Artykuły,Publicystyka

A. Kopka: Azjatycki Wielki Brat, czyli Social Credit System

System Zaufania Społecznego (社会信用体系Shehui Xinyong Tixi), nazywany również Systemem Wiarygodności Społecznej lub w języku angielskim Social Credit System (SCS) jest inicjatywą zaplanowaną przez rząd Chińskiej Republiki Ludowej, polegającą na ocenianiu działań obywateli, a której głównym celem jest objęcie masową kontrolą całej ludności Chin[1]. Przygotowany w tym celu ranking wiarygodności obywateli tworzony ma być na podstawie liczby punktów przyznawanych lub odejmowanych każdemu obywatelowi ChRL za określone rodzaje zachowań[2].

Chińskie media przedstawiają System Zaufania Społecznego jako narzędzie do weryfikowania wiarygodności finansowej osób i firm[3]. „Oficjalnie system ten ma ułatwić transakcje gospodarcze, szczególnie te najdrobniejsze, na przykład w handlu internetowym czy pożyczkach online[4] – powiedział w rozmowie dla Magazynu TVN24 analityk rynku chińskiego, Łukasz Sarek. Według profesor Wang Shuqin pracującej nad systemem, bez żadnego mechanizmu kontroli zawieranie umów w Chinach jest dość ryzykowne, ponieważ obecnie około połowy podpisanych kontraktów nie jest dotrzymywanych[5].

14 czerwca 2014 r. na stronie Rady Państwa Chińskiej Republiki Ludowej (www.gov.cn) ukazało się Ogłoszenie wydane przez Radę Państwa dotyczące zarysu konstrukcji planowanego w latach 2014-2020 Systemu Zaufania Społecznego[6]. Jak napisano w dokumencie, planowany system:

[…] jest ważnym elementem socjalistycznej gospodarki rynkowej [社会主义市场经济体制- shehui zhuyi shichang jingji tizhi] oraz systemu zarządzania społecznego [社会治理体制- shehui zhili tizhi]. Przyspieszenie tworzenia Systemu Zaufania Społecznego jest ważną podstawą […] budowania Harmonijnego Społeczeństwa Socjalistycznego [社会主义和谐社会]- Shehuizhuyi Hexie Shehui], […] doskonalenia socjalistycznej gospodarki rynkowej,  wzmocnienia i wprowadzenia innowacji w zarządzaniu społecznym i ma wielkie znaczenie dla zwiększenia poczucia uczciwości członków społeczeństwa, stworzenia przyjaznego, wiarygodnego środowiska, ogólnego zwiększenia krajowej konkurencyjności, stymulowania rozwoju społeczeństwa oraz postępu cywilizacyjnego[7].

Choć ogłoszenie o powstaniu Systemu Zaufania Społecznego ukazało się w 2014 r., Komunistyczna Partia Chin już dużo wcześniej wprowadzała w życie programy mające przygotować Chiny do wdrożenia SCS, wśród których było tworzenie baz: odcisków palców, nagrań głosu, zdjęć biometrycznych, a nawet kodów genetycznych obywateli ChRL[8]. Na ulicach i w budynkach z każdym rokiem przybywało także różnorakich rejestratorów obrazu i dźwięku, a wdrożeniu SCS pośrednio miało też służyć zobligowanie podróżnych do okazywania dokumentu tożsamości, wszechobecność kart płatniczych i możliwość płacenia za pomocą telefonu komórkowego czy skrupulatna kontrola Internetu[9]. W ten sposób stała się możliwa kontrola nie tylko tego, co Chińczycy robią w rzeczywistości, ale również co piszą, kupują i oglądają w świecie wirtualnym. Ogrom danych (ang. big data) od lat gromadzony jest na rządowych serwerach, obsługiwanych przez potężne chińskie koncerny internetowe, głównie giganta w dziedzinie e-commerce Alibaba Group Holding Limited (阿里巴巴集团控股有限公司 Alibaba Jituan Konggu Youxian Gongsi) i Tencent Holdings Limited (腾讯控股有限公司Tengxun Konggu Youxian Gongsi), właściciela najpopularniejszego w Chinach komunikatora internetowego WeChat (微信 Weixin)[10].

Już w 2010 r. Komunistyczna Partia Chin rozpoczęła testowanie pilotażowego projektu kontroli obywateli w prefekturze Suining (睢宁县) w prowincji Jiangsu (江苏省)[11]. Zgodnie z założeniami projektu maksymalna liczba możliwych do otrzymania punktów wynosiła 1000, jednak nawet drobne przewinienie drogowe, takie jak przejście na czerwonym świetle czy jazda samochodem pod wpływem niewielkiej ilości alkoholu, kosztowało odjęcie kolejno 20 i 50 punktów[12]. Działania Partii w zakresie nadzoru nad obywatelami sięgnęły jednak znacznie dalej niż tylko monitorowanie aktywności drogowej obywateli prefektury. Kontrolą objęto również życie prywatne uczestników projektu. Zaniedbania w opiece nad starszym członkiem rodziny czy fałszywe oskarżanie innych na forach internetowych skutkowało utratą od 50 do 100 punktów[13]. Program przewidywał także nagradzanie dodatkowymi punktami osób zachowujących się zgodnie z oczekiwaniami Partii[14]. Ponad milion mieszkańców prefektury zostało podzielonych na cztery grupy[15]. W zależności od uzyskanych wyników można było przynależeć do grupy A, B, C lub D[16], gdzie grupa A skupiała plasujących się najwyżej w ogólnym rankingu, wyróżnionych tytułem „modelowego obywatela”, grupa D składała się zaś z osób o najniższym wyniku[17]. Należący do grupy A mogli liczyć na liczne dodatkowe korzyści, takie jak rządowe wsparcie przy prowadzeniu własnego biznesu czy preferencyjne traktowanie w pracy[18]. Osoby z najniższym wynikiem mogły natomiast spodziewać się m.in. problemów ze znalezieniem pracy[19].

Innym popieranym przez rząd projektem, sprawdzającym wiarygodność użytkowników, jest stworzony przez znajdującą się w prywatnych rękach Grupę Alibaba system o nazwie Sesame Credit (芝麻信用Zhima xinyong)[20]. Podobnie jak rządowy projekt w Suining, mająca około 400 milionów użytkowników Grupa Alibaba, używa gigantycznej bazy informacji o swoich klientach Sesame Credit do sprawdzania lojalności i wiarygodności użytkowników[21]. Algorytm działania Sesame Credit nie jest jawny, ale znanych jest pięć czynników branych pod uwagę przy obliczaniu wyników[22]. Pierwszym z nich jest historia kredytowa[23]. Sesame Credit sprawdza, czy użytkownik regularnie spłaca wszystkie zobowiązania finansowe. Drugi czynnik dotyczy wywiązywania się z zawartych umów, trzeci zaś weryfikuje prawdziwość danych osobowych np. numeru telefonu czy adresu[24]. Czwartym czynnikiem są natomiast relacje interpersonalne[25]. To, co obywatel pisze w sieci o innych osobach czy działaniach rządu, jest oceniane przez system grupy Alibaba (choć zarząd firmy twierdzi, że negatywne komentarze zamieszczane w mediach społecznościowych obecnie nie mają żadnego wpływu na wynik Sesame Credit)[26]. Ostatnim, piątym czynnikiem branym pod uwagę przez Sesame Credit, są zachowania i osobiste preferencje. Dyrektor ds. technologii Sesame Credit, Li Yingyun przyznaje, że model charakteru każdego użytkownika tworzony jest na podstawie najczęściej kupowanych produktów: „Ktoś, kto gra w gry komputerowe przez 10 godzin dziennie, będzie na przykład, uznany za osobę leniwą. Ktoś, kto często kupuje pieluchy, będzie uznany za rodzica, z czym wiąże się większe prawdopodobieństwo bycia osobą odpowiedzialną[27]”.

Rys. 1 Licznik punktów programu Sesame Credit w skali 350-950 punktów, gdzie 350 to „dość słabo”; 550 „średnio”; 600 „całkiem nieźle”; 650  „znakomicie” a ponad 700 to „wybitnie”.

Rząd, kontrolując obywateli, korzysta obecnie z danych 8 działających w Chinach firm, m.in. omówionego wyżej należącego do Grupy Alibaba, Sesame Credit, czy działającego na podobnych zasadach China Rapid Finance Limited (上海信而富企业管理有限公司 Shanghai Xinerfu Qiye Guanli Youxian Gongsi), którego partnerem jest Tencent Holdings Limited. Na podstawie zbieranych na bieżąco danych, podobnie jak w eksperymencie z Jiangsu, każda osoba jest oceniana w określonej skali – w Sesame Credit jest to np. 350 – 950 punktów[35]. Każdy uzyskany punkt uwiarygadnia daną osobę, a w praktyce potwierdza jej posłuszeństwo wobec Partii. Początek mającego być pogłębieniem kontroli, jaką objęto mieszkańców Suining, SCS planowany jest na 2020 r. Jednak latem 2017 r. ruszyła testowa wersja systemu z udziałem ochotników z obszaru delty Jangcy (m. in. mieszkańców Szanghaju)[36]. Dobrowolnie objęci programem są głównie młodzi Chińczycy[37]. System Zaufania Społecznego ma nie tylko jeszcze dogłębniej monitorować fizyczne i internetowe działania każdego członka społeczeństwa, ale także jego związki z innymi. Dzięki kamerom i lokalizacji telefonów komórkowych możliwe będzie sprawdzanie z kim i kiedy spotyka się dana osoba, a system punktowy dodając lub odejmując punkty będzie odpowiednio zachęcał lub zniechęcał do kontaktów z określonymi ludźmi. W ten sposób promowane będzie towarzystwo „zaufanych społecznie” partyjnych działaczy o wysokich wynikach punktowych i społeczna izolacja osób „niewiarygodnych”, które mają niewystarczającą liczbę punktów[38]. Dodatkową opcją, jaka planowana jest w nowym systemie, jest możliwość wzajemnego oceniania jednych obywateli przez drugich, tak aby możliwe było sprawdzenie opinii innych o danym nauczycielu, lekarzu czy przedsiębiorcy[39]. Maciej Michałek z Magazynu TVN24 zauważył, że takie rozwiązanie stwarza doskonałe warunki do rozwoju korupcji, gdzie bogaci biznesmeni będą mogli kupować sobie pozytywne opinie wynajętych w tym celu osób, aby poprawić swoją „wiarygodność”[40].Sesame Credit nie tylko monitoruje więc działania użytkowników, ale też je kształtuje, zniechęcając do zakupu danych produktów czy podejmowania określonych działań. Dodatkowo podobnie jak w Suining, dziesiątki milionów użytkowników z wysokimi wynikami punktowymi mogą skorzystać z wielu oferowanych przez grupę Alibaba ułatwień, do których należy np. możliwość wypożyczenia samochodu lub roweru bez konieczności wpłacania kaucji czy szybsze przyjęcie do lekarza[28]. Alibaba skłania także swoich klientów do dzielenia się wysokimi wynikami z rodziną i przyjaciółmi[29]. Także jeden z najpopularniejszych w Chinach portali randkowych, Baihe.com (百合 Baihe), zachęca do upubliczniania wysokich wyników punktowych Sesame Credit, aby przyciągnąć uwagę większej liczby potencjalnych partnerów[30]. Jak powiedziała anonimowa użytkowniczka Baihe.com w wywiadzie dla „The Washington Post”: „Najpierw popatrzę na jego zdjęcie, później popatrzę na profil. Musi mieć uwierzytelnienie prawdziwości imienia, ale zaufam mu i porozmawiam z nim, jeżeli ma Sesame Credit”[31]. Potwierdza to również wiceprezes ds. marketingu Baihe.com, Zhuan Yirong: „Wygląd osoby jest bardzo ważny. Ale ważniejsze jest, aby mogła zarobić na życie. Majątek twojego partnera jest gwarancją wygodnego życia”[32]. Z tego powodu coraz więcej z 90 milionów użytkowników upublicznia na Baihe.com swoje wyniki Sesame Credit[33]. W 2016 r. było to już 15 procent[34].

Rys. 2 Zdjęcie gry „Oklaski dla Xi Jinpinga”

Choć start obejmującego wszystkich obywateli Chin (ponad miliard osób) Systemu Zaufania Społecznego planowany jest na rok 2020, już w lutym 2017 r. Najwyższy Sąd Ludowy ogłosił, że przez ostatnie cztery lata ponad 6 milionów Chińczyków za popełnione przewinienia otrzymało zakaz podróży lotniczych, a kolejne półtora miliona osób nie może podróżować koleją[49]. Niedługo kontrola SCS może skutkować także odmową przyjęcia dziecka do szkoły, zmniejszeniem prędkości Internetu czy niepowodzeniem w znalezieniu pracy dla tych, którzy mają niewystarczający wynik punktowy[50].Pomimo zagrożeń takich jak korupcja, niezdrowa rywalizacja wśród Chińczyków o jak najwyższy wynik czy przede wszystkim utrata prywatności, Chińska Akademia Nauk Społecznych (中国社会科学院Zhongguo Shehui Kexueyuan) wyraziła pozytywną opinię o systemie[41]. Zgodnie z nią, będzie to nie tylko efektywny sposób kontroli finansowej, ale również program kształtujący odpowiednie postawy społeczne. Zdaniem uczelni Chiny pilnie potrzebują wprowadzenia Systemu Zaufania Społecznego, ponieważ przemiany społeczeństwa chińskiego doprowadziły do tego, że zachowania ludzi nie już są ograniczane normami moralnymi[42]. Dlatego też niezbędne jest powstanie systemu, który mógłby te zachowania w odpowiedni sposób kształtować. Pozytywnych zmian w społeczeństwie chińskim oczekuje także profesor Wang Shuqin: „Zachowanie większości zależy od świata ich myśli. Osoba, która wierzy w podstawowe wartości socjalistyczne będzie, zachowywać się bardziej przyzwoicie”[43]. W rozmowie z holenderskim „de Volkskrant” doktor habilitowany Porównawczych Studiów Prawa i Mediów na Uniwersytecie Oxfordzkim Rogier Creemers zauważył, że SCS może rzeczywiście być nowym, bardzo skutecznym narzędziem propagandy Partii do krzewienia „wartości socjalistycznych”, takich jak „patriotyzm, szacunek dla starszych, ciężka praca i zrezygnowanie z ekstrawaganckiej konsumpcji[44]”. Co ciekawe, wspomniany już koncern Tencent, czyli partner China Rapid Finance, jest również właścicielem propagandowej gry na telefony komórkowe o nazwie „Oklaski dla Xi Jinpinga” (为习近平鼓掌Wei Xi Jinping Guzhang)[45]. Wydana 18 października 2017 r. aplikacja tylko do godziny 21.00 tego samego dnia została ściągnięta przez 400 milionów użytkowników, a przez dwa dni zagrano w nią ponad miliard razy[46]. Gra polega na jak najszybszym klaskaniu do przemówienia przewodniczącego ChRL Xi Jinpinga, energicznie uderzając palcem w ekran telefonu komórkowego[47]. Uzyskanym wynikiem można też dzielić się ze znajomymi, a także zapraszać ich do rywalizacji[48]. Nie wiadomo czy wyniki z aplikacji brane są pod uwagę przy ocenie użytkowników China Rapid Finance ani, czy będą miały wpływ na planowany wkrótce rządowy System Zaufania Społecznego.

W zachodnich mediach SCS wzbudził wiele kontrowersji. Wiele portali internetowych mówi o orwellowskiej rzeczywistości, w której kierunku zmierzają Chiny[51]. System Zaufania Społecznego budzi również skojarzenia z jednym z odcinków brytyjskiego serialu Black Mirror[52]. Polscy internauci widzą podobieństwo SCS do powieści fantastycznej Janusza Zajdla pt. Limes inferior[53]. Rogier Creemers, porównując SCS do polityki inwigilacji obywateli w NRD, stwierdził: „Cel Niemców zawężał się do zapobieżenia buntom przeciwko reżimowi. Cel Chińczyków jest dużo bardziej ambitny: jest to wyraźna próba stworzenia nowego obywatela”[54].

 

Agnieszka Kopka

 

 

Źródła:

  1. Botsman Rachel: Big data meets Big Brother as China moves to rate its citizens, „Wired UK”, 21 października 2017 [online], [dostęp styczeń 2018] dostępny w Internecie: www.wired.co.uk/article/chinese-government-social-credit-score-privacy-invasion.
  2. Chin Josh, Wong Gillian: China’s New Tool for Social Control: A Credit Rating for Everything, „The Wall Street Journal”, 28 listopada 2016 [online], [dostęp styczeń 2018] dostępny w Internecie: www.wsj.com/articles/chinas-new-tool-for-social-control-a-credit-rating-for-everything-1480351590.
  3. Creemers Rogier: Planning Outline for the Construction of a Social Credit System (2014-2020), „China Copyright and Media”, 14 czerwca 2014 [online], [dostęp styczeń 2018] dostępny w Internecie: www.chinacopyrightandmedia.wordpress.com/2014/06/14/planning-outline-for-the-construction-of-a-social-credit-system-2014-2020.
  4. Denyer Simon: China’s plan to organize its society relies on ‘big data’ to rate everyone, „The Washington Post”, 22 października 2016 [online], [dostęp styczeń 2018] dostępny w Internecie: www.washingtonpost.com/world/asia_pacific/chinas-plan-to-organize-its-whole-society-around-big-data-a-rating-for-everyone/2016/10/20/1cd0dd9c-9516-11e6-ae9d-0030ac1899cd_story.html?utm_term=.b5b80e75661c.
  5. Du Wenwen: Pinglun: Suining shehui Xinyong Tixi ying chai fenkai liang tao luoji (杜雯雯:评论睢宁社会信用体系应拆分开两套逻辑), „China News”, 20 czerwca 2014 [online], [dostęp styczeń 2018] dostępny w Internecie: http://www.chinanews.com/sh/2014/06-20/6301711.shtml.
  6. Gostkiewicz Michał: Chiny podłączą 1,3 miliarda ludzi i wielkie firmy do Matrixa. Prawdziwego. Czerwonej pigułki nie będzie, „Gazeta.pl” [online], [dostęp styczeń 2018] dostępny w Internecie: www.weekend.gazeta.pl/weekend/1,152121,22621623,chiny-podlacza-1-3-miliarda-ludzi-i-wielkie-firmy-do-matrixa.html.
  7. Hatton Celia: China ‚social credit’: Beijing sets up huge system, „BBC News”, 26 października 2015 [online], [dostęp styczeń 2018] dostępny w Internecie: www.bbc.com/news/world-asia-china-34592186.
  8. Guowuyuan guanyu yinfa shehui xinyong tixi jianshe guihua gangyao (2014—2020 nian) de tongzhi (国务院关于印发社会信用体系建设 规划纲要(2014—2020年)的通知), 27 czerwca 2014 [online], [dostęp styczeń 2018] dostępny w Internecie: www.gov.cn/zhengce/content/2014-06/27/content_8913.htm.
  9. Michałek Maciej: SCS staje się faktem. Ten system zmieni wszystko, „Magazyn TVN24”, [online], [dostęp styczeń 2018] dostępny w Internecie: www.tvn24.pl/magazyn-tvn24/scs-staje-sie-faktem-ten-system-zmieni-wszystko,128,2284.
  10. Nguyen Clinton: China might use data to create a score for each citizen based on how trustworthy they are, „Business Insider”, 26 października 2016 [online], [dostęp styczeń 2018] dostępny w Internecie: www.businessinsider.com/china-social-credit-score-like-black-mirror-2016-10?IR=T.
  11. Obbema Fokke, Persson Michael, Vlaskamp Marije: China rates its own citizens – including online behaviour, „de Volkskrant”, 25 kwietnia 2015 [online], [dostęp styczeń 2018] dostępny w Internecie: www.volkskrant.nl/buitenland/china-rates-its-own-citizens-including-online-behaviour~a3979668.
  12. Peake Eleanor: China’s new viral app could be straight out of Black Mirror, „Wired UK”, 20 października 2017 [online], [dostęp styczeń 2018] dostępny w Internecie: www.wired.co.uk/article/china-app-clap-tencent.
  13. Zhong Raymond: Youxi ye yao jiang zhengzhi: Tengxun tuichu “Wei Xi Jinping Guzhang” chengxu (游戏也要讲政治腾讯推出为习近平鼓掌程序), „New York Times China”, 20 października 2017 [online], [dostęp styczeń 2018] dostępny w Internecie: www.cn.nytimes.com/china/20171020/xi-jinping-wechat-clap.

Spis ilustracji:

  • Huang Zheping: A Sesame Credit score on my WeChat Moments feed. [w:] All Chinese citizens now have a score based on how well we live, and mine sucks, „Quartz”, 9 października 2015 [online], [dostęp styczeń 2018] dostępny w Internecie: www.qz.com/519737/all-chinese-citizens-now-have-a-score-based-on-how-well-we-live-and-mine-sucks.
  • Screenshot of applauding President Xi [w:] Peake Eleanor: China’s new viral app could be straight out of Black Mirror, „Wired UK”, 20 października 2017 [online], [dostęp styczeń 2018] dostępny w Internecie: www.wired.co.uk/article/china-app-clap-tencent.

[1] Obbema F., Persson M., Vlaskamp M.: China rates its own citizens – including online behaviour, „de Volkskrant”, 25 kwietnia 2015 [online], [dostęp styczeń 2018] dostępny w Internecie: www.volkskrant.nl/buitenland/china-rates-its-own-citizens-including-online-behaviour~a3979668.

[2] Ibidem.

[3] Ibidem.

[4] Michałek M.: SCS staje się faktem. Ten system zmieni wszystko, „Magazyn TVN24”, [online], [dostęp styczeń 2018] dostępny w Internecie: www.tvn24.pl/magazyn-tvn24/scs-staje-sie-faktem-ten-system-zmieni-wszystko,128,2284.

[5] Obbema F., Persson M., Vlaskamp M.: China rates

[6] Guowuyuan guanyu yinfa shehui xinyong tixi jianshe guihua gangyao (2014—2020 nian) de tongzhi (国务院关于印发社会信用体系建设 规划纲要2014—2020的通知), 27 czerwca 2014 [online], [dostęp styczeń 2018] dostępny w Internecie: www.gov.cn/zhengce/content/2014-06/27/content_8913.htm.

[7] Guowuyuan

[8] Michałek M.: SCS staje się

[9] Ibidem.

[10] Ibidem.

[11] Denyer S.: China’s plan to organize its society relies on ‘big data’ to rate everyone, „The Washington Post”, 22 października 2016 [online], [dostęp styczeń 2018] dostępny w Internecie: www.washingtonpost.com/world/asia_pacific/chinas-plan-to-organize-its-whole-society-around-big-data-a-rating-for-everyone/2016/10/20/1cd0dd9c-9516-11e6-ae9d-0030ac1899cd_story.html?utm_term=.b5b80e75661c.

[12] Denyer S.: China’s

[13] Ibidem.

[14] Ibidem.

[15] Du W.: Pinglun: Suining shehui Xinyong Tixi ying chai fenkai liang tao luoji (杜雯雯:评论睢宁社会信用体系应拆分开两套逻辑), „China News”, 20 czerwca 2014 [online], [dostęp styczeń 2018] dostępny w Internecie: http://www.chinanews.com/sh/2014/06-20/6301711.shtml.

[16] Ibidem. Zobacz też: Denyer S.: China’s

[17] Ibidem.

[18] Ibidem.

[19] Ibidem.

[20] Denyer S.: China’s… oraz Hatton C.: China ‚social credit’: Beijing sets up huge system, „BBC News”, 26 października 2015 [online], [dostęp styczeń 2018] dostępny w Internecie: www.bbc.com/news/world-asia-china-34592186.

[21] Hatton C.: China ‘social credit’:

[22] Botsman R.: Big data meets Big Brother as China moves to rate its citizens, „Wired UK”, 21 października 2017 [online], [dostęp styczeń 2018] dostępny w Internecie: www.wired.co.uk/article/chinese-government-social-credit-score-privacy-invasion.

[23] Ibidem.

[24] Botsman R.: Big data meets

[25] Ibidem.

[26] Ibidem.

[27] Ibidem.

[28] Denyer S.: China’s

[29] Hatton C.: China ‚social credit’:

[30] Denyer S.: China’s

[31] Ibidem.

[32] Hatton C.: China ‚social credit’:

[33] Hatton C.: China ‚social credit’:

[34] Denyer S.: China’s

[35] Botsman R.: Big data meets

[36] Michałek M.: SCS staje się

[37] Ibidem.

[38] Ibidem.

[39] Obbema F., Persson M., Vlaskamp M.: China rates… Zobacz też [39] Michałek M.: SCS staje się

[40] Michałek M.: SCS staje się

[41] Obbema F., Persson M., Vlaskamp M.: China rates…

[42] Ibidem.

[43] Ibidem.

[44] Ibidem.

[45] Zhong R.: Youxi ye yao jiang zhengzhi: Tengxun tuichu “Wei Xi Jinping Guzhang” chengxu (游戏也要讲政治腾讯推出为习近平鼓掌程序), „New York Times China”, 20 października 2017 [online], [dostęp styczeń 2018] dostępny w Internecie: www.cn.nytimes.com/china/20171020/xi-jinping-wechat-clap.

[46] Peake E.: China’s new viral app could be straight out of Black Mirror, „Wired UK”, 20 października 2017 [online], [dostęp styczeń 2018] dostępny w Internecie: www.wired.co.uk/article/china-app-clap-tencent.

[47] Peake E.: China’s new

[48] Ibidem.

[49] Botsman R.: Big data meets

[50] Ibidem.

[51] Ibidem. Zobacz też: Obbema F.: Persson M., Vlaskamp M.: China rates

[52] Nguyen C.: China might use data to create a score for each citizen based on how trustworthy they are, „Business Insider”, 26 października 2016  [online], [dostęp styczeń 2018] dostępny w Internecie: www.businessinsider.com/china-social-credit-score-like-black-mirror-2016-10?IR=T.

[53] Michałek M.: SCS staje się

[54] Botsman R.: Big data meets

Udostępnij:
  • 24
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
    24
    Udostępnienia
A. Kopka: Azjatycki Wielki Brat, czyli Social Credit System Reviewed by on 17 maja 2018 .

System Zaufania Społecznego (社会信用体系Shehui Xinyong Tixi), nazywany również Systemem Wiarygodności Społecznej lub w języku angielskim Social Credit System (SCS) jest inicjatywą zaplanowaną przez rząd Chińskiej Republiki Ludowej, polegającą na ocenianiu działań obywateli, a której głównym celem jest objęcie masową kontrolą całej ludności Chin[1]. Przygotowany w tym celu ranking wiarygodności obywateli tworzony ma być na podstawie

Udostępnij:
  • 24
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
    24
    Udostępnienia

O AUTORZE /

Avatar

Pozostaw odpowiedź