Chiny,Polecane,[ ANALIZY ]

Charakterystyka Państwowych Funduszy Inwestycyjnych٭ ze szczególnym uwzględnieniem Chińskiej Korporacji Inwestycyjnej

Obecnie nie posiadamy żadnych, wiarygodnych informacji charakteryzujących sposób wykorzystania chińskich rezerw walutowych, które według prognoz na koniec 2008 r. mogą osiągnąć poziom 2,16 biliona USD. W konsekwencji chińskie ministerstwo finansów zalecając konieczność dywersyfikacji alokacji rezerw walutowych w aktywa dającą wyższą stopę zwrotu niż amerykańskie papiery dłużne oraz stabilizacji poziomu inflacji, w dniu 29 września 2007 r. utworzyło Chińską Korporację Inwestycyjną (China Investment Corporation – CIC).
Celem artykułu jest próba definicji i analiza działalności Państwowych Funduszy Inwestycyjnych, ze szczególnym uwzględnieniem Chińskiej Korporacji Inwestycyjnej, przedstawienie danych statystycznych oraz czynników mających wpływ na ich rozwój.

Od 1953 r., czyli utworzenia pierwszego Państwowego Funduszu Inwestycyjnego Kuwejtu, znaczenie tych podmiotów na międzynarodowym rynku finansowym uległo wielkiej zmianie (obecnie istnieje ok. pięćdziesięciu tego typu instytucji). Według danych Międzynarodowego Funduszu Walutowego, we wrześniu 2007 r. Państwowe Fundusze Inwestycyjne zarządzały aktywami o wartości 3 bilionów USD. Z kolei prognozy banków inwestycyjnych wskazują, że wartość ww. aktywów do 2015 r. może osiągnąć poziom 12 – 15 bilionów USD.
Obecnie nie posiadamy żadnych, wiarygodnych informacji charakteryzujących sposób wykorzystania chińskich rezerw walutowych, które według prognoz na koniec 2008 r. mogą osiągnąć poziom 2,16 biliona USD. W konsekwencji chińskie ministerstwo finansów zalecając konieczność dywersyfikacji alokacji rezerw walutowych w aktywa dającą wyższą stopę zwrotu niż amerykańskie papiery dłużne oraz stabilizacji poziomu inflacji, w dniu 29 września 2007 r. utworzyło Chińską Korporację Inwestycyjną (China Investment Corporation – CIC).
Celem artykułu jest próba definicji i analiza działalności Państwowych Funduszy Inwestycyjnych, ze szczególnym uwzględnieniem Chińskiej Korporacji Inwestycyjnej, przedstawienie danych statystycznych oraz czynników mających wpływ na ich rozwój.

Tezą pracy jest twierdzenie, iż biorąc pod uwagę prognozy wskazujące, że Państwowe Fundusze Inwestycyjne do 2015 r. zgromadzą aktywa o wartości 12 – 15 bilionów USD , wpływ charakteryzowanych podmiotów na międzynarodowy rynek finansowy oraz gospodarkę światową będzie wzrastał.

1. Definicja Państwowych Funduszy Inwestycyjnych (Sovereign Wealth Funds – SWF).
Pierwsze Państwowe Fundusze Inwestycyjne powstały w latach 60. XX wieku. Jak wspomniano na wstępie, już w 1953 r. władca Kuwejtu Sheikh Abdullah Al-Salem Al-Sabah, w celu dywersyfikacji oraz wykorzystania zgromadzonej nadwyżki kapitałowej (uzyskanej
w wyniku sprzedaży ropy naftowej) do rozbudowy krajowej infrastruktury, utworzył Fundusz Inwestycyjny Kuwejtu.
W dostępnej literaturze istnieje wiele definicji Państwowych Funduszy Inwestycyjnych. Należy jednak podkreślić, że 11 października 2008 r., Międzynarodowa Grupa Robocza
ds. Państwowych Funduszy Inwestycyjnych (powołana w dniach 30.04 – 1.05.2008 r.
w Waszyngtonie), podczas trzeciego spotkania w Santiago (Chile) przyjęła pakiet ogólnych zasad i praktyk inwestycyjnych, w którym zamieszczono definicję SWF. Charakteryzuje ona ww. podmioty jako instytucje będące własnością państwa (rządu), zarządzające lub administrujące aktywami w celu osiągnięcia założonych planów finansowych, formalnie umieszczone poza rezerwami walutowymi władz monetarnych, operacjami przedsiębiorstw państwowych i rządowych funduszy emerytalnych, funkcjonujące w oparciu o różne strategie inwestycyjne (włącznie z zakupem aktywów zagranicznych) oraz posiadające zróżnicowaną strukturę organizacyjną.
Dokonując podziału Państwowych Funduszy Inwestycyjnych ze względu na źródło pochodzenia kapitału można wyróżnić dwie, podstawowe grupy podmiotów:
 fundusze towarowe (commodity SWF) – zasilane kapitałem pozyskanym przez władze z eksportu dóbr (najczęściej surowców naturalnych) przez koncerny państwowe lub poprzez opodatkowanie eksportu prywatnych przedsiębiorstw. Do podstawowych zadań spełnianych przez fundusze towarowe zalicza się: stabilizację dochodów podatkowych państwa, zachowanie równowagi na rachunku płatniczym oraz gromadzenie kapitałów „dla przyszłych pokoleń”;
 fundusze nietowarowe (noncommodity SWF) – najczęściej powstają poprzez transfer części środków tworzących rezerwy walutowe państwa. Jednym z głównych celów podejmowania tych działań jest stabilizacja poziomu inflacji oraz chęć uzyskania wyższej stopy zwrotu z zainwestowanego kapitału.

Charakteryzując natomiast sposób usankcjonowania prawnego SWF można wskazać na trzy, stosowane rozwiązania:
 fundusze posiadające odrębną osobowość prawną z pełną zdolnością do zarządzania aktywami, których działalność uregulowana jest odpowiednimi przepisami (np. Fundusz inwestycyjny Abu Dhabi);
 fundusze prowadzące działalność w formie państwowych koncernów (state-owned enterprises) w oparciu o ogólne przepisy dotyczące funkcjonowania przedsiębiorstw
w danym kraju (Temasek Holdings, China Investment Corporation), które
w szczególnych przypadkach mogą działać również na podstawie specjalnych ustaw dotyczących SWF;
 fundusze, które nie posiadają odrębnej osobowości prawnej, a zarządzane przez nie aktywa należą bezpośrednio do państwa lub banku centralnego (fundusze Kanady, Norwegii).
Do siedmiu Państwowych Funduszy Inwestycyjnych dysponujących aktywami
o największej wartości zaliczamy:
 Abu Dhabi Investment Authority (250 – 875 mld USD) – Zjednoczone Emiraty Arabskie;
 Global Government Pension Fund (380 mld USD) – Norwegia;
 Government Investment Corporation (100 – 330 mld USD) – Singapur;
 Fundusz Inwestycyjny Arabii Saudyjskiej – 289 mld USD;
 Government Reserve Authority (213 mld USD) – Kuwejt;
 China Investment Corporation (200 mld USD) – Chiny;
 Russia’s Oil Stabilization Fund (125 mld) – Rosja.

2. Wzrost wpływu na rynkach finansowych państw – eksporterów ropy naftowej oraz azjatyckich banków centralnych.
W okresie ostatnich kilku lat na międzynarodowym rynku finansowym obserwujemy wzrastającą rolę dwóch podmiotów: azjatyckich banków centralnych oraz
państw – eksporterów ropy naftowej. Należy podkreślić, że aktywa ww. graczy w latach 2000 – 2006 potroiły się i na koniec 2006 r. osiągnęły poziom 6,5 – 6,9 biliona USD (wykres I).
Wykres I

Źródło: Opracowanie własne na podstawie The world’s new financial power brokers, The McKinsey Quarterly, Economic studies, December 2007.
*Rada Współpracy Państw Zatoki Perskiej (Bahrajn, Kuwejt, Oman, Katar, Arabia Saudyjska, Zjednoczone Emiraty Arabskie), Indonezja, Nigeria, Norwegia, Rosja, Wenezuela.

Uwzględniając dodatkowo wielkość kapitału będącego w dyspozycji hedge funds
i w rękach prywatnych (wszystkie te cztery podmioty są ze sobą ściśle powiązane), łączna wartość posiadanych środków w 2006 r. wynosiła ok. 8,4 – 8,7 biliona USD, co stanowiło ponad 5% globalnych aktywów finansowych (167 bilionów USD) . Natomiast rzeczywisty wpływ ww. czterech instytucji na gospodarkę światową jest znacznie większy niż wskazują przedstawione statystyki (szacuje się, że wartość zakupionych papierów rządowych USA przez centralne banki Azji oraz państwa petrodolarowe w 2006 r. wyniosła 435 mld USD, co wpłynęło na obniżenie długoterminowych amerykańskich stóp procentowych o 0,75 punktu procentowego).
Statystyki przedstawione na wykresie II wskazują, że kraje eksportujące ropę naftową były największym źródłem kapitału zasilającego w 2006 r. międzynarodowy rynek finansowy.

Wykres II

Źródło: Opracowanie własne na podstawie The world’s new financial power brokers, The McKinsey Quarterly, Economic studies, December 2007, str. 4; D. Farrell, S. Lund: The new role of oil wealth in the world economy, The McKinsey Quarterly, Perspectives on Corporate Finance and Strategy, Number 26, Winter 2008, str. 43.

*Algieria, Indonezja, Iran, Kuwejt, Libia, Nigeria, Norwegia, Rosja, Arabia Saudyjska, Syria, Zjednoczone
Emiraty Arabskie, Wenezuela, Jemen.

Głównym czynnikiem wpływającym na dynamiczny wzrost aktywów państw petrodolarowych był kilkakrotny, od 2002 r. wzrost cen ropy naftowej oraz wzrost ilości eksportowanego surowca. Biorąc pod uwagę wzrastający popyt na ropę naftową
w gospodarce światowej, można przypuszczać, że w okresie kilku lat nastąpi dynamiczna akumulacja aktywów państw – eksporterów ropy naftowej. Przy zakładanej cenie 50 USD za baryłkę ropy szacuje się, że wzrost ten będzie wynosił ok. 387 mld USD rocznie i do 2012 r. pozwoli zgromadzić kapitał rzędu 5,9 biliona USD. Natomiast przy średniej cenie baryłki ropy naftowej na poziomie 70 USD, wartość zagranicznych aktywów państw naftowych będzie wzrastać rocznie o 628 mld USD i do 2012 r. wyniesie 6,9 biliona USD. Do Państwowych Funduszy Inwestycyjnych państw – eksporterów ropy naftowej dysponującymi największymi aktywami zalicza się: Fundusz Inwestycyjny Abu Dhabi (Abu Dhabi Investment Authority), którego zagraniczne aktywa szacuje się na 250 – 875 mld USD; Norweski Rządowy Fundusz Emerytalny (Norway’s Government Pension Fund) o kapitale 380 mld USD; Fundusz Inwestycyjny Arabii Saudyjskiej (Saudi Arab Pension Fund) – szacowane aktywa zagraniczne to 289 mld USD; Fundusz Inwestycyjny Kuwejtu (Kuwait Investment Authority) o kapitale na poziomie 213 mld USD; Rosyjski Fundusz Stabilizacyjny (Russia’s Oil Stabilization Fund) o szacowanych aktywach 125 mld USD; Fundusz Inwestycyjny Kataru (Qatar Investment Authority) – aktywa zagraniczne to 30 – 50 mld USD. Ważną rolę na międzynarodowym rynku finansowym pełnią również banki centralne państw – eksporterów ropy naftowej, które w przeciwieństwie do prywatnych inwestorów (posiadają ok. 40% światowych aktywów petrodolarowych) czy Państwowych Funduszy Inwestycyjnych, zgromadzone rezerwy lokują głównie w długoterminowe papiery rządu USA.
Drugą grupę podmiotów pod względem wielkości aktywów, które zasiliły międzynarodowy rynek finansowy w 2006 r. stanowiły azjatyckie banki centralne. Ich dynamiczny wzrost w ostatnich latach wynika głównie z nadwyżki handlowej państw azjatyckich, napływu zagranicznych inwestycji oraz polityki kursowej władz monetarnych. Według statystyk, w 2006 r. azjatyckie banki centralne posiadały łącznie rezerwy walutowe
o wartości 3,1 biliona USD (natomiast na koniec września 2008 r. rezerwy walutowe Chin osiągnęły poziom 1,9 biliona USD). Należy podkreślić, że w porównaniu z funduszami petrodolarowymi, rezerwy azjatyckich banków inwestowane są głównie w papiery dłużne rządu amerykańskiego.
Na wykresie III przedstawiono szacunkową wartość, która według Reguły Greenspana-Guidotti stanowi nadwyżkę ponad uznawany za niezbędny dla zachowania stabilności finansów kraju poziom rezerw walutowych. Dodatkowo na poniższym wykresie wskazano wysokość kosztu alternatywnego z ulokowania części rezerw państw azjatyckich
w papierach amerykańskich przekraczających tzw. bezpieczny poziom (założono uzyskanie dochodu o 5% wyższego niż w 2006 r. pozwalały osiągnąć inwestycje w obligacje rządu USA).

Wykres III

Źródło: Opracowanie własne na podstawie The world’s new financial power brokers, The McKinsey Quarterly, Economic studies, December 2007.

W 2006 r. łączny koszt alternatywny aktywów azjatyckich banków centralnych trzymanych w amerykańskich obligacjach i przekraczających tzw. bezpieczny poziom wyniósłby 96 mld USD, co stanowi ok. 1,1% ich PKB. Natomiast szacowany utracony dochód z posiadania papierów rządowych USA przez władze monetarne Chin osiągnąłby
w analizowanym roku wartość 49 mld USD. Z kolei według statystyk Międzynarodowego Funduszu Walutowego za 2007 r., nadwyżka Pekinu przekraczająca minimalny poziom rezerw określany jako wielkość krótkoterminowego zadłużenia zagranicznego (231 mld USD) wyniosła 1 328 mld USD (wartość chińskich rezerw walutowych na koniec 2007 r. osiągnęła poziom 1 559 mld USD). W konsekwencji koszt alternatywny (w wysokości 5%) stanowił 66,4 mld USD.
W celu dywersyfikacji oraz zwiększenia dochodu z posiadanych rezerw, kilka państw azjatyckich utworzyło Państwowe Fundusze Inwestycyjne, np. Fundusz Inwestycyjny Hong Kongu (Exchange Fund Investment Portfolio) – 112 mld USD, Korporacja Inwestycyjna Korei (Korea Investment Corporation – KIC) – 30 mld USD, Tajwański Narodowy Fundusz Stabilizacyjny (National Stabilization Fund) – 15 mld USD, Korporacja Inwestycyjna Singapuru (Goverment of Singapore Investment Corporation – GIC) ustanowiona w 1981 r., w lutym 2008 r. posiadała aktywa zagraniczne na poziomie 100 – 300 mld USD.
GIC funkcjonuje na zasadach zbliżonych do prywatnych funduszy inwestycyjnych, lokując rezerwy rządowe (ok. 45 – 50% kapitału zainwestowano w USA, 30% w Europie, 10%
w Japonii oraz 10% w Azji, z wykluczeniem Japonii).
Singapur posiada jeszcze jeden fundusz inwestycyjny – Temasek Holdings, utworzony
w 1974 r. w celu zarządzania dochodami rządowymi (szacowana wartość posiadanych aktywów wynosi ok. 108 mld USD). Początkowo Temasek Holdings inwestował tylko na rynku krajowym. Natomiast obecnie ponad 50% stanowią aktywa zagraniczne, skoncentrowane głównie w sektorze telekomunikacyjnym i finansowym w państwach regionu Azji Wschodniej (Chinach, Tajwanie i Korei Południowej).

3. Charakterystyka Chińskiej Korporacji Inwestycyjnej (China Investment Corporation – CIC).
Po kilkunastu latach rozwoju, chińskie instytucje finansowe zaczęły poszukiwać atrakcyjnych okazji do inwestycji poza granicami. Oprócz większej stopy zwrotu niż inwestycje w amerykańskie papiery dłużne, mają również zamiar zdobyć realny wpływ na zarządzanie międzynarodowymi podmiotami oraz stworzyć możliwości dla chińskich managerów podnoszenia umiejętności. Wydaje się, że w najbliższym okresie pozyskiwanie przez Pekin mniejszościowych udziałów w międzynarodowych instytucjach finansowych będzie podstawową formą inwestycji.
Do momentu powołania CIC większością rezerw walutowych Chin zarządzał Chiński Państwowy Urząd ds. Rezerw Walutowych (China’s State Administration of Foreign Exchange – SAFE), który ok. 70 – 80% rezerw ulokował w dolarach, głównie w papierach dłużnych amerykańskiego rządu. W marcu 2007 r. chińskie ministerstwo finansów poinformowało, iż prowadzi prace dotyczące utworzenia specjalnego funduszu, którego celem będzie dywersyfikacja alokacji rezerw, przenosząc cześć z nich w kierunku aktywów dającą wyższą stopę zwrotu niż amerykańskie obligacje. W wyniku tych działań, 29 września 2007 r. utworzono Chińską Korporacje Inwestycyjną.
CIC składa się z trzech departamentów: Central Huijin Investment Company (przejęta przez CIC) odpowiada za inwestycje na rynku krajowym; jej spółka zależna China Jianyin Investment zarządza krajowymi aktywami oraz realizuje operacje „usuwania” tzw. złych kredytów (nonperforming loans); w gestii trzeciego departamentu, który jest nowo utworzoną komórką znajdują się inwestycje zagraniczne. Za tworzenie strategii rozwoju Chińskiej Korporacji Inwestycyjnej odpowiada jedenastoosobowa Rada Dyrektorów, której przewodniczy Lou Jiwei, były wice minister finansów oraz zastępca sekretarza generalnego Rady Państwowej. Szefem rady nadzorczej jest Jin Ligun, a managerem zarządzającym Gao Xiqing, były wice szef Narodowego Funduszu Emerytalnego, który wchodzi również w skład Rady Dyrektorów.
Proces zasilenia kapitałowego Chińskiej Korporacji Inwestycyjnej przebiegał następująco. W sierpniu 2007 r. pierwsza transza 10. letnich obligacji oprocentowanych na poziomie 4,3%, o wartości 600 mld yuanów (ok. 77 mld USD) została przekazana Centralnemu Bankowi Chin przez ministerstwo finansów. W połowie września 2007 r. druga transza 10. i 15. letnich obligacji skarbowych oprocentowana w wysokości 4,46% i 4,68%,
o wartości 103 mld juanów (ok. 17 mld USD) miała emisję publiczną. W listopadzie i grudniu 2007 r. trzecia transza 10. i 15. letnich obligacji skarbowych oprocentowana w wysokości 4,5% i wartości 96 mld juanów (12 mld USD) miała emisję publiczną. W grudniu 2007 r. brakująca kwota 750 mld juanów (97 mld USD) została przekazana Centralnemu Bankowi Chin przez ministerstwo finansów w formie 15. letnich obligacji skarbowych oprocentowanych w wysokości 4,45%. Podsumowując ok. 1,5 biliona juanów wymieniono na 200 mld USD. Emisję publiczną miały jedynie obligacje o wartości 199 mld juanów (29 mld USD). Pozostała część papierów trafiła w ręce Centralnego Banku Chin. Należy jednocześnie podkreślić, że CIC przejęła kontrolę w listopadzie 2007 r. nad Central Huijin Investment Company od Centralnego Banku Chin w zamian za 500 mld juanów (ok. 67 mld USD). Dodatkowo CIC zasiliła kapitałowo kwotą 67 mld USD dwa chińskie banki, Chiński Bank Rolniczy oraz Chiński Bank Rozwoju. W rezultacie szacuje się, że „wolne” aktywa CIC wynoszą ok. 70 mld USD.
Jednym z podstawowych zadań stojących przez Chińską Korporacją Inwestycyjną jest osiągnięcie stopy rentowności przynajmniej na poziomie, który umożliwi obsługę wyemitowanych obligacji. W opinii przewodniczącego Rady Dyrektorów Lou Jiwei koszt odsetek od ww. papierów wynosi 40 mln USD dziennie. Czyli zakładając minimalną stopę zwrotu na poziomie 40 mln USD dziennie (14,6 mld USD rocznie), stopa rentowność CIC
z otrzymanych 200 mld USD powinna osiągnąć poziom 7,3%. Przedstawiciele ministerstwa finansów stwierdzili również, że jeśli Chińska Korporacja Inwestycyjna uzyska planowaną stopę zwrotu z inwestycji, to do 2010 r. wartość aktywów CIC wzrośnie do 600 mld USD. Natomiast w oficjalnych wypowiedziach przedstawicieli funduszu nie pojawia się wiele informacji dotyczących przyszłych planów ekspansji zagranicznej. Prawdopodobnie
w bieżącej działalności Chińska Korporacja Inwestycyjna skoncentruje się na giełdach Hong Kongu, Tajwanu i Londynu oraz utworzy pierwsze oddziały poza Chinami (lokalizacja nie została jeszcze sprecyzowana). Jednocześnie władze CIC zapowiedziały, że w celu ochrony przed oskarżeniami o upolitycznienie działalności Korporacja nie będzie nabywała strategicznych pakietów akcji zachodnich koncernów, udziałów w liniach lotniczych, koncernach telekomunikacyjnych i naftowych, w projektach infrastrukturalnych oraz programach rozwoju najnowszych technologii. W opinii części analityków agencja będzie pewnego rodzaju hybrydą stworzoną na wzór holdingów finansowych Singapuru – Temasek Holdings i Singapurskiej Rządowej Korporacji Inwestycyjnej.
Jedną z pierwszych transakcji dokonanych przez CIC było przeznaczenie 3 mld USD na zakup 10% udziałów w amerykańskim prywatnym funduszu inwestycyjnym Blackstone Group, co spowodowało pojawienie się spekulacji dotyczących motywów politycznych tej inwestycji. Niestety poniesiona przez CIC strata w wysokości 25% zainwestowanego kapitału wpłynęła również na pojawienie się u chińskich decydentów wątpliwości na temat sposobu oraz dopuszczalnego ryzyka przy inwestowaniu publicznych funduszy.
Wartość oraz finalnego odbiorcę transakcji zagranicznych przeprowadzonych przez CIC i SAFE w okresie 2006 r. – I kwartał 2008 r. przedstawia tabela I.

Tabela I
Chińskie inwestycje zagraniczne o największej wartości w latach 2006 – I kwartał 2008
Inwestor Cel: globalna instytucja finansowa Transakcja
China Investment Corporation Morgan Stanley 5 mld USD za 9,9% akcji
China Investment Corporation. Zakupu dokonała wchłonięta przez CIC China Jianyin Investment Company Blackstone Group 3 mld USD za 9,9% akcji bez prawa głosu
SAFE (China) Total 2,8 mld USD za 1,6% akcji
SAFE (China) British Petroleum 2 mld USD z 1% akcji
SAFE (China) Commonwealth Bank of Australia 0,2 mld USD za 0,3% akcji
SAFE (China) Australia and New Zealand Banking Group 0,2 mld USD za 0,3% akcji
SAFE (China) National Australia Bank 0,2 mld USD za 0,3% akcji
Źródło: Opracowanie własne na podstawie J. Ngai i Y. Wang: Global investment strategies for China’s financial institutions, The McKinsey Quarterly, Financial service, June 2008; www.swfinstitute.org. i R. Beck i M. Fidora: The impact of Sovereign Wealth Funds on Global Financial Markets, Occasional paper series, European Central Bank, No 91, July 2008, s. 9.

4. Intensyfikacja stosunków pomiędzy państwami zatoki perskiej
i Chinami.
W pierwszej połowie 2008 r. nastąpiła intensyfikacja kontaktów pomiędzy państwowymi funduszami krajów naftowych i Chinami (w marcu 2008 r. wizytę w Pekinie złożył Shaykh Mohammed, wice prezydent i premier Zjednoczonych Emiratów Arabskich, natomiast w kwietniu z wizytą do Pekinu przybyli przedstawiciele Kataru oraz funduszu inwestycyjnego Abu Dhabi). Należy zwrócić uwagę, że wartość wymiany handlowej pomiędzy Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi i Chinami w okresie 1999 – 2007 wzrastała w tempie 33% rocznie, osiągając w 2007 r. poziom 20 mld USD. W konsekwencji
w kwietniu Dubai International Caplital (DIC), ramię inwestycyjne Dubai Holding i chiński fundusz First Easter Invesment Group utworzyły spółkę joint venture o nazwie ChinaDubai Capital, która będzie dysponować kapitałem wielkości 1 mld USD z przeznaczeniem na inwestycje w Azji i Afryce. Wydaje się, że intensyfikacja kontaktów oraz parafowane porozumienia wskazują na zwiększone zainteresowanie państw regionu bliskiego wschodu inwestycjami na dynamicznie rozwijającym się rynku azjatyckim. Natomiast Chiny poszukują dogodnego miejsca do lokowania swoich nadwyżek walutowych oraz zagwarantowania stabilnych dostaw surowców energetycznych, zwłaszcza ropy naftowej. Nastąpiła również intensyfikacja kontaktów pomiędzy Państwowymi Funduszami Inwestycyjnymi państw arabskich i Chińską Korporacją Inwestycyjną.

5. Problemy związane z rosnącym znaczeniem SWF na międzynarodowych rynkach.
W celu maksymalizacji zwrotu z zainwestowanego kapitału oraz dywersyfikacji ryzyka dokonywanych inwestycji, państwa eksportujące kapitał domagają się wolnego
i bezpiecznego dostępu do aktywów przemysłowych innych krajów. Z kolei importerzy kapitału (zwłaszcza, gdy jest on inwestowany przez rządy lub bezpośrednio zależne od nich instytucje) wyrażają uzasadnione obawy dotyczące niejasnych motywacji i konsekwencji dokonywanych transakcji.
Obecnie w Stanach Zjednoczonych i EU toczy się dyskusja mająca na celu próbę sprecyzowania przypadków, w których zagraniczne inwestycje dokonywane przez instytucje rządowe mogą zagrażać bezpieczeństwu narodowemu. Drugą płaszczyzną konsultacji jest określenie prawa do podjęcia ewentualnych środków zaradczych oraz szczególnego monitorowania ww. transakcji. W 2008 r. kanclerz Angela Merkel publicznie stwierdziła, że rząd pod jej kierownictwem prowadzi prace nad implementacją zbliżonych do amerykańskich rozwiązań, gdzie Komitet ds. Inwestycji Zagranicznych może zarekomendować prezydentowi USA zablokowanie inwestycji zagranicznej, jeżeli zostanie ona uznana za mającą wpływ na bezpieczeństwo kraju (prezydent USA posiada prawo zawieszenia lub zablokowania każdej próby nabycia, fuzji i przejęcia amerykańskiej korporacji, jeśli zostanie udowodnione, że stanowi to potencjalne zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego państwa). Również europejski komisarz ds. handlu Peter Mendelson, w celu uniemożliwienia próby przejęcia kontroli nad kluczowymi sektorami przez inny rząd (telekomunikacja, media, sektor energetyczny i finansowy, sektor usług) zasugerował wprowadzenie rozwiązań prawnych umożliwiających krajowym władzom użycie tzw. złotej akcji. Natomiast komisarz ds. rynku wewnętrznego EU Charlie McCreevy poinformował, że jego urząd przygotowuje listę zaleceń charakteryzujących sposób traktowania inwestycji dokonywanych przez kraje trzecie
w koncerny państw członkowskich EU. W opinii specjalistów taka jednostronna akcja poszczególnych krajów wiązałaby się z przynajmniej trzema zagrożeniami: ze wzrostem tendencji protekcjonistycznych; z upowszechnieniem stosowania niejednorodnych standardów przez władze państw, które są odbiorcami kapitału zagranicznego (spowoduje zwiększenie kosztów działalności SWF i przełoży się na zmniejszenie efektywności napływającego kapitału); z pojawieniem się nieporozumień dotyczących kontroli przestrzegania wprowadzonych restrykcji. Kolejnym istotnym problemem dotyczącym SWF jest kwestia mikroekonomicznych konsekwencji ich działalności, czyli uzyskanie wpływu na zarządzenie koncernem. W związku z powyższym władze USA, podejmując na forum międzynarodowym próbę wdrożenia pewnych rozwiązań, zwróciły się do Międzynarodowego Funduszu Walutowego z apelem o rozpoczęcie prac nad Kodeksem Postępowania dotyczącego SWF. W efekcie podczas trzeciego spotkania w ramach Międzynarodowej Grupy Roboczej ds. Państwowych Funduszy Inwestycyjnych przedstawicieli państw założycieli SWF w Chile, w dniu 11 października 2008 r. opracowano tzw. Reguły Santiago (Santiago Principles).

6. Podsumowanie i wnioski.
Na podstawie przedstawionych w pracy danych można wnioskować, że Państwowe Fundusze Inwestycyjne utworzone przez państwa azjatyckie oraz kraje eksportujące ropę naftową będą zwiększać wpływ na międzynarodowym rynku finansowym, co konsekwencji spowoduje przesuwanie inwestycji z obligacji denominowanych w USD w aktywa dające wyższą stopę zwrotu (prawa własności), a w dłuższym okresie wpływ na zarządzanie zagranicznymi koncernami. Wzrastać może również wartość kapitałów napływająca w tzw. wrażliwe sektory oraz wielkość, która będzie wykorzystywana do realizacji strategicznych interesów państw, np. inwestycje Chin w Afryce. Oczywiście nie odznacza to, że charakteryzowane inwestycje będą dokonywane tylko za pośrednictwem SWF. Kolejnym ważnym czynnikiem dotyczącym funkcjonowania części z pośród Państwowych Funduszy Inwestycyjnych jest bardzo niski stopień „przejrzystości” prowadzonej działalności. Według badań opracowanych na podstawie Indeksu Transparentoności Linaburga-Maduella, (analizuje 10 elementów, przyznając za każdy z nich jeden punkt), w II kwartale 2008 r. 10 punktów otrzymały SWF z Norwegii, Nowej Zelandii i USA. Natomiast 1 punkt przyznano, m.in. funduszom ze Zjednoczonych Emiratów Arabskich, Chin, Brunei, Angoli i Algierii.
W ostatnim okresie czasu w chińskich kręgach rządowych toczy się debata dotycząca strategii inwestycyjnej dynamicznie rosnących rezerw walutowych (w pierwszych miesiącach 2008 r. przedstawiciele ministerstwa finansów zapowiedzieli, że jeśli zostanie osiągnięta przez CIC stopa zwrotu z zainwestowanego kapitału na poziomie 7,3%, to w ciągu najbliższych dwóch lat wartość aktywów funduszu wzrośnie do 600 mld USD). Pomimo zapewnień władz chińskich, że to czynnik ekonomiczny będzie jedynym elementem wpływającym na decyzje inwestycyjne Chińskiej Korporacji Inwestycyjnej, przedstawiciele innych państw wyrażają poważne wątpliwości co do intencji powołania tego fundusz (często wskazuje się na uwarunkowania polityczne jako mające największy wpływ). Należy przypomnieć, jak wiele kontrowersji wzbudziła w 2005 r. próba nabycia przez China National Offshore Oil Corporation (CNOOC) amerykańskiego koncernu energetycznego Unocal Również Indie i Wielka Brytania wyraziły zaniepokojenie napływem kapitału SWF (głównie z Chin) oraz zapowiedziały utworzenie specjalnych przepisów, które będą tą kwestie regulowały. Zdaniem przedstawicieli wielu państw oficjalne ogłoszenie przez Pekin strategii przedstawiającej sposób inwestowania chińskich rezerw walutowych, zreformowanie instytucji finansowych oraz transparentność podejmowanych działań miałoby pozytywny wpływ na postrzeganie chińskich inwestycji za granicą.

LITERATURA
1. Allen M., Caruana J.: Severeign Wealth Funds – A Work Agenda, International Monetary Fund, February 29, 2008.
2. Beck R. i Fidora M.: The impact of Sovereign Wealth Funds on Global Financial markets, Occasional paper series, European Central Bank, No 91, July 2008.
3. Brainard L.: Sovereign Wealth Fund Briefing, The Brookings Institution, Washington D.C., December 2007.
4. Brooks N.: China’s new Sovereign Wealth Fund: Implications for global asset markets, Henderson Global Investors, July 2007.
5. Currency undervaluation and Sovereign Wealth Funds: A new role for the Word Trade Organization, The World Bank, July 2008
6. Farrell D., Lund S.: The new role of oil wealth in the world economy, The McKinsey Quarterly, Perspectives on Corporate Finance and Strategy, Number 26, Winter 2008.
7. Farrell D., Lund S.: The world’s new financial power brokers, The McKinsey Quarterly, Economic studies, December 2007.
8. International Working Group of Sovereign Wealth Funds: Generally accepted principles and practises – Santiago Principles, October 2008.
9. Kimmitt M.: Sovereign Wealth Funds and the World Economy, Foreign Affairs, January/February 2008.
10. Martin M. F.: China’s Sovereign Wealth Fund, Asian trade and finance, Foreign Affairs, Defence and Trade Department, Congressional Research Center, January 200
11. Ngai J. i Wang Y.: Global investment strategies for China’s financial institutions, The McKinsey Quarterly, Financial service, June 2008.
12. Pradhan S. R.: Dubai Inc. in China: A new vista for Gulf-Asia relations, The Jamestown Foundation, Volume VIII, Issue 9, April 28 2008.
13. Sandalow D. B.: Rising oil prices and the growth of Gulf Sovereign Wealth Funds, The Brookings Doha Center, Doha, Qatar, May 2008.
14. US-China economic and security review commission: Report to Congress 2007, November 2007.
15. www.swfinstitute.org
16. www.china-inv.cn/cicen

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
Charakterystyka Państwowych Funduszy Inwestycyjnych٭ ze szczególnym uwzględnieniem Chińskiej Korporacji Inwestycyjnej Reviewed by on 22 lutego 2009 .

Obecnie nie posiadamy żadnych, wiarygodnych informacji charakteryzujących sposób wykorzystania chińskich rezerw walutowych, które według prognoz na koniec 2008 r. mogą osiągnąć poziom 2,16 biliona USD. W konsekwencji chińskie ministerstwo finansów zalecając konieczność dywersyfikacji alokacji rezerw walutowych w aktywa dającą wyższą stopę zwrotu niż amerykańskie papiery dłużne oraz stabilizacji poziomu inflacji, w dniu 29 września 2007

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

O AUTORZE /

Avatar

Pozostaw odpowiedź