Komentarz eksperta,Top news

A. Zwoliński: Japonia i UE na drodze do partnerstwa gospodarczego

 

,,Z Japonią łączy nas więcej niż mogłoby się wydawać” – te słowa ministra spraw zagranicznych Witolda Waszczykowskiego wypowiedziane podczas jego wizyty w Japonii w maju 2017 dobrze oddają dynamikę relacji pomiędzy Polską i UE a Japonią. Dynamikę, która, należy dodać, rzadko kiedy przebija się na pierwsze strony gazet – ostatnio temat Japonii cieszył się w Polsce dużym zainteresowaniem nie z powodu budowy szans dla inwestycji i handlu, ale rzekomych wpadek, które media wszystkich opcji światopoglądowych wyszukiwały podczas wizyty prezydenta Bronisława Komorowskiego w Kraju Kwitnącej Wiśni. Odkładając na bok wątek historyczny (dość wspomnieć o zaskakującym spotkaniu Józefa Piłsudskiego i Romana Dmowskiego w Tokio czy o sześćdziesiątej rocznicy ponownego nawiązania stosunków dyplomatycznych między Polską a Japonią, którą obchodzimy w tym roku), jak i dwustronne kontakty polsko – japońskie, warto przyjrzeć się relacjom na szczeblu europejskim. Od dłuższego czasu współpraca Unii Europejskiej i Japonii nabiera większego tempa, niemalże na wszystkich płaszczyznach. Na pierwszy plan wysuwa się aspekt gospodarczy.

Trwające prace nad zbliżeniem gospodarczym obu podmiotów nie odbywają się w próżni. UE i Japonia wiąże między innymi umowa między Wspólnotą Europejską a Rządem Japonii dotycząca współpracy w sprawie działań antykonkurencyjnych (ułatwiająca współpracę i unikanie konfliktów przy działaniu organów do spraw konkurencji), czy umowa między Wspólnotą Europejską a Rządem Japonii w sprawie współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych (istotna z punktu widzenia np.: ochrony własności intelektualnej). Wraz z oficjalnym rozpoczęciem negocjacji 25 marca 2013 roku prowadzono prace nad umową o wolnym handlu, jednak finalnie strony przyjęły ambitniejsze założenia – porozumienie polityczne z lipca tego roku wskazuje, że Japonia i UE pracują nad umową o partnerstwie gospodarczym.

Założenia przedstawione w zestawieniu informacyjnym Komisji Europejskiego z  6 lipca 2017 potwierdzają daleko idące działania obu stron. Przykładowo, planowane jest zniesienie ceł na ponad 90 proc. eksportu z UE do Japonii i 97 proc. towarów importowanych przez Japonię z UE. Ten wątek podjęła także wcześniej rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 11 maja 2011 r. w sprawie stosunków handlowych EU – Japonia. Chociaż wymowa dokumentu jest bardzo optymistyczna, pojawia się w nim obawa powracająca przy okazji tematu liberalizacji handlu między UE, a Japonią: ,,Parlament Europejski zaleca włączenie do projektu umowy o wolnym handlu UE – Japonia skutecznych dwustronnych środków ochronnych tak, aby zapobiec gwałtownemu wzrostowi importu, który spowodowałby, lub mógłby spowodować, poważne szkody w unijnym i japońskim przemyśle, zwłaszcza w newralgicznych sektorach, takich jak sektor motoryzacyjny, elektroniczny, lotniczy i maszynowy”. Takie ,,dwustronne środki ochronne” często mają charakter czasowy, są wskazane do uniknięcia drastycznych zmian na rynku i pozwalają na wprowadzenie okresów przejściowych dla przedsiębiorców. Niektóre cła (np.: w przypadku skóry i obuwia) najpierw zostaną obniżone, a w ciągu dekady zlikwidowane. Inne założenia umowy to np.: zrównanie japońskiego poziomu ochrony wskazanych oznaczeń geograficznych do poziomu w UE, poszerzenie współpracy przy znoszeniu barier pozataryfowych (są to różniące się od siebie standardy bezpieczeństwa i jakości lub podejście do tych standardów u obu stron umowy przy czym zarówno sama Japonia, jak i obie strony planowanej umowy podejmowały już wcześniej prace w tym zakresie). Wiele informacji i przykładów typu case study wskazuje, że to właśnie liberalizacja barier pozataryfowych może mieć kluczowe znaczenie dla europejskich przedsiębiorców.

Obszarów które ma regulować umowa o partnerstwie gospodarczym jest bardzo wiele i każdemu z nich można poświęcić osobny artykuł. Z innowacyjnych wypada wspomnieć o przynajmniej dwóch. Po raz pierwszy umowa tego typu zawierana przez UE ma być wyposażona w rozdział obejmujący zasady ładu korporacyjnego tj. dobre praktyki dotyczące funkcjonowania spółek handlowych. Po drugie, umowa zawierać będzie arbitraż inwestycyjny – rozwiązuje on spory pomiędzy inwestorem z państwa obcego, a państwem w którym inwestor dokonuje inwestycji. UE potwierdza, iż odeszła od powszechnego wcześniej systemu ISDS (Investor-state dispute settlement). Posiada on rzecz jasna wady, jednakże podczas trwania negocjacji nad umowami TTIP i CETA niektóre środowiska nacjonalistów, lewicy, antyglobalistów i alterglobalistów demonizowały ten sposób rozstrzygania sporów, niekiedy ocierając się o absurd. Trudno powiedzieć na ile system będzie zbliżony do nowych i zaproponowanych już wcześniej przez UE rozwiązań, a na ile będzie zawierał niespotykane dotąd wersje arbitrażu inwestycyjnego. Biorąc pod uwagę naciski społeczne można spodziewać się choćby poszerzenia przejrzystości postępowań, co oprócz zalet może też skutkować np.: wydłużeniem postępowania.

Japonia jest szóstym partnerem handlowym Unii Europejskiej, z kolei UE pozostaje trzecim partnerem handlowym dla Japonii. Według Eurostat bilans handlowy (handel towarami) w 2016 roku był ujemny dla UE i wynosił – 8.6 miliarda euro. Jeszcze w 2006 roku bilans wynosił -33.7 miliarda euro, przy czym zmniejszenie deficytu spowodowane było także rozwojem europejskiego eksportu. Dane za 2015 rok wskazywały także wzrost europejskich bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Japonii. W zależności od tego jak dokładnie będzie przebiegała liberalizacja handlu pomiędzy Japonią a Unią Europejską, umowa o partnerstwie gospodarczym może stać się szansą m.in. dla europejskiej branży medycznej, producentów maszyn, producentów win lecz także branży rozrywki elektornicznej, a nawet rynku sztuki.

Sama idea liberalizacji i wzmacniania współpracy ekonomicznej wpisuje się po części w strategię gospodarczą rządu Japonii, jak i działania Unii Europejskiej zmierzające pod prąd trendów izolacjonistycznych. Wiele wskazuje na to, iż po tegorocznych ustaleniach prace nad umową przyśpieszą.

źródło zdjęcia

 

Adrian Zwoliński

Udostępnij:
  • 12
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
    12
    Udostępnienia
A. Zwoliński: Japonia i UE na drodze do partnerstwa gospodarczego Reviewed by on 3 sierpnia 2017 .

  ,,Z Japonią łączy nas więcej niż mogłoby się wydawać” – te słowa ministra spraw zagranicznych Witolda Waszczykowskiego wypowiedziane podczas jego wizyty w Japonii w maju 2017 dobrze oddają dynamikę relacji pomiędzy Polską i UE a Japonią. Dynamikę, która, należy dodać, rzadko kiedy przebija się na pierwsze strony gazet – ostatnio temat Japonii cieszył się

Udostępnij:
  • 12
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
    12
    Udostępnienia

O AUTORZE /

Avatar

Pozostaw odpowiedź