Artykuły

B. Zgliński: Potencjał ChRL do działań w Arktyce

xue_long

lodołamacz Xue Long (Śnieżny Smok), commons.wikimedia.org

W maju 2013 roku ChRL (wraz z m. in. Republiką Korei, Singapurem, Japonią czy Indiami) otrzymała status obserwatora w Radzie Arktycznej. Stanowiło to kolejny krok na drodze Chin do zaznaczenia swojej obecności w tym regionie świata.

Jako obserwator przy Radzie ChRL zobowiązała się m. in. do uznawania zwierzchności „państw arktycznych”, suwerennych praw i jurysdykcji nad Arktyką oraz do respektowania zasad prawnych odnoszących się do tego regionu, takich jak Konwencja ONZ o Prawie Morza (UNCLOS). Ogranicza to pole działania ChRL w regionie, lecz należy pamiętać o instrumentalnym traktowaniu przez ChRL m. in. UNCLOS przy okazji sporów terytorialnych.

Działania ChRL w regionach podbiegunowych koordynowane są przez Chinese Arctic and Antarctic Administration i jej komórkę badawczą: Polar Research Institute of China. Badania skupiają się głównie wokół możliwości wykorzystania Przejścia Północno-Wschodniego, wydobywania zasobów naturalnych oraz zmian klimatu. Do zasobów administrowanych przez ww. agencje należy wymienić stację arktyczną Żółta Rzeka i lodołamacz Xue Long (Śnieżny Smok).

Stacja Żółta Rzeka została zbudowana w 2003 roku w Ny-Ålesund na Spitsbergenie (Norwegia). Stacja zajmuje się m. in. badaniami meteorologicznymi oraz wykorzystywaniem technik obserwacji satelitarnej do badań Ziemi. Może w niej zimować ok. 20-25 osób.

W przeszłości ChRL posiadała kilka statków używanych do celów badawczych w regionach podbiegunowych, lecz nie były one dostosowane do operowania na zlodzonych akwenach. Pierwszą przystosowaną do tego jednostką był zakupiony w 1985 roku w Finlandii Jindi. Jednostka ta nie była lodołamaczem, lecz transportowcem dostosowanym do operowania na wodach dalekiej północy po jednorocznym lodzie. Ta 152-metrowa, zwodowana w 1971 r., jednostka o wyporności ponad 15 000 ton była wykorzystywana do 1994 roku.

Pierwszym, i jak do tej pory jedynym, lodołamaczem pod chińską banderą jest Śnieżny Smok. Jednostka ta została zwodowana na Ukrainie. W 1993 r. przeszła w Chinach przebudowę do roli polarnego okrętu badawczego, mogącego operować przy pokrywie lodowej grubości 1,2 m. Jednostka ma 167 m długości i ponad 21 000 ton wyporności i zasięg ok. 12 000 Mm. Ostatnio (koniec września 2012) lodołamacz powrócił z kolejnej wyprawy w region Arktyki – CHINARE 2013. Podczas tej misji przepłynął 18 500 Mm, z czego ok. 5400 Mm w regionie arktycznym. W czasie rejsu osiągnięty został najdalej wysunięty na północ punkt, do którego dotarł chiński statek – 87°39’N, 123°11’E. Jak przyznali sami uczestnicy wydarzenia, dalszy rejs był niemożliwy ze względu na zbyt wymagające dla statku warunki lodowe. Statek ten obecnie znajduje się w suchym doku i przechodzi remont siłowni, zbiorników paliwa oraz laboratoriów. Remont ma kosztować ok. 24 mln USD.

Trwają prace nad nowym chińskim lodołamaczem mającym wejść do użytku w 2014 roku. Ma on mieć wyporność 8 000 ton i zasięg 20 000 Mm (co wydaje się być przeszacowanym założeniem), zabrać na pokład (w zależności od źródeł) od 60 do 90 naukowców oraz operować przy pokrywie lodowej o grubości do 1,5 m. Projekt, którego plany powstały przy współpracy z fińskim partnerem, ma kosztować ok. 200 mln USD. Należy zauważyć, że planowany lodołamacz będzie miał mniejszą wyporność od japońskiego Shirase  (ponad 12 500 t) i porównywalną do południowokoreańskiego Araon (7 000 t).

Wnioski:

1. ChRL jest „latecomerem” jeśli chodzi o eksplorację regionów podbiegunowych. Musi się zatem zastosować do reżimów prawnych i reguł, które narzuciły inne państwa.

2. ChRL nie posiada obecnie wystarczającego potencjału technologicznego, by samodzielnie prowadzić zaawansowane projekty w opisywanym regionie. Widać to na przykładzie prac nad nowym lodołamaczem. W perspektywie krótko i średnioterminowej skazane będą na współpracę w tej dziedzinie z partnerami z (głównie) Europy Północnej. Dotyczy to także ew. projektów związanych z wydobyciem surowców w Arktyce.

3. Biorąc pod uwagę zgromadzone przez ChRL środki na rzecz rozwoju badań obszarów podbiegunowych, powyższa sytuacja będzie podlegała stopniowej poprawie na rzecz Chin.

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
B. Zgliński: Potencjał ChRL do działań w Arktyce Reviewed by on 30 września 2013 .

W maju 2013 roku ChRL (wraz z m. in. Republiką Korei, Singapurem, Japonią czy Indiami) otrzymała status obserwatora w Radzie Arktycznej. Stanowiło to kolejny krok na drodze Chin do zaznaczenia swojej obecności w tym regionie świata. Jako obserwator przy Radzie ChRL zobowiązała się m. in. do uznawania zwierzchności „państw arktycznych”, suwerennych praw i jurysdykcji nad

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

O AUTORZE /

Patrycja Pendrakowska

Prezes CSPA od maja 2017 roku, ekspert od Chin. Doktorantka w zakładzie filozofii społecznej UW. Ukończyła sinologię, etnologię i socjologię na UW, którą studiowała również na Ludwig-Maximilians Universität w Monachium. W 2011 roku badała problem migracji w Nepalu, w Institute of Integrated Development Studies w Katmandu. Była redaktorka TVN24 i wolontariuszka w dziale misji PAH. Otrzymała stypendia naukowe na seminaria i badania w Polsce, Niemczech, Hiszpanii i Chinach. E-mail: [email protected]; twitter: @patrycjapendra

KOMENTARZE: 1

Pozostaw odpowiedź