Artykuły,Chiny news

Abstrakty wystąpień z konferencji „Made in China – rozmowy o Państwie Środka”

W dniach 28-29.03.2012 odbyła się Międzynarodowa Interdyscyplinarna Konferencja Naukowa „Made in China – rozmowy o Państwie Środka”, objęta patronatem CSPA. Poniżej przedstawiamy abstrakty wystąpień z tej konferencji.

 

I.                   POLITYKA WEWNĘTRZNA

mgr Jarosław Bednorz, Rola perspektywy i znaczenie węgla kamiennego w polityce klimatyczno-energetycznej Chińskiej Republiki Ludowej

Artykuł przedstawia w części pierwszej znaczenie węgla kamiennego (z uwzględnieniem węgla energetycznego) w polityce energetycznej ChRL poprzez pryzmat jego zasobów, poziomu produkcji oraz eksportu i importu tego surowca, będącego podstawowym nośnikiem energetycznym na przestrzeni lat 1980-2010. W drugiej części ukazano strukturę oraz zasady decyzyjności przy produkcji, kształtowaniu kosztów oraz dystrybucji energii elektrycznej, jak i poziom produkcji energii elektrycznej z uwzględnieniem różnych surowców energetycznych. Na bazie prognoz Międzynarodowej Agencji Energii ukazano różne scenariusze dotyczące polityki produkcji oraz zapotrzebowania na energie elektryczna w Chinach. Ostatnia część artykułu koncentruje się na emisji gazów cieplarnianych, polityce klimatycznej Państwa Środka oraz działania podejmowane w celu prowadzenia polityki ekonomicznego wykorzystania energii.

Joanna Dobkowska, Chiny – mocarstwo odpowiedzialne? Analiza relacji ChRL z państwami dorzecza Mekongu w dziedzinie hydroenergetyki

Dynamiczny rozwój gospodarczy Chin w ostatnich dziesięcioleciach stanowi przyczynę niepokoju zarówno mocarstw, jak i państw rozwijających się. Chiny starają się łagodzić te obawy, powołując się na koncepcje „pokojowego wzrostu” i „mocarstwa odpowiedzialnego”. Jednakże często nie podejmują działań kooperatywnych, jeżeli dominacja ich potencjału jest bezwzględna lub w sprawach dotyczących kluczowych interesów bezpieczeństwa – np. kwestii bezpieczeństwa energetycznego. Przykładem tego jest polityka ChRL w dziedzinie hydroenergetyki wobec państw regionu Mekongu, która – mimo zmian – w dużej mierze pozostaje unilateralna.  Celem referatu jest porównanie dwóch postaw ChRL wobec państw Strefy Wielkiego Mekongu – kooperacyjnej i dominacyjnej – w dziedzinie hydroenergetyki, a także próba odpowiedzi na pytanie, czy gdy dyskusja toczy się nad zagadnieniem kluczowym dla bezpieczeństwa Chin, jakim jest stabilność energetyczna, Państwo Środka stosuje się do zasad odpowiedzialności międzynarodowej.

mgr Maciej M. Sokołowski, Energia chińskiego smoka. Próba zdefiniowania chińskiej polityki energetycznej

Chińska gospodarka to w XXI w. prężnie działający organizm, coraz lepiej radzący sobie w globalnej rywalizacji. Jednym z jej kluczowych elementów jest sektor energetyczny, bez którego rozwój Państwa Środka nie byłby tak imponujący. Z wielkoskalową gospodarką łączą się jednak wielkoskalowe wyzwania energetyczne. By móc skutecznie konkurować na światowych rynkach trzeba im sprostać. Uwarunkowania te sprawiają, iż chińska polityka energetyczna staje się interesującym zagadnieniem wartym uwagi.
W tym kontekście w swoim wystąpieniu chciałbym przedstawić determinanty rozwoju chińskiej energetyki oraz wskazać najważniejsze kierunki polityki energetycznej ChRL. Ważnym punktem wystąpienia byłyby również uwagi w zakresie struktury paliwowo-energetycznej Chin, uzupełnione najważniejszymi informacjami dotyczącymi chińskiego systemu energetycznego. Całość wystąpienia zamykałyby tezy dotyczące możliwego przyszłego kształtu sektora energetycznego Państwa Środka.

Dorota Dębicka, Reformy Deng Xiaopinga i ich wpływ na gospodarkę współczesnych Chin

Deng Xiaoping, faktyczny przywódca Chińskiej Republiki Ludowej w latach 1978-1989, był inicjatorem i współautorem najważniejszych reform gospodarczych w historii współczesnych Chin. Współtworzona z Liu Shaoqui polityka regulacji sprawiła, że kraj był w stanie podźwignąć się z zapaści spowodowanej Wielkim Skokiem (1958 -1962), natomiast przekształcenia z początku lat 80-tych urzeczywistniły tzw. „socjalizm o chińskiej specyfice” i położyły podwaliny pod obecny dynamiczny rozwój gospodarki Państwa Środka. Ówczesne „otwarcie na świat”, stworzenie korzystnych warunków dla inwestycji zagranicznych i transferu nowych technologii (między innymi poprzez utworzenie specjalnych stref ekonomicznych), jak również odejście od centralnego planowania sprawiły, iż już u schyłku kariery politycznej Xiaopinga Chiny zajęły dogodną pozycję do walki o prymat w światowej gospodarce.

mgr Łukasz Kosowski, Powrót smoków. Wpływ triad na gospodarkę i politykę Chin

Henry Thomas Buckle stwierdził, iż społeczeństwo przygotowuje zbrodnię, a przestępca ją popełnia. Przykład Chin pokazuje, jak prawdziwe są te słowa. To okazja i społeczne przyzwolenie doprowadziły do powstania „chińskiej mafii” – triad, która, jeszcze w formie tajnych stowarzyszeń, miała ogromne znaczenie dla losów całego narodu. Po przejęciu władzy przez komunistów została wypchnięta z kraju. Pozostała jednak w przyczajeniu, rozbudowując swoją potęgę w niesłychanym tempie. Wraz z polityczno-gospodarczą odwilżą za czasów Deng Xiaopinga zyskała możliwość powrotu do matecznika. Wykorzystała ją, tworząc silne i, nie do końca zbadane, powiązania z partią komunistyczną i chińskimi przedsiębiorcami. W proponowanym referacie przybliżam w możliwie pełny i przystępny sposób historię triad oraz opisuję rolę jaką odgrywały na przestrzeni lat z naciskiem na przełom XX i XXI wieku.

Marek Grzesiak, Gospodarka Chin a ich pozycja na arenie międzynarodowej

Postępujący rozwój gospodarczy pozwolił Chińskiej Republice Ludowej, zwłaszcza w ostatnim dwudziestoleciu, stać się ważnym graczem na arenie międzynarodowej. Odebranie Niemcom prymatu największego eksportera świata, druga pozycja na liście krajów o najwyższym PKB oraz znaczne rezerwy walutowe sprawiły, że Chiny zwiększyły swoje wpływy w procesie kształtowania stosunków międzynarodowych do poziomu wyższego, niż kiedykolwiek wcześniej we współczesnej historii świata. Uprzednio wypracowane instrumenty polityki zagranicznej (takie jak pozycja członka stałego Rady Bezpieczeństwa ONZ) stanowiły dobrą podbudowę, która – wzmocniona dodatkowo rosnącym potencjałem militarnym – pozwoliła ChRL przejąć prymat nad kształtowaniem stosunków w regionie. Nie bez znaczenia pozostaje także współzależność USA od Chin i na odwrót – pierwszy kraj jest potężnym importerem i posiada największą gospodarkę świata, drugi – tanio finansuje amerykański dług publiczny.

II.                POLITYKA ZAGRANICZNA

Klaudia Rymut, Stosunki chińsko-japońskie w XXI wieku – gdy historia kształtuje teraźniejszość

Celem niniejszej pracy jest przedstawienie najważniejszych kwestii spornych w stosunkach chińsko-japońskich w XXI wieku. Poruszone tu zostaną takie kwestie jak: spór wokół podręczników do historii w Japonii – Japonia jako agresor, a może ofiara II wojny światowej, oczekiwania na wygłoszenie oficjalnych przeprosin za dokonaną agresję na Chinach, odwiedziny polityków japońskich w świątyni Yasukuni – przejaw współczesnego nacjonalizmu czy zwykła gra polityczna, oraz spór o wysepki Senkaku – czyli jak można zaognić stosunki przez 6 km2. Pozwoli to na zaakcentowanie dotychczasowych stosunków tych dwóch państw oraz ocenę ich postaw, a także wskazanie efektów prowadzenia takich działań.

mgr Karolina Mendrela, Chindie. Chińsko-indyjski tandem na arenie międzynarodowej?

Na naszych oczach wyłonił się nowy chińsko-indyjski twór geopolityczny – Chindie. Wielu badaczy uważa, że jest to umowna nazwa przestrzeni, która nie przekształci się w jeden organizm, bo kraje te, mimo wspólnych celów i chęci współpracy, wciąż rywalizują między sobą. W referacie będę chciała podkreślić zmiany, które dokonały się w relacjach pomiędzy obiema potęgami gospodarczymi. Chcę wykazać, że pomimo zaszłości historycznych i wciąż żywych sporów granicznych, dla wspólnych celów – przede wszystkim gospodarczych, oba państwa są w stanie odsunąć na dalszy plan wszelkie animozje. Chcę zachęcić słuchaczy do dyskusji czy Chindie są w stanie zastąpić USA w roli jedynego supermocarstwa, czy może odnowi się bipolarny model stosunków międzynarodowych? Może nastąpi tylko zmiana układu sił w Azji lub, jak uważają niektórzy badacze, Chindie rozpadną się jeszcze w zarodku, wskutek wewnętrznej rywalizacji?

mgr Aleksandra Jaskólska, Polityka Indyjskiego Kongresu Narodowego wobec ChRL

Celem referatu będzie zaprezentowanie ewolucji polityki Indyjskiego Kongresu Narodowego (IKN) wobec Chin. Ramy czasowe: od momentu odzyskania niepodległości Indii, po chwilę obecną. Polityka IKN znacznie zmieniała się na przełomie ponad sześćdziesięciu lat. Miało to związek nie tylko z wojną z 1962 roku, ale także z pozyskaniem przez Chiny broni atomowej. Ponadto rozwój gospodarczy Państwa Środka oraz koncepcja polityki zagranicznej w regionie nie zawsze była pozytywnie odbierania przez IKN. W dwudziestym pierwszym wieku Kongres dystansuje się od zaszłości historycznych i dąży do tego, aby polityka wobec ChRL była oparta na przekonaniu o konieczności stabilizacji stosunków.

Bożena Buda, Wpływ polityki zagranicznej Chin na proces sukcesji władzy w Korei Północnej

W swoim referacie podejmę próbę odpowiedzi na pytanie, jak duży wpływ na toczący się do niedawna proces sukcesji władzy w KRLD miały Chiny. Aprobata władz chińskich dla nowego przywódcy wydaje się rzeczą bardzo ważną dla przywódców północnokoreańskich. Postaram się przedstawić, w jaki sposób za swojego życia Kim Jong Il zabiegał o względy swojego największego sojusznika dla swojego następcy. Następnie podejmę próbę wyjaśnienia, dlaczego akceptacja ze strony Chin była dla niego tak ważna. Odwołam się do sytuacji z przeszłości, kiedy to Kim Jong Il dochodził do władzy i dokonam krótkiego porównania pomiędzy przebiegiem procesu sukcesji wtedy a obecnie pod kątem właśnie stosunku wobec zewnętrznego partnera, jakim są Chiny. Spróbuję również odpowiedzieć na pytanie, jakie korzyści dla Chin wynikają z ingerencji w proces sukcesji.

mgr Agnieszka Kandzia, Na krawędzi – stosunki chińsko-australijskie w XXI wieku

W wystąpieniu przedstawiłam na początku zarys historii relacji chińsko-australijskich – Chińczycy w niektórych publikacjach przypisują sobie odkrycie Australii, na długo przed założeniem w Australii brytyjskiej kolonii karnej nawiązali kontakty z plemionami aborygeńskimi, później na Antypody przyciągała ich fala gorączki złota. Co ważne, krajów tych nie poróżniły nigdy spory graniczne, ani inne wielkie konflikty zbrojne. Analizę relacji w ostatnich 11 latach należy rozpocząć nieco wcześniej, gdy w 1996 roku urząd premiera Australii obejmuje John Howard – niechętnie przyjmowany przez Chińczyków, budzący obawy w Państwie Środka. Jednak mimo animozji kontakty dyplomatyczne i handlowe były bardzo częste i owocne. Poważną rysą na tych stosunkach położyła się jednak wizyta Dalajlamy XIV w Australii i spotkanie  z premierem tego kraju. Nadzieją na rozwój współpracy okazał się kolejny premier Związku Australijskiego – Kevin Rudd – sinolog, mówiący płynie po mandaryńsku, od zawsze określał się jako przyjaciel Chin, za jego rządów doszło do podpisania największych w historii Australii umów handlowych na dostarczanie do Chin gazu ziemnego. I ten okres nie był jednak usłany różami – incydent Rio Tinto, czy chiński statek na rafie koralowej, powodowały wielkie tąpnięcia w  stosunkach politycznych i  handlowych. Obecna premier – Julia Gillard – już na początku musiała zmierzyć się z problemem boat people, którzy w dużej mierze są pochodzenia chińskiego. Nie jest też odbierana najlepiej przez potwierdzenie w 2011 roku paktu ANZUS, na mocy którego w północnej Australii stacjonować będzie 2,5 tysiąca żołnierzy amerykańskiej piechoty. Relacje te prawdopodobnie nigdy nie będą stabilne, głównie ze względu na różnice reżimów politycznych i stosunek do praw człowieka, na co australijscy politycy starają się zwracać szczególną uwagę. Przyjmując Dalajlamę, czy Rabiję Kadir, zgodzili się w 1989 roku (po masakrze na placu Tienanmen), aby chińscy studenci pozostali w Australii i nie wracali do kraju ojczystego. Relacje handlowe są tutaj jednak priorytetem i najczęściej łagodzą konflikty polityczne.

 mgr Krzysztof Tlałka, Polityka ChRL wobec państw afrykańskich – współpraca rozwojowa, rywalizacja ekonomiczna czy nowy kolonializm?

W 1996 roku Jiang Zemin odwiedził Afrykę, dokonując otwarcia nowej karty w dziejach chińskiej polityki zagranicznej. Zrywając z ograniczającą pole manewru ideologią, Chińczycy postawili na współpracę gospodarczą z najbiedniejszym kontynentem świata. Niespełna dwie dekady wystarczyły, by ChRL stała się najważniejszym partnerem handlowym Afryki, a Czarny Ląd – głównym źródłem surowców naturalnych dla dynamicznie rozwijającej się chińskiej gospodarki oraz nowym domem dla ponad miliona imigrantów z Państwa Środka. Kraje afrykańskie są istotne dla Pekinu nie tylko ze względów ekonomicznych, ale również politycznych – stanowią ważny element strategii jednych Chin, pomagając wymazać Tajwan z dyplomatycznej mapy świata i wspierając Pekin w zdominowanych do niedawna przez Zachód organizacjach międzynarodowych. Czy ChRL jest dla Afryki partnerem rozwojowym, rywalem gospodarczym, czy może nowym kolonizatorem? Jak aktywna polityka w Afryce wpływa na relacje Pekinu z innymi mocarstwami i jak może kształtować je w przyszłości?

Adrian Brona, Stosunki bilateralne pomiędzy Polską a Chińską Republiką Ludową po 1989 r.

Stosunki polsko-chińskie kształtowały się po roku 89’ w specyficznych realiach. Upadek bloku sowieckiego, który był blokadą wobec przyjaznych relacji na linii Warszawa – Pekin, dał możliwość nawiązania bliższych kontaktów. Jednocześnie symboliczny początek tego okresu – 4 VI 1989 – zaznaczył się diametralnie różnie w obu państwach.  Praca przedstawia drogę, którą przeszły oba kraje we wzajemnych relacjach, od tego pamiętnego dnia aż po podpisanie umowy o strategicznym partnerstwie w grudniu 2011 r. Ważną część referatu stanowi próba zdefiniowania czynników wewnętrznych i zewnętrznych determinujących stan relacji bilateralnych. Istotny nacisk został położony na analizę wizyty prezydenta Rzeczpospolitej, Bronisława Komorowskiego, w Chinach w 2011 r. w kontekście dotychczasowych stosunków politycznych i gospodarczych. Referat kończy się próbą określenia jakie okoliczności będą świadczyły o realności powstania strategicznego partnerstwa pomiędzy dwoma państwami.

mgr Joanna Podgórska-Rykała, Samorządowa współpraca polsko-chińska

Referat będzie dotyczył współpracy międzynarodowej miast i regionów chińskich z polskimi. Autorka zamierza przyjrzeć się bliżej motywacjom jednostek samorządowych do nawiązywania kontaktów z tak odległymi ośrodkami. W ramach referatu zostaną przedstawione założenia współpracy, podejmowane działania, korzyści i koszty. Za przykład posłuży współpraca, między innymi, Regionu Pomorskiego z Szanghajem, Bydgoszczy z Ningbo, Grudziądza zNanning i Łodzi z Tianjin.

III.             HISTORIA I FILOZOFIA

Łukasz Moll, Od potęgi do zacofania i… z powrotem? Historyczna droga rozwoju Państwa Środka

Dynamiczny rozwój gospodarczy Chin w ostatnich kilkudziesięciu latach, a wcześniej także sukcesy rozwojowe „azjatyckich tygrysów”, zrodziły pytanie o możliwe przemiany w ładzie globalnym. W dotychczasowym ładzie kraje azjatyckie, w tym Chiny, były postrzegane jako „zapóźnione” w stosunku do Zachodu. Referat ma na celu wykazać, że owo „zapóźnienie” Chin jest sytuacją relatywnie świeżą w historii, ale europocentryzm i narracja o wyjątkowości Zachodu, z jej rzekomym „naturalnym” dążeniem do ciekawości, rozwoju, czy innowacyjności, sprawiły, że Zachód ciągle ma problem z uznaniem „niewygodnej” dla niego prawdy, zgodnie z którą przez wieki jego rozwój był posunięty znacznie słabiej, niż w przypadku innych cywilizacji, a swoją wyjątkową pozycję zawdzięcza przede wszystkim polityce podbojów, destrukcji innych kultur, eksterminacji niepokornych ludów i kolonializmowi w imię „niesienia światu oświecenia”. Wedle niektórych badaczy ten okres hegemonii Zachodu może okazać się krótkim epizodem w historii świata. Ich zdaniem Chiny zmierzają do przejęcia roli globalnego hegemona. Inni badacze wskazują, że Państwo Środka napotyka się jednak w swoim rozwoju na przeszkody o charakterze systemowym, które zmuszą Chiny do radykalnego przeformułowania swojego modelu rozwojowego. Spór ten ma znaczenie nie tylko dla dyskusji o przyszłości Chin, ale dla przyszłości całego świata: nie ma bowiem wątpliwości, że od sytuacji w tym wielkim państwie zależy w ogromnej mierze przyszły kształt ładu światowego.

Łukasz Czarnecki, On jest legendą. Życie i czasy doktora Sun Yatsena

Doktor Sun Yatsen (1866-1925) jest jedną z najważniejszych postaci w XX-wiecznej historii Chin. Był to człowiek niezwykły: chiński chrześcijanin, lekarz zachodniej medycyny, marzyciel i rewolucjonista, któremu pisane było wstrząsnąć posadami świata. Całe swoje życie poświęcił realizacji swego największego snu: obalenia dynastii Qing i stworzenia demokratycznego państwa chińskiego. Niestety, gdy wymarzona przez Sun Yatsena rewolucja w końcu nadeszła, nie stała się początkiem nowej wspaniałej ery, lecz czasu chaosu i zamętu. Choć  nie doczekał on spełnienia marzenia o nowoczesnych  Chinach, pozostaje po dziś jednym z najbardziej czczonych bohaterów narodowych, zarówno w Chińskiej Republice Ludowej, jak i w Republice Chińskiej na Tajwanie.  Spośród wszystkich chińskich przywódców XX stulecia pozostaje bowiem jedynym, który nigdy nie umazał sobie rąk krwią. Celem mojego referatu będzie przybliżenie słuchaczom dziejów dra Sun Yatsena.

 mgr Bohdan Pretkiel, Wpływ filozofii konfucjańskiej na prawo współczesnych Chin

Pomimo prawie siedmiu dekad rządów Komunistycznej Partii Chin wpływ idei Konfucjańskiej na współczesną kulturę prawną Chin jest nie do przecenienia. Referat ma na celu przybliżyć Konfucjańskie koncepcje Li oraz Fa (koncepcje prawa) oraz podstawowe wartości Konfucjanizmu: Porządek, Równowaga, Hierarchia, które mimo licznych przemian politycznych oraz społecznych nadal wpływają na chińską kulturę prawną. Jednym z zagadnień poruszanych w referacie będzie kwestia możliwości wywodzenia praw człowieka z zasad oraz reguł etycznych Konfucjanizmu. W trakcie referatu zostanie również zarysowana koncepcja Państwa w filozofii Konfucjańskiej oraz zostaną podane aktualne przykłady wpływu Konfucjanizmu na prawo cywilne, administracyjne, karne współczesnych Chin. Przybliżony zostanie obecnie funkcjonujący w Chinach system sądownictwa oraz pomocy prawnej, jak również omówiona kwestia znikomej ilości oraz znaczenia adwokatów (prawników) w chińskim systemie prawnym.

Mateusz Witek, Wu Shu i Kung Fu – mistyczna filozofia, sport czy sztuka walki?

W powszechnej świadomości chińskie sztuki walki zaczęły istnieć dzięki kinematografii. Stąd też narodziło się na zachodzie zainteresowanie tym aspektem kultury chińskiej. Co istotne, wszystkie szkoły sztuk walki na zachodzie koncentrują się na aspektach mistycznych lub sportowych, a praktycznie nigdy na samej sztuce walki. Niezwykle bogata historia Kung Fu i Wu Shu doczekała się już kilku rzeczowych opracowań, z czego każde następne powodowało pojawienie się nowych aspektów i obalanie istniejących mitów. Referat ma zasadniczy charakter popularyzatorskiej syntezy i demitologizacji. Ponadto niezwykle istotnym jest polityka ChRL wobec sztuk walki po 1949 roku. Były one traktowane zarówno jako zagrożenie dla państwa, jak i istotny aspekt wychowania obywatelskiego. W dodatku przez cały ten czas pozostawał aktualny aspekt kulturowy i narodowy sztuk walki.

IV.             SPOŁECZEŃSTWO I PRAWA CZŁOWIEKA

mgr Adam Paluch, Komercjalizacja obcości Państwa Środka, czyli socjologiczne spojrzenie na ruch turystyczny w Chinach

Referat poświęcony zostanie procesom społecznym zachodzącym w Chinach, które są związane z rozwojem ruchu turystycznego w tym kraju – zarówno zagranicznej turystyki przyjazdowej, jak i turystyki wewnętrznej. Przedstawione zostaną przy tym formy aktywności turystycznej charakterystyczne dla turystów rodzimych (Chińczyków), jak i dla przybyszów z Zachodu. W dalszej części, na przykładzie Chin, omówione zostaną charakterystyczne dla postmodernistycznej turystyki procesy, m.in. disneyfikacja, transformacja i cocacolizacja, a także elementy współczesnej turystyki takie, jak inscenizacja, czy komercjalizacja obcości – zjawisko szczególnie nasilone w przypadku obcokrajowców, dla których Chiny są krajem wysoce odmiennym kulturowo. Opisane będą także przemiany społeczne i kulturowe, jakie zachodzą w Chinach na skutek gwałtownego rozwoju turystyki w tym kraju, szczególnie poprzez zwiększenie się napływu turystów zagranicznych. Poruszony zostanie również wątek podsycania turystyki przez władze w pewnych regionach, a jednocześnie ograniczania jej w innych (Tybet, Xinjiang).

Katarzyna Niedurny, Ludzie, którzy nie istnieją – polityka ludnościowa Chin

Polityka jednego dziecka ma na celu unormowanie nadmiernego przyrostu demograficznego. Jej skutkiem ubocznym są przymusowe aborcje oraz zabójstwa niemowląt. Prawdopodobnie jest przyczyną braku równowagi płci w tym kraju. Jeśli dziecko, urodzone bez zgody państwa przeżyje, ukryte przez rodzinę jest pozbawione podstawowych praw. Nie może liczyć na wystawienie mu aktu urodzenia, a co za tym idzie dokumentu tożsamości, dostępu do służby zdrowia, edukacji, a także możliwości podjęcia pracy. Nie może normalnie żyć w kraju, nie może z niego wyjechać.
Z człowiekiem, który formalnie nie istnieje, można zrobić wszystko. Chińczyków jest znacznie więcej niż pokazują statystyki. Mój referat ma na celu pokazanie mechanizmów tego niepokojącego zjawiska oraz zwrócenie uwagi słuchaczy na zagrożenia z nim związane.

mgr Żaneta Rachwaniec-Szczecińska, Synowie jedynacy i znikające córki – o pozycji kobiet w Chinach

W 2003 roku liczba kobiet w Chinach była o ponad 50 milionów mniejsza, niż wynikałoby to z praw demografii. Preferowanie potomków płci męskiej, wywodzące się jeszcze z tradycji konfucjańskiej, sprawia, że większość „brakujących” kobiet nigdy się nie narodziła lub wskutek celowych zaniedbań zmarła tuż po urodzeniu. Chiny są obecnie jednym z państw, w których dyskryminacja ze względu na płeć przybiera najostrzejsze formy. Polityka syna jedynaka, a także głęboko zakorzenione tradycje marginalizujące rolę kobiet sprawiają, że Chinki pozbawia się prawa do decyzji, wykształcenia, wolnego czasu, a także często – do życia. Autorka referatu opisuje pozycję kobiet w Państwie Środka, wskazuje obszary i przyczyny ich dyskryminacji oraz przedstawia diagnozy społeczne i raporty z badań organizacji międzynarodowych.

Anna Walkowiak, Problematyka handlu żonami w Chinach

Konsekwencją wprowadzenia w Chinach tzw. polityki jednego dziecka było rozpowszechnienie się nielegalnych aborcji selektywnych, które – w związku z tradycyjną preferencją na rzecz chłopców – doprowadziły tam do zaburzenia struktury płci. Efektem tego narastającego już od lat 80-tych problemu, jest przewaga liczebna mężczyzn wśród osób w wieku produkcyjnym. Szacuje się, że kilkadziesiąt milionów młodych Chińczyków, przede wszystkim na wsi,  nie będzie mogło założyć rodziny. To z kolei prowadzi do rozwoju prostytucji oraz handlu kobietami i dziećmi. Wzrasta także zainteresowanie „importem żon” z państw Azji Południowo-Wschodniej. Ale ponieważ w świetle chińskiego prawa jest to nielegalne, kobiety, które zdecydują się na małżeństwo z Chińczykiem, nie otrzymają żadnej ochrony prawnej, pozostając dla władz „niewidzialnymi”. Będzie to sprzyjało naruszeniom ich praw oraz ułatwiało działalność grupom przestępczym zajmującym się handlem ludźmi.

mgr Anna Orska, Chinatown po polsku, czyli o społeczności chińskiej nad Wisłą

W Polsce mieszkają przedstawiciele wielu narodów. Wśród nich nie brakuje Chińczyków, którzy kojarzą się wielu osobom głównie z powstającymi wciąż Chińskimi Halami Targowymi (np. w Jaworznie). Autorka w swoim wystąpieniu chciałaby przyjrzeć się tej wciąż niedostępnej i mało eksplorowanej społeczności. Podjęty zostanie problem tego, jak Chińczycy odbierani są przez Polaków. Autorka postara się przedstawić także trudności, z jakimi wiąże się ich przyjazd i życie w kraju nad Wisłą – trudności dla nich, ale także dla Polaków. Czy i w jaki sposób, ta niewielka w gruncie rzeczy, społeczność, kultywuje swoje tradycje w małych i niedostępnych dla osób z zewnątrz enklawach? Autorka podejmie próbę odpowiedzi na to i na inne pytania, które nurtują nie tylko badaczy życia społecznego.

V.                KULTURA I SZTUKA

mgr Filip Wróblewski, Beijing 2008. Od globalnego widowiska do procesu rytualnego

Letnie Igrzyska Olimpijskie 2008 zorganizowane w Pekinie stanowiły sposobność ugruntowania pozycji Chin na arenie międzynarodowej, jak również przyczyniły się do dokonania wyraźnej redefinicji dotychczas obowiązującego układu sił. Próby tłumaczenia i wyjaśniania pieczołowitości, czy skali rozmachu działań organizatorów, sprowadzały częstokroć organizację Igrzysk, a nade wszystko ich oprawę, do poziomu propagandy czy reklamy turystycznej. Gdyby zaś spojrzeć szerzej, korzystając z namysłu antropologicznego, tak na ceremonie otwarcia i zamknięcia Igrzysk, jak również inne towarzyszące im wydarzenia, okazałoby się, iż rozmaite, często nie wiązane ze sobą zdarzenia, spełniały rolę etapów ogólniejszego procesu prowadzącego do zmiany symbolicznych środków konstruowania przestrzeni dyskursu publicznego. Tym samym można pokusić się o próbę analizy tak Igrzysk Olimpijskich, towarzyszącej im sztafety, jak również misji kosmicznej chińskich tajkonautów, a wreszcie targów EXPO zorganizowanych w Szanghaju, przy zastosowaniu teorii dramatu społecznego i procesu rytualnego zaproponowanej przez Victora Turnera.

mgr Magdalena Mikrut, Chiny – kulturalnie. Teatr dawniej i dziś

Autorka przedstawi historię chińskiego teatru w zarysie. Punktem wyjścia będzie chiński teatr cieni, teatr lalek powstały w III w p.n.e. Następnie przedstawione zostaną przykłady muzyczno-tanecznych widowisk towarzyszących życiu codziennemu dawnych mieszkańców cesarskich Chin. Uwzględniony zostanie rozwój dramaturgii północnej i południowej oraz dramat mówiony huaju. Autorka zwróci uwagę na Operę Huangmei, a więc teatr wywodzący się z miasta Huanggang, należący do jednego z pięciu głównych nurtów chińskiej opery, wpisanego w 2006 roku na listę niematerialnego, kulturalnego dziedzictwa narodu chińskiego oraz zarysuje pokrótce i przedstawi przykłady kulturowego dialogu polsko-chińskiego przejawiającego się poprzez współpracę podejmowaną przez artystów chińskich z polskimi, m.in.: w ramach projektu, którego wynikiem był spektakl „Małpi Król”, stworzony w wyniku kooperacji podjętej przez szanghajski Teatr Lalek z kieleckim Teatrem Lalki i Aktora „Kubuś”, który wystawiono w Kielcach w 2009 roku.

mgr Aleksandra Wycisk, Filmed in China. No people were harmed – kino chińskie między sztuką a polityką

Prezentacja stanowić będzie refleksję nad współczesnym kinem chińskim, a główne zagadnienia stanowić będą:

  • przemiany kina chińskiego: od kina propagandy, przez Rewolucję Kulturalną, po kino najnowsze (i kino niezależne);
  • wpływ upaństwowienia produkcji i dystrybucji filmów na sztukę filmową w Chinach (brak kin studyjnych, cenzura, pożądane i niepożądane wątki w filmach);
  • kino Chińskie dla nie-Chińczyków, czyli o wielkich produkcjach Zhanga Yimou oraz ich konsekwencjach kulturowych i budowaniu określonego wizerunku Chin poza granicami kraju;
  • tzw. „siódma generacja filmowców”, czyli dlaczego „Chinka” (2009) jest ważnym filmem dla świata Zachodniego.

Julita Dudziak, Przejawy walki z konfucjanizmem w wybranych dziełach przedstawicieli Piątej Generacji kinematografii chińskiej

Coraz większa rola Chin na arenie międzynarodowej sprawia, że również produkty kultury tego kraju stają się coraz istotniejsze w oczach zachodnich odbiorców. Kinematografia chińska od czasów powstania tzw. Piątego Pokolenia zaczęła zdobywać sobie światowe uznanie, dlatego poniższa praca przynosi próbę opisania rozwoju kina chińskiego, ze szczególnym naciskiem na wspomnianą nieformalną grupę reżyserów, którzy w swoich dziełach protestowali nie tylko przeciw polityce komunizmu, ale przede wszystkim zwalczali tradycyjne ujęcie społeczeństwa w duchu konfucjańskim. Skupiając się na wybranych dziełach Chena Kaige i Zhanga Yimou przedstawiam główne motywy dekonstrukcji relacji między kobietami i mężczyznami, które wskazują na konieczność emancypacji kobiet w społeczeństwie chińskim i przyznania im praw od wieków zarezerwowanych jedynie dla mężczyzn.

Paweł Ziegler, Fikcja ustrukturyzowana jak prawda – M. Butterfly Davida Henry’ego Hwanga

Celem wystąpienia jest refleksja nad sztuką Davida Henry’ego Hwanga „M. Butterfly” oraz zrealizowanym na podstawie scenariusza tego twórcy filmu w reżyserii Davida Cronenberga. Dwa te teksty doskonale ukazują procesy i mechanizmy fikcyjnych przeświadczeń człowieka Zachodu na temat Wschodu. Uwięziony w stereotypach oraz mylących projektach Europejczyk przyjmuje ustrukturyzowaną i usystematyzowaną ocenę Innego, mającą swoją genezę w głęboko zakorzenionych obrazach reprezentowanych przez teksty kultury zachodniej. Mała narracja przeistacza się często w zdekonstruowaną rzeczywistość, która usilnie próbuje „oswoić” Innego – pozbawiając go szansy na emancypację oraz proponując asymilację, często opartą na (nieświadomej) przemocy symbolicznej. Punktem wyjścia do analizy tekstów będzie zaplecze metodologiczne wypracowane przez dekonstrukcję Jacquesa Derridy oraz neokolonializmu Edwarda Saida. Proces „kreacyjnej rzeczywistości” wykracza w tych tekstach poza relacje Wschód-Zachód, tworząc bardziej uniwersalną ocenę praktyk ludzkiej percepcji, która być może dotyczy każdego człowieka. Kolejnym ważnym aspektem badań staje się „milczący margines” – azjatycka kobieta, „wyprodukowana” na bazie pragnień mężczyzny, zaprojektowana przezeń – stąd wystąpienie oscylować będzie również wokół zagadnień feministycznego nurtu rewizjonistycznego oraz krytyki (post)feministycznej. Ostatecznie dekonstrukcja, którą niosą za sobą zarówno sztuka, jak film (a różnice wewnątrz ich struktur skłaniają do zupełnie odmiennych wątków interpretacyjnych), pozwala na rozpoczęcie, z pozycji dyskursu (a to wydaje się wyjątkowo istotne), dyskusji o współczesnej, płynnej i nieciągłej tożsamości jednostki, która walcząc z nim, ostatecznie jest coraz bardziej w niego uwikłana.

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
Abstrakty wystąpień z konferencji „Made in China – rozmowy o Państwie Środka” Reviewed by on 19 kwietnia 2012 .

W dniach 28-29.03.2012 odbyła się Międzynarodowa Interdyscyplinarna Konferencja Naukowa „Made in China – rozmowy o Państwie Środka”, objęta patronatem CSPA. Poniżej przedstawiamy abstrakty wystąpień z tej konferencji.   I.                   POLITYKA WEWNĘTRZNA mgr Jarosław Bednorz, Rola perspektywy i znaczenie węgla kamiennego w polityce klimatyczno-energetycznej Chińskiej Republiki Ludowej Artykuł przedstawia w części pierwszej znaczenie węgla kamiennego (z

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

O AUTORZE /

Avatar

Pozostaw odpowiedź