Chiny – droga do panowania na morzach?

 ›  › Chiny – droga do panowania na morzach?

Chiny

Chiny – droga do panowania na morzach?

sovremenny_classArtykuł powstał w ramach prac Ogólnopolskiego Zjazdu Internacjologów Studentów, nad którym patronat objęło Centrum Studiów Polska-Azja. OZIS odbył się w dniach 9-11 grudnia 2010 r. na Uniwersytecie Jagiellońskim.

Kiedy w 1890 r. Alfred Mahan pisał o kluczowej roli sił morskich na bieg historii i propagował koncepcję „panowania na morzu” (command of the sea), objawiającą się w skupianiu zdolności morskich w silnej flocie wojennej, cesarskie wówczas Chiny pogrążone były w „wieku upokorzenia” (bai nian guo chi  百年国耻) i zewnętrznej ingerencji, prowadzonej właśnie w oparciu o mahanistyczne idee projekcji siły i rozszerzania stref wpływów przy pomocy marynarki wojennej[1]. Doświadczenia wojen opiumowych i zakusów kolonialnych ze strony państw zachodnich pozostawiły w kulturze strategicznej Chin trwałe przeświadczenie o zagrożeniu pochodzącym z morza, jako drogi niepożądanych wpływów i hańbiącej agresji. Samo zaś Państwo Środka od wieków postrzegało siebie jako potęgę lądową, „zwróconą plecami do morza” i w konsekwencji niedoceniającą wagi strategicznych przewartościowań wiodących do uzyskiwania przewagi ekonomicznej, politycznej i militarnej właśnie dzięki rozbudowanej flocie[2]. Jednakże wraz z powojenną odbudową Chin, a zwłaszcza po zapoczątkowaniu w 1978 r. procesu reform i otwarcia (gaige kaifang 改革开放), Chińska Republika Ludowa zaczęła szybko dostrzegać wyjątkową rolę szlaków morskich (Sea Lines of Communication – SLOCs) oraz morskich obszarów terytorialnych, do kontrolowania których niezbędna stała się silna i nowoczesna marynarka wojenna. Owa redefinicja chińskiego spojrzenia na świat i swojej roli w zachodzących w nim procesach doprowadziła do rozpoczęcia procesu gruntownej modernizacji potencjału morskiego ChRL. Celem niniejszego opracowania jest rozpoznanie dominujących trendów zmian zachodzących w Marynarce Wojennej Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej (MWChALW), tak w sferze doktryny określającej funkcjonowanie tego rodzaju sił zbrojnych na tle strategii narodowej, jak i wynikającego z niej procesu transformacji jakościowej i ilościowej chińskiej floty. W dalszej części pod rozwagę zostanie poddana kwestia wpływu modernizacji MWChALW na stan i percepcje bezpieczeństwa w regionie Azji Wschodniej, obejmującego państwa leżące w basenach mórz Wschodniochińskiego, Południowochińskiego oraz Filipińskiego. Już na wstępie warto zaznaczyć unikalną sytuację kompleksu bezpieczeństwa w tym regionie, gdzie działania jednego aktora prowadzą bezpośrednio do zmiany relatywnej pozycji innych aktorów, a co za tym idzie wpływają na kształt całego systemu bezpieczeństwa w regionie. Z tego względu analiza modernizacji MWChALW pozostaje cennym narzędziem badania stanu bezpieczeństwa międzynarodowego w Azji Wschodniej.

Marynarka Wojenna Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej u progu XXI w. Stan, koncepcje i zmieniająca się doktryna

Marynarka Wojenna stanowi komponent Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej i liczy 215 000 żołnierzy w służbie czynnej, w tym 10 000 żołnierzy piechoty morskiej, a także dalsze 40 000 poborowych. Jej potencjał nawodny tworzy 28 niszczycieli (w tym 4 klasy Hangzhou/Sovremenny uzbrojone w niezwykle skuteczne rosyjskie pociski przeciwokrętowe SS-N-22 Sunburn, jak również rodzime jednostki klasy Luzhou, Luyang i Luda), 52 fregaty (pozostające na zróżnicowanych stadiach technologicznego zaawansowania jednostki klas Jianghu i Jiangwei różnych typów), 253 okręty patrolowe i przybrzeżne, jak również szereg jednostek amfibijnych, logistycznych i wsparcia. Chińskie siły podwodne składają się ogółem z 65 okrętów podwodnych, w tym 3 strategicznych o napędzie nuklearnym (klas Xia i Jin, uzbrojonych w pociski balistyczne JL-1 i JL-2) oraz 62 jednostek taktycznych (nielicznych klas Han i Shang o napędzie nuklearnym oraz klasy Kilo o napędzie klasycznym). Odrębną częścią składową MWChALW jest stosunkowo silne lotnictwo morskie bazujące na brzegu (290 maszyn), w którego uzbrojeniu warto zwrócić uwagę na bombowce H-6, myśliwce SU-30MK2 i J-8 oraz śmigłowce. Organizacyjnie MWChALW podzielona jest na trzy floty: Beihai (Morza Północnego), Donghai (Morza Południowego) oraz Nanhai (Morza Południowego)[3]. Potencjał chińskiej marynarki wojennej jest oceniany na trzeci w regionie Azji Wschodniej pod względem zdolności bojowych, zaraz po Japońskich Morskich Siłach Samoobrony, a daleko w tyle za Marynarką Wojenną Stanów Zjednoczonych[4]. W samej strukturze tego rodzaju sił zbrojnych wyróżniają się okręty nawodne uzbrojone w pociski przeciwokrętowe, liczne okręty podwodne o niskiej sygnaturze dźwiękowej przystosowane do operacji szelfowych oraz jednostki desantowe, co stanowi odbicie przyjętej w Marynarce doktryny.

Sama MWChALW powstała już 23 kwietnia 1949 r. Początkowo jednak składała się jedynie z lekkich jednostek przybrzeżnych, przeznaczonych do obrony morza terytorialnego. Dopiero z biegiem czasu, wraz z odejściem w latach 80. od zorientowanej głównie na potęgę lądową strategii wojny ludowej, rozpoczął się proces doktrynalnych, organizacyjnych i sprzętowych przekształceń chińskiej floty, zmierzający ku osiągnięciu zdolności do prowadzenia obronnych operacji pełnomorskich[5]. Podczas gdy za rządów Mao Zedonga marynarka pozostawała niedoceniona, co przełożyło się na brak potencjału Pekinu do dokonania inwazji na Tajwan w odpowiednim momencie, okres reform przyniósł zupełnie nowe koncepcje strategiczne i doktrynalne czerpiące obficie z myśli Mahana, a wyrażane głównie przez „ojca” współczesnej MWChALW, admirała Liu Huaqinga[6]. Admirał wysnuł trzy podstawowe idee przekształcenia strategii morskiej Chin[7]. Po pierwsze, zalecił zastąpienie misji obrony przybrzeżnej misją „pełnomorskiej aktywnej obrony”, nawiązując do jednego z czołowych założeń maoistowskiej wojny ludowej. MWChALW miała posiąść zdolność do mobilnych działań na morzu oraz przeprowadzania zaskakujących, „partyzanckich” w naturze ataków. Po drugie, Liu nakreślił pożądane sfery zasięgu chińskiej floty, wyznaczające perspektywy wpływów Chin na zachodnim Pacyfiku. Koncepcja ta, znana jako „Łańcuchy Wysp”, była już wcześniej artykułowana przez sekretarza stanu Deana Achesona w odniesieniu do pozycji Japonii i USA w regionie[8]. Tzw. Pierwszy Łańcuch Wysp, ciągnący się od Kiusiu przez Wyspy Riukiu, Tajwan, Filipiny, Borneo aż do południowego wybrzeża Wietnamu, wyznacza zasięg żywotnych interesów ChRL, który winien zostać opanowany do roku 2000. Drugi Łańcuch, położony na linii Honsiu – Wyspy Nampo – Mariany – Nowa Gwinea, określa daleko wysuniętą sferę interesów, wymagającą od MWChALW posiadania zdolności dalekomorskich, których osiągnięcie planowano początkowo na rok 2020. W kontekście „Łańcuchów Wysp” Bernard D. Cole zwraca uwagę na swoiste „myślenie kontynentalne” Chińczyków, a więc nietypowe dla morza rozpatrywanie go w kategorii granic i obszarów. Wreszcie po trzecie, admirał Liu zakładał osiągnięcie przez MWChALW statusu siły globalnej do roku 2050.

Koncepcje Liu zostały wcielone do nowotworzonej, współczesnej doktryny bezpieczeństwa ChRL, zaaprobowanej ostatecznie w 1985 r. W myśl jej założeń, Marynarce Wojennej przydzielono zadania obrony pełnomorskiej na obszarze ograniczonym przez Pierwszy Łańcuch Wysp; miała być przygotowana do realizacji celów bezpieczeństwa narodowego zarówno w czasie pokoju, jak i wojny. Cele, jaka nowa doktryna wyznaczała MWChALW sprowadzały się do utrzymania panowania na założonym obszarze morskim, zabezpieczenia SLOCs w obrębie Pierwszego Łańcucha, prowadzenia ewentualnych działań zbrojnych na tym terenie oraz rozwijania potencjału do uderzenia odwetowego (odstraszanie)[9]. Doktryna ta jest więc strategicznie defensywna w swej treści, nie wyklucza jednak ofensywnego użycia siły na poziomie operacyjnym lub taktycznym, zgodnie z prawidłami „aktywnej obrony”. Co więcej, w 2006 r. prezydent Hu Jintao podniósł kwestię „silnej marynarki ludowej”, zdolnej „podtrzymać prawa i interesy morskie”, co współgra z nowymi koncepcjami skłaniającymi się ku obronie dalekomorskiej, poza Pierwszym Łańcuchem, co będzie wymagało znacznego wysiłku modernizacyjnego w odniesieniu do MWChALW[10].

Nową chińską doktrynę bezpieczeństwa należy również rozpatrywać przez pryzmat uwarunkowań wewnętrznych, wspólnych dla wielu państw regionu Azji Wschodniej. Eric Heginbotham wskazuje na wzrost potencjału i znaczenia sił morskich kosztem armii lądowych w regionie, zaznaczający się szczególnie w latach 1980-1997. Według przywoływanej przez niego teorii koalicji cywilno-wojskowej, marynarki wojenne, w przeciwieństwie do armii, pozostają w różny sposób powiązane z wyższą klasą średnią oraz środowiskami liberalnymi; są również wysoce zależne od wysokich technologii, dostęp do których generuje wzrost gospodarczy. Istotnie, wraz z postępami tzw. trzeciej fali demokratyzacji oraz rozwoju gospodarczego w Azji Wschodniej pod koniec ubiegłego stulecia, dała się wyraźnie odczuć zmiana strategii narodowych szeregu państw regionu w kierunku morza; Chiny nie pozostały w tej kwestii wyjątkiem[11]. Sam Liu Huaqing artykułował związek gospodarczej prosperity z osiągnięciem panowania na morzach. W wymiarze stricte strategicznym z kolei, rozwój ekonomiczny ChRL i wielu innych krajów regionu spowodował przesunięcie się centrów przemysłowych i usługowych w kierunku wybrzeża. Logicznym zatem stało się dążenie do zabezpieczenia tych kluczowych obszarów od strony morza, poprzez utworzenie swoistego „bufora” z morskich części terytorium państwowego, jak i sił marynarek wojennych[12]. Gdy doda się do tego rolę SLOCs w regionie skupiającym w sobie większość światowego handlu oraz występowanie bogatych złóż surowców mineralnych, zwłaszcza pod dnem Morza Południowochińskiego, związek pomiędzy rozwojem gospodarczym a modernizacją sił morskich uwidacznia się w pełnej krasie.

W tym miejscu należy zaznaczyć prawdziwą wymowę współczesnej chińskiej doktryny bezpieczeństwa w świetle ogólnej strategii ChRL. Przyjęta w 1985 r. całościowa doktryna „Lokalnych, ograniczonych wojen w warunkach informatyzacji”, zakłada możliwość wybuchu różnego rodzaju konfliktów zbrojnych: dotyczy to zwłaszcza obszarów spornych na lądzie i morzu (których Chiny posiadają wiele), zaskakujących aktów agresji na chińskie terytorium, jak również przeprowadzania przez ChRL kontrataków dla „utrzymania sprawiedliwości i zniwelowania zagrożenia”[13]. Osiągnięcie zdolności potrzebnych do odniesienia zwycięstwa w tak nakreślonych konfrontacjach, jak również realizacja dalekosiężnych, mocarstwowych ambicji Pekinu tak w wymiarze militarnym, jak i gospodarczym, implikuje perspektywę ofensywnego użycia sił zbrojnych. Co więcej, jak zostanie to omówione w dalszej części opracowania, intensywna adopcja technologii informacyjnych na potrzeby sił zbrojnych, jaka ma miejsce także we współczesnych Chinach, służy przede wszystkim celom związanym z natarciem[14]. Również coraz bardziej obecne w chińskiej myśli strategicznej podejście mahanistyczne, ma w swej naturze wymiar ofensywny, bez którego nie można osiągnąć pożądanej dominacji i opanowania szlaków handlowych, zwłaszcza na obszarze usianym terytoriami spornymi[15]. Zatem mimo iż, jak pisze Eric N. Heller, politykę Chin najlepiej określają założenia teorii realizmu defensywnego, to jednak wzajemnie sprzeczne interesy lokalnych graczy oraz stale obecny w regionie dylemat bezpieczeństwa składają się na trudną do przezwyciężenia percepcję zagrożenia rozwojem sił zbrojnych poszczególnych państw, a w szczególności ChRL[16].

Trendy modernizacji

Biała Księga chińskiego Ministerstwa Obrony Narodowej z 2008 r. stwierdza jednoznacznie, iż „orientacją i strategicznym priorytetem” modernizacji MWChALW jest informatyzacja i budowa silnej marynarki. Flota skupia się na innowacyjnych programach treningowych, rozwijaniu zdolności do prowadzenia operacji połączonych, a także kontrataków z użyciem broni jądrowej. Bierze również udział w operacjach zbrojnych innych niż wojna (Military Operations Other Than War – MOOTW) oraz wielostronnych ćwiczeniach wojskowych. Trzy główne obszary zmian to poprawa i optymalizacja systemów uzbrojenia, rozwój zdolności logistycznych oraz inwestowanie w zasoby ludzkie[17]. Marynarka Wojenna prowadzi więc swoją modernizację w taki sposób, aby osiągnąć potencjał pozwalający jej sprostać wymogom aktywnej siły morskiej, zarysowanym w doktrynie bezpieczeństwa. Niniejsza część opracowania ma za zadanie wykazać związek między coraz bardziej ofensywną doktryną MWChALW, a odpowiadającymi jej systemami uzbrojenia pozyskiwanymi przez chińską flotę.

Jednostki nawodne[18]

Podstawą modernizacji floty nawodnej MWChALW stały się zakupione w Rosji już w 1996 r. niszczyciele klasy Sovremenny typu 956E, uważane za najsilniejsze jednostki chińskiej marynarki wojennej. Są one uzbrojone w naddźwiękowe pociski przeciwokrętowe SS-N-22 Sunburn, jak również rakiety woda-powietrze SA-N-7 Gadfly. ChRL zdecydowała się także na produkcję rodzimych niszczycieli klas Luhai (051B) i Luhu (052) oraz starszych Luda (051), które do niedawna stanowiły trzon sił nawodnych MWChALW. Okręty dwóch pierwszych klas są przystosowane do przenoszenia śmigłowców do zwalczania okrętów podwodnych Harbin Zhi-9A, a na ich pokładzie znajduje się stosunkowo nowoczesne uzbrojenie i wyposażenie zakupywane stopniowo głównie we Francji, Włoszech i Niemczech. Na wielu okrętach montowane są zaawansowane systemy radarowe zbliżone do amerykańskich systemów AEGIS. Natomiast modernizację floty fregat zwiastuje nowa klasa okrętów typu Jiangkai I (054) oraz Jiangkai II (054A), wyposażonych w systemy SAM pionowego startu HQ-7. Ciekawostką jest również intensywna budowa szybkich jednostek uderzeniowych o katamaranowym kadłubie o własnościach stealth klasy Houbei (022), uzbrojonych w manewrujące pociski przeciwokrętowe; ogółem może powstać nawet 100 takich jednostek. W kategorii okrętów amfibijnych przełomem stała się jednostka klasy 071 Yuzhao o wyporności rzędu 17 600 t: w planach jest budowa 4-6 jednostek. Mówi się także o budowie jeszcze większych okrętów typu 081, o wyporności nawet 20 000 t. Obydwa typy okrętów będą prawdopodobnie używane również dla potrzeb operacji humanitarnych. Według wielu doniesień, w stoczni Changxin koło Szanghaju trwają także prace nad pierwszym chińskim lotniskowcem, znanym pod nieoficjalną nazwą Beijing, który ma zostać ukończony do roku 2015. Eksperci sugerują, iż pierwszy lotniskowiec może być w istocie jednostką ćwiczebną i wzorem dla kolejnych okrętów tego typu; warto zwrócić uwagę na fakt, iż Chińczycy wciąż nie posiadają wystarczających zdolności operowania jednostką tej klasy, zwłaszcza pod względem logistycznym[19].

Siły podwodne[20]

Chińskie wysiłki modernizacyjne odnośnie floty podwodnej oscylują wokół stosunkowo niedawnego wprowadzenia do służby czterech nowych klas jednostek: atomowych okrętów klasy Jin (094) przenoszących pociski balistyczne JL-2, atomowych okrętów myśliwskich klasy Shang (093 – ich rozwój jest szczególnie obiecujący z punktu widzenia dowództwa MWChALW z uwagi na ich zdecydowanie wyciszoną charakterystykę akustyczną oraz nowoczesne uzbrojenie), okrętów o napędzie klasycznym klasy Yuan (041 lub 039A) oraz Song (039/039G), współpracujących z ciągle bardzo powszechnymi w MWChALW jednostkami klasy Kilo (636/877)[21]. Do ich uzbrojenia zaliczają się samosterujące pociski przeciwokrętowe (takie jak rosyjskie SS-N-27 Sizzler) oraz te przystosowane do zwalczania celów naziemnych, a ponadto nowoczesne torpedy i miny. Amerykańskie dane rządowe wskazują na stały wzrost liczebny i jakościowy chińskiego potencjału podwodnego, co pozostaje w zgodzie z tradycyjnym naciskiem kładzionym w chińskiej flocie na rozwój obrony przybrzeżnej i działania ze sfery sea denial. Z końcem 2007 r. Marynarka Wojenna miała w służbie już ogółem 28 nowoczesnych jednostek, wprowadzając średnio dwie rocznie[22]. Wzrost stanu liczebnego floty idzie w parze ze wzrostem jej aktywności: według odtajnionych doniesień wywiadu US Navy w ciągu ostatnich 4 lat nastąpił skokowy wzrost patroli dokonywanych przez taktyczne okręty podwodne MWChALW (przy jednoczesnym braku patroli przeprowadzonych przez jednostki strategiczne); w 2008 odbyło się w sumie 12 patroli[23].

Lotnictwo morskie[24]

Do sprawnego prowadzenia „aktywnej obrony pełnomorskiej”, MWChALW potrzebuje rozwiniętego komponentu powietrznego, zarówno bazującego na lądzie, jak i na pokładzie przyszłego lotniskowca. Obecne starania modernizacyjne wiążą się przede wszystkim z pozyskaniem wielozadaniowych samolotów zdolnych do prowadzenia operacji daleko poza miejscem bazowania (obecnie jedynym takim samolotem w chińskiej flocie jest SU-30MKK2/FLANKER w wersji morskiej), jak również wprowadzeniem systemów tankowania w powietrzu. Rozwiązaniem miał być zakup floty 4 powietrznych tankowców Il-78 Midas, kontrakt jednakże nie został do tej pory zrealizowany. Z drugiej strony Chińczykom udało się już w 1994 r. pozyskać 50 izraelskich bezzałogowych środków lotniczych typu HARPY, zdolnych operować z pokładu okrętów i niszczyć wrogie obiekty namierzając emitowane przez nie wiązki radarowe. Obecnie dowództwo MWChALW stara się pozyskać rosyjskie myśliwce wielozadaniowe SU-33, zdolne operować z pokładu lotniskowca, rozpoczął się też trening pierwszych 50 pilotów samolotów bazujących na lotniskowcu. Z kolei w dziedzinie maszyn komunikacji i walki radioelektronicznej przemysł chiński rozwija własną konstrukcję KJ-200 (wzorowaną na transportowcu Y-8) oraz KJ-2000 (wywodzącą się od rosyjskiego A-50).

Uzbrojenie i wyposażenie

Według Białej Księgi, MWChALW rozwija „system wyposażenia morskiego o zintegrowanych możliwościach współpracy powietrze-woda dla potrzeb morskich operacji obronnych (…) Modernizacja skupia się na podnoszeniu zdolności głównych systemów bojowych w dziedzinie wczesnego ostrzegania, lokalizacji celu, identyfikacji swój-obcy (friend or foe – FoF) oraz precyzyjnego uderzenia”. W parze z rozwojem technologicznym idzie również intensywny trening oficerów i żołnierzy (dowodem chociażby niedawne zmasowane manewry wojskowe)[25]. Przykładem prowadzonej modernizacji chińskiej floty jest wprowadzenie morskiego systemu obrazowania i pozycjonowania nowej generacji, opartego na automatycznie generowanych multimedialnych mapach. System pokazuje dowódcy w czasie rzeczywistym takie dane jak natężenie ruchu na szlaku oceanicznym, rozmaite ujęcia ukształtowania dna morskiego czy potencjał i rozlokowanie przeciwnika na polu bitwy. Obrazowanie oparte jest na danych zebranych w całej historii działania chińskiej floty, ale obejmuje również materiały zagraniczne. Może to służyć nie tylko usprawnieniu prowadzenia manewrów samym okrętem, ale również znacznie podnieść celność uzbrojenia pokładowego (rakiet, torped) naprowadzanych przy użyciu systemu. Chińczycy dowodzą, iż sprawdził się on podczas niedawnych operacji prowadzonych przez flotyllę okrętów MWChALW na wodach w pobliżu Somalii[26]. Z kolei dla sprostania problemom wsparcia okrętów na morzu Departament Zaopatrzenia ChALW opracował wojskowo-cywilny system wsparcia technicznego i sieć informacyjną dla potrzeb wsparcia odległych operacji morskich. Założeniem systemu jest umożliwienie bezpośredniej obsługi jednostek frontowych przez ekspertów znajdujących się na stałe w formacjach tyłowych i na lądzie. Dzięki temu osiągnięto konieczne „spłaszczenie” pola walki i otwarto drogę do realizacji koncepcji dalekomorskich operacji chińskiej floty[27]. Pomocą służą tu również wprowadzane na wyposażenie MWChALW radary typu OTH (over-the-horizon)  współpracujące z satelitami dla potrzeb namierzania celów na znaczne odległości[28].

W dziedzinie uzbrojenia warto zwrócić uwagę na stały rozwój chińskich technologii rakietowych. Pozostaje on w zgodzie z tradycyjnymi koncepcjami lądowej obrony Chin, a jednocześnie pozwala w dużej mierze zrekompensować braki wywołane niezadowalającym stanem lotnictwa morskiego. MWChALW prowadzi aktywny program budowy przeciwokrętowych pocisków balistycznych (Anti-Ship Ballistic Missiles – ASBMs), także tych wyposażonych w manewrujące głowice MaRV w rodzaju chociażby rakiet CSS-5 MRBM o zasięgu ponad 1750 km (Chiny posiadają w granicach 60-80 pocisków tego typu). Raport Departamentu Obrony USA uważa je za szczególnie niebezpieczne, gdyż mogą one potencjalnie przedrzeć się przez systemy obrony rakietowej grupy lotniskowca[29]. Z kolei w dziedzinie pocisków manewrujących MWChALW pozyskuje wspomniane rakiety rosyjskie SS-N-22 Sunburn i SS-N-27 Sizzler, a także prowadzi programy budowy pocisków rodzimej konstrukcji. Wśród tych ostatnich warto odnotować istnienie pocisku FT-2000, będącego wariantem rosyjskiego S-300, a znanego jako „zabójca AWACS-ów”[30].

Reasumując, chińska flota konsekwentnie bogaci się w coraz nowocześniejsze systemy uzbrojenia, dostosowane do wymogów sieciocentrycznego pola walki. Zwracają uwagę przede wszystkim elementy służące powstrzymaniu potencjalnego silniejszego przeciwnika: ciche okręty podwodne oraz zwłaszcza balistyczne i manewrujące pociski przeciwokrętowe, zaprojektowane z myślą o neutralizacji grup lotniskowców. Rozwijane są również zdolności z zakresu morskiego desantu, w sposób oczywisty wymierzone w Tajwan. Defensywna w istocie, doktryna MWChALW zakłada jednak ofensywne użycie siły i implikuje pozyskiwanie zasobów niezbędnych do prowadzenia „aktywnej obrony”. Ewidentne rozwijanie zdolności do projekcji siły stanowi wypełnienie kluczowych założeń chińskiej strategii[31].

Działania Marynarki Wojennej ChALW a regionalny kompleks bezpieczeństwa. Casus morskich sporów terytorialnych

Logiczną strefą użycia potencjału morskiego ChRL, tak w formie wysuniętej obecności wojskowej, demonstracji, jak i bezpośredniego użycia siły, stały się obszary sporne z innymi państwami, a umiejscowione zwłaszcza w rejonie Morza Południowochińskiego. Najsilniejsze kontrowersje wiążą się z kwestią przynależności Wysp Spratly oraz Paracelskich (do których w różnym stopniu roszczenia wysuwają ChRL, Tajwan, Wietnam, Filipiny, Malezja, Indonezja i Brunei)[32]. Bazując na danych zebranych w ramach projektu Correlates of War, M. Taylor Fravel zdefiniował szereg zespołów czynników mogących wpływać na skłonność Chin do sięgnięcia po siłę militarną w kontekście sporów terytorialnych. Założył on mianowicie, iż w sytuacji gdy wysokiemu potencjałowi do projekcji siły odpowiada znaczny obszar wartościowego terytorium podlegającego sporowi, siła roszczenia terytorialnego będzie dominująca. Z kolei, gdy z jakichś powodów (np. prawnych) siła roszczenia maleje, państwo stanie się bardziej skłonne do sięgnięcia po przemoc zbrojną aniżeli po środki dyplomatyczne. Również relatywne zmiany siły poszczególnych graczy warunkują ich skłonność do uciekania się po środki militarne: użycie siły może wydawać się zasadnym zarówno w przypadku względnego wzrostu potencjału przeciwnika (dla odwrócenia trendu), jak i korzystnej zmiany równowagi sił na korzyść państwa dotychczas słabszego (celem wykorzystania okazji). Za użyciem siły przemawiają również jej odpowiednia akumulacja, powody „tożsamościowe” związane z chęcią zachowania „reputacji” czy także rozmaite czynniki wewnętrzne[33]. Istotnie, w sytuacji dylematu bezpieczeństwa oraz znacznej wartości spornych terytoriów dla wszystkich zaangażowanych stron, wszelkie działania mające na celu zwiększenie potencjału militarnego jednego państwa automatycznie wywołują zmianę percepcji własnej pozycji pośród innych graczy i potencjalne zaognienie sporu, czy to na drodze działań równoważących, odwetowych, czy wręcz przemocy zbrojnej.[34] Z kolei Bruce A. Elleman utrzymuje, iż to właśnie wystąpienie sporu terytorialnego zapoczątkowało proces rozbudowy MWChALW i posłużyło jako bodziec dla opracowania doktryny morskiej dopuszczającej akcje ofensywne[35].

Słabością chińskiej Marynarki Wojennej jest brak lotniskowców, a więc podstawowych narzędzi projekcji siły i utrzymywania dominacji na spornym terytorium. Niedostatek ten ChRL zdecydowała się rekompensować poprzez ustanawianie baz i instalacji wojskowych na zajmowanych przez siebie wysepkach obu archipelagów[36]. Dla ustanowienia kontroli nad tymi fragmentami lądu Chiny zdecydowały się niejednokrotnie na użycie siły zbrojnej. W l. 1974-76 Chińczycy zajęli utrzymywaną prze Wietnam część Paraceli, a w 1988 r. część archipelagu Spratly, z kluczową Woody Island oraz Południową Rafą Johnsona, do których roszczenia zgłaszały przede wszystkim Wietnam i Filipiny. W 1995 r. doszło również do zbrojnego przejęcia Rafy Mischief z rąk Filipin[37]. W latach 1995, 1998 i 1999 doszło do potyczek okrętów wojennych Chin i Wietnamu, czyli dwóch głównych adwersarzy w sporze[38]. Charakterystyczne, iż w niemal wszystkich przypadkach zaognienia sporu, Chiny rozstrzygały kwestię „dzierżenia” terytoriów (by użyć terminologii rodem z prawa cywilnego) przy użyciu siły; ChRL, stojąc na silniejszej pozycji głównie dzięki posiadanemu potencjałowi, nie wykazywała żadnej woli ustępstw[39]. Agresywne zachowania MWChALW dały się również zauważyć w odniesieniu do działań jednostek US Navy w regionie. W 1994 r. chińska flota podjęła działania odwetowe wobec tropienia własnego okrętu podwodnego przez siły Marynarki Stanów Zjednoczonych. W 2001 r. jednostki chińskie skierowały strzały ostrzegawcze w stronę amerykańskiego statku oceanograficznego, a w tym samym roku chińskie lotnictwo zmusiło amerykański samolot zwiadowczy EP-3 do awaryjnego lądowania na wyspie Hainan. ChRL wielokrotnie protestowała również wobec sprzedaży broni na Tajwan, m.in. przeprowadzając testy używanych przeciw siłom morskim wroga rakiet średniego zasięgu[40]. Głośna stała się także sprawa „agresywnych manewrów” chińskich okrętów wojennych w bliskiej odległości od amerykańskiej jednostki oceanograficznej USNS Impeccable w marcu 2009 roku[41]. Przytoczone przykłady użycia sił Marynarki Wojennej wskazują zatem zarówno na wysoką wagę spornych terytoriów w oczach chińskich decydentów, jak i na wzrastający potencjał MWChALW, zdolnej zabezpieczać interesy Chin i przeciwstawiać się potencjalnym zagrożeniom.

Bruce Elleman dokonuje z kolei przeglądu instalacji wojskowych konsekwentnie dyslokowanych na utrzymywanych przez ChRL wyspach spornych archipelagów. Paracele chociażby stały się miejscem rozmieszczenia licznych anten radarowych i telekomunikacyjnych, wyrzutni pocisków przeciwokrętowych, lotnisk, baz paliwowych dla okrętów podwodnych oraz stacji wywiadu sygnałowego (SIGINT). Wyspy Spratly, obok obiektów wymienionych wyżej, mieszczą również stanowiska artylerii przeciwlotniczej. Pełnego obrazu tej „infrastruktury” dopełniają instalacje na wyspie Hainan, gdzie znajduje się baza lotnictwa morskiego, radar typu OTH, różnorodne urządzenia radiolokacyjne oraz jednostka wywiadu elektronicznego ELINT w bazie Lingshui[42]. Całość, złożona z satelitów, okrętów wojennych i handlowych, a nawet wyposażonych w telefony satelitarne jednostek rybackich, ma tworzyć sieć zwiadowczą przeciwko okrętom USA[43]. MWChALW przygotowuje również tzw. Emergency Support Detachments przeznaczone do świadczenia pomocy technicznej okrętom operującym z dala od rodzimych baz[44]. Chińska flota zaznacza swoją ustawiczną obecność w kluczowych dla żeglugi cieśninach łączących Ocean Indyjski z Pacyfikiem (choke points), a także przy strategicznie ważnym wybrzeżu Myanmaru, gdzie rozlokowywane są bazy okrętów podwodnych[45]. MWChALW organizuje też coroczne manewry i gry wojenne na wodach Morza Południowochińskiego oraz Cieśniny Tajwańskiej[46]. Obecność i aktywność chińskiej floty na spornych obszarach bez wątpienia pozostaje znacząca i służy politycznemu celowi podkreślenia suwerenności nad tymi terytoriami, bądź chociażby rozciągnięcia na nie strefy wpływów Pekinu.

Przy rozpatrywaniu aktywności chińskiej Marynarki Wojennej warto konsekwentnie odwoływać się do związków polityki i strategii, traktując działania sił zbrojnych jako instrument realizacji celów politycznych. Jednocześnie przykład ChRL pokazuje, w jak znacznym stopniu posiadany potencjał determinuje możliwość osiągania powziętych założeń. I tak, w istocie „linearna” strategia Liu Huaqinga, nastawiona na osiąganie coraz bardziej dalekosiężnych celów z biegiem czasu, pozwala Chinom zadowolić się tymczasową „kontrolą mórz” i „odmową dostępu”, zanim posiadane przez MWChALW zasoby i zdolności nie umożliwią sięgnięcia po „panowanie na morzach”, co siłą rzeczy zakładałoby mniej lub bardziej otwartą konfrontację z Japonią i Stanami Zjednoczonymi[47]. Jednocześnie takie misje MWChALW jak przygotowywanie się do operacji przeciwko Tajwanowi, obrona roszczeń terytorialnych i praw morskich, utrzymywanie potencjału odstraszającego, a także zabezpieczanie SLOCs, przekładają się na umacnianie pozycji przetargowej Chin w regionie i stanowią element budowy strategicznie ważnej comprehensive national power (zonghe guoli 综合国力)[48]. Aktualnie jednak, za powracającym wzorem Mahana, Chiny dążą do przekształcenia Morza Południowochińskiego w swoiste „chińskie Karaiby”, „morze wewnętrzne”, strefę własnej dominacji[49]. Co naturalne, rozwój ofensywnych zdolności Marynarki Wojennej pozostaje ściśle związany z odnoszeniem korzyści ekonomicznych: stopniowe osiąganie „panowania nad komunikacją”, a więc kontrola SLOCs, dostępu do zamorskich rynków, podnoszenie bezpieczeństwa żeglugi i „utrzymywanie handlu na miarę mocarstwa” tym samym wpisują się w Wielką Strategię ChRL. Tego typu osiąganie częściowej kontroli obszaru w czasie pokoju ma w założeniu przełożyć się na pożądaną gotowość wojenną w przyszłości[50]. Kiedy bowiem zawiodą środki dyplomatyczne, w odwodzie zawsze pozostanie Marynarka Wojenna; eksperci wskazują, iż umacnianie takiego właśnie wizerunku pozostaje jednym ze strategicznych celów Chin[51].

Podsumowanie

Jak ujął to niegdyś Alfred Mahan, „panowanie nad wspólnym” (command of the commons), stanowi podstawę i wyznacznik mocarstwowej polityki[52]. Chińska Republika Ludowa, jako wschodzące mocarstwo, nie traktuje już morza z lekceważeniem, a wręcz przeciwnie, stara się wykorzystać potencjał morski do budowy własnej potęgi. Jednocześnie, jak ujął to Li Mingjiang, Chiny usiłują zrównoważyć trzy wartości w swojej polityce odnośnie basenu Morza Południowochińskiego: suwerenność, rozwój i bezpieczeństwo[53]. Nie ulega wątpliwości, iż utrzymanie suwerenności i bezpieczeństwa to nienaruszalne priorytety strategii ChRL. Państwo to jednak jest tak bardzo zależne od handlu zagranicznego i jednocześnie tak dalece powiązane ze swoimi regionalnymi i zamorskimi partnerami, że jakakolwiek zbrojna konfrontacja w Azji Wschodniej przyniosłaby niewyobrażalne straty i zagroziła trzeciej z wymienionych wartości: rozwojowi. Modernizująca się MWChALW służy zatem umacnianiu pozycji Chin w regionie i niejednokrotnie bywa wykorzystana bezpośrednio w sytuacjach spornych, jednakże należy ją postrzegać jedynie jako narzędzie. Z drugiej strony, Azja Wschodnia tworzy specyficzny kompleks bezpieczeństwa, którego nie da się opisać w kategoriach wspólnoty bezpieczeństwa, a raczej układu sił w środowisku konfliktu (conflict formation, jak określa to Bjørn Møller)[54]. Pod wieloma względami jest to region pogrążony w realiach rodem z zimnej wojny, gdzie wzajemna nieufność państw i ich sprzeczne interesy sprzyjają utrzymywaniu się atmosfery wzbierającej konfrontacji. Dynamiczny i nieproporcjonalny wobec pozostałych rozwój floty wojennej ChRL naturalnie nie służy poprawie tej sytuacji. Wyścig zbrojeń w regionie i rozszerzanie terytorialnego stanu posiadania z pewnością nie stanowią wiarygodnego rozwiązania palącego dylematu bezpieczeństwa.

Podsumowując, Marynarka Wojenna Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej, mimo iż znacząco słabsza od operującej w regionie US Navy, pozostaje najbardziej dynamicznie rozwijającą się flotą w Azji Wschodniej. Jej coraz bardziej ofensywna doktryna operacyjna sprzęga się z rozwijanymi zasobami i możliwościami o równie ofensywnej naturze[55]. Jednocześnie intensyfikująca się bierna i czynna obecność MWChALW, zwłaszcza na spornych wodach Mórz Południowochińskiego i Wschodniochińskiego świadczy o znacznej przydatności tego instrumentu w regionalnej (i stopniowo również globalnej) polityce Pekinu. Państwa zaangażowane w Azji Wschodniej mają więc uzasadniony powód, by śledzić dalszy przebieg modernizacji chińskiego potencjału morskiego.

Bibliografia

Annual Report to Congress: Military Power of the People’s Republic of China 2009. US Department of Defense, 2009.

Capaccio, Tony. „Chinese Vessels Harass U.S. Navy Ship, Pentagon Says.” Bloomberg. <http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601080&sid=aUMS9YLJ2OmM> (12 maja 2010).

China Naval Modernization: Implications for U.S. Naval Capabilities – Background and Issues for Congress. Congressional Research Service, 2009.

“China ready to build aircraft carrier.” UpiAsia.com, 2.06.2009.

China’s National Defense in 2008. Beijing: Information Office of the State Council of the People’s Republic of China, 2009.

“Chinese Work Toward Carrier Capabilities.” DefenseNews.com, 4.05.2009.

Cole, Bernard D. „China’s Maritime Strategy.” W: Puska, Susan M. (red.) People’s Liberation Army After Next. Strategic Studies Institute, 2000. 279-328.

Dunnigan, James F. How to Make War. A Comprehensive Guide to Modern Warfare in the 21st Century. New York: Quill, 2003.

Elleman, Bruce A. “Maritime territorial disputes and their impact on maritime strategy: a historical perspective.” W: Bateman, Sam i Emmers, Ralf (red.) Security and International Politics in the South China Sea: Towards a cooperative management regime. New York, Routledge, 2009.

Federation of American Scientists’ Strategic Security Blog. <http://www.fas.org/blog/ssp/category/china>.

Fravel, M. Taylor. Strong Borders, Secure Nation: Cooperation and Conflict in China’s Territorial Disputes. Princeton & Oxford: Princeton University Press, 2008.

Heginbotham, Eric. „The Fall and Rise of Navies in East Asia: Military Organizations, Domestic Politics and Grand Strategy.” International Security 27.2 (2002): 86-125.

Heller, Eric Nathaniel. „The Prospect for Power Projections of People’s Republic of China.” Defense & Security Analysis 19.4 (2003): 349-67.

Henley, Lonnie. „PLA Logistics and Doctrine Reform, 1999-2009.” W: Puska. 55-78.

Holmes, James R., Toshi Yoshihara. Chinese Naval Strategy in the 21st Century: The Turn to Mahan. London & New York: Routledge, 2008.

Li Mingjiang. „China’s South China Sea Dilemma: balancing sovereignty, development, and security.” W: Bateman, Emmers. 140-54.

McVadon, Eric A. “China’s Maturing Navy.” Naval War College Review 59.2 (2006): 90-107.

The Military Balance 2010. London: The International Institute of Strategic Studies, 2010.

Moore, Frank W. China’s Military Capabilities. Institute for Defense and Disarmament Studies, 2000.

Møller, Bjørn. The Military Aspects of the South China Sea Disputes. Copenhagen: Copenhagen Peace Research Institute, 2001.

„New Facility Offers Carrier Building Capability.” SinoDefence.com.

“PLA Navy develops warship remote maintenance support system.” Chinese Ministry of National Defense, 15.06.2009.

“PLA Navy uses new generation of marine geo-information system.” Chinese Ministry of National Defense, 23.06.2009.

Seapower Questions on the Chinese Submarine Force. US Navy, Office of Naval Intelligence, 20.12.2006.

Sheehan, Michael. “The Evolution of Modern Warfare.” W: Baylis, John et al. (red.). Strategy in the Contemporary World: An Introduction to Strategic Studies. Oxford: Oxford University Press, 2007. 42-65.

Shigeo Hiramatsu. „China’s Advaces in the South China Sea: Strategies and Objectives.” Asia-Pacific Review 8.1 (2001): 40-50.

Transfers of Major Conventional Weapons: China 1990-2008. SIPRI, 2009.

Xu Jin. „The Strategic Implication of Changes in Military Technology.” Chinese Journal of International Politics 1 (2006): 163-93.


[1] Nt. Mahana por. Michael Sheehan, “The Evolution of Modern Warfare,” w: John Baylis et al. (red.), Strategy in the Contemporary World: An Introduction to Strategic Studies (Oxford: Oxford University Press 2007), 52.

[2] James R. Holmes, Toshi Yoshihara, Chinese Naval Strategy in the 21st Century: The Turn to Mahan (London & New York: Routledge 2008), 2.

[3] Powyższe dane na podstawie: The Military Balance 2010 (London: The International Institute of Strategic Studies 2010), 401-3.

[4] Pomimo liczebnej przewagi MWChALW nad marynarką japońską. Przywoływane zestawienie na podstawie The Military Balance 2010 oraz James F. Dunnigan, How to Make War. A Comprehensive Guide to Modern Warfare in the 21st Century (New York: Quill 2003), 642.

[5] China’s National Defense in 2008 (Beijing: Information Office of the State Council of the People’s Republic of China 2009), 31-2.

[6] Holmes, Yoshihara, 27-30.

[7] Nt. idei Liu Huaqinga por. Bernard D. Cole, „China’s Maritime Strategy,” w: Susan M. Puska (red.), People’s Liberation Army After Next (Strategic Studies Institute 2000), 293-5.

[8] Holmes, Yoshihara, 55-6.

[9] Holmes, Yoshihara, 31-2.

[10] Annual Report to Congress: Military Power of the People’s Republic of China 2009 (US Department of Defense 2009), 10-11, 17-18. Holmes, Yoshihara, 82.

[11] Eric Heginbotham, „The Fall and Rise of Navies in East Asia: Military Organizations, Domestic Politics and Grand Strategy,” International Security 27.2 (2002): 87-115.

[12] Holmes, Yoshihara, 29, 38.

[13] Cole, 283.

[14] Xu Jin, „The Strategic Implication of Changes in Military Technology,” Chinese Journal of International Politics 1 (2006): 189.

[15] Holmes, Yoshihara, 39-40.

[16] Teza E. N. Hellera za: Eric Nathaniel Heller, „The Prospect for Power Projections of People’s Republic of China,” Defense & Security Analysis 19.4 (2003): 350.

[17] China’s National Defense in 2008, 33-4.

[18] Źródła: Frank W. Moore, China’s Military Capabilities (Institute for Defense and Disarmament Studies, 2000). China Naval Modernization: Implications for U.S. Naval Capabilities – Background and Issues for Congress (Congressional Research Service, 2009). Transfers of Major Conventional Weapons: China 1990-2008 (SIPRI, 2009).

[19] “Chinese Work Toward Carrier Capabilities,” DefenseNews.com, 4.05.2009. “China ready to build aircraft carrier,” UpiAsia.com, 2.06.2009. „New Facility Offers Carrier Building Capability,” SinoDefence.com

[20] Jeśli nie sprecyzowano inaczej, źródła jak w przypisie 18.

[21] Seapower Questions on the Chinese Submarine Force (US Navy, Office of Naval Intelligence, 20.12.2006).

[22] China Naval Modernization . . . Stan ilościowy na 2009 r.:  Jin – 2 jednostki, Shang – 2, Yuan – 4, Song – 16, Kilo – 12. Źródło: SinoDefence.com

[23] Federation of American Scientists’ Strategic Security Blog, <http://www.fas.org/blog/ssp/category/china>.

[24] Źródła jak w przypisie 18.

[25] China’s National Defense in 2008.

[26] “PLA Navy uses new generation of marine geo-information system,” Chinese Ministry of Defense, 23.06.2009.

[27] “PLA Navy develops warship remote maintenance support system,” Chinese Ministry of National Defense, 15.06.2009.

[28] China’s National Defense in 2008.

[29] Ibidem. China Naval Modernization . . .

[30] Holmes, Yoshihara, 100.

[31] Cole, 304.

[32] China’s National Defense in 2008, 5.

[33] M. Taylor Fravel, Strong Borders, Secure Nation: Cooperation and Conflict in China’s Territorial Disputes (Princeton & Oxford: Princeton University Press 2008), 28-38, 63.

[34] Ibidem, 30-1.

[35] Bruce A. Elleman, “Maritime territorial disputes and their impact on maritime strategy: a historical perspective,” w: Sam Bateman, Ralf Emmers (red.), Security and International Politics in the South China Sea: Towards a cooperative management regime (New York, Routledge 2009), 42.

[36] Elleman, 42. Shigeo Hiramatsu, „China’s Advaces in the South China Sea: Strategies and Objectives,” Asia-Pacific Review 8.1 (2001): 48.

[37] Holmes, Yoshihara, 53. Elleman, 45. Fravel, 267.

[38] Bjørn Møller, The Military Aspects of the South China Sea Disputes (Copenhagen: Copenhagen Peace Research Institute 2001), 2.

[39] Fravel, 267.

[40] Heller, 357-8.

[41] Tony Capaccio, „Chinese Vessels Harass U.S. Navy Ship, Pentagon Says,” Bloomberg, <http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601080&sid=aUMS9YLJ2OmM> (12 maja 2010).

[42] Elleman, 46-9.

[43] Eric A. McVadon, “China’s Maturing Navy,” Naval War College Review 59.2 (2006): 97.

[44] Lonnie Henley, „PLA Logistics and Doctrine Reform, 1999-2009,” w: Puska, 63.

[45] Cole, 299-300. Elleman, 51.

[46] Heller, 363.

[47] Cole, 280-1, 294.

[48] Cole, 308. China’s National Defense in 2008, 1-2.

[49] Holmes, Yoshihara, 52.

[50] Ibidem, 74-7.

[51] Elleman, 53-4.

[52] Holmes, Yoshihara, 78.

[53] Li Mingjiang, „China’s South China Sea Dilemma: balancing sovereignty, development, and security,” w: Bateman, Emmers, 140-54.

[54] Møller, 1.

[55] Związek między doktryną a możliwościami w postaci definicji doktryny operacyjnej zawarł w swym opracowaniu B. Cole. Patrz: Cole, 303.

Artykuł powstał w ramach prac Ogólnopolskiego Zjazdu Internacjologów Studentów, nad którym patronat objęło Centrum Studiów Polska-Azja. OZIS odbył się w dniach 9-11 grudnia 2010 r. na Uniwersytecie Jagiellońskim.

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
Chiny – droga do panowania na morzach? Reviewed by on 11 kwietnia 2011 .

Artykuł powstał w ramach prac Ogólnopolskiego Zjazdu Internacjologów Studentów, nad którym patronat objęło Centrum Studiów Polska-Azja. OZIS odbył się w dniach 9-11 grudnia 2010 r. na Uniwersytecie Jagiellońskim. Kiedy w 1890 r. Alfred Mahan pisał o kluczowej roli sił morskich na bieg historii i propagował koncepcję „panowania na morzu” (command of the sea), objawiającą się

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

O AUTORZE /

komentarze 4

  • Dziękuję za ten bardzo ciekawy artykuł, obszerna wielostronna analiza. Nic dodać, nic ująć.
    Wydaje mi się, iż obecnie sąsiadem Chin, który żywi szczególną nieufność wobec Kraju Środka jest Wietnam. Pomijam tu oczywiście Tajwan, który większość krajów świata – słusznie czy nie – oficjalnie uznaje za integralną część Chin. Wietnam natomiast ma swoje niezbyt przyjemne reminiscencje związane z sąsiedztwem z Chinami, zwłaszcza gdy na cesarskim tronie w Pekinie zasiadali Mongołowie (dynastia Yuan), a później Mandżurowie (dyn. Qing). W bliższych nam czasach, po wyzwoleniu Kambodży spod władzy Pol Pota przez wojska wietnamskie w styczniu 1979 r., Deng Xiaoping nazwał Hanoi „małym chuliganem, który musi dostać nauczkę”. Co prawda owa „nauczka” polegała na inwazji lądowej a nie morskiej, niemniej możemy być pewni, że wietnamskim strategom wojskowym obecna rozbudowa MWChALW spedza sen z powiek. Tym bardziej, że oba kraje mają niezałatwione spory terytorialne na Morzu Południowochińskim, dotyczące wspomnianych w artykule Wysp Paracelskich (od 1974 r. zajmowanych przez Chiny) i Wysp Spratly (gdzie 1988 r. doszło do wymiany ognia między jednostkami morskimi Chin i Wietnamu, wskutek czego jeden wietnamski transportowiec został zatopiony).

    • Ogólnie to chyba wszystkie kraje tego regionu obawiają się rozwoju chińskiej floty wojennej. Ale najbardziej chyba Koreańczycy – ich kraj to de facto wyspa, a położenie Półwyspu Koreańskiego sprawia, że kraj ten może zostać bardzo szybko odcięty od pomocy z zewnątrz. Dlatego Koreańczycy modernizują swoją flotę, aby jak najszybciej przekształcić ją w pełnomorską, zdolną do działania na własną rękę przeciwko Chińczykom. Japończycy też już się przeorientowali – teraz rakiety z Korei Północnej zeszły na dalszy plan wobec możliwości konfliktu z Chinami.

    • Z tego powodu dość szybko pogodzili się z USA – patrz wizyta prezydenta
      Clintona w Hanoi, w 2000 r.

  • Moim zdaniem, ten artykuł napisany jest językiem hermetycznym. Nie wiem czy to żargon wojskowy czy jakiś inny- faktem są trudno zrozumiałe zdania lub gupy zdań. Których w tym artykule jest sporo. A to utrudnia odbiór myśli, które chciał przekazać autor. I tu dochodzimy do sedna czyli myśli. Otóż autor prezentuje głównie amerykański punkt widzenia. A to tak, jakby ktoś napisał artykuł obrazujący polską doktrynę wojskową opierając się na żródłach i tezach rosyjskich. Jaką miało by to wartość z punktu widzenia Polski? Żadną. A teraz wracając do w/w artykułu. Ten temat jest diabelnie trudny albo jeszcze trudniejszy. Powód? Na naszych oczach odradza się państwo, które kiedyś było potęgą gospodarczą i militarną. Odradza się w tempie oszałamiającym. Wręcz jest w trakcie stawania się na naszych oczach potęgą gospodarczą. Co powoduje w skali regionalnej i globalnej coraz więcej napięć. Nieuniknionych.Konsekwencją tego stawania się jest również rozwój armii, dalece opóźniony w stosunku do gospodarki, ale jednak. A to dopiero powoduje napięcia. Nieuniknione. Napięcia te są szczególnie widoczne, gdy się słucha i czyta Amerykanów. To oczywiste. To ich potęga, w tym morska, zaczyna być kwestionowana/podważana. Myślę, że tego typu artykuły omawiające jakiś wycinek doktryny politycznej ChRL, powinny wychodzić z tez chińskiej doktryny politycznej. Wtedy stają się integralną częścią całości. To co zostało nam przedstawione jest wyabstrachowaną z całości, widzianą oczyma potencjalnego przeciwnika, wizją MWChALW. Ale jest również rzeczą wartą przeczytania.

Pozostaw odpowiedź