Tajwan

Tajwan- W 50 lat od rolnictwa do Hi-tech.

Gospodarkę tajwańską obecnie jedną z najbardziej konkurencyjnych na świecie stawia się za wzór transformacji gospodarczej społeczeństwa rolniczego w społeczeństwo informatyczne.

Wyspa Tajwan często nazywana Formozą ( od nazwy jaką nadali jej portugalscy żeglarze Ilha Formosa znaczy piękna wyspa) leży między Morzem Południowochińskim i Morzem Wschodniochińskim. Od Chin Kontynentalnych jest oddzielona 160 kilometrową Cieśniną Tajwańską. Na „Pięknej Wyspie” oraz 20 innych małych wysepkach przybrzeżnych i pozostałych 60 leżących na zachód w archipelagu Peskadory, o łącznej powierzchni mniej więcej 3 polskich województw mieszka 22 miliony Tajwańczyków.

W wyniku dziejowych zawirowań i przegranej wojny domowej w 1949 roku, pokonany Czang Kaj Szek musiał wraz ze swoimi żołnierzami, zwolennikami Kuomintangu ( Partii Nacjonalistycznej ) i ich rodzinami uciekać przed zwycięskimi komunistami na Tajwan. Początkowo planowano szybką rekonkwistę, jednak z biegiem lat i umacnianiu Chińskiej Republiki Ludowej na Kontynencie dla 2 milionów uciekinierów stało się jasne że powrotu do pozostawionych w Chinach domów nie będzie.

 

Od trzciny cukrowej do laptopów

 

W 1945 roku Tajwan powracający do Chin po okresie japońskiej kolonizacji (Cele 50 letnich japońskich rządów na wyspie można streścić popularnym sloganem z tamtych czasów „Przemysłowa Japonia- rolniczy Tajwan” ) był rolniczym zapleczem dla metropolii i startował z pozycji równej Afryce. Wówczas prawdopodobnie nikt nie spodziewał się że rolnicza, prowincjonalna wyspa znajdująca się na obrzeżach cesarstwa chińskiego, a później japońskiego, nękana przez częste tajfuny i trzęsienia Ziemi, nie posiadająca przemysłu i pozbawiona surowców zadziwi w nadchodzących dekadach cały świat.

Tajwański cud gospodarczy nie byłby możliwy bez amerykańskiej gwarancji ochrony, a także uchwalonych przez Kongres funduszy które w czasach Zimnej Wojny miały udowodnić wyższość kapitalizmu nad socjalizmem.

1953 zakończono program reformy rolnej- stawianej w wielu krajach za wzór ( głównymi założeniami było zmniejszenie podatków gruntowych, przekazanie ziemi państwowej chłopom, oraz sprzedaż ziemi przez dużych posiadaczy). W 1959 90 procent tajwańskiego eksportu stanowiły artykuły rolnicze i spożywcze. Zwiększona produkcja i wyższy dochód stały się podstawą dalszego rozwoju. Wówczas wprowadzono w życie kolejne dwa programy: zastąpienie importu i promocja eksportu. Celem było osiagnięcie samowystarczalności Tajwanu w produkcji dóbr konsumpcyjnych, zezwalano jedynie na import surowców i materiałów, budując za pieniądze z handlu artykułami żywnościowymi od zera przemysł tajwański. Czyniono to w oparciu o sprawdzony już model japoński i pomoc amerykańską.

Od 1962-1985 tajwańska gospodarka przeżyła bezprecedensowy wzrost nazywany „tajwańskim cudem gospodarczym” rosnąc w tempie średnio 10 procent rocznie, a Tajwan wraz z Hong Kongiem, Singapurem i Koreą zaczęto nazywać azjatyckim tygrysem.

Po latach 50tych zdominowanych przez rolnictwo, w kolejnych dwóch dekadach najistotniejszą gałęzią tajwańskiej gospodarki stał się przemysł lekki ( obuwie, tekstylia). W latach 80tych w obliczu rosnących kosztów pracy zaczął on przenosić się do Chin i Azji Południowo Wschodniej, zaś na wyspie zaczęła opłacać się produkcja prostych technologii. To właśnie w tym czasie na Tajwanie powstawały niezapomniane komputery ATARI przedmiot pożądania polskiej młodzieży której dojrzewanie przypadło na schyłek PRLu. Oprócz produktów low tech które wówczas stanowiły 46 procent eksportu, zagranicę zaczeto wysyłać także tajwański high tech- 18 procent. W kolejnej dekadzie proporcje te udało się odwrócić ( low tech 18, high tech 46) a w 2000 roku high tech stanowił już 54 procent . Wówczas Tajwan stał się 4tym na swiecie producentem twardych dysków.

 

Koniec tajwańskiego snu ?

 

Tajwański sen byłby jednak zbyt piękny gdyby trwał wiecznie. Modelowa przemiana rolniczej wyspy w park technologiczny w ciągu 50 lat, nie uchroni Tajwanu przed najważniejszym wyzwaniem jakim są podążające jego śladem i czerpiące z jego doświadczeń Chiny Kontynentalne. Dopóki żył Mao Chiny były zamknięte i biedne, jednak po zainicjowanej w 1978 roku polityce otwarcia od blisko 30 lat przeżywają okres prosperity na podobieństwo tajwańskiego cudu gospodarczego w latach 60tych. Zdominowały już światową produkcję dóbr konsumpcyjnych i próbując podążać tajwańską drogą rozpoczynają produkcję dóbr bardziej skomplikowanych ( odtwarzaczy MP3, komórek, komputerów, a nawet samochodów).

Otwarcie Chin okazało się być dla bogatych Tajwańczyków kolejną szansą i prezentem od losu. Po zniesieniu przez władze wyspy stanu wojennego w 1987 roku, a wraz z nim zakazu wyjazdów na kontynent, dość szybko zainteresowali się nie tylko tania siłą roboczą, ale również ogromnym chińskim rynkiem, w którym nawet drobne udziały procentują wielkimi zyskami. W 1992 roku tajwańskie inwestycje na Kontynencie zostały zalegalizowane i Chiny szybko awansowały na pierwsze miejsce listy tajwanskich inwestycji zagranicznych.

W 2002 roku na Kontynent przeniosło się już ponad milion Tajwańczyków, a drugi milion dojeżdżał tam do pracy. Fabryki jedna po drugiej zaczęły przenosić produkcje na Kontynent na wyspie pozostawiając jedynie biura. Najlepsi absolwenci marzyli o wyjeździe do Szanghaju lub na chińskie wybrzeże gdyż tylko tam a nie w domu można było odnieść sukces w biznesie z prawdziwego zdarzenia.

Tajwański kapitał konkretnie 17 bilionów dolarów ( według Pekinu 26 bilionów) które zainwestowano na kontynencie ( w 2000 roku- Tajwan był 4 inwestorem na kontynencie po Japonii, USA i Korei ) rozruszał chińską gospodarkę i zapewnił jej dopływ nowych technologii, know-how i dostęp do zbudowanych przez Tajwańczyków w poprzednich latach globalnych sieci dystrybucyjnych.

Nie dla wszystkich jednak ta wyprawa po Złote Runo zakończyła się sukcesem. W tajwańskiej prasie wiele pisało się o tych którzy utopili pieniadze w chybionych inwestycjach bądź dali się oszukać sprytnym naciągaczom z Kontynentu ( i to mimo tego samego języka ). Mimo tego pozycja Tajwańczyków w globalnej gospodarce jest dużo mocniejsza od pozycji samego Tajwanu, są bowiem oni współ-właścicielami fabryki świata, a chiński wzrost gospodarczy pracuje na ich korzyść.

I paradoksalnie może to nie być dobra wiadomość dla przyszłości Tajwanu, który może stać się po raz kolejny modelowym przykładem- tym razem- wchłonięcia ekonomicznego przez Chiny. Nie jest tajemnicą iż Pekin uważa Tajwan za swoje terytorium- wciągnięcie Tajwańczyków we wspólnotę interesów przy tak olbrzymich dysproporcjach może spowodować całkowite uzależnienie wyspy i powolną , całkowicie dobrowolną unifikację, bynajmniej nie na drodze konfliktu zbrojnego, ale korzyści gospodarczych.

Z niepokojem przygląda się temu rządząca Partia Demokratyczna, oraz Prezydent Chen Shui Bian, przedstawiciel rdzennej ludności która optuje za niepodległością Tajwanu i nie uważa się za Chińczyków używając terminu Hua Ren co można przetłumaczyć jako „osoba wychowana na kulturze chińskiej, czy też „osoba o chińskich korzeniach” ( Rdzeni Tajwańczycy 400 lat temu tez byli Chińczykami przybyli na wyspę w XVII wieku z chińskiej prowincji Fujian ). Jest wielce prawdopodobne że w przypadku zwycięstwa wyborczego Kuomintangu ( Partii potomków Chińczyków z Kontynentu przybyłych na wyspę w 1949 roku) procesy unifikacyjne przybiorą na sile. Nie ulega jednak żadnej wątpliwości że o przyszłości tak politycznej jak i gospodarczej Tajwanu będzie decydować rozwój sytuacji w chinach kontynentalnych.

 

Opublikowano w Rynkach Zagranicznych (luty – 2006).

 

Polska i Tajwan

Żródło: CIA FactBook 2005

POLSKA
TAJWAN
Powierzchnia
312,685 km kw. 35,980 km kw.
Liczba ludności 38,635 22,894
Średni wiek mieszkańców ( w latach) 36,43 34,14
Oczekiwana srednia długość życia 74,74 77,26
PKB mierzone parytetem siły nabywczej ( mld USD) 489,3 610,8
Dochód na głowę mieszkańca mierzony parytetem siły nabywczej ( tys USD) 12,7 26,7
Wzrost PKB 2005 3,3 % 3,6 %
Struktura gospodraki ze względu na dochód Rolnictwo: 2.8%
Przemysł: 31.7%
Usługi: 65.5% (2005 )
Rolnictwo: 1.6%
Przemysł: 29.3%
Usługi: 69% (2005 )
Struktura gospodarki ze względu na zatrudnienie Rolnictwo 16.1%, Przemysł 29%, Usługi 54.9% (2002) Rolnictwo 6%, Przemysł 35.8%, Usługi 58.2% (2005 )
Procent populacji poniżej granicy biedy 17 % 0,9%
Wzrost produkcji przemysłowej 2005 8,9 % 3,3 %
Saldo w handlu zagranicznym ( mld USD) – 4, 159 13,03
Export 92,72 (Niemcy 30%, Włochy 6.1%, Francja 6%, UK 5.4%, Czechy 4.3%, Holandia 4.3% 185,1( Chiny, razem z Hong Kongiem 37%, USA 15.3%, Japonia 7.7% (2005)
Import
95,67Niemcy 24.4%, Włochy 7.9%, Rosja 7.3%, Francja 6.7%, Chiny 4.6% (2004) 172,9Japonia 26%, USA 12%, Chiny, razem z Hong Kongiem 12%, Korea 7% (2005)
Liczba telefonów komórkowych 17.401 miliona 25,089 miliona
Liczba łaczy internetowych 804,915 2,777,085
Liczba użytkowników internetu 8,97 miliona 13,8 miliona
Autostrady i drogi ekspresowe 399 km 608 km
Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
Tajwan- W 50 lat od rolnictwa do Hi-tech. Reviewed by on 28 lutego 2008 .

Gospodarkę tajwańską obecnie jedną z najbardziej konkurencyjnych na świecie stawia się za wzór transformacji gospodarczej społeczeństwa rolniczego w społeczeństwo informatyczne. Wyspa Tajwan często nazywana Formozą ( od nazwy jaką nadali jej portugalscy żeglarze Ilha Formosa znaczy piękna wyspa) leży między Morzem Południowochińskim i Morzem Wschodniochińskim. Od Chin Kontynentalnych jest oddzielona 160 kilometrową Cieśniną Tajwańską. Na

Udostępnij:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

O AUTORZE /

Avatar