Komentarz eksperta

A. Brona: Nowy plan pięcioletni, nowe wyzwania

Komitet Centralny Komunistycznej Partii Chin (KC KPCh) zebrał się na spotkaniu plenarnym trwającym od 26 do 29 października w Pekinie w celu zatwierdzenia kierunków polityki państwa na najbliższy rok. Spotkanie miało być poświęcone głównie XIII pięcioletniemu planowi rozwoju gospodarczego, jednak nagłówki prasowe zdominowała informacja o porzuceniu tzw. „polityki jednego dziecka”.

Komitet Centralny KPCh zbiera się zwyczajowo jeden lub dwa razy do roku. Obecne władze partii zostały wybrane w 2012 r. przez Kongres, a spotkały się kolejno: tuż po samym Kongresie, wiosną i jesienią 2013 r. oraz jesienią 2014 r. W trakcie pierwszego i drugiego z tych posiedzeń dopełniono formalności przed nominacjami na najważniejsze stanowiska partyjne i państwowe. W trakcie trzeciego zaprezentowano ambitny plan reform gospodarczych, nawiązując do innych przełomowych trzecich plenów, z najbardziej znanym z 1978 r. na czele. Mówiono wręcz o kolejnej fali reform, które miały być rozwiązaniem strukturalnych problemów chińskiej gospodarki. Czwarte plenum poświęcono zastosowaniu koncepcji „rządów prawa” w Chinach, choć komentatorzy podkreślali, że właściwszy byłby termin „rządów poprzez prawo”. Jest to gorący temat, zważając na trwającą intensywną kampanię antykorupcyjną.

Źródło: en.wikipedia.org

Źródło: en.wikipedia.org

Spotkania plenarne za rządów Xi Jinpinga były okazją do przedstawienia i spopularyzowania jego wizji Chin. Ubiegłotygodniowe posiedzenie różniło się od poprzednich tym, że miało zająć się XIII pięcioletnim planem rozwoju gospodarczego, czyli typowym biurokratycznym dokumentem, który jest pozbawiony takiej siły narracyjnej jak chociażby koncepcja „Chińskiego snu”. Taki przynajmniej miał być główny punkt obrad. Niemniej nie obyło się bez niespodzianek. Nagłówki prasowe na całym świecie zdominowała wiadomość, że Chiny rezygnują z tzw. „polityki jednego dziecka”. Decyzja ta została uznana za przełomową. Nie umniejszając jej rangi należy zauważyć, że polityka planowania rodziny (bo taka jest rzeczywista nazwa), zawsze była pełna wyjątków, a obecna sytuacja jest tylko kolejnym krokiem w procesie poszerzania kręgu osób, które mogą posiadać więcej niż jedno potomstwo. Ostatni raz postanowiono o zmianie przepisów w 2013 r., co umożliwiło parom posiadanie dwójki dzieci, jeżeli co najmniej jedno z rodziców było jedynakiem. Należy również pamiętać, że przejście do „polityki dwóch dzieci” nie oznacza porzucenia nadzoru państwa nad tą sferą aktywności społecznej. Dodatkowo demografowie są raczej przekonani, że obecne zmiany nie przyniosą znacznego wzrostu liczby urodzeń w Chinach. Według oficjalnych danych rządowych przytaczanych przez „South China Morning Post” współczynnik dzietności wynosi obecnie 1,5. Zastępowalność pokoleń zapewnia współczynnik wyższy niż  2,1, czyli daleki od obecnego stanu. Z tego powodu można domniemywać, że w dłuższej perspektywie populacja Chin będzie się kurczyła i bez bardziej stanowczych działań Pekinu raczej nie uda się odwrócić tego trendu.

Sam XIII pięcioletni plan rozwoju gospodarczego uzyskał mniejsze zainteresowanie w zagranicznych mediach. Inaczej wyglądała sytuacja w Chinach. W głównym wydaniu wiadomości kanału informacyjnego CCTV13 dzień po zakończeniu plenum najwięcej czasu poświęcono zorganizowanemu przez partię seminarium, na którym przy udziale Xi Jinpinga i w gronie dyskutowano nad nowym planem. Podstawowe założenia na lata 2016-2020 to utrzymanie wzrostu gospodarczego na wysokości 6,5% PKB rocznie oraz podwojenie przeciętnych dochodów w stosunku do 2010 r. Warto przypomnieć, że w XII „pięciolatce” minimalny wzrost gospodarczy był określony na poziomie 7% PKB i do tej wartości w ostatnich latach się zbliżył, a w ostatnim kwartale nawet go przekroczył wynosząc 6,9%. Wszystko wskazuje na to, że minęły już czasy gdy partia mogła być spokojna o realizację swoich własnych zamierzeń. W przypadku drugiego postulatu jest to urzeczywistnienie obietnicy Xi Jinpinga, który zadeklarował, że na setną rocznicę powstania KPCh (2021 r.) Chiny staną się państwem średniego dobrobytu (chiń. Xiǎokāng shèhuì  小康社会). Oznaczałoby to podniesienie zarobków z 4,5 tys. USD, według danych Międzynarodowego Funduszu Walutowego, do 9 tys. Co ciekawe, sam Fundusz w swojej najnowszej prognozie przewiduje, że w 2020 r. PKB per capita w Chinach będzie wynosiło ponad 12 tys. USD.

Władze Chin powtarzają, że ich gospodarka wchodzi w okres „nowej normalności” czyli wolniejszego wzrostu, ale lepszego „jakościowo” – opartego o innowacyjność, a nie tylko eksport tanich produktów. Obecna „pięciolatka” będzie zapewne ucieleśnieniem myślenia w tym kierunku, choć na jej ostateczny kształt należy czekać do następnej sesji Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych, która odbędzie się wiosną przyszłego roku. Następnie władze lokalne na poziomie prowincji będą zatwierdzały swoje własne plany, więc cała procedura zostanie zamknięta nie wcześniej niż jesienią. Ledwie  wszystko zostanie dopięte na ostatni guzik, a zapewne zacznie się debata o modyfikacji planu z uwagi na zmieniające się otoczenie ekonomiczne. To jest element natury tego dokumentu, który raczej wskazuje w jakim kierunku ma się rozwijać gospodarka. Nie jest natomiast typem radzieckiego dekretu nakazującego odpowiednie kwoty produkcji poszczególnych artykułów przemysłowych we wszystkich branżach. Pozostaje on na tyle elastyczny, że może zostać w każdej chwili zmodyfikowany (lub po prostu nie stosowany), tak aby utrzymać wzrost gospodarczy. Koniec końców komentatorzy w 2020 r. będą dyskutowali tylko o tym, czy udało osiągnąć się zakładane 6,5% wzrostu PKB. Na obecnym etapie ciężko jest jednoznacznie odpowiedzieć na pytanie, czy tak się stanie.

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
A. Brona: Nowy plan pięcioletni, nowe wyzwania Reviewed by on 3 listopada 2015 .

Komitet Centralny Komunistycznej Partii Chin (KC KPCh) zebrał się na spotkaniu plenarnym trwającym od 26 do 29 października w Pekinie w celu zatwierdzenia kierunków polityki państwa na najbliższy rok. Spotkanie miało być poświęcone głównie XIII pięcioletniemu planowi rozwoju gospodarczego, jednak nagłówki prasowe zdominowała informacja o porzuceniu tzw. „polityki jednego dziecka”. Komitet Centralny KPCh zbiera się

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

O AUTORZE /

Avatar

Pozostaw odpowiedź