Artykuły

Antologia wietnamskiego rocka. Część II: Sajgon i nowe trendy muzyczne przed 1975 rokiem

Celestyna Losiak, absolwentka filologii wietnamsko-tajskiej UAM w Poznaniu, spędziła w Wietnamie ostatnie 2 lata, zbierając materiały do swojej pracy magisterskiej poświęconej wietnamskiej muzyce rockowej. Była na wielu koncertach, spotkała się i rozmawiała z najważniejszymi i najbardziej znaczącymi wietnamskimi twórcami tej muzyki. W cyklu „Antologia wietnamskiego rocka” Celestyna Losiak w kolejnych częściach, będzie przedstawiać społeczno-kulturowe uwarunkowania „Viet rocka”, aktualną sytuację wietnamskiej sceny rockowej, a także przybliżać historię najważniejszych wietnamskich zespołów, zarówno z północnej części kraju (Hanoi), jak i z obszarów centralnych oraz południowych (Ho Chi Minh City). Dziś część II: Sajgon i nowe trendy muzyczne przed 1975 rokiem.

Można stwierdzić, iż przed dniem wkroczenia północnowietnamskich wojsk do Sajgonu, (tj. 30 kwietnia 1975 roku) zarówno komercyjna muzyka popularna, jak i muzyka rockowa istniały oraz rozwijały się głównie w Wietnamie Południowym. Jednakże po zjednoczeniu Wietnamu nastąpiło gwałtowne rozprzestrzenienie się obowiązujących na południu trendów, co spowodowało powstanie nowych nurtów ogólnomuzycznych także w północnej części kraju. Profesjonalne, jak również amatorskie zespoły muzyczne dostały szansę urozmaicenia swojego stylu na gruncie obustronnej asymilacji kultur bez względu na to, czy dążyły w kierunku popularnej muzyki scenicznej, czy specjalizowały się w brzmieniach tradycyjnych. Jednakże pomimo owych zmian, to wciąż Sajgon pozostawał muzycznym centrum Wietnamu.

Z powodu francuskich wpływów, lata pięćdziesiąte minęły pod znakiem postępującej europeizacji. Późniejsze działania amerykańskie również odcisnęły głęboki ślad w wietnamskiej kulturze, prowadząc do utworzenia się znaczących różnic pomiędzy Wietnamem Północnym a Południowym.

Za znamienny czas popularyzacji nowoczesnej muzyki rozrywkowej można uznać koniec lat pięćdziesiątych oraz początek sześćdziesiątych, kiedy to młodzież coraz liczniej i śmielej prezentowała swoje dokonania na scenie. Jednak to rok 1963 – rok zamachu stanu i obalenia prezydenta Wietnamu Południowego Ngô Đình Diệma, a także czas organizowanych z tego względu muzycznych festiwali jest uznawany za znaczący etap w historii wietnamskiej muzyki popularnej.

Wyżej wspomniane festiwale dzieliły się na dwa rodzaje – wydarzenia kierowane do tzw. zwykłych ludzi, czyli do publiczności, nastawionej głównie na łatwą w odbiorze rozrywkę, oraz występy młodzieżowe propagujące bardziej nowatorskie spojrzenie.

Do pierwszego nurtu można zaliczyć artystów takich jak: Chế Linh czy Duy Khánh skupionych głównie wokół teatrów Quốc Thanh, czy Hưng Đạo. Oraz muzyków takich jak Hùng Cường, Mai Lệ Huyền, czy kompozytor Khánh Băng specjalizujących się w utworach w rytmie rumby, czy bolero. Nurt muzyczny prezentowany przez wyżej wymienionych artystów nosił nazwę nhạc vàng – żółta muzyka.

Jeśli zaś chodzi o drugi nurt zwany nhạc kích động (muzyka stymulująca, ekscytująca), był on tworzony głównie przez zespoły muzyczne składające się z uczniów uczęszczających do szkoły Taberd, która zaraz obok stadionu Hoa Lư i Ogrodu botanicznego, jawiła się jako główna scena muzycznych wystąpień. Wszystkie te trzy ośrodki stanowiły pole do popisu dla utalentowanej młodzieży, której dokonania wykraczały poza ramy muzyki przeznaczonej dla giới bình dân – szarych obywateli. Jako że uczniowie nie byli zadowoleni z etykietki określającej ich działalność dość pejoratywnym mianem kích động, pozwolili zatem, aby w tym okresie wykrystalizowało się określenie nhạc trẻ – młoda muzyka, co oznaczało po prostu nowe, świeże muzyczne kawałki tworzone przez młodych ludzi dla zbliżonej im wiekowo publiczności.

Koncert rockowy, Taberd 1974

Koncert rockowy, Taberd 1974

Twórczość niezależnych zespołów w pierwszej dekadzie rozwoju, zawierała głównie utwory anglo lub francuskojęzyczne, będące zarazem coverami  popularnych zagranicznych grup muzycznych. Dopiero początek lat siedemdziesiątych przywrócił zainteresowanie wietnamską kulturą i doprowadził do powstania nowego trendu zwanego wietnamizacją (việt hoá). Zapoczątkowany przez artystę Vũ Xuân Hùnga, polegał on na wykonywaniu zachodnich hitów muzycznych z tekstem przetłumaczonym na język wietnamski. Zabieg ten przyczynił się do znacznego poszerzenia grona odbiorców oraz przemycenia odrobiny odrębności narodowej w zagranicznej, modnej otoczce. Przykładowe zwietnamizowane piosenki to chociażby „Hãy gõ 3 tiếng” („Knock Three Times”) czy „Chuyện phim buồn” („Sad Movies”) natomiast wietnamizującymi wykonawcami, którzy zaskarbili sobie najwięcej sympatii publiczności, stali się Nguyễn Trung Cang, Lê Hựu Hà oraz utworzony przez nich zespół Phượng Hoàng.

Phượng Hoàng

Phượng Hoàng

Kolejną grupą muzyczną wybijającą się w nurcie nhạc trẻ był zespół pt. Strawberry Four. W jego skład wchodzili: Tuấn Ngọc, Đức Huy, Tiến Chỉnh oraz Tùng Giang.

Historia viet rocka ma ścisły związek z obecnością amerykańskich wojsk zarówno w Sajgonie, jak i w sąsiednich prowincjach. Amerykańskie kluby muzyczne mnożyły się proporcjonalnie do ilości przybywających żołnierzy, których największy wysyp nastąpił w latach 1960–1965. Dla wielu zespołów nadszedł czas zmiany muzycznego stylu, amerykański rock święcił triumfy, przyćmiewając wietnamskie zamiłowanie do piosenki francuskiej oraz starych, lirycznych melodii skomponowanych przez Đặng Thế Phonga czy Dương Thiệu Tướca.

Cytując muzyka Nguyễn Ánh 9[1]: „Przed wycofaniem wojsk amerykańskich z terytorium Wietnamu, powstało całkiem sporo doświadczonych zespołów nhạc trẻ takich jak: The Black Caps, The Rockin’ Stars, The Interprise, Les Pénitente, The Crazy Dog, CBC… W tym okresie The Rockin’ Stars oraz The Black Caps były postrzegane jako pierwsze tego typu grupy muzyczne w Sajgonie. Formacja CBC również pojawiła się dosyć wcześnie (około roku 1962), jednak jej członkowie byli jeszcze zbyt młodzi na określenie „pionierów”. Fakt ten uległ zmianie z czasem.”[2]

Zespół The Rockin’ Stars powstał w roku 1960. W jego skład wchodzili: Nguyễn Trung Cang (gitara basowa), Nguyễn Trung Phương (gitara rytmiczna), Jules Tampicanou (gitara prowadząca), Đặng Hữu Tòng (saksofon tenorowy), Lưu Văn Hùng (perkusja) oraz Elvis Phương (wokal). W roku 1961 do zespołu dołączyli Jean Jaques Cussy, Nicole oraz Billy Shane.

Elvis Phương i The Rockin’ Stars

Elvis Phương i The Rockin’ Stars

Z kolei grupa The Black Caps została założona pod koniec roku 1960 przez gitarzystę Thanh Tùnga oraz wokalistę Paula Doãna. Muzycy obu zespołów w większości wywodzili się ze szkoły średniej imienia Jean Jacquesa Rousseau. Wyjątek stanowili: Nicole (szkoła imienia Marie Curie) oraz Billy Shane (Taberd).

The Black Caps

The Black Caps

Zdaniem Nguyễn Ánh 9: „Wszystkie zespoły rockowe tamtego okresu głównie grały covery grup amerykańskich. Wprawdzie pojawiły się kompozycje rockerów wietnamskich, jednak posiadały one angielski tekst aby mogły być wykonywane w amerykańskich klubach.”[3]

W latach siedemdziesiątych Nguyễn Trung Cang, Lê Hựu Hà oraz ich wietnamizująca grupa Phượng Hoàng skomponowali piosenki z własnym, autorskim tekstem. Utwór „Mặt trời đen” („Czarne słońce”) stał się jednym z pierwszych wietnamskojęzycznych, rockowych przebojów, a także doczekał się ponownej aranżacji w wykonaniu współczesnej rockowej kapeli Steel Owl.

Piosenka „Mặt trời đen”, wraz ze swoim pesymistycznym przesłaniem, podejmuje prawdziwie rockowy temat jednostki niezrozumianej przez społeczeństwo. Phạm Duy, jeden z ówczesnych artystów, określił twórczość zespołu jako psychodeliczną, o narkotycznym aromacie, jednocześnie zaznaczając, iż jest to adekwatne odzwierciedlenie sytuacji, w jakiej znajdują się pełni niepokoju młodzi Wietnamczycy – uwikłani w wojenne działania zdające się nie mieć końca.

Przydatne linki – nhạc trẻ na youtube.com: http://www.youtube.com/watch?v=1aiAemBSplg,  http://www.youtube.com/watch?v=imM_xo1SAeEhttp://www.youtube.com/watch?v=Y4xei9JIXQo

 

Celestyna Losiak


[1] Muzyk i kompozytor urodzony w Phan Rang, w 1940 roku. Autor muzyki do filmów „Mảnh tình nghiệt ngã”, „Mênh mông tình buồn” („Przestrzeń smutku”) oraz takich utworów jak m.in. „Không” („Nie”), „Buồn ơi xin chào mi” („Witaj smutku”), „Tình khúc chiều mưa” („Miłosna piosenka deszczowego popołudnia”). Żródło: Wikipedia.

[2] http://ketnoitre.com/allconnek/forum/showthread.php?p=166615

[3] http://ketnoitre.com/allconnek/forum/showthread.php?p=166615

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
Antologia wietnamskiego rocka. Część II: Sajgon i nowe trendy muzyczne przed 1975 rokiem Reviewed by on 25 stycznia 2010 .

Celestyna Losiak, absolwentka filologii wietnamsko-tajskiej UAM w Poznaniu, spędziła w Wietnamie ostatnie 2 lata, zbierając materiały do swojej pracy magisterskiej poświęconej wietnamskiej muzyce rockowej. Była na wielu koncertach, spotkała się i rozmawiała z najważniejszymi i najbardziej znaczącymi wietnamskimi twórcami tej muzyki. W cyklu „Antologia wietnamskiego rocka” Celestyna Losiak w kolejnych częściach, będzie przedstawiać społeczno-kulturowe uwarunkowania „Viet

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

O AUTORZE /

Avatar

komentarze 2

  • Day la mot phan lich su va xa hoi cua hien dai (vi du chien tranh voi My anh thich) VN anh ko biet gi ca. Phan 2 „Rock o Sai Gon” hay hon !

    Chuc vui ve.

    Con Heo

Pozostaw odpowiedź