Artykuły

B. Zgliński: Współpraca przemysłu obronnego Ukrainy i ChRL

Wydarzenia ostatnich tygodni na Ukrainie stawiają pod znakiem zapytania współpracę przemysłu obronnego ChRL i Ukrainy. Od lat 90. XX w. rozwijała się ona od zaangażowania „niezagospodarowanych” pracowników ukraińskiego (lub postsowieckiego) sektora obronnego w ChRL z podpisaniem umowy o współpracy w sferze wojskowo-technicznej w 1995 r. Wydaje się, że współpraca obu krajów na tym polu jest oczywista. Jeszcze w grudniu zeszłego roku podczas wizyty Janukowycza w Pekinie mówiono o zacieśnieniu współpracy przemysłów obronnych obu państw. Ukraina w spadku po ZSRR otrzymała rozbudowany przemysł ciężki, w dużej części nastawiony na produkcję uzbrojenia. Ta stosunkowo nowoczesna gałąź przemysłu (można w jej ramach rozpatrywać także przemysł aeronautyczny, w tym kosmiczny) była wykorzystywana w minimalnym stopniu przez rząd ukraiński. Dodatkowo gospodarka potrzebowała dostępu do źródła walut. W tym czasie ChRL poszukiwała możliwości modernizacji własnych sił zbrojnych oraz dostępu do zaawansowanych (w stosunku do posiadanych) technologii obronnych, a rosnąca gospodarka pozwalała na finansowanie wspomnianych poszukiwań.

źródło: news.xinhuanet.com

źródło: news.xinhuanet.com

W 2013 r. obroty przemysłu obronnego na Ukrainie wyniosły 1,6 mld USD (200 mln USD więcej niż w 2012 r., kiedy dało to 4. pozycję wśród eksporterów uzbrojenia na świecie). W tym samym czasie wydatki na obronę wyniosły 1,9 mld USD.

Lotnictwo

ChRL boryka się z trudnościami w projektowaniu i produkcji silników odrzutowych. Cierpią z tego powodu plany rozwoju zarówno lotnictwa wojskowego, jak i cywilnego. Ukraińskie przedsiębiorstwa, takie jak Motor Sich, są w stanie dostarczyć szeroki wybór silników do samolotów transportowych i treningowych (tzw. LIFT) oraz lekkich maszyn myśliwskich. Do tej pory ChRL zakupiła ok. 300 silników AI-25 i AI-222 do samolotów szkoleniowych. Nawiązanie ściślejszej współpracy mogłoby rozwiązać część chińskich problemów w tej dziedzinie.

Antonov oferuje szeroką gamę pakietów modernizacyjnych dla wyprodukowanych przez siebie (lub przez inne firmy na licencji) samolotów. ChRL jest w posiadaniu m.in. An-26 (oraz jego licencyjnej wersji Y-7). Proponowany pakiet modernizacyjny obejmuje m.in. zwiększenie dopuszczalnej masy startowej samolotu.

Wspomniana firma ma także duże osiągnięcia w dziedzinie budowy samolotów transportowych: od lekkich An-32 po ciężkie An-124 Ruslan i An-225 Mriya. Przedłużające się prace nad uruchomieniem w Chinach produkcji średnich i ciężkich samolotów transportowych według własnego projektu otwierają przed ukraińskimi firmami duże pole do współpracy.

Dodatkowym atutem Antonova są zakończone prace nad samolotem zwiadu morskiego An-74MP. Samolot ten w zależności od misji może pozostawać w rejonie patrolu od 2,5 do 5 godzin. Wobec zaogniających się sporów wokół granic morskich ChRL znaczenie współpracy wydaje się być oczywiste.

Ukraina ma duży potencjał jeśli chodzi o prace modernizacyjne i remontowe samolotów rodziny Su-27/30/J-11, które są obecnie na wyposażeniu lotnictwa i marynarki wojennej ChRL. Oprócz dostępu do oryginalnych części zamiennych do ww. samolotów możliwa jest także m.in. modernizacja optoelektronicznych systemów celowniczych (m.in. zwiększając ich zasięg czterokrotnie) oraz celowników nahełmowych.

Jako prace modernizacyjne można także rozpatrywać prace nad przerobieniem ok. 20 Il-76MD na latające tankowce Il-78. Po zakupieniu samolotów w wersji transportowej na Białorusi i w Rosji ChRL zleciła prace modernizacyjne na Ukrainie. Włączenie takiej ilości tankowców do floty powietrznej ChRL wydatnie zwiększy jej operacyjność w oddaleniu od swoich baz. Wydaje się to wyjątkowo pożądane w kontekście ustanowienia przez Chiny strefy identyfikacji obrony powietrznej (ADIZ).

Oprócz samolotów Ukraina może zaproponować współpracę także w zakresie radarów i innych środków zwiadu elektronicznego. Jednym z takich środków jest system „Kolczuga”, będący pasywnym środkiem rozpoznania o wielorakim zastosowaniu i zasięgu do 800 km. Radary, produkowane m.in. przez firmę „Iskra”, stanowią alternatywę dla niedostępnych rozwiązań amerykańskich czy europejskich. Najnowszy z nich, 80K6M, nie ustępuje, według zapewnień producenta, amerykańskim i francuskim odpowiednikom. Obecnie trwają też prace nad radarem MR-1, który, wedle zapewnień producenta, ma być wyjątkowo skuteczny w wykrywaniu obiektów łatających wykonanych technologii stealth. Prowadzone są również prace nad radarem morskim, który ma śledzić do 100 obiektów w odległości do 200 km (również obiekty latające na niskich pułapach).

Broń rakietowa

Kolejnym polem, na którym może dojść do zacieśnienia współpracy, jest produkcja broni rakietowej. Obecnie w produkcji pozostaje szeroki wybór rakiet powietrze-powietrze, powietrze-ziemia oraz rakiet przeciwczołgowych. W poprzednich latach ChRL zakupiło od Ukrainy licencję na produkcję rakiety powietrze-powietrze R-27.

Marynarka wojenna

Jeśli chodzi o ten rodzaj sił zbrojnych, to najbardziej obiecującą dziedziną współpracy wydają się być wspólne prace nad siłowniami gazowymi do okrętów wojennych. ChRL była do niedawna w dużym stopniu uzależniona od importu tego rodzaju napędu, podobnie jak w wypadku silników lotniczych. Ze względu na embargo dostęp do zachodnich technologii był ograniczony. W latach 90. XX w. na Ukrainie, w Zorya-Mashproekt, zakupiono (oprócz oczywiście lotniskowca) siłownie gazowe GT25000M do okrętów klasy Luhu (po problemach z dostępem do turbin General Electric) oraz pierwszych niszczycieli rakietowych klasy 052. Obecnie w produkcji są już chińskie odpowiedniki ukraińskich turbin, lecz w dalszym ciągu nie są w stanie poprawić wyników swoich pierwowzorów. Radzieckie okręty typu Slava przy wyporności ponad 12000 t osiągały prędkość 32 węzłów, podczas gdy chińskie niszczyciele osiągają prędkość 30 węzłów przy wyporności poniżej 8000 t. Większe jednostki, jak okręty desantowe klasy 071, korzystają z licencjonowanych silników dieslowskich. Dla porównania największym amerykańskim okrętem wykorzystującym siłownię gazową jest USS America o wyporności 45000 t i osiągający prędkość ok. 22 węzłów.

Drugim polem współpracy jest obecnie produkcja poduszkowców klasy Żubr. 2 z 4 zamówionych poduszkowców zostały wyprodukowane w Teodozji na Krymie. Reszta powstaje w ChRL pod nadzorem ukraińskich techników. Ukraińskie stocznie mają doświadczenie w produkcji poduszkowców różnych typów. Przy rozbudowie sił chińskiej piechoty morskiej oraz dalszym zaognianiu się sytuacji na Morzu Południowochińskim ten przydatny element desantu morskiego może okazać się przydatnym dla chińskiej marynarki wojennej.

Wnioski:

1. Istnieje wiele gospodarczych przesłanek za zacieśnieniem współpracy na linii Kijów-Pekin przy produkcji uzbrojenia, w przemyśle lotniczym oraz morskim. Decyzja na ten temat zostanie podjęta jednak za podstawie analizy sytuacji politycznej, a nie gospodarczej.

2. Jednocześnie na przeszkodzie będą stały względy polityczne. Nowy rząd, chcąc uzyskać pomoc finansową z USA, UE i MFW być może zostanie zmuszony do ograniczenia współpracy z ChRL i dołączyć do unijnego embarga na dostawy uzbrojenia.

3. O ile w produkcji silników lotniczych Ukraina ma mocną konkurentkę w postaci Rosji, to w produkcji siłowni gazowych nie ma dużej konkurencji (poza krajami UE i USA). Firmy chińskie w dalszym ciągu nie są w stanie całkowicie uniezależnić się od importu z Ukrainy.

4. Jest to ostatnia szansa na nawiązanie równorzędnej współpracy z Chinami. W ciągu 2-5 lat osiągnie ona poziom, na którym Ukraina zostanie sprowadzona do roli dostawcy surowców i dóbr nisko przetworzonych.

5. Ukraina może próbować grać kartą współpracy wojskowej z ChRL w negocjacjach z USA bądź UE, ale biorąc pod uwagę sytuację na Krymie nie będzie w stanie dzięki temu wiele uzyskać.

6. Duże znaczenie dla dalszej współpracy obronnej Ukrainy i ChRL będą miały też relacje w trójkącie Kijów-Pekin-Moskwa. Od tego, jakie ostatecznie  stanowisko zajmie Pekin, zależą dalsze losy współpracy w omawianej dziedzinie.

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
B. Zgliński: Współpraca przemysłu obronnego Ukrainy i ChRL Reviewed by on 16 marca 2014 .

Wydarzenia ostatnich tygodni na Ukrainie stawiają pod znakiem zapytania współpracę przemysłu obronnego ChRL i Ukrainy. Od lat 90. XX w. rozwijała się ona od zaangażowania „niezagospodarowanych” pracowników ukraińskiego (lub postsowieckiego) sektora obronnego w ChRL z podpisaniem umowy o współpracy w sferze wojskowo-technicznej w 1995 r. Wydaje się, że współpraca obu krajów na tym polu jest

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

O AUTORZE /

Avatar

Pozostaw odpowiedź