Chiny,[ ANALIZY ]

Chińskie prawo zobowiązań- prawo w państwie tradycji

Ogromna rola Chińskiej Republiki Ludowej (ChRL) w gospodarce światowej jest bezsporna. Świadczą o tym między innymi: wskaźniki ekonomiczne, chiński potencjał demograficzny, gospodarczy i przede wszystkim chińskie inwestycje w amerykańskie obligacje. W miejsce dyskusji o trwałości i zagrożeniach „cudu gospodarczego”, chciałabym zwrócić uwagę na aspekt prawny funkcjonowania ChRL, skupiając się na dwóch ważnych z punktu widzenia międzynarodowej współpracy gospodarczej aspektach, prawie zobowiązań i sposobach rozstrzygania sporów- pisze Dorota Grądzka.

 

 Zaznaczam jednak, że nie jest to publikacja naukowa i może zawierać nieścisłości terminologiczne, nie przedstawia też poruszonych zagadnień w sposób wyczerpujący.

System prawny ChRL znajduje się wciąż w fazie modernizacji. Kodyfikacje chińskie bazują na kontynentalnym systemie prawa z zauważalnymi jednak elementami systemu anglosaskiego. Konstytucja z 4 grudnia 1982 roku, uchwalona pod rządami Deng Xiaopinga i obowiązująca z kilkoma poprawkami do dnia dzisiejszego, wyznaczyła kierunki rozwoju współczesnej legislacji chińskiej. Największa dotąd modernizacja prawa związana była z przystąpieniem ChRL do Światowej Organizacji Handlu. Nie zmienia to jednak faktu, że dla większości zagranicznych inwestorów nawet po wstąpieniu 11 grudnia 2001 roku ChRL (po 15 latach i 5 miesiącach negocjacji oraz nawelizacji ponad 2000 ustaw) do WTO, wciąż największe ryzyko inwestycyjne wiąże się z nierespektowaniem praw cudzoziemców. 

 

Kontekst historyczny

 

Już w III-IV wieku przed Chrystusem Chiny przeżywały swój pierwszy okres prosperity. Słynny Jedwabny Szlak, czyli trakt handlowy łączący Centralną Azję i Bliski Wschód z Chinami i Europą, uczyniły z Państwa Środka potęgę gospodarczą. W tamtym czasie chińskie regulacje handlowe i gospodarcze były niespójne i fragmentaryczne. Nieco lepiej funkcjonowało prawo podatkowe i sądownictwo. W czasie władztwa dynastii Ming obywatele chińscy pozbawieni byli prawa do żeglugi zamorskiej i sprzedaży szeregu skatalogowanych dóbr zagranicznym kupcom. Dynastia Qing z kolei, na początku XIX wieku ograniczyła handel zamorski do współpracy z kilkoma zagranicznymi organizacjami monopolistycznymi. Wywołało to protesty kupców angielskich i francuskich zrzeszonych w Kampaniach Wschodnioindyjskich. W rezultacie między innymi tych wydarzeń doszło do wybuchu Wojen Opiumowych (1839 – 1842, 1856-1860), które zapoczątkowały epokę tak zwanych nierównoprawnych traktatów. Chiny zmuszone do podpisania krzywdzących rozejmów, otwarcia swoich portów i zapłaty wysokich kontrybucji wyszły z konfliktu bardzo osłabione. Te wydarzenia zaszczepiły też negatywny stosunek Chińczyków do obcokrajowców i zagranicznych rozwiązań prawnych i gospodarczych. Wymuszona zmiana polityki izolacyjnej doprowadziła jednak do wykształcenia rozwiązań legislacyjnych, które regulowały handel z zagranicznymi partnerami. Chiny bazowały szczególnie na prawie niemieckim i japońskim, co zaowocowało przyjęciem w 1903 roku tzw „generalnych zasad dla kupców”, a we wrześniu 1911 roku, kodeksu cywilnego zwanego kodeksem dynastii Qing, a wzorującym się na  niemieckim kodeksie cywilnym, tzw Bürgerliches Gesetzbuch. Ponadto, przy pracach legislacyjnych pracowało kilku niemieckich jurystów, jak również  obywatele chińscy, którzy wyjeżdżali na stypendia zagraniczne (zarówno do Wielkiej Brytanii, Japonii jak i Niemiec) w celu badania tamtejszych systemów prawnych.  Państwo Środka mimo otwarcia portów i utworzenia ambasad państw zachodnich rujnowały wysokie kontrybucje i niechęć do „obcych diabłów”, jak potocznie nazywano obcokrajowców. Owe czynniki sprawiły, że adaptacja nowych regulacji nie znalazła podatnego gruntu i nie przekładała się na faktyczne ułatwienia w obrocie handlowym. Abdykacja ostatniego cesarza Pu Yi i powstanie Republiki Chińskiej, z czasem wywołało chaos w państwie. Komunistyczna Partia Chin, która zdobyła faktyczne poparcie ludności i utworzyła Chińską Republikę Ludową. Pod rządami Mao Zedong, w rezultacie jego radykalnych działań i koncepcji, czego ukoronowaniem była tzw „rewolucja kulturalna” doprowadziła ChRL do ruiny.   

Dopiero po jego śmierci w 1976 roku, Chiny rozpoczęły mozolną drogę odbudowy państwa, między innymi poprzez „politykę otwarcia”. Nowa konstytucja projektu Deng Xiaopinga i negocjacje ze Światową Organizacją Handlu zbliżają nas do stanu, w którym system prawny ChRL znajduje się dzisiaj.

 

 

Prawo zobowiązań

 

Treść ustawy

 

Ustawę prawo zobowiązań (Contract Law, Vertragsrecht) Chińskiej Republiki Ludowej, które przyjęto 15 III 1999 roku, na 2 posiedzeniu IX Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych (1), weszło w życie 1 października 1999 roku. Z tym też dniem straciły ważność ustawy: prawo umów handlowych, ustawa o obrocie gospodarczym z zagranicą, ustawa o technikach legislacyjnych. Ustawa prawo zobowiązań składa się z trzech części. Są to: przepisy ogólne, szczególne, uzupełniające. Warto zaznaczyć, że mimo podobieństw do niemieckiego kodeksu cywilnego (Bürgerliches Gesetzbuch), istnieje też wiele cech różnicujących oba akty. Jedną z nich jest treść art. 107, mówiący o możliwości przypisania  odpowiedzialności niezależnej od winy (strict liability, verschuldensunabhängige Haftung), w art. 117 pociągniętej aż do granic działania siły wyższej. Art 7 natomiast, na zawierane umowy nakłada obowiązek tzw działania na rzecz socjoekonomicznego ładu społecznego. Takie brzmienie artykułu ma źródło w korzeniach chińskiej etyki i moralności konfucjańskiej, przykładającej niezwykłą wagę do hierarchii i ładu społecznego. Warto zaznaczyć, że mimo wysiłków legislatorów i pracy kilku niezależnych grup powołanych do stworzenia kodeksu cywilnego, nie przyjęto do tej pory jednolitego aktu. Poszczególne działy regulowane są w odrębnych ustawach.

 

Zastosowanie

 

Ustawa prawo zobowiązań obowiązuje w odniesieniu do wszystkich umów z zakresu prawa cywilnego, poza sprawami zawierającymi elementy prawa rodzinnego. Cześć szczególna ustawy enumeratywnie wymienia 23 typy umów nazwanych. Są to: umowa sprzedaży, dostawy (w tym zaopatrzenia w elektryczność, wodę, gaz i ogrzewanie), darowizny, pożyczki, wynajmu, dzierżawy finansowej, pracy, o inwestycje budowlane, transportu, o dostarczenie technologii, przechowania, składu, magazynowania, komisu, brokerska, o mediacje.

 

Wykładnia

 

Jako wykładnię do ustawy stosuje się tzw „Wyjaśnienia Najwyższego Sądu Ludowego dotyczące zapytań do ustawy prawo zobowiązań” z 19.12.1999 roku, którą przyjęto na 1090 posiedzeniu Komisji Orzekającej Najwyższego Sądu Ludowego (2). Przy interpretacji prawa zobowiązań zastosowanie mają też tzw „Główne zasady prawa cywilnego” ChRL, uzgodnione 12.04.1986 roku na IV posiedzeniu VI Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych. W tym przypadku za wykładnię służy orzecznictwo Komisji Orzekającej Najwyższego Sądu Ludowego z 26.01.1988 roku. Wykładnia co do zasady nie ma charakteru wiążącego, jednak w praktyce, choć nie wiąże bezpośrednio, stanowi wskazówki dla organów stosujących prawo a szczególnie sądów niższych, stanowiąc ich linię orzeczniczą.

 

Termin „prawo”

 

Art 4 ustawy prawo zobowiązań mówi, że strony mają prawo kształtowania treści umów według własnej woli, w granicach prawa (fa, falu). Termin prawo oznacza w tym przypadku ustawy wiążące Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych i Stałego Komitetu OZPL (3). Termin rozciąga się też na wszystkie instrumenty prawnie wiążące i akceptowane przez państwo takie jak: konstytucja, wskazówki interpretacyjne do ustaw, ustawy ministerialne, prawo lokalne, wykładnia prawa.

 

Instrumentarium

 

Nowe prawo zobowiązań zawiera bogate instrumentarium odnoszące się do zabezpieczania swoich praw poprzez dodatkowe klauzule umowne.

Jedną z nich jest możliwość dołączenia do umowy załącznika zawierającego wymagania co do jakości dostarczanego produktu. Jeśli wymagania co do standardów jakości nie są spełnione, wedle art. 153 i art. 148 powyższej ustawy, odbiorca może odmówić przyjęcia dostawy bądź rozwiązać umowę. W praktyce jednak utrzymanie standardów jakości we współpracy z chińskimi partnerami jest możliwe tylko przy długotrwałej współpracy wiążącej się z dostarczeniem szkoleń i transferze know – how.

W celu zabezpieczenia się przed przekroczeniem terminu dostawy, można natomiast zastrzec klauzulę dającą możliwość odstąpienia od umowy po przekroczeniu wyznaczonego terminu. Dodatkowo przewidziane mogą być też kary pieniężne.

 

W zakresie gwarancji konsumenckich przewidziano ochronę zarówno przed wadami fizycznymi i prawnymi nabywanych rzeczy. Sprzedawca może przenieść własność rzeczy na inną osobę tylko, gdy nie jest ona obciążona prawem osoby trzeciej. W przypadku ujawnienia wady prawnej, sprzedawca jest zobowiązany zwrócić rzecz prawowitemu właścicielowi i zapłacić równowartość rzeczy nabywcy. Odpowiedzialność sprzedawcy można przypisać, gdy ten o wadzie prawnej wiedział, bądź też powinien był, przy zachowaniu należytej staranności wiedzieć.

Przy wadach fizycznych natomiast, gdy dostarczono towar nie odpowiadający wcześniejszym uzgodnieniom, bądź o nieodpowiednich standardach jakości, na podstawie art. 111 prawa zobowiązań, dostawca zobowiązany jest naprawić daną rzecz, bądź też dostarczyć nową. Kontrahent jednak może też wycofać się z umowy, bądź też zredukować zamówienie. Na kupującym natomiast ciąży obowiązek w danym terminie (który nie może przekroczyć 2 lat), powiadomić sprzedawcę o istnieniu wady.

 

Waluta

Jeśli chodzi o walutę w której transakcje powinny być zawierane, są to juany (RMB) i dolary.

W celu zabezpieczenia się przed zmianą kursu walut, dopuszczalne są klauzule walutowe, które przenoszą ryzyko niekorzystnej zmiany waluty na dostawców, bądź tzw ubezpieczenia kursu walut oferowane np przez Hermes Kreditversicherung.

Rozliczenia zasadniczo powinny odbywać się za pośrednictwem akredytywów (letter of credit) poprzez które bank uwiarygadnia swojego klienta zapewniając, że w przypadku przedstawienia odpowiednich dokumentów potwierdzających, że partner wywiązał się ze swoich zobowiązań, bank wypłaci mu należne zobowiązania pieniężne.

 

Odpowiedzialność producentów

 

Handlowcy i producenci podlegają odpowiedzialności producenckiej w świetle  Ustawy o odpowiedzialności producentów z 1.9.2000 roku, jak również Ustawy o ochronie konsumentów z 1.1.1994 roku. Zakres ochrony obejmuje konsumentów jak również profesjonalnych odbiorców towarów. Producent i sprzedawca tej samej rzeczy ponoszą z reguły odpowiedzialność niezależnie od siebie. Odpowiadają zarówno za wady jak i szkody wyrządzone przez wadliwy produkt. Wyłączenie odpowiedzialności jest z zasady dopuszczalne.

 

Wybór prawa umowy

 

Choć nieodosobnione były do niedawna przypadki dostarczania towarów z Chin bez pisemnej umowy, to powyższe zachowanie praktycznie uniemożliwia wystąpienie z wnioskiem przed sąd. W umowie bowiem można zawrzeć klauzulę o  właściwości sądu miejsca zamieszkania dostawcy, bądź też postępowanie arbitrażowe jako właściwe do rozstrzygania sporów wynikłych z umowy. Standardy Światowej Organizacji Handlu powodują jednak, że powyższe sytuacje występują marginalnie. Ważne jest ponadto, by w umowach jasno i wyraźnie określić prawo, które ma mieć zastosowanie do danej umowy. Z punktu widzenia chińskiego prawa, dopuszczalny jest wybór właściwości prawa zagranicznego do umów zawierających tzw element obcy. To, jaki reżim prawny w tym przypadku będzie regulował umowę zależy od indywidulanych negocjacji. Z reguly jednak, chińscy producenci nie godzą się na podpisanie tego typu klauzul. Wielu przedsiębiorców przy negocjacji umów nieopatrznie pomija klauzule właściwości sądu. W takim wypadku sąd określony będzie zgodnie z regułami kolizyjnymi chińskiego prawa prywatnego międzynarodowego. Najczęściej zastosowanie znajdzie powszechny sąd chiński, łatwo bowiem wykazać związek towarów, bądź podmiotów z prawem chińskiem, co natomiast będzie stanowić podstawę przypisania właściwości sądu. Dla wielu inwestorów (w tym polskich) istnieje możliwość powołania się na postanowienia Konwencji Narodów Zjednoczonych o umowach międzynarodowej sprzedaży towarów. Konwencja która podpisana jest na dzień dzisiejszy przez 71 państw (jako ostatnia przystąpiła do niej Japonia, jej stroną nie jest z kolei np Wielka Brytania), przyjęta została 11 kwietnia 1980 roku a weszła w życie 1 stycznia 1988 roku. Ma ona zastosowanie, nawet wtedy, gdy nie powołano się na nią bezpośrednio w treści umowy.

 

Postępowanie sądowe

 

Warto zaznaczyć, że postępowanie sądowe z partnerem chińskim jest ostatecznością (by ratować to, co jeszcze zostało do uratowania). W Chinach  powszechne jest polubowne rozstrzyganie sporów. Brak kompetencji w tej kwestii  będzie postrzegany jako ujma partnera, od którego oczekuje się lojalności i zaufania. Chińczycy bardziej niż na umowach, polegają wciąż na przyrzeczeniach i wierzą, że dobre relacje społeczne są gwarancją skutecznych relacji biznesowych. Odwoływanie się do postanowień umownych nie zawsze przynosi zamierzony skutek a postępowanie sądowe prowadzi często do zerwania wszelkich kontaktów biznesowych. Po takim incydencie, dla powoda interesy w Chinach są często skończone, kontrahenci niechętnie obdarzą takiego  partnera zaufaniem. Obsada sądów jest kolejną przeszkodą w funkcjonowaniu sądownictwa. Istnieją nieliczne sądy, w których orzekają wybitni, wykształceni według międzynarodowych standardów sędziowie. W większości jednak nadal wielu sędziów pochodzi z przydziałów partyjnych i jest podatnych na korupcję. Ze względu na duże ryzyko, nie są jednak skłonni do przyjmowania korzyście od obcokrajowców. Dla wielu sędziów  wciąż nie do pomyślenia jest, by orzec o upadłości chińskiej firmy na rzecz zaspokojenia roszczeń obcokrajowców. Sędzia orzekając bierze pod uwagę nie tylko dany kazus i postanowienia umowy, lecz również całą sytuację społeczno – ekonomiczną.

 

W związku z częstą wadliwością w funkcjonowaniu sądów krajowych jako alternatywa dla przedsiębiorców stoi Chińska Komisja Arbitrażowa ds gospodarki i handlu zagranicznego (China International Economic and Trade Arbitration Commission), która służy rozwiązywaniu wszelkich sporów związanym z międzynarodowym handlem. W kwietniu 1956 roku została ustanowiona Komisja Arbitrażowa Handlu Zagranicznego, zaś w 1980 roku, w miarę otwierania się CRL na kontakty zagraniczne i w związku ze wzmożoną wymianą handlową poszerzono spektrum działania trybunału arbitrażowego i powołano komisję w jej dzisiejszym kształcie. Ponadto, od czerwca 1994 roku zasady arbitrażu zostały zmienione, tak że możliwe jest obecnie negocjowanie miejsca przeprowadzenia arbitrażu. Poza Pekinem, Chińska Komisja Arbitrażowa obraduje w Szanghaju i Shenzhen, dopuszczalne jest też negocjowanie za granicą, gdy przewodniczący komisji arbitrażowej wyda takie pozwolenie.

Na liście sędziów sądu arbitrażowego obecni są też zagraniczni juryści, a postępowanie   może być przeprowadzone w języku angielskim. Wyroki trybunału, podobnie jak innych sądów i trybunałów arbitrażowych są wykonywane przez sądy powszechne siedziby oskarżonego.

 

Praktyka

 

Z informacji dostarczonych powyżej wynikałoby, że prawo chińskie staje się  nowoczesnym systemem na wzór zachodni. Oszałamiająca liczba ponad 2000 nowych aktów prawnych, choć prezentuje się imponująco, w praktyce rzadko przekłada się na rzeczywistą praworządność.

Relacje przedsiębiorców, którzy praktykują na rynku chińskim nie pozostawiają złudzeń, że rzeczywistość ma niewiele wspólnego z teorią. Obcokrajowcy w praktyce nie mieć praktycznie żadnej skutecznej ochrony. Inwestorzy zagraniczni podkreślają, że umowa z obywatelami Chin jest aktem, który służy ochronie chińskich pracowników i ich interesy zabezpiecza. Przedsiębiorca podpisując umowę, zobligowany jest do sumiennego przestrzegania wszelkich postanowień. W razie niewywiązania się z umowy, czeka go rychłe postępowanie przed sądem, kary i inne konsekwencje. Natomiast, gdy to strona chińska nie wywiąże się ze zobowiązań, przedsiębiorca może oczywiście wystąpić ze skargą przed sąd, ale w praktyce nie ma co liczyć na korzystne dla siebie rozwiązanie. Inwestorzy wolą więc często zaoszczędzić sobie kosztów sądowych i ewentualne straty wynikające np z opóźnionych dostaw itp wliczają w ewentualne ryzyko, z którym liczą się już na początku podejmowania działalności w Państwie Środka.

Wielu praktyków potwierdza też, że Chińczycy wciąż często postrzegają Chiny jako centrum świata i zdają sobie doskonale sprawę, że zagraniczni przedsiębiorcy, których wciąż przybywa, czerpią wymierne korzyści ze współpracy z chińskimi partnerami, w związku z czym pozwalają sobie na odważne negocjacje i niekiedy nieczystą grę rynkową.

 

W Chinach podpisując umowy i tworząc dokumentację prawną należy brać pod uwagę zarówno prawo pisane jak i rzeczywistą praktyką, która znacznie odbiega od prawnych standardów. Nie traktując gwarancji prawnych jako niezawodnych, inwestor będzie mniej podatny na szantaż, ryzyko bądź też dokuczliwe sankcje. Zastosowanie i interpretacja prawa przez administrację państwową często jest niejasna i krzywdząca dla obcokrajowców. W związku z tym, przy kontaktach z wszelkimi urzędami pomocne jest pośrednictwo, bądź też współpraca z placówką krajowej instytucji państwowej, np wydziałem gospodarczym ambasady. Nasza pozycja negocjacyjna przybiera wtedy znacznie na znaczeniu.

 

Z pewnością upłynie jeszcze wiele lat, zanim chińska gospodarka będzie mogła oprzeć się na niezależnym i rzetelnym systemie prawnym. W chwili obecnej przedsiębiorcy i inwestorzy muszą szukać alternatywnych dróg ochrony swoich interesów.

 

Bibliografia:

 

1. Hotto Brenner, Brigitte Granier, Business- Guide China, Deutscher Wirtschaftsdienst, Köln 2002

2. Ernst Zander, Steffen Richter, China am Wendepunkt zur Marktwirtschaft ?, I:H:Sauer-Verlag GmbH, Heidelberg 1992

3. Roland Beger, Direktinvestitionen in China ,Eichendorf 1997

4. Xiang Zhang, Erfolgreich verhandeln in China , Betriebswirtschaftlicher Verlag , Wiesbaden 1997

5. BME/ Bogaschewsky Hrsg, Einkaufen und investieren in China, CfSM 2005

6. Wirtschafts Woche (1, 2003 )

7. Recht kompakt VR China, bfai, III. 2008

8. Allgemeine Geschäftsbedingungen im chinesischen Vertragsrech, Udo Sellhast ( 2006)

 

 

Przypisy:

1. Ogolnochinskie Zgromadzenie Przedstawicieli Ludowych jest ogranem ustawodawczym CRL jest najwyższym organem władzy w Chinach. Składa się z deputowanych wybranych przez zgromadzenia przedstawicieli ludowych prowincji, regionów autonomicznych, miast wydzielonych i armii. Sprawuje ono funkcje legislacyjne i decyduje o ważnych problemach w życiu politycznym państwa.
Do głównych funkcji OZPL należą: rewizja konstytucji, sprawowanie nadzoru nad wprowadzeniem konstytucji w życie, opracowanie i wprowadzenie zmian do podstawowych przepisów prawa karnego i cywilnego oraz inne zasadnicze funkcje jak: rozpatrywanie i zatwierdzanie planu o gospodarce narodowej i rozwoju społeczeństwa oraz złożenie sprawozdania z jego wykonania, rozpatrywanie i zatwierdzanie budżetu państwowego i złożenie sprawozdania z jego wykonania. Kadencja OPZL trwa 5 lat, raz na rok zwoływana jest jego sesja. Między sesjami OZPL najwyższą władzę państwową sprawuje jego stały komitet. Stały Komitet OZPL składa się z przewodniczącego, wiceprzewodniczących, sekretarza generalnego oraz członków.

( www.polish.cri.cn )

 

2. Sąd ludowy jest państwowym organem sądowniczym. W Chinach założone są sądy ludowe różnych szczebli. Państwo zakłada Najwyższy Sąd Ludowy. W prowincjach, regionach autonomicznych i miastach wydzielonych zakłada się sądy ludowe instancji wyższej, poniżej zakłada się sądy ludowe średniej instancji i podstawowe sądy ludowe. Najwyższy Sąd Ludowy jest najwyższym państwowym organem sądowniczym. Samodzielnie sprawuje władzę sądowniczą oraz sprawuje nadzór nad pracą sądowniczą terenowych sądów ludowych różnych szczebli i specjalnych sądów ludowych. Najwyższy Sąd Ludowy ponosi odpowiedzialność przed OZPL i jego Stałym Komitetem i składa sprawozdanie ze swojej pracy. Prezes Najwyższego Sądu Ludowego i jego wiceprezesi zostają mianowani i wybierani przez OZPL. ( www.polish.cri.cn )

 

3. Organ OZPL, który pomiędzy sesjami parlamentu (czyli przez większą część roku) sprawuje najwyższą władzę ustawodawczą i kontrolną w Chińskiej Republice Ludowej.Stały Komitet OZPL liczy 176 członków, w tym przewodniczącego, 15 wiceprzewodniczących i sekretarza. Zgodnie z konstytucją, muszą znajdować się w nim reprezentanci mniejszości etnicznych. Członkowie Stałego Komitetu wybierani są przez OZPL i mogą być przez nie odwoływani. Obowiązuje zakaz sprawowania przez członków Stałego Komitetu jakichkolwiek stanowisk w organach administracyjnych, sądowych i prokuraturze.Kadencja Stałego Komitetu upływa wraz z kadencją OZPL.Sesje Stałego Komitetu odbywają się średnio co 2 miesiące

(www.wikipedia.pl)

Udostępnij:
  • 1
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
    1
    Udostępnij
Chińskie prawo zobowiązań- prawo w państwie tradycji Reviewed by on 7 marca 2009 .

Ogromna rola Chińskiej Republiki Ludowej (ChRL) w gospodarce światowej jest bezsporna. Świadczą o tym między innymi: wskaźniki ekonomiczne, chiński potencjał demograficzny, gospodarczy i przede wszystkim chińskie inwestycje w amerykańskie obligacje. W miejsce dyskusji o trwałości i zagrożeniach „cudu gospodarczego”, chciałabym zwrócić uwagę na aspekt prawny funkcjonowania ChRL, skupiając się na dwóch ważnych z punktu widzenia

Udostępnij:
  • 1
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
    1
    Udostępnij

O AUTORZE /

Avatar

komentarzy 5

  • Dopóki nie zmieni się ustrój Chin, prawo nie będzie mocną stroną kraju, łatwo zauważyć analogie w ZSRR, PRL czy Kuba, i Chile…

  • A Czy myslicie, ze Chiny kiedykolwiek beda panstwem prawa ?
    pozdrawiam,
    A

  • Mi tez sie podobal

  • ciekawy artykul. pozdrawiam

Pozostaw odpowiedź