, ale LTTE przyznało się do zamachu. Kilka godzin później w północnym dystrykcie Mannar autobus należący do wojska wjechał na minę. Tygrysy po raz kolejny przyznały się do zamachu. Zginęło dwóch żołnierzy a sześciu zostało rannych. Do końca marca 2008 roku na Sri Lance według danych rządowych zginęło 2,242 partyzantów i 131 żołnierzy[11].

9 maja 2008 roku władze Sri Lanki oskarżyły Tygrysy o zatopienie w porcie Trincomalee na wschodzie kraju jednostki należącej do marynarki wojennej. Jednostka logistyczna Invisible zatonęła w wyniku podwodnego wybuchu. Tego samego dnia na wschodzie wyspy w restauracji w mieście Ampara eksplodował ładunek wybuchowy. Zginęło jedenaście osób a kilkanaście zostało rannych[12]. Zerwanie zawieszenia broni doprowadziło do eskalacji przemocy na Sri Lance.

Zielony obszar przedstawia tereny, do które według LTTE powinny być niepodległym, tamilskim państwem

Zielony obszar przedstawia tereny, które według LTTE powinny być niepodległym, tamilskim państwem

Działalność LTTE w latach 2007-2009

We wrześniu 2006 roku doszło do krwawych starć między LTTE a wojskami rządowymi. Wojska próbowały przekroczyć linie frontowe na północy wyspy. Podczas walk zginęło 28 żołnierzy oraz 119 lub według innych źródeł 130 partyzantów. Pomimo tak dużych strat po obu stronach wojska rządowe zdołały wedrzeć się tylko na około 500 metrów na tereny kontrolowane przez Tygrysy[13].

14 lutego 2007 roku w stolicy Sri Lanki, Kolombo odbyło się spotkanie Narodowej Rady Bezpieczeństwa pod przewodnictwem prezydenta Mahinda Rajapakse. W tym samym czasie partyzanci tamilscy ostrzelali kwaterę dowodzenia elitarnej 53. Dywizji piechoty armii rządowej w Kodikamam (położona na półwyspie Dżafan). Partyzanci wystrzelili 34 pociski, 17 z nich spadło dokładanie na salę konferencyjną, w której miała odbyć się posiedzenie Narodowej Rady Bezpieczeństwa. Zginęło kilkunastu cywilów[14].

W lipcu 2007 roku wojska lankijskie zajęły wschodnią części wyspy, która od ponad 14 lat była pod wpływem LTTE. Według doniesień mediów pod koniec listopada 2007 roku został ranny lider LTTE Veluppilai Prabhakaran. Jednak Tygrysy nie potwierdziły tej informacji. 30 grudnia 2007 roku dowódca armii rządowej gen. Sarath Fonseka w medialnym oświadczeniu napisał, że w ostatnich miesiącach LTTE została osłabiona o 50%. Fonseka stwierdził, że rebelianci mają pod bronią jedynie 3 tysiące bojowników.

26 marca 2007 roku rebelianci wykorzystali własne lekkie lotnictwo do zbombardowania bazy lotniczej Katunayaka koło stolicy Kolombo[15].

2 listopada 2007 roku został zabity przez siły rządowe S.P. Tamilselvan. Był uważany za drugą po Prabhakarananie najważniejszą osobę w LTTE.  Tamilselvan zginął razem z pięcioma wysokimi rangą przywódcami tamilskimi. Informacja o śmierci Tamilselvan podana przez rząd została potwierdzona przez LTTE. Tamilselvan wraz z Ann Andele przez wiele  lat brał udział w rozmowach z przedstawicielami rządu, dyplomatami, przedstawicielami misji humanitarnych. Jego następcą został Balasingam Nadesan.

Według wielu ekspertów międzynarodowych zabicie Tamilselvana nie było dobrą decyzją. Zmniejszyło to perspektywy na zawieszenie broni. Ponadto LTTE zapowiedziało serię odwetowych zamachów[16].

We wrześniu 2008 roku oddziały Tamilskich Tygrysów zaatakowały rządową bazę wojskową w Vavyniy. Podczas ataku zginęło 12 lankijskich żołnierzy. W tym czasie LTTE sprawowało kontrolę nad dystryktami Mullaitivu i Kilinochchi[17]. W listopadzie 2008 roku armia lankijska zajęła miasto Pooneryn na zachodnim wybrzeżu wyspy i Mankulam, który jest najdalej na południe wysuniętym punktem okupowanym przez LTTE. Rebelianci zostali osaczeni na niewielkim terenie półwyspu Dżaffna, gdzie znajduje się ich główna baza – Kilinochchi. W grudniu 2008 roku lankijska armia prowadziła kolejną już ofensywę, której celem było zajęcie Kilinochchi. Tylko w ciągu jednego dnia, 12 grudnia 2008 roku w walkach zginęło około 90 osób. Miasta nie udało się zdobyć[18].

Pod koniec stycznia 2009 roku siły rządowe Sri Lanki zdobyły bardzo istotne dla LTTE miasto Mullaittivu. Upadek Mullaittivu oznacza, że separatystom pozostało ukrywanie się w bazach położonych w dżungli [19].

Kolejnym sukcesem rządu w walce z LTTE było zdobycie Chalai, ostatniej ważnej bazy marynarki wojennej Tamilskich Tygrysów. Baza została zdobyta na początku lutego 2009 roku. Rząd w Kolombo twierdzi, że w walkach zginęło piętnastu rebeliantów, w tym zastępca dowódcy oddziału Morskich Tygrysów[20].

15 kwietnia 2009 roku upłynął ogłoszony 13 kwietnia przez prezydenta Sri Lanki Mahinda Rajapakse dwudniowy rozejm, wojsko lankijskie wznowiło swoją ofensywę przeciwko Tamilskim Tygrysom. Przerwa w ofensywie miała umożliwić ludności cywilnej opuszczenie strefy objętej działaniami wojennymi. Na propozycję rządu odpowiedziało jednak zaledwie kilkaset osób, podczas gdy w strefie objętej konfliktem mogło przebywać około 60 tysięcy cywilów. Rząd oskarżył LTTE o przetrzymywanie ludności cywilnej, aby wykorzystywać ją jako siłę roboczą oraz jako żywe tarcze. Ponadto lankijski sekretarz do spraw zagranicznych,  Dr Palitha Kohona powiedział, że podczas dwóch dni rozejmu LTTE nie podjęło żadnych działań mających na celu poprawę sytuacji ludności cywilnej a jedynie umacniało swoją linię obrony. Wojsko lankijskie otoczyło tzw. strefę bezpieczeństwa.

21 kwietnia 2009 roku upłynął ostateczny wyznaczony przez rząd termin poddania się LTTE. W nocie, przesłanej agencji Associated Press, Balasingam Nadesan zakomunikował, że bez względu na wynik walk LTTE nie podda się [22].

Kolejne krwawe walki Tamilskich Tygrysów z armią lankijską miały miejsce na początku maja 2009 roku. LTTE twierdziło, że armia rządowa ostrzelała szpital polowy w Mullivaikal, w którym przebywało wielu rannych z ciężkich walk jakie miały miejsce z 2 na 3 maja.  W wyniku dwudniowy ostrzału dokonanego przez armię lankijską zginęło 400 osób, a ponad 1000 zostało rannych. Rzecznik rządu Maithripala Sirisena zaprzeczył tym wydarzeniom i utrzymywał, że armia lankijska nie stosowała ciężkiej broni w strefie objętej działaniami wojennymi[24].

Międzynarodowy Czerwony Krzyż za względu na ciągle zaostrzającą się sytuację umieścił  u wybrzeża obszaru kontrolowanego przez rebeliantów statek, który był gotowy do dostarczenia niezbędnych produktów oraz przetransportowania kolejnych chorych i rannych. Jednak sytuacja na lądzie na początku maja 2009 roku uniemożliwiała jego wpłynięcie do portu i przeprowadzenie akcji humanitarnej.

Z kolei 11 maja 2009 roku Sekretarz Generalny ONZ Ban Ki-moon wydał oświadczenie, w którym powiedział, że sytuacja na Sri Lance jest bardzo poważne i wielu cywilów znajduje się w niebezpieczeństwie. Ki-moon wezwał do natychmiastowego zakończenia walk [25].

Ofensywa wojsk rządowych zakończyła się 18 maja 2009 roku zabiciem dowódcy LTTE V. Prabhakarana. Wraz z nim zbici zostali jego zastępcy – szef wywiadu Pottu Amman i dowódca marynarki pułkownik Susaj. Podczas akcji lankijskiej armii zginął także najstarszy syn Prabhakarana, uważany przez wielu za jego następcę 24-letni Charles Anthony. Zginął także szef politycznego skrzydła Tygrysów Balasingham Nadesan i szef delegacji Tygrysów do negocjacji z rządem Siwaratnam Pulidewan. Dowódca lankijskiej armii gen. Sarath Fonseka ogłosił koniec wojny domowej na Sri Lance[26].

Przeczytaj część I i II


[1] Dębnicki K., Dwunastolatek z kałasznikowem, (w:) „Tygodnik Powszechny”, nr 43, z dn. 20.08.00, s.7.

[2] Ibidiem.

[3] Ibidiem.

[4] Szulc M. red., Wielka historia świata, Kraków 2005, wyd. Pinnex, ss. 203-204.

[5] Dębnicki K., Dwunastolatek z kałasznikowem, (w:) „Tygodnik Powszechny”, nr 43, z dn. 20.08.00, s.7.

[6] Stefanicki R., Bomba Tygrysów, (w:) „GW”, nr 133, z dn. 8.06.00, s.11.

[7] Http://serwisy.gazeta.pl/swiat/1,34180,3286911.html

[8] www.lankanewspapers.com/news/2008/10/33191_image_headline.html

[9] http://serwisy.gazeta.pl/swiat/1,34253,4804754.html

[10] http://news.money.pl/artykul/sri;lanka;fala;terroru;zalewa;kraj,123,0,317819.html

[11] http://www.psz.pl/content/view/9801/

[12]http://www.money.pl/archiwum/wiadomosci_agencyjne/pap/artykul/sri;lanka;tuz;przed;wyborami;tamilskie;tygrysy;zatopily;jednostke;wojenna,240,0,341232.html

[13] http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80657,3607734.html

[14] Guliński S., Tygrysy w natarciu, (w:) „Tygodnik Powszechny”, nr 10, z dn. 10.03.07, s. 7.

[15] http://stosunkimiedzynarodowe.info/artykul.php?artykul=48

[16] http://www.psz.pl/content/view/6704/

[17] www.hinduonnet.com/2008/12/02/stories/2008120255481300.htm

[18] www.bbc.co.uk/sinhala/news/story/2008/12/081221_kilinochchi_fighting.shtml

[19] http://timesofindia.indiatimes.com/Sri-Lanka-refuses-to-halt-offensive-against-LTTE/articleshow/4528553.cms

[20] www.nowpublic.com/world/last-sea-tiger-base-chalai-captured-sri-lanka

[21] http://timesofindia.indiatimes.com/World/South-Asia/Military-operations-against-LTTE-over-Lanka/articleshow/4454306.cms

[22] www.stosunkimiedzynarodowe.info/artykul,302,Sri_Lanka_Tygrysy_na_wymarciu

[23] http://www.lankapuvath.lk/index.php?view=article&id=1075%3Abakmaha-april-atrocities&option=com_content&Itemid=80

[24] http://www.srilankaguardian.org/2009/05/anandasangaree-on-reign-of-terror-at.html

[25] http://www.psz.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=19985

[26] http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/4546294.cms

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
Działalność Tygrysów Wyzwolenia Tamilskiego Ilamu. CZĘŚĆ III: działalność po 1983 r. Reviewed by on 28 stycznia 2010 .

Przeczytaj część I i II Religijny aspekt konfliktu na Sri Lance Wojna domowa na Sri lance ma swoją specyfikę religijną. 12 maja 1987 roku oddziały LTTE zaatakowały miasto Anuradhapura, gdzie znajduje się święte dla buddystów drzewo (jedno z najcenniejszych miejsc na całej wyspie). Podczas ataku zginęło ponad 60 cywilów. Akcja Tygrysów była odwetem za działania

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

O AUTORZE /

Avatar

Pozostaw odpowiedź