Artykuły,Publicystyka

D. Meliksetjan i N. Byszof: Zwięzłe podsumowanie stosunków polsko-kazachskich

Historyczne partnerstwo

Polska oraz Kazachstan są ważnymi partnerami w dziedzinie handlu, promocji kultury oraz rozwijania wzajemnych stosunków od wielu lat. Oba państwa mają także podobną wizję odnośnie bezpieczeństwa międzynarodowego. Niektóre związki między Polską a Kazachstanem powstały już w XIX wieku oraz były kontynuowane w XX wieku . Oba państwa mają bardzo podobną historię związaną z chęcią przywrócenia niepodległości. Od czasu nawiązania oficjalnych stosunków dyplomatycznych 6 kwietnia 1992 r. Nursułtan Nazarbajew odwiedził Polskę trzykrotnie. Pierwsza wizyta odbyła się w 1997 r, kolejna w 2002 r, natomiast ostatnia rok temu w 2016 r. Ze strony Polski, Aleksander Kwaśniewski odwiedził Kazachstan w 1999 r., natomiast Lech Kaczyński w 2007 r. Pierwsze spotkanie Andrzeja Dudy oraz Nursułtana Nazarbajewa odbyło się w ramach 70-tej rocznicy sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ w Nowym Jorku we wrześniu 2015 r. Obecnie nasze państwa łączy 18 umów międzynarodowych. Oba państwa dążą także do wspierania wzajemnych inicjatyw międzynarodowych1.

Postępująca współpraca

Warszawa poparła główne priorytety Kazachstanu w przewodnictwie OBWE2 w 2010 r. oraz ofertę Astany organizacji EXPO we wrześniu 2017 r. Porozumienie o uczestnictwie Polski w EXPO 2017, zostało podpisane w ramach Forum Ekonomicznego w Astanie w maju 2016 r. Stosunki polsko-kazachskie rozwijane są na wielu płaszczyznach. Dominującymi dziedzinami kooperacji są handel, polityka międzynarodowa i kultura, nauka, medycyna i sport. Kazachstan organizuje także występy słynnego kazachskiego baletu „Balet Astana” w Teatrze Wielkim w Warszawie, natomiast Opera Teatralna we Wrocławiu jest symbolem 25-tej rocznicy Niepodległości Kazachstanu3. Władzom polskim udało się także otworzyć bezpośredni lot z Warszawy do Astany. W Kazachstanie jest również zarejestrowanych około 200 firm z kapitałem polskim. Odnośnie diaspory polskiej w Kazachstanie, która liczy około 47 000 osób, powstaje Unia Polaków Kazachstanu, która ma za zadanie ożywić język polski4. Kazachstan wprowadził system bezwizowy dla obywateli polskich, który wszedł w życie 1 stycznia 2017 r.

Warszawa oraz Astana rozwijają swoje stosunki dyplomatyczne od 1992 r. W 1994 r została otwarta Ambasada Polski w Ałmacie. W 2009 r. oficjalnie zainaugurowano Ambasadę RP w Astanie – stolicy od 1997 r. Ambasada Republiki Kazachstanu działa w Polsce od października 2000 r. Dwustronne relacje są uregulowane deklaracją o rozwijaniu przyjaznych stosunków i współpracy z 1997 r. Pomiędzy Republiką Kazachstanu a Rzeczpospolitą Polską zawarto 24 międzynarodowych porozumień, w tym 20 międzyrządowych oraz 4 porozumienia resortowe5. Istnieje także 15 nowych projektów dwustronnych, w tym dotyczących współpracy międzyregionalnej.

Główny partner handlowy w Azji Centralnej

Głównym priorytetem współpracy polsko-kazachskiej są gospodarki tych dwóch państw, inwestycje oraz transport tranzytowy. Wymiana handlowa z Kazachstanem stanowi około 70 % polskiego handlu z krajami z Azji Centralnej. W ramach wizyty N. Nazarbajewa w Polsce w 2016r., podpisano umowy dwustronne o wartości 845 milionów dolarów. Kazachstan stanowi około 70 % polskiego handlu z krajami z Azji Centralnej. Polska jest siódmym największym importerem z Kazachstanu i piątym co do wielkości eksporterem.

Według najnowszych danych w I półroczu 2016 r. obroty handlowe między tymi państwami wyniosły 383 milionów dolarów, w tym polski eksport do Kazachstanu 154 mln USD, natomiast import z Kazachstanu sięgał 229 mln USD. Zgodnie z danymi Narodowego Banku Polski, polskie bezpośrednie inwestycje w Kazachstanie, według stanu na koniec 2015 r. wyniosły 157,7 mln USD.

Najważniejszymi umowami regulującymi współpracę gospodarczą są: „Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Kazachstanu o popieraniu i wzajemnej ochronie inwestycji” z 1994 r., „Konwencja między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Kazachstanu w sprawie unikania podwójnego opodatkowania zapobiegania uchylaniu się od opodatkowanie w zakresie podatków od dochodu i majątki” podpisana w 1994 r, „Porozumienie o partnerstwie i współpracy ustanawiające partnerstwo pomiędzy Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Kazachstanu, z drugiej strony” – podpisane w Brukseli w 1995 r. oraz „Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Kazachstanu o współpracy gospodarczej”, która weszła w życie w 2006 r6.

Diaspora polska w Kazachstanie

Według szacunków, liczba osób pochodzenia polskiego może wynosić ok. 100 tys. Polacy przede wszystkim zamieszkują północną część kraju. Polska społeczność w Kazachstanie dziś praktycznie w całości składa się z osób urodzonych w tym kraju w okresie sowieckim i postsowieckim. Dla większości tych osób językiem ojczystym jest język rosyjski. Po okresie powojennym nie zaobserwowano znaczącej emigracji do Kazachstanu, udział procentowy obywateli polskiego pochodzenia powiększył się choć sama liczba i tak spadła z powodu ujemnego przyrostu naturalnego. Społeczność polska składała się z dwóch części – dobrowolnej fali przesiedleńczej z przełomu XIX wieku i XX wieku oraz z potomków ofiar deportacji (przede wszystkim Polacy z Ukrainy i Litwy, zesłani tutaj w latach 30. i 40. przez reżim komunistyczny). Pierwsze masowe deportacje ludności polskiej do Kazachstanu nastąpiły w 1936 r. w czasach terroryzmu stalinowskiego. Deportowano wtedy co najmniej 60 tys. Polaków do Kazachstanu. W tym czasie zsyłano również setki tysięcy Polaków do łagrów w Kazachstanie. Zaraz po tym w latach 1940-1941 nastąpiła kolejna fala akcji deportacyjnych do łagrów. Jedną ze stacji, na która przybyły pierwsze pociągi, była stacja kolejowa w Tajynszy na północy Kazachstanu. Dziś na stacji w Tajynszy widnieje tablica upamiętniająca Polaków deportowanych do Kazachstanu. Tysiące Polaków było więzionych w obozie pracy w Karłagu, natomiast kobiety, w tym ponad 100 polek, przebywało w AŁŻIR, łagrze dla żon zdrajców ojczyzny. W 2010 utworzono pomnik w miejscu dawnego obozu dla kobiet, upamiętniający Polki więzione w obozie.

Ogólnie nastroje migracyjne w Kazachstanie charakteryzują się ogromnym zdeterminowaniem do opuszczenia kraju. Spośród badanych (około 400 rodzin) 65% zadeklarowało chęć do opuszczenia Kazachstanu.

 

Statystyka populacji Polaków zamieszkujących obszar Kazachstanu na podstawie radzieckich i kazachskich spisów powszechnych od roku 1936.

Rok

1936

1939

1959

1970

1979

1989

1999

2009

Polacy

3042

54809

53102

61355

61136

59956

47302

34057

Polacy %

0.1%

0.9%

0.6%

0.5%

0.4%

0.4%

0.3%

0.2%

 

Wspólne inicjatywy

W Kazachstanie istnieje organizacja Polonii SPOA, która jest jedną z najstarszych i największych w tym państwie. Skupia ona także wielu Kazachów, którzy są zainteresowani polską kulturą oraz tradycją7. W północnym Kazachstanie istnieje także skupisko wiosek nazywanych „Małą Polską”, ze względu na to, iż uch założycielami byli polscy przedsiębiorcy kilkadziesiąt lat temu. Kazachstan posiada także wspólny dorobek kulturalny z Polską. Przykładem jest ołtarz w Narodowym Sanktuarium Matki Bożej Królowej Pokoju w Oziornoje, który został wykonany w 2012 r. przez polskiego artystę M. Drapikowskiego. Innym ważnym elementem łączącym Polskę oraz Kazachstan to fakt, iż wśród miast partnerskich nowej stolicy Kazachstanu – Astany, są Warszawa oraz Gdańsk8.

Obiecująca współpraca

Polska oraz Kazachstan aktywnie współpracują ze sobą od ponad dwudziestu lat. Jednak już wiele lat wcześniej zaczęły budować wspólną historię oraz dziedzictwo kulturalne. Jesteśmy partnerami, którzy prężnie rozwijają swoje gospodarki. Coraz więcej polskich inwestorów rozwija swoją działalność w Kazachstanie, a nasze obroty handlowe z każdym rokiem są coraz większe. Świadczy to o tym, jak ważna jest dla nas wspólna wymiana handlowa, rozbudowywanie więzi partnerskich oraz współpraca w ramach pomocy mniejszości polskiej, która żyje na terenie Kazachstanu.

2 Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie

8 http://www.anti-defamation.org/redutanews/kazachstan-sladami-polskiej-historii-i-wspolczesnosci/

 

Opracowanie: Dawid Meliksetjan i Natalia Byszof

Źródło zdjęcia: https://pixabay.com/pl/shymkent-kazachstan-obelisk-wie%C5%BCa-98107/

Udostępnij:
  • 28
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
    28
    Udostępnienia
D. Meliksetjan i N. Byszof: Zwięzłe podsumowanie stosunków polsko-kazachskich Reviewed by on 5 września 2017 .

Historyczne partnerstwo Polska oraz Kazachstan są ważnymi partnerami w dziedzinie handlu, promocji kultury oraz rozwijania wzajemnych stosunków od wielu lat. Oba państwa mają także podobną wizję odnośnie bezpieczeństwa międzynarodowego. Niektóre związki między Polską a Kazachstanem powstały już w XIX wieku oraz były kontynuowane w XX wieku . Oba państwa mają bardzo podobną historię związaną z

Udostępnij:
  • 28
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
    28
    Udostępnienia

O AUTORZE /

Avatar

Pozostaw odpowiedź