Artykuły

Antologia wietnamskiego rocka: Część IV – Początki rockowego życia Hanoi po 1975 roku

W cyklu „Antologia wietnamskiego rocka” Celestyna Losiak* w kolejnych częściach przedstawia społeczno-kulturowe uwarunkowania „Viet rocka”, aktualną sytuację wietnamskiej sceny rockowej, a także przybliża historię najważniejszych wietnamskich zespołów zarówno z północnej części kraju (Hanoi), jak i z obszarów centralnych oraz południowych (Ho Chi Minh City). Dziś część IV: „Początki rockowego życia Hanoi po 1975 roku & zespół Bức Tường”. Przeczytaj część I, część II i część III.

Trần Lập – lider legendarnego zespołu Bức Tường (Ściana) uważany za pewnego rodzaju specjalistę w kwestii viet rocka z Hanoi, opisuje muzyczną sytuację stolicy w wywiadzie dla Thể Thao & Văn Hóa (TT&VH) [1]. Postuluje on, że rockowa kultura muzyczna wywodzi się bezpośrednio z młodzieżowej działalności studenckiej w latach dziewięćdziesiątych, która szybko rozprzestrzeniła się poza szkolne mury. Dzisiejsze gazety definiują to zjawisko jako „fenomen piosenki studenckiej w Hanoi”.

tran

Trần Lập

Prawdę mówiąc, w okresie „po zjednoczeniu” pojęcie muzyki rockowej w północnej części kraju nie było dość powszechne – o tego typu muzyce mówiło się głównie w środowisku repatriantów, którzy powrócili do Wietnamu po studiach czy pracy za granicą. Sytuacja uległa zmianie wraz z rokiem 1990, kiedy działalność rozpoczął „pierwszy rockowy zespół z Hanoi” – Những Bậc Thang (Schody).

Formacja zadebiutowała w roku 1989 i dziś uważana jest za rockowych, północnych prekursorów. Na swoim koncie posiadają płytę zatytułowaną „Làng gốm” („Wioska Ceramiczna”), na której słychać silne nawiązania do muzyki bluesowej.

Za kolejny zespół spod znaku „dinozaurów” viet rockowej sceny uchodzi grupa Đại Bàng Trắng (Biały Orzeł) w składzie: Vinh (gitara), Tuấn (śpiew, gitara basowa), Huy (śpiew, perkusja), Kiên (keyboard). Grali zarówno covery takie jak np. „Hotel California” (The Eagles) czy „November Rain” (Guns ‘N’ Roses), jak i własne kompozycje: „Mưa Bóng Đêm” („Nocny deszcz”), „Con Rắn” („Wąż”).

Większość zespołów na dobre rozpoczynała swoją działalność, kiedy ich członkowie zakończyli edukację w szkołach wyższych (przeważnie były to ĐH Xây dựng, ĐH Kiến Trúc, Cao đẳng Mỹ thuật Công nghiệp). Ten postępujący ruch formowania się nowych kapel wynikał głównie z wielkiej muzycznej pasji i potrzeby tworzenia. Dominującymi gatunkami były heavy metal i klasyczny rock, spora część zespołów czerpała z dorobku The Beatles czy Elvisa Presleya. Grupą szczególnie zafascynowaną Beatlesami okazała się być formacja Desire, założona oficjalnie w roku 1993 przez Trần Thanh Tùnga (śpiew, gitara) od samego początku swojej działalności zwanego Tùng Johnem z powodu fascynacji Johnem Lennonem. W składzie pierwotnym znaleźli się również Trịnh Long Vũ (śpiew) oraz Vũ Anh Tuấn (gitara basowa). Desire zasłynęli przede wszystkim ze swojej inicjatywy w kwestii organizacji koncertów i festiwali w latach 1994-1997, a także z propagowania tzw. muzyki na żywo w barach czy kawiarniach (Legends Beer, Spark Club), co – adekwatnie do nazwy formacji – wzbudziło i ugruntowało muzyczne pragnienia młodzieży.

tung

Tùng John i Desire

Jednym z zespołów, dzięki którym w ogóle można mówić o „rockowym życiu stolicy”, jest formacja Bức Tường (znana także pod angielską nazwą The Wall). To artyści, którzy ukształtowali muzyczną świadomość słuchaczy oraz zachęcili młodych wykonawców do wyjścia z cienia i pierwszych prób na scenie. Przetarli szlaki w kwestii koncertowej działalności, a także zajęli się wspieraniem młodych talentów.

Narodziny zespołu odbyły się 26 marca 1995 roku na oczach około pięciuset widzów w Đại Học Xây Dựng (Wyższej szkole budowlanej), kiedy to młodzieżowa grupa artystyczna Đoàn Thanh Niên ĐHXD wystąpiła z okazji szkolnego festiwalu, nie snując jeszcze planów o wspólnej muzycznej przyszłości.

Zespół składał się z sześciu osób:

Śpiew: Trần Lập

Gitara: Hà

Gitara: Huy Hoàng

Gitara basowa: Tuấn Hùng

Perkusja: Đức Hiệp

Keyboard: Hải

Po sukcesie, jaki przyniósł pierwszy występ, formacja zdecydowała się na dalszą muzyczną działalność. Oprócz grania coverów zespołów zagranicznych, The Wall wzbogacił repertuar pierwszą własną kompozycją autorstwa Trần Lậpa pt. „We are THE WALL”. Jednocześnie zmianom uległ skład osobowy grupy – Hà (później gitarzysta w zespole Buratinox) oraz Haỉ (późniejszy członek formacji Gạt Tàn Đầy) zrezygnowali ze współpracy. Tym samym Tuấn Hùng objął stanowisko głównego gitarzysty, pozwalając, aby jego miejsce w zespole zajął Bùi Chiến Phong, grający równolegle w zespole Strangers.

17 listopada w Sali gimnastycznej ĐHXD został zorganizowany pierwszy solowy, blisko dwugodzinny występ zespołu, który obejrzało około 3000 widzów. Po koncercie muzycy usłyszeli opinię, że spora część publiczności została bardzo pozytywnie zaskoczona przez hard rockową interpretację „Oh Mardrak” utworu skomponowanego przez Nguyễn Cườnga. Występ okazał się dużym sukcesem i zaostrzył apetyt na dalsze koncerty: podczas Đêm Solo II z okazji świątecznego festiwalu D Hi NOEL95 (23 grudnia 1995) w wyniku ogromnego zainteresowania fanów, część biletów trafiła na tzw. czarny rynek, a nawet zdarzały się próby podrobienia oryginałów. Koncert zapoczątkowany został przez zespół Chìa Khoá Vàng (Złoty Klucz), a na widowni zasiadło około 3000 słuchaczy.

W styczniu 1996 roku muzycy The Wall po raz pierwszy trafili do wietnamskiej telewizji z okazji koncertu pt. SV96 i zorganizowanego na uczelni ĐHBK HN. Zarejestrowany utwór „We are THE WALL” został wyemitowany czwartego dnia święta Tết Nguyên Đán (wietnamski nowy rok), na kanale VTV3, o godzinie 23.

Jednocześnie Bùi Chiến Phong zdecydował się na opuszczenie zespołu. Jego miejsce zajął Trung Dũng – student architektury pochodzący z Huế.

Kolejnym małym medialnym sukcesem formacji był wywiad, którego zespół udzielił na łamach gazety Thi Trang Tr (Młoda Moda) – popularnego młodzieżowego periodyku. Wydarzenie warte odnotowania, jeśli przyjąć do wiadomości fakt, że muzycy The Wall wciąż określali się mianem amatorów, gdyż studia wciąż były dla nich celem priorytetowym.

Jeśli chodzi o stosunek uczelni ĐHXD do wschodzących gwiazd rocka, przedstawiał się on całkiem pozytywnie. Zespół został nagrodzony gitarą firmy Yamaha za godne reprezentowanie uniwersytetu, a także otrzymał pozwolenie na urządzanie prób w pomieszczeniu, gdzie niegdyś znajdowała się szkolna stołówka.

26 marca 1996 roku z okazji pierwszej rocznicy istnienia zespołu, w Sali gimnastycznej ĐHXD odbył się trzeci koncert grupy – đêm Solo III, a także prezentacja nowej ballady pt. „Nếu E hiu” („Jeśli rozumiesz”). Kilka lat później, piosenka w zmodyfikowanej wersji znalazła się na trzecim albumie Bức Tường.

zespol

Zespół podczas đêm Solo III

Po dyskusji, w której ustalono, że kompozycje Trung Dũnga nie bardzo współgrają z muzycznym hard rockowym kierunkiem, jaki chciał obrać zespół, basista wrócił do Huế na całe lato i bardzo trudno było się z nim skontaktować. Pozostali członkowie na jego miejsce przyjęli Nhất Hoànga, jak się okazało – fana The Wall od początku istnienia grupy, który nareszcie zrealizował marzenie współpracy ze swoimi idolami.

We wrześniu 1996 miał miejsce koncert pt. SV Show – impreza studencka zorganizowana przez Studenckie Centrum Kultury i Sztuki (Trung tâm Văn Hoá Ngh thut SV) oraz telewizyjny kanał VTV3. Na scenie wystąpili: Mỹ Linh, The Wall i Desire. Organizatorzy nakazali muzykom, aby ich prezencja odpowiadała powadze i randze „kulturalnego koncertu”, toteż publiczność miała okazję zobaczyć członków zespołu The Wallw „grzecznym” wydaniu: w dżinsach, koszulach i z uczesanymi włosami.

20 listopada 1996 roku odbył się festiwal z okazji rocznicy powstania ĐHXD. Jednocześnie muzycy postanowili definitywnie rozstać się z Trung Dũngiem na rzecz współpracy z Hoàngiem.

spiew

Śpiew, kompozycje: Trn Lp, gitara: Trn Tun Hùng, gitara rytmiczna: Nguyn Hoàng, gitara basowa: Trn Nht Hoàng, perkusja: Đc Hip.

Na grudzień przypadła gwiazdkowa uroczystość Đêm NOEL96 – THE WALL live in Trung Vuong school. Jej program został zorganizowany przez grupę CHAM (w której znajdował się Tuấn Cường – brat Tuấn Hùnga, a także późniejszy menadżer Bức Tường) i sponsorowany przez Carlsberg Beer oraz VNAirlines. Tak samo jak przed rokiem, impreza została rozpoczęta występem formacji Chìa Khoá Vàng. Pomimo choroby i dużych problemów z gardłem Trần Lập wraz z The Wall nie zrezygnowali z koncertu, nie chcąc rozczarować fanów. Publiczność wyrywała się na scenę, próbując dotknąć swoich idoli, a po skończonym koncercie otoczyła muzyków, jakby byli oni gwiazdami światowego formatu.

zdjecie_dokumentujace

Zdjęcie dokumentujące wywiad udzielony kanadyjskiej dziennikarce 24 października 1997

W roku 1998, wraz z ukończeniem studiów członkowie zespołu przestali być pod patronatem uczelni, a co za tym idzie, zostali zmuszeni do podjęcia decyzji dotyczących własnej przyszłości. Đức Hiệp postanowił rozstać się z The Wall, a jego miejsce zajął Hồng Trường. Jednakże, pomimo iż był on wielkim miłośnikiem muzyki, okazało się, że poziom jego gry na instrumencie znacznie odstaje od umiejętności kolegów – oficjalna akceptacja Trườnga jako perkusisty nastąpiła dopiero po przyspieszonym „treningu” i miesiącu ćwiczeń w ciasnym pokoju wokalisty. Również od tego czasu formacja zaczęła posługiwać się nazwą wietnamską – Bức Tường.

W lutym 1999 Hồng Trường oznajmił, że odchodzi z zespołu – jego miejsce w zajął Võ Anh Tuấn.

W lipcu formacja Bức Tường nagrała 5 piosenek w telewizyjnym Studio III – Đài truyền hình Việt Nam. Oprócz tego zespół występował podczas różnych imprez muzycznych, z których najważniejszą był koncert Pop-Rock 99 (16 i 17 października) oraz Emotion show (4 grudnia).

Z okazji zbliżającego się nowego roku, powstał utwór Bình minh sinh viên năm 2000 (Studencki świt roku 2000), który zespół nagrał w Studio3 VTV.

30 grudnia zespół wystąpił podczas koncertu Đêm thế K zorganizowanego na cześć nowego milenium.

W marcu roku 2000 grupa Bức Tường po raz kolejny wkroczyła do studia, aby nagrać piosenkę „Đường đến ngày vinh quang” („Droga do dnia chwiały”) napisaną wcześniej pośród niezbyt sprzyjających okoliczności, związanych z wątpliwościami na temat sensu dalszej działalności zespołu. Nagrania odbyły się w Orient Studio, jednocześnie muzycy rozpoczęli przygotowania do wydania debiutanckiego albumu.

Miesiąc później kanał telewizyjny VTV3 wyemitował Giới thiệu Bức Tường band – program tematycznie poświęcony dokonaniom formacji. Jako że cały materiał został zarejestrowany mniej więcej rok wcześniej, widzowie mieli okazję zobaczyć Bức Tường z tzw. czasów studenckich. Z jednej strony był to swoisty element nostalgiczny, zachęcający jednocześnie młodych ludzi do muzycznej działalności, lecz z drugiej – program prezentował formację z okresu, kiedy ich poziom artystyczny był dużo niższy.

W grudniu Trần Lập spotkał się Nguyễn Đạtem – liderem zespołu Da Vàng, aby porozmawiać o możliwościach połączenia rocka z północy i z południa podczas wspólnych występów. Owocem negocjacji był koncert zespołu Bức Tường w mieście Ho Chi Minh pod koniec miesiąca.

tran_lap

Trần Lập i Nguyễn Đạt

Po powrocie do Hanoi zespół nagrał utwór pt. „I’m your stylish man” oraz parokrotnie wystąpił w Hồ Tây Water Park (Sóng Tây Hồ 7 kwietnia; Đêm Quyến rũ 7 lipca 2001).

W sierpniu basista formacji – Nhất Hoàng dostał wezwanie z Ministerstwa Kultury przenoszące go do Bắc Kinh. W wyniku zaistniałej sytuacji muzykiem zastępczym stał się Bình – członek zespołu Orion Band, który zobowiązał się współpracować z Bức Tường do chwili powrotu Nhất Hoànga.

Miesiąc później do formacji dołączył Duy Hùng, który wzbogacił brzmienie grupy dźwiękami keyboardu.

W listopadzie (16-18), w wyniku porozumienia z domem kultury Nhà văn hoá Việt Tiệp Hải Phòng odbyła się pierwsza trasa, a właściwie cykl koncertów Bức Tường pt. The Wall on Yamaha Tour. Po powrocie do Hanoi zespół wziął udział w kilku muzycznych imprezach, mając przede wszystkim na celu reklamę pierwszej płyty planowanej na styczeń.

Warto zaznaczyć, iż w każdym przypadku rockowego koncertu treść utworów mających się pojawić w repertuarze, wcześniej musiała zostać zaakceptowana przez Miejską radę do spraw sztuki (Hội đồng nghệ thuật thành phố).

live_show

Live show Tâm hồn của Đá, 8 listopada 2002. Koncert odbył się w Trung tâm triển lãm hàng đầu Việt Nam przy ulicy Giảng Võ. Sprzedano całą pulę 7 tys. biletów oraz rozdano 2 tys. zaproszeń.

Na rok 2003 przypada muzyczne wydarzenie o charakterze międzynarodowym. Grupa Bức Tường zostaje wybrana reprezentantem Wietnamu podczas festiwalu wietnamsko-francuskiego Khuôn mặt Việt Nam – Khuôn mặt Pháp ngữ organizowanego w Cahors na południu Francji, od 26 września do 7 października. Kandydatura zespołu została zaproponowana przez José Sobrecasesa, dyrektora do spraw kulturalnego rozwoju miasta Cahors, który osobiście przyleciał do Wietnamu z zamiarem dokonania wyboru po wcześniejszych konsultacjach z wietnamskim ministerstwem kultury i sportu.

Kolejnymi ważniejszymi występami w karierze zespołu były: Rock Việt Festival (formacja otrzymała główną nagrodę dla najlepszego hardrockowego zespołu), 9+ live show, Festival of Professional Bands, Flower Festival oraz koncert noszący nazwę Rolling Stones. Niestety, jak się później okazało, wszystkie te imprezy wiodły do muzycznego punktu kulminacyjnego w historii Bức Tường – koncertu zatytułowanego Ngày thứ 7 cuối cùng (Ostatnia sobota).

„Postanowiliśmy, że Bức Tường zakończy działalność sceniczną właśnie tym ostatnim show” [2] – stwierdził Trần Lập.

2 grudnia 2006 roku, przy centrum ekspozycji Trung tâm Triển lãm Giảng Võ – Hà Nội, zgromadziły się tłumy fanów, pragnące pożegnać najbardziej popularną grupę muzyczną w historii viet rocka. Na scenie legendarnym muzykom towarzyszyły zaprzyjaźnione zespoły Thuỷ Triều Đỏ oraz Smallfire. Sprzedano 5 tys. plakatów, z czego dochód został przeznaczony dla osób poszkodowanych podczas gwałtownych burz w centralnej części Wietnamu.

Jaki był powód rozpadu zespołu u szczytu popularności?

Trần Lập wyjaśnia, że jednym z nich stało się m.in. pragnienie poświęcenia większej ilości czasu rodzinie.

„Pieniądze nie są naszym priorytetem, poza tym niby dlaczego oni [rodzina] mieliby znosić naszą działalność przez całe życie. Ponadto istnieje jeszcze wiele powodów, dla których Bc Tường zdecydował się zawiesić działalność i na pewno niskie, niesatysfakcjonujące zarobki także w jakimś stopniu zaważyły o przyszłości zespołu.

Przez ponad dziesięć lat wkładaliśmy wiele wysiłku i starań w nasze występy, a mimo to nie otrzymaliśmy żadnej znaczącej nagrody od profesjonalnego środowiska muzycznego. Zawsze traktowano nas tylko, jako zespół nadający się do grania chwalebnych piosenek w patetycznym stylu „Đường đến ngày vinh quang” podczas wydarzeń honorujących talenty stojące na podium. (…)

Zdajemy sobie jednak sprawę z roli, jaką odegrali w tym wszystkim nasi fani, dzięki wsparciu których udało nam się przezwyciężyć wiele trudności (…) jednak komentarze profesjonalnych ekspertów także mają swoją wartość i zawsze się ich obawialiśmy. Pieniądze mogą być zdobywane z trudem, ale pozyskiwanie prawdziwego profesjonalizmu jest jeszcze trudniejsze. Być może zabrakło nam talentu. 12 lat młodości poświęciliśmy na przybliżanie publiczności naszej muzyki i ani z tego pieniędzy, ani nagród. Tylko miłość fanów i obojętność branżowego środowiska. Już nie wiemy, co dalej powinniśmy robić”. [3]

Na pytanie, czy nie jest prawdą, iż uwielbienie fanów jest ważniejsze od państwowe nagrody Trần Lập odpowiada następująco:

„Tak, nagrody są tylko zachętą, ale taka zachęta jest bardzo ważna, gdyż rock jest muzyką arogancką i zapatrzoną w siebie! Jest nam przykro, że wietnamska muzyka nadal dyskryminuje rocka. Odrzuciłem wiele dobrych ofert pracy z wysoką pensją i stanowiskiem, tylko po to, aby grać. Przedtem, zanim zespół zdecydował się na przerwanie działalności, postanowiłem zajmować się muzyką do końca życia. Jednakże takie poświęcenie uświadomiło mi, że prawie wszyscy moi przyjaciele osiągnęli sukces, a my [zespół] zyskaliśmy tylko te dwanaście najpiękniejszych lat młodości (…) Oprócz tego nie zostało nam nic”. [4]

Dalsze plany muzyków?

„Każdy z nas będzie robił to, w czym jest najlepszy. Nadal mogę komponować, Hùng w dalszym ciągu może grać, tak samo jak Hoàng. Nie spotkamy się już z fanami przy okazji wydania albumu czy zagrania koncertu, ale przecież nazwa Bức Tường stała się pięknym wspomnieniem minionych dni”. [5]

Dyskografia:

tam

„Tâm Hồn Của Đá” („Dusza Kamienia”), 2002 r.

  1. Rock xuyên màn đêm (Rock w ciemnościach)
  2. Bông hồng thuỷ tinh (Szklana Róża)
  3. Tâm hồn của đá (Dusza kamienia)
  4. Ngày hôm qua (Wczorajszy dzień)
  5. Chim hót trời xanh (Ptaki śpiewają a niebo jest błękitne)
  6. Giọt đắng (Gorzka kropla)
  7. Cơn mưa hoang dã (Gwałtowna ulewa)
  8. Người đàn bà hoá đá (Skamieniała kobieta)
  9. Niềm tin cho cát bụi (Wiara w proch)
  10. Đường đến ngày vinh quang (Droga do dnia chwiały)

„Vô hình” („Niewidzialny”), 2003 r.

  1. Đêm (Noc)
  2. Cây bàng (Migdałowiec)
  3. Cô gái mù (Niewidoma dziewczyna)
  4. Bài ca sông Hồng (Pieśń Czerwonej Rzeki)
  5. Cơn mưa hoang dã (reload) (Gwałtowna ulewa)
  6. Con số 0 (Numer 0)
  7. Mắt đen (Czarne oczy)
  8. Vô hình (Niewidzialny)
  9. Khám phá (bonus track) (Odkrycie)

„Nam Châm” („Magnes”), 2004 r.

  1. Ra khơi (Wypływając w morze)
  2. Cha và con (Ojciec i dziecko)
  3. Dấu vết nghiệt ngã (Ślad okrucieństwa)
  4. Nếu em hiểu (Jeśli zrozumiesz)
  5. Nam châm (Magnes)
  6. Người mộng du (Lunatyk)
  7. Chuyện tình của thủy thần (Miłosna historia nimfy)
  8. Dế mèn (Świerszcz)
  9. I’m your stylish man
  10. Bất tử (Nieśmiertelny)
  11. Trở về (bonus) (Powrót)
  12. Đôi bàn tay (bonus) (Ręce)

 

Celestyna Losiak


[1] http://vdcnews.socbay.com/thuc_trang_nhac_rock_viet_nam_rock_ha_noi_sau_1975__ky_4_-301989888-601458712-0

[2] http://vietbao.vn/Van-hoa/Ban-nhac-Buc-Tuong-bieu-dien-live-show-cuoi-cung/65075166/107/

[3] http://vitinfo.com.vn/Muctin/canhan/VHGT/Chuyencacsao/LA5286/default.htm

[4] http://dantri.com.vn/c23/s23-145115/tran-lap-chung-toi-da-cam-thay-met-moi.htm

[5] http://vietbao.vn/Van-hoa/Buc-Tuong-cham-dut-bieu-dien/10977797/181/

* Celestyna Losiak – absolwentka filologii wietnamsko-tajskiej UAM w Poznaniu, spędziła w Wietnamie ostatnie 2 lata, zbierając materiały do swojej pracy magisterskiej poświęconej wietnamskiej muzyce rockowej. Była na wielu koncertach, spotkała się i rozmawiała z najważniejszymi i najbardziej znaczącymi wietnamskimi twórcami tej muzyki.

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
Antologia wietnamskiego rocka: Część IV – Początki rockowego życia Hanoi po 1975 roku Reviewed by on 12 marca 2010 .

W cyklu „Antologia wietnamskiego rocka” Celestyna Losiak* w kolejnych częściach przedstawia społeczno-kulturowe uwarunkowania „Viet rocka”, aktualną sytuację wietnamskiej sceny rockowej, a także przybliża historię najważniejszych wietnamskich zespołów zarówno z północnej części kraju (Hanoi), jak i z obszarów centralnych oraz południowych (Ho Chi Minh City). Dziś część IV: „Początki rockowego życia Hanoi po 1975 roku &

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

O AUTORZE /

Avatar

Pozostaw odpowiedź